KİK Kararı: 2017/UH.I-3007

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/056
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 08.11.2017
Karar No : 2017/UH.I-3007
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nilüfer Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/426660 İhale Kayıt Numaralı “Nilüfer Belediyesi 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa Tabi Memur, Sözleşmeli ve Sözleşmeli Sanatçı Personele 01.01.2018 – 31.12.2018 Arasında Öğle Yemeği Verilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nilüfer Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nilüfer Belediyesi 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa Tabi Memur , Sözleşmeli ve Sözleşmeli Sanatçı Personele 01012018-31122018 Arasında Öğle Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 13.10.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.10.2017 tarih ve 58826 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2684 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “...79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır...” açıklamasının yer aldığı, fakat İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri, Kik payı, damga vergisi ve karar pulu bedeli teklif fiyata dahil edilecektir” düzenlemesinin yer aldığı, belirtilen giderlerin teklif fiyata dahil edilemeyeceği mevzuata göre sözleşme aşamasında hesaplanarak (kik payı, damga vergisi ve karar pulu) ayrıca yatırılacağı, dolayısıyla bu giderlerin yapılacak açıklama içerisinde yer alamayacağı gibi yardımcı giderler kısmına da dahil edilemeyeceği bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin “Açıklama yöntemi” başlıklı 4’üncü kısmında hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğunun belirtilmesi gerektiği (örneğin: Toptancı Hal Fiyatları: sf.25) ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda Ek-H.4 cetvelinin “Açıklama yöntemi” başlıklı 4’üncü kısmında belirtilen belgelerin kaçınca sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmak üzere verilen 10 günlük örnek menüler üzerinden 1 yıllık menü döngüsü hesabı yapılması, hizmetin ifasında olması gereken 1 yıllık mevcut Teknik Şartname menülerinin çiğ girdi reel maliyetin hesaplamalarını oluşturmadığı, aslında temelinden yanlış olan bu hesaplama şeklinin tüm hesaplamayı etkilemesi nedeniyle ana çiğ girdi tutarının ve bu tutarın toplam teklife oranının yanlış hesaplanmasına yol açacağı ve sunulan açıklamanın uygun olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden fiyat teklifleri alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, söz konusu istekli tarafından dana eti, açık yoğurt, yumurta, pirinç gibi malzemelere ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarının kullanılması gerekirken üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı, yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

5. Ticaret Borsası günlük fiyat bültenlerinde satış fiyatları olarak HTS (tüccar satışı) ve alım fiyatları olarak da HMS (hazır müstahsil satışı) satış şekillerinin dikkate alınması gerektiğinin açıkça belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ana çiğ girdi maliyetinin tevsikinde ve hesaplamalarında Ticaret Borsası’nın günlük bültenlerinde yer alan günlük fiyatlara uymayan satış fiyatı, ihale satış fiyatı ve diğer satış şekillerine ait fiyatların birçoğunu kullanarak hesaplamalar yaptığı, mevzuata aykırı olarak yapılan yanlış hesaplamaların ana çiğ girdi oranını tamamen değiştirdiği ve ana çiğ girdi giderlerinin yanlış hesaplanmasına yol açtığı, mevcut hesaplama neticesinde de yine Ek-H.4 cetvelindeki giderler, oranlar ve toplam maliyetlerde hesaplama hatalarının olduğu, kullanılan Ticaret Borsa fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatlar olmadığı,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifi ile sunulan gıda malzemelerine ilişkin olarak neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığına dair meslek mensubunun beyanına ait hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde olması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, Tebliğ’in 8.4’üncü maddesine aykırı davranıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan firma ile tam tasdik sözleşmesi imzalayan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin de sunulmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemi olan Nisan-Mayıs-Haziran 2017 dönemine ait olmadığı,

7. Teknik Şartname’de yer verilen örnek menünün Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen düzenlemeye uygun olmadığı, Teknik Şartname eki olan gıda rasyosu ve gıda malzemelerinin özellikleri listesinin kurum “http://sgb.aile.gov.tr/yayinlar/yeni-yapilacak-ihalelerde-kullanilmasi-gereken-omek-sartnameler” linkinden temin edilmediği, örnek menüde yer verilen ve gıda rasyosunda yer alan bazı yemeklerin içeriklerinde “kg” cinsinden “Örneğin: Yumurta” kullanılması gerekirken belirtilmediği, söz konusu hususun sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında belirsizlik oluşturacağı ayrıca hazırlanan örnek menünün 14 günlük olmamasının da mevzuata aykırı olduğu, diğer taraftan ihale üzerinde istekli tarafından sunulan açıklamaların Tebliğ’de belirtilen hangi yönteme göre yapıldığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmediği, söz konusu açıklamanın anılan istekli tarafından hazırlanamayacağı,

8. Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde örnek menünün gönderilip gönderilmediğinin anlaşılamadığı, konuyla ilgili sunulan açıklamada “ana çiğ girdi + işçilik + yardımcı giderler” toplamının 1’e eşit olacak şekilde belirtilmediği, her bir ana girdi unsurunun ayrı ayrı yazılmadığı, hangi belge ile tevsik edildiğine yer verilmediği, idareye sunulan Ek-H.4 cetvelinin açıklama yöntemi sütununda ekli belgelerin kaçıncı sayfada yer aldığına ilişkin bilgilerin bulunmadığı, (ana çiğ girdi maliyeti + işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,80-0,95 aralığında olmadığı,

9. Yumurta, makarna, margarin, pirinç ve diğer malzemeler için sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil edecek satış tutarı tespit tutanağı ya da maliyet tespit tutanağının düzenlenmediği ve sunulan açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine göre açıklama yapılması durumunda ise Ek-O.7 belgesinin sunulması gerektiği ve anılan istekli tarafından söz konusu belgenin sunulmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddia edilmekte iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusunun “Nilüfer Belediyesi 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur, sözleşmeli ve sözleşmeli sanatçı personele 01.01.2018 - 31.12.2018 arasında öğle yemeği verilmesi işi” hizmet alımı olduğu,

04.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, söz konusu ihaleye iki isteklinin teklif sunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak ise Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

79.2.7. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./14. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

Teklif fiyatı sınır değerin altında kalan istekliye 26.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “ Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59.Maddesi (Aşırı Düşük Teklifler) ve Genel Tebliği 79.Maddesi gereği 2017/426660 İhale Kayıt Numaralı Nilüfer Belediyesi 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur, sözleşmeli ve sözleşmeli sanatçı personele 01.01.2018 - 31.12.2018 arasında öğle yemeği verilmesi işine vermiş olduğunuz teklif hesaplanan sınır değerin altında kaldığından Teknik şartnamenin 3.1 maddesinde yer alan 2 haftalık menüye göre açıklamalı gerekçe raporunuzu ve belgelerinizi tebliğ tarihinden itibaren 02.10.2017 Pazartesi günü mesai bitim saatine kadar teslim etmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır.” İfadelerine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısından teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde yer alan 2 haftalık örnek menüye göre sunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması gereken örnek menünün Teknik Şartname’de belirtildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının bu doğrultuda sunulması gerektiği, dolayısıyla KİK payı, damga vergisi ve karar pulunun açıklanması gereken bir teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Ek-H.4 cetvelinin ekinde yer alan ana çiğ girdi tablosunun “Açıklama yöntemi” başlıklı beşinci sütununda ana çiğ girdilerin ne şekilde tevsik edildiğine yer verildiği, söz konusu sütunda “Kasaplar odası fiyat teklifi”, “Bursa hal fiyatları”, “Toptancı fiyat listesi” başlıklarından oluşacak şekilde hangi belgelerle açıklama yapıldığının belirtildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelere ilişkin olarak sayfa numarası verilmediği ancak her bir belgenin kaç sayfa olduğunun belirtildiği, ayrıca Ek-H.4 cetvelinde de ana çiğ girdilerin açıklama yapılan belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtildiği (örn: patates: Bursa hal fiyatı 4 syf, havuç: Bursa hal fiyatı 4 syf. vb.) görülmüştür.

Ek-h.4 cetvelinde yer alan “Açıklama yöntemi” kısmında ana çiğ girdilerin hangi şekilde tevsik edildiğini gösteren belgelere yer verildiği, açıklamalara ilişkin olarak genel bir sayfa numaralandırılması yapılmadığı, ancak söz konusu belgelerin kaç sayfadan oluştuğunun ve girdilerin de açıklama yapılan belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtildiği, bu itibarla aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan ilgili belgeler açıklamanın ekinde yer aldığından söz konusu eksikliğin açıklamanın reddini gerektirmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde dana eti, yoğurt, yumurta, pirinç malzemelerinin mevzuata uygun tevsik edilmediği yönünde somut bir iddianın olduğu görülmüş olup inceleme bu kapsamda yapılmıştır.

Anılan istekli tarafından “dana eti” için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmadığı görülmüştür.

Yoğurt, yumurta, pirinç için Ek-H.4 cetvelinde toptancı fiyat listesinin kullanıldığının belirtildiği, söz konusu malzemeler için “Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. Bursa Osmangazi Şubesi” tarafından kaşelenmiş olan “Fiyat araştırması” başlıklı belgenin sunulduğu, söz konusu belge üzerinde veya ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden hangisi olduğu ya da anılan belgenin niteliğini belirtir bir ifade bulunmadığı, söz konusu listedeki fiyatların da Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, ancak söz konusu belgenin anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden hiçbirine uygun olmadığı ve yoğurt, yumurta, pirinç için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ana çiğ girdi listesinde yer alan malzemeler için “Bursa Kasaplar Esnaf Odası fiyatı”, “Bursa hal fiyatları”, “Toptancı fiyat listesi” fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği, Ticaret Borsası Fiyatlarının Ek-H.4 cetvelinde yer alan malzemeler için kullanılmadığı görülmüş olup başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının kaç günlük menü üzerinden yapılacağının Teknik Şartname’de belirtildiği, istekliler tarafından da ihale dokümanına yönelik herhangi bir şikâyetin olmadığı ve ihale dokümanının da bu şekilde kesinleştiği, dolayısıyla istekliler tarafından sunulacak olan aşırı düşük teklif açıklamalarının da kesinleşmiş olan ihale dokümanına göre yapılması gerektiği anlaşılmış olup söz konusu açıklamanın kesinleşmiş ihale dokümanına göre yapılmış olmasında aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı ve 9’uncu iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Elit Lezzet Ustası Erhan Ferik ve Ort.” tarafından verilen “3’üncü kişiler tarafından alınan fiyat teklifi” başlıklı belgenin sunulduğu, söz konusu belge içerisinde Teknik Şartname’de yer alan örnek menünün gramajları dahil tümüne yer verildiği ve 1 öğün için 18,00 TL fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmadığı, Ek-H.4 cetvelinde bahse konu fiyat teklifine herhangi bir atıfta bulunulmadığı ve söz konusu belgenin girdi maliyeti tevsikinde kullanılmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında girdi maliyeti tevsiki amacıyla kullanılmamış olan bir belgenin uygunluk kontrolünün yapılamayacağı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ek.O-7 belgesinin sunulmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiası iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-H.4 cetveli standart formunun

“MALZEMELİ YEMEK SUNUMU HESAP CETVELİ

Ana Girdi Oranı (AG)=

İşçilik Oranı (i)=

Yardımcı Giderler Oranı (YG)=

Toplam1

1. Ana Girdileri:

Ana Girdi Adı2

(…)3

Birim Fiyat

Tutar

Açıklama Yöntemi4

(…)

(…)

(…)

2. İşçilik Girdileri:” şeklinde olduğu görülmüştür.

Söz konusu standart formun 5 numaralı dipnotunda “İşçilik giderlerine ilişkin açıklamalara bu bölümde yer verilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunacak olan isteklilerin ise malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan oranlara, yemek malzemeleri arasında yer alan ana girdilere ve işçilik girdilerine yer vermesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Ek-H.4 cetvelinde “Ana çiğ girdi oranı:0,50, İşçilik oranı:0,35, Yardımcı giderler oranı:0,15, Toplam:1,00” olarak belirtildiği, ayrıca Ek-H.4 cetvelinde sadece ana çiğ girdilere yer verildiği, işçilik hesaplamasının nasıl yapıldığına dair işçilik girdilerinin belirtilmediği, yalnızca malzemeli yemek sunumu cetvelinde işçilik oranına 0,35 olarak yer verildiği, görülmüş olup sunulan açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin teklifinin reddedilmesine ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.