KİK Kararı: 2017/UH.I-2803 (18 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/052
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 18.10.2017
Karar No : 2017/UH.I-2803
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zafran Tem. İnş. Gıda Elektrik Elektronik Orman Ürün. Dış Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/322071 İhale Kayıt Numaralı “Üniversitemiz Öğrencilerinin 4 Çeşit Tabldot Yemekten Oluşan Malzeme Dahil Yemek Pişirilmesi, Servisi, Muğla Meslek Yüksekokulu ve Tıp Fakültesi'ne Yemek Taşınması ve Sunulması ile Servis Sonrası Temizlik, Bulaşık Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 02.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Üniversitemiz Öğrencilerinin 4 Çeşit Tabldot Yemekten Oluşan Malzeme Dahil Yemek Pişirilmesi, Servisi, Muğla Meslek Yüksekokulu ve Tıp Fakültesi'ne Yemek Taşınması ve Sunulması ile Servis Sonrası Temizlik, Bulaşık Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Zafran Tem. İnş. Gıda Elektrik Elektronik Orman Ürün. Dış Tic. Ltd. Şti. nin 05.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.09.2017 tarih ve 52300 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2363 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan On İlaçlama Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ür. Bilg. Tem. İns. Kay. ve Taah. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin aşağıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

a) İdari Şartname'nin 7.1’nci maddesinde sayılan belgelerin, aynı Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı,

b) Birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olarak sunulmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, teklif mektubunda teklif fiyatına ilişkin rakam ve yazının uyuşmadığı,

c) İdari Şartname'nin 7.1.ç maddesinde istenilen geçici teminat mektubunun standart forma uygun olarak sunulmadığı, gerekli tutar ve süreyi karşılamadığı,

d) İdari Şartname'nin 7.1.e maddesinde uyarınca sunulması gereken temsil belgelerinin aynı Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı,

e) İhale üzerinde bırakılan istekliyi temsilen farklı bir kişi vekaleten ihaleye teklif vermiş ise ihale evraklarının vekaletname sahibi kişi tarafından imzalanması gerektiği, belgeleri vekaleten imzalayan kişilerin EKAP kaydının bulunmadığı,

f) İdari Şartname'nin 7.5.1'inci maddesinde istenilen iş deneyim kriterlerinin sağlanmadığı, iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesine belirtilen benzer iş tanımına uygun olmadığı, ayrıca belgenin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı, iş deneyim belgesinin standart forma uygun olmadığı, EKAP'a kayıtlı olmadığı, söz konusu belgelerin suretlerinin idareye sunulduğu ve anılan belgelerin İdari Şartname'nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı, özel sektöre gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgesi sunan isteklinin ise sunduğu belgelerde aranılan kriterlerin bulunmadığı,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tüm belgelerin, İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı

h) İdari Şartname'nin 7.1.h. maddesi uyarınca sunulması gereken “İşletme Kayıt Belgesi”nin geçerlik tarihinin dolduğu, söz konusu belgede yer alan adres ile ticaret sicil gazetesinde yer alan adreslerin uyuşmadığı,

ı) İdari Şartname'nin 7.1.h. maddesi uyarınca sunulması gereken TS 13075 belgesinin geçerlik tarihinin dolduğu, söz konusu belgede yer alan adres ile ticaret sicil gazetesinde yer alan adreslerin uyuşmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan On İlaçlama Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ür. Bilg. Tem. İns. Kay. ve Taah. Tic. Ltd. Şti. nin tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu,

a) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinde (Ek-H.4) ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun belirtilmediği, ayrıca tevsik edici belgelerle ana girdi listesinde bulunan fiyatların birbiri ile uyumlu olmadığı,

b) Aşırı düşük teklif açıklamalarının birim maliyetler üzerinden yapılması gerekirken, toplam tutar ve maliyetler üzerinden yapıldığı,

c) Çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” kapsamında değerlendirilmesi gerekirken “işçilik giderleri” kapsamına dahil edilerek gerçek maliyet yapısının değiştirildiği,

d) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması mümkün iken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat teklifi sunularak açıklama yapılmasına dair ilgili meslek mensubunun beyanında hukuki bir gerekçe sunulmadığı, ayrıca üçüncü kişilerden alınarak sunulan fiyat tekliflerinde bulunması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, bu belgeler ekinde ilgili meslek mensubunun imza beyannamesi ve oda faaliyet belgelerinin sunulmadığı,

e) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ilan ve ihale tarihi arasında geçerli teklifler olmadığı, bu hususların teyit edilmesi gerektiği,

f) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.5’inci maddesi uyarınca sunulan toptancı hali fiyat listelerinin ihale tarihinden önceki 12 aylık döneme ait olması gerektiği ve bu durumun ilgili yerlerden teyit ettirilmesi gerektiği,

g) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.4’üncü maddesi uyarınca sunulan borsa fiyat listelerinin ilgili borsalardan teyit ettirilmesi gerektiği,

h) İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlara ilişkin EK-O.7 tutanaklarında, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olma zorunluluğu bulunduğu halde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tutanakların bu kriteri sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikayet başvuruları incelendiğinde, başvuru sahibinin iddialarının, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik belgelerinin yeniden incelenmesine ilişkin olduğu ve somut mevzuata aykırılık iddialarından ziyade, söz konusu yeterlik belgelerinin tüm unsurlarının varsayımlara dayalı olarak mevzuata aykırılığının ileri sürüldüğü, bunun dışında somut nitelikte hukuka aykırılık iddiası içeren ifadelere yer verilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik belgelerinin mevzuata aykırı olarak sunulduğu iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiaların varsayımlara dayalı olarak ileri sürüldüğü ve bu bakımdan ileri sürülen iddiaların somut nitelikte olmadığı, söz konusu yeterlik belgelerine ilişkin ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına yönelik olduğu, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddialarının somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı anlaşıldığından iddiaların uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle“ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin anagirdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

...

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur...” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, (KDV Hariç), çalıştırılacak personel giderleri (maaş, sigorta, yemek ücreti, yol ücreti vs.), portör muayene bedelleri, personel giyim ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler, isteklilerce teklif fiyata dahil edilecektir.

İstekliler, tüm çalıştırılacak personelin yol ücreti (gidiş-dönüş) 22 gün üzerinden nakdi olarak günlük bürüt 5,00 TL. olup, aylık bürüt 110,00 TL hesaplayarak teklif fiyata dahil ederek tekliflerini sunacaklardır. Hakediş hesaplanırken yol ücretlerini işçinin fiilen çalıştığı iş günü üzerinden hesaplayıp ödeyecektir. Rapor ve izinde olan personeller için yol ücreti ödenmeyecektir.

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için kampus yemekhanesinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek giderlerini teklif fiyata dahil edeceklerdir.

25.1.1. İdareye ait işyerleri yüklenici tarafından yemek hizmeti süresi dahil, işin başlamasından kesin kabul belgesinin verilmesine kadar ve sözleşme bedelinden az olmayacak şekilde sigortalanacak olup, sigorta gideri, teklif fiyata dahildir.

25.1.2. Yemek yapımı ve servisinde kullanılacak olan İdareye ait mutfak, yemekhane ve demirbaş malzemelerin kullanımı için (aşınma ve yıpranmalar nedeniyle) İdareye ödenecek aylık amortisman bedelleri teklif fiyata dahildir.

25.1.3. Teknik Şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.” Düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, teklifi sınır değerin altında kalan tek geçerli teklif sahibi On İlaçlama Sağ. Hiz. İnş. Elek. Gıda Ür. Bilg. Tem. İns. Kay. ve Taah. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak başvuruya konu ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, “...Kamu İhale Kanunu’nun 38. Maddesine istinaden, Genel İdari Şartname ve Teknik Şartnamelerdeki hususlara uygun olarak söz konusu hizmeti teklif ettiğiniz birim fiyat ile nasıl yerine getirebileceğinizi ve bu husustaki avantajlı koşullarınızı yazılı olarak belgeleri ile birlikte tebliğ tarihinden itibaren en geç beş işgünü içinde idaremize sunulması…” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’de iki haftalık örnek menüye ve örnek menüde yer alan yemeklere ilişkin gramajlara yer verildiği görülmüştür.

a) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinde (Ek-H.4) ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun belirtilmediği ve tevsik edici belgelerle ana girdi listesinde bulunan fiyatların birbiri ile uyumlu olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği'nin ekinde yer alan Ek-H.4 numaralı Malzemeli Hesap Sunum Cetveli standart formunun “açıklama yöntemi”ne ilişkin 4’ncü dipnotunda, ana girdilerin hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğunun belirtilmesi gerektiği açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinde ana girdilerin hangi belge ile tevsik edildiği açıkça yazılmasına rağmen ekte yer alan belgelerin sayfa numaralarının belirtilmediği görülmekle birlikte, sunulan belgelerde incelemeyi imkansızlaştıracak derecede bir düzensizlik bulunmadığı görüldüğünden söz konusu aykırılık esasa etkili görülmemiştir.

Diğer taraftan, malzemeli hesap sunum cetvelinde yer alan ana girdi fiyatları ile söz konusu fiyatları tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerde yer alan fiyatlar arasında uyumsuzluk tespit edilmediğinden başvuru sahibin aksi yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) Aşırı düşük teklif açıklamalarının birim maliyetler üzerinden yapılması gerekirken, toplam tutar ve maliyetler üzerinden yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesi uyarınca sunulması zorunlu olan Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini sunduğu, söz konusu cetvelde 2 Haftalık Örnek Menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ana girdilerin tamamına yer verildiği “(anagirdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı” oranının 0,948 olduğu tespit edilmiştir.

Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveli ekinde sunulan öğün maliyetine ilişkin açıklamaların yer aldığı tabloda, iki haftalık örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ana girdiler üzerinden ihale dokümanında teklife esas birim olarak belirtilen bir öğün yemeğin maliyetine ilişkin açıklama yapıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının toplam maliyetler üzerinden yapıldığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) Çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” kapsamında değerlendirilmesi gerekirken “işçilik giderleri” kapsamına dahil edilerek işçilik oranının gerçek maliyet yapısının değiştirildiği iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale dokümanında yapılan düzenleme uyarınca teklif fiyata dahil olduğu belirtilen personele ait giyim giderlerinin işçilik maliyeti kapsamına dahil edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalara göre malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilmesi ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmediğinden, malzemeli yemek alımlarında personele ait giyim giderlerinin de bu kapsamda ele alınarak işçilik maliyeti hesabında dikkate alınmaması gerekmekle birlikte, söz konusu giyim giderlerine ilişkin öngörülen tutar işçilik maliyetinden düşülse bile, ihale üzerinde bırakılan isteklinin mevzuat gereği sağlaması gereken (ana girdi maliyeti + işçilik maliyeti) / (toplam teklif tutarı) oranını sağladığı görüldüğünden, personele ait giyim giderlerinin “yardımcı giderler” kapsamına değil işçilik maliyeti kapsamına dahil edilmiş olmasının esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması mümkün iken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat teklifi sunularak açıklama yapılmasına dair ilgili meslek mensubunun beyanında hukuki bir gerekçe sunulmadığı, ayrıca üçüncü kişilerden alınarak sunulan fiyat tekliflerinde bulunması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, bu belgeler ekinde ilgili meslek mensubunun imza beyannamesi ve oda faaliyet belgelerinin sunulmadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, ana girdi maliyetlerini tevsik etmek amacıyla Ticaret Borsası fiyatlarını ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin EK-O.7 maliyet tutarı tespit tutanaklarını sunduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.3’üncü maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ilan ve ihale tarihi arasında geçerli teklifler olmadığı, bu hususların teyit edilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar ile açıklama yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.5’inci maddesi uyarınca sunulan toptancı hali fiyat listelerinin ihale tarihinden önceki 12 aylık döneme ait olması gerektiği ve bu durumun ilgili yerlerden teyit ettirilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından toptancı hali fiyatları ile açıklama yapılmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

g) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.4’üncü maddesi uyarınca sunulan borsa fiyat listelerinin ilgili borsalardan teyit ettirilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ana girdi maliyetlerini tevsik etmek amacıyla sunulan Ticaret Borsası fiyatlarının ilgili ticaret borsalarından teyit edilmesini gerektirecek bir durum tespit edilmediğinden başvuru sahibinin iddiasına itibar edilmemiştir.

h) İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlara ilişkin EK-O.7 tutanaklarında, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olma zorunluluğu bulunduğu halde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tutanakların bu kriteri sağlamadığı iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetveli incelendiğinde, çubuk makarna, dana eti(kemiksiz), dana eti(kuşbaşı), dana gerdan, dana kıyma, ekmek, karabiber(tane), kuru barbunya, limon suyu, paket yoğurt (200 ml tam yağlı), patates(elma dilimi), süt(tam yağlı), tavuk eti(kalça, şiş, kuşbaşı), tavuk eti(kemikli kalça but), yoğurt(tam yağlı) ve yumurta ana girdileri için yaptığı açıklamaları EK-O.7 maliyet tutarı tespit tutanakları ile tevsik ettiği, teklif edilen birim fiyatların söz konusu tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.