KİK Kararı: 2017/UH.I-299

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/004
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 18.01.2017
Karar No : 2017/UH.I-299

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Uğur-Tem Taşıma Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Mimar Sinan Mah. 117. Sok. Şahin Apt. A-Blok No: 2 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Orhangazi Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Camikebir Mah. Dervişbey Cad. No: 1 16800 Orhangazi/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/454007 İhale Kayıt Numaralı “Orhangazi Belediyesinde Araştırma Geliştirme ve Yönlendirme Elemanı Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orhangazi Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 02.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Orhangazi Belediyesinde Araştırma Geliştirme ve Yönlendirme Elemanı Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Uğur-Tem Taşıma Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2017 tarih ve 355 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/21 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş oldukları açıklamaların idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarece birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmeyen bileşenler için açıklama yapılmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı, teklif etmiş oldukları bedelin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik maliyeti ve araç kiralama giderlerini karşıladığı, ihalenin kendi tekliflerinden 123,00 TL yüksek olan ve herhangi bir aşırı düşük sorgulaması yapılmayan Eskercan Tem. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerine bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin de idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısında belirtilen ancak ne birim fiyat teklif mektubunda ne de teklif fiyata dahil olan giderlerin belirtildiği İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde yer almayan bileşenlerden akaryakıt giderini karşılamadığı, anılan istekliye de bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, ayrıca idareye yapılan şikayetlerin esas yönünden ele alınmayıp yaklaşık maliyetin öğrenildiği tarihe indirgenerek başvurularının süre yönünden reddedilmesinin de mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ve bu nedenlerden dolayı ihale komisyonu kararının iptal edilerek ihalenin kendileri üzerine bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinin (a) bendinde ihale konusu hizmetin adı “Orhangazi Belediyesinde Araştırma Geliştirme ve Yönlendirme Elemanı Hizmet Alım İşi” olarak belirlenmiş, anılan maddenin (b) bendinde ise işin miktarı ve türü “3 yıl (36 ay) süre ile 175 adet personel ve 1 adet araç kiralama işi” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç), K.İ.K. katılım payı ve benzeri giderler ile resim harç ve giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

13 Adet Personel Asgari Ücret

15 Adet Personel Asgari Ücretin %10 Fazlası

45 Adet Personel Asgari Ücretin %30 Fazlası

5 Adet Engelli Personel Asgari Ücretin %30 Fazlası

42 Adet Personel Asgari Ücretin %45 Fazlası

27 Adet Personel Asgari Ücretin %70 Fazlası

8 Adet Personel Asgari Ücretin %85 Fazlası

13 Adet Personel Asgari Ücretin %100 Fazlası

7 Adet Personel Asgari Ücretin %110 Fazlası Verilecektir (36 ay süre ile)

…

25.3.4. Diğer giderler:

36 Ay Süre İle 1 Adet Araç Kiralanması

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Genel giderler” başlıklı 7’nci maddesinde ise “Yüklenici tarafından yapılacak olan, aşağıda belirtilen hizmetlere ilişkin masraflar fiyata dahildir. 7.1. Belediyemizle haftalık çalışma saatleri içerisinde Kalite, Çevre ve İş Güvenliği yönetim sistemlerine yönelik olarak sürdürülecek çalışmalara yüklenici ve personeli dahil olacaktır. İdarenin çalışma ortamı ve şartlarına İş ve İş yeri disiplinine, İş güvenliği ve işçi sağlığı kural ve tedbirleri ile ilgili talimat ve iç yönetmelik hükümlerine uyulması hususları ile ilgili olarak iş ve işlemleri yürüten idari personele mevzuatların takibi için gerekli eğitim giderleri her yıl yüklenici tarafından sağlanacaktır.

7.2. Şartname kapsamında hizmet veren personelin aylık ücretleri, yıllık izinleri SGK primleri, işçi ve iş verenin ödemekle yükümlü olduğu her türlü vergi, kesinti ve tazminatları yüklenicinin sözleşme hizmetlerini yürütmek üzere kullanacağı ofis malzemesi, büro kirası ve kırtasiye masrafları fiyatlara dahildir.

7.3. Çalıştırılacak olan personelin birimler arasında ve belediye sınırları içerisinde görev yerlerine nakli ve kontrolü sırasında kullanılmak üzere 1 (bir) adet, en fazla 2 (iki) yaşında, (iş başlangıç tarihi baz alınacaktır.) kombi tipi, en az 1248 cc, dizel, istiap haddi en az 700 kg olacaktır. Kiralanan aracın akaryakıtı idareye ait olup, diğer tüm masrafları (Kasko, Lastik, Zorunlu Trafik Sigortası, Bakım ve Onarım v.b. giderler) yükleniciye aittir. Ayrıca 200 (ikiyüz) litre aylık akaryakıt bedeli yükleniciye aittir.

7.4. Çalışacak tüm personele her yıl İçin bir defaya mahsus bir çift ayakkabı(siyah veya kahverengi deri ayakkabı), bir kumaş pantolon(%80 pamuk.%20 polyester) ve bir gömlek(%60 pamuk, %40 polyester) verilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

1. grup personel (Brüt asgari ücret)

Ay

13

36

2

2. grup personel(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

15

36

3

3. grup personel(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

45

36

4

4. grup Engelli personel(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

5

36

5

5. grup personel(Brüt asgari ücretin %45 fazlası)

Ay

42

36

6

6. grup personel(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)

Ay

27

36

7

7. grup personel(Brüt asgari ücretin %85 fazlası)

Ay

8

36

8

8. grup personel(Brüt asgari ücretin %100 fazlası)

Ay

13

36

9

9. grup personel(Brüt asgari ücretin %110 fazlası)

Ay

7

36

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Araç Kiralama işi

ay

36

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre teklif fiyata dahil olacak giderlerin personel maliyeti ile 1 adet araca ilişkin maliyeti içerdiği, araç maliyeti ile ilgili olarak ise; kasko, lastik, zorunlu trafik sigortası, bakım ve onarım v.b. giderlerin yükleniciye ait olduğu, ayrıca Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde her ne kadar “… Kiralanan aracın akaryakıtı idareye ait olup…” ifadesi ile birlikte “…Ayrıca 200 (ikiyüz) litre aylık akaryakıt bedeli yükleniciye aittir…” ifadesinin kullanılmış olmasının isteklileri tereddüde düşürdüğü değerlendirilmekte ise de, dokümana bu yönde herhangi bir şikayet başvurusu da bulunmadığından bu haliyle dokümanın kesinleştiği, sonuç itibariyle ihale dokümanında yapılan düzenlemelerden ve başvuru sahibi Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine yönelik yazıdan aylık 200 litre akaryakıt bedelinin yükleniciye ait olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.

78.31. Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri ve ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin %70’ten fazla kısmının personel maliyetine ilişkin olduğu, dolayısıyla söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır Değer ve Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet Alımı İhalelerinde Sınır Değer Tespiti ve Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerine göre teklifleri idarece belirlenen sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda isteklilerin tekliflerine yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak (yakıt gideri, işçilik, araç maliyeti vb. gibi) önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İnceleme konusu ihaleye ilişkin idarece yaklaşık maliyet tutarının 20.690.430,96 TL olarak hesap edildiği, yaklaşık maliyetten kâr tutarının çıkarılması sonucunda aşırı düşük teklif sınır değerinin ise 19.336.851,36 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece hesaplanan söz konusu sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, ihalede sadece başvuru sahibi Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olduğu tespiti yapılarak anılan istekliye gönderilen 12.12.2016 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu yazıda önemli teklif bileşenlerinin “1) İşçilik maliyetleri
2 ) Araç kiralaması” olarak belirtildiği ve istekliye açıklamasını sunması için 3 gün süre verildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde önemli teklif bileşenlerine ait listenin de bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 15.12.2016 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içerisinde cevap verildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen araçlara ilişkin fiyat teklifi mektubunda aracın akaryakıt bedeline ait açıklama yapılmadığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağında sayı ve tarihin olmadığı, idarece açıklama istenen iş kalemleri ve açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenleri hususunda hiçbir açıklamanın bulunmadığı gerekçesiyle açıklamaların uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, ihalenin de Eskercan Temizlik San. ve Tic. A. Ş. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 15.12.2016 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda, birim fiyat teklif cetvelinin ikinci bölümünde yer alan 1 adet araç kiralama işi ile ilgili olarak Anka Hizmet Yönetimi Dan. ve Kurumsal Hiz. Tic. Ltd. Şti.den alınan aylık 49,00 TL bedel olmak üzere 36 ay için toplam 1.764,00 TL bedel üzerinden fiyat teklifi ile açıklama yapılmış olup söz konusu fiyat teklifinin; tamir, bakım, onarım, kasko, sigorta, lastik, muayene vb. giderler dahil olmak üzere alındığı, ancak alınan fiyat teklifine gerek Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan “… Ayrıca 200 (ikiyüz) litre aylık akaryakıt bedeli yükleniciye aittir…” ifadesine, gerekse idarece kendilerine gönderilen 12.12.2016 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan listedeki “2) Aylık 200 litre Araç Yakıt Maliyeti (Araç İçin Yetkili Servis Onaylı Katalog veya Yakıt Sarfiyat Yazısı ve EPDK Bursa İli Yakıt Fiyatı)” ifadesine göre, akaryakıt giderinin dahil edilmediği, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şerhi ile serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı, ancak satış tutarı tespit tutanağına ilişkin sayı ve tarihin belirtilmediği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince isteklilerin açıklamalarını idarece belirlenen teklifte önemli bileşenlerin tamamına yönelik olarak sunması, sunulan açıklamaların fiyat teklifi ile yapılması durumunda ise fiyat teklifinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine göre satış tutarı tespit tutanağına ilişkin tarih ve sayının belirtilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamaların idarece belirlenen teklifteki önemli bileşenlerden akaryakıt giderini içermediği ve fiyat teklifinin de usulüne uygun olmadığı, idarece anılan isteklinin teklifinin reddedilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış oldukları açıklamanın ihale dokümanında yapılan düzenlemeye göre teklifte önemli bileşenlerin tamamını kapsayacak şekilde yapıldığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ihalenin kendi tekliflerinden 123,00 TL yüksek olan ve herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayan Eskercan Tem. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerine bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin de idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilen ancak ne birim fiyat teklif mektubunda ne de teklif fiyata dahil olan giderlerin belirtildiği İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde yer almayan bileşenlerden akaryakıt giderini karşılamadığı, anılan istekliye de bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddiası üzerine yapılan incelemede;

İdarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, ihalede sadece başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında olduğu tespiti yapılarak anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların da idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır. Bahse konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu göz önüne alındığında, sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olacağı ve bu tutarın altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği, kamu ihale mevzuatında teklifi hesaplanan sınır değer üzerinde bulunan isteklilerin tekliflerine yönelik herhangi bir açıklama talebinde bulunulmasını gerektiren hüküm bulunmadığı, dolayısıyla sınır değerin üzerinde teklif veren istekliden aşırı düşük teklif açıklaması veya teklifi ile bu işin yapılıp yapılamayacağı hususuna ilişkin açıklama istenmesinin mümkün olmayacağı göz önüne alındığında, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin akaryakıt giderini içermediğinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi