KİK Kararı: 2017/UH.I-2782 (11 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/051
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 11.10.2017
Karar No : 2017/UH.I-2782
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Harput İaşe İnş.Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/358265 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir Üniversitesi Merkez ve İlçe Okulları Öğrenci ve Personeli İçin 700000 Adet Öğle ve Akşam Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 11.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir Üniversitesi Merkez ve İlçe Okulları Öğrenci ve Personeli İçin 700000 Adet Öğle ve Akşam Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Harput İaşe İnş.Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2017 tarih ve 51516 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2334 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yemeklerde kullanılması gereken çiğ girdi, yağ, salça vb. gramajların belirtilmediği, örnek olarak kemikli piliç yemeklerinde çiğ 250 gr, kemiksiz piliç yemeklerinde çiğ 150 gr piliç miktarlarının belirtildiği, ancak içerisinde başka ne tür çiğ girdilerin kaç gram olarak kullanılacağının belirtilmediği, bu çelişkinin tüm yemek çeşitleri için geçerli olduğu, bu durumun maliyet ve teklif hazırlama açısından tereddüt oluşturduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre yemek hizmet alım ihalelerinde sağlıklı ve objektif bir fiyat teklifi verilebilmesi için, yemeklere ilişkin toplam bir öğün sayısı ve bu öğünlerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının (gramajların) belirtilmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde verilecek yemeğin şekli kısmında yemek gruplarının belirlenmiş olduğu, ancak ayrıntılı olarak yemek reçetelerinin belirtilmediği, Teknik Şartname’de yer alan yemek gramajlarının ihaleye sağlıklı bir teklif verilebilmesi noktasında yetersiz olduğu, mevcut hali ile ihaleye devam edilmesi halinde ihale aşamasında aşırı düşük teklif olarak değerlendirilecek isteklilerin her birinin farklı gramajlar ile açıklama yapmaya çalışacağı, söz konusu olayla ilgili 15.12.2016 tarihli ve 2016/UH.III-3102 sayılı kurul kararına konu edilen ihalenin Teknik Şartname’si ayrıntılı incelendiğinde yemek reçetelerinin ayrıntılı olarak belirlendiği fakat yemek listesinde bazı yemeklerin gramajlarının ayrıntılı belirtilmediğinden ihalenin iptal edildiği, 07.06.2017 tarihli ve 2017/UH.III-1571 sayılı kurul kararı incelendiğinde ise Teknik Şartname’de bulunan yemek çiğ girdi gramajlarının tonlu olarak belirtildiği için ihalenin iptal edildiğinin görüleceği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde ödemelerin aylık olarak yapılacağının belirtilmesine rağmen, Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde Maliye Bakanlığınca ödeneğin serbest bırakılmaması durumunda ödeme yapılamayacağının anlaşıldığı, bu durumun iki madde arasında çelişki oluşturduğu,

3. Teknik Şartnamenin 3’üncü maddesine göre et ihtiyacının Balıkesir il sınırları dahilinde temin edileceği, ancak söz konusu madde de Belediye ve Hıfzısıhha Kurumunun Balıkesir İl dahilinde et kesimini yasaklaması durumunda veya kesilecek büyükbaş hayvan kıtlığı durumunda (belgelendirmek şartıyla) idareden ön onay alınarak Balıkesir’e komşu illerden (Çanakkale, Bursa, Kütahya, Manisa, İzmir) et temin edilebileceğinin belirtildiği, bu düzenleme ile rekabetin tamamen engellenmiş olduğu, et alımı ve basiretli tacir olayının tamamen ortadan kaldırıldığı, Bakanlığın bile et fiyatlarının yükseldiği durumlarda yurt dışından et getirilmesine müsaade ettiği ve ülke genelinde ticaret serbest hale gelmiş iken, et alımının Balıkesir ile sınırlandırılmasının et temininin tamamen tekelleşmesine, Balıkesir iline muhtaç kalınmasına ve rekabetin engellenmesine sebep olacağı, ihalenin kendileri üzerinde kalması durumunda, Balıkesir ilinden yüksek fiyattan et alma kuşkusu ve normal şartlarda başka ilden et temin edilemeyecek olmasının teklif verilmesine engel teşkil edeceği, bu durumun Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5’inci maddesinde bulunan rekabet ilkesine aykırı olduğu,

4 ) Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde 700.000 adet yemek sayısının nerede ne şekilde servis edileceğine dair sayılar verilmiş olup ilçelerin yemek sayısının çok düşük olarak belirtildiği, idarenin daha önceki yüklenicisi olarak ilçelerde verilecek olan hizmetin sayılarının yetersiz olduğunun anılan Şartname’deki çelişkiden de anlaşılacağı, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine göre taşımalı yemek giden ilçelerde yemek yiyen öğrenci ve personel sayısının 30 kişiden az olması durumunda yemek servisi yapıImayabileceğinin belirtildiği, işin süresinin 8 ay olduğu dikkate alındığında ilçelerde verilecek yemek sayısının yarısının 30 kişiden az olacağının zaten belli olduğu,

5. Teknik Şartname’de taşımalı olarak yapılacak yemek hizmetinde taşıma işinin kaç araç ile yapılacağı ve araçların hangi özellikte olacağının belirtilmediği,

6. İhale dökümanı indirildiğinde zeyilname düzenlendiğinin ve 28.08.2017 olan ihale tarihinin 11.09.2017 tarihine ertelendiğinin görüldüğü, zeyilname düzenlenecek zorunluluğun tutanakla tespit edilip, önceki ilanın iptal edilmediği ve aynı ilan ile zeyilname yapıldığının anlaşıldığı, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 29’uncu ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 26’ncı maddelerine aykırı olduğu, ihale gününün tatile denk gelmesi nedeni ile zeyilname düzenlenmesinin gereksiz olduğu, İdari Şartname’nin 3.4’üncü maddesine göre ihale tarihinin tatil gününe rastlaması halinde ihalenin takip eden ilk iş gününde yapılacağı, ihalenin hemen tatil gününü takip eden ilk iş günü yapılması gerekirken usulsüz bir zeyilname ile 11.09.2017 tarihine ertelenmesinin çelişki oluşturacağı, bu sebeplerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

7. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MERKEZ VE İLÇE OKULLARI ÖĞRENCİ VE PERSONELİ İÇİN 700000 ADET ÖĞLE VE AKŞAM YEMEĞİ

b) Miktarı ve türü:

Üniversitemiz merkez ve ilçeler bağlı enstitü, fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları öğrenci ve personele verilmek üzere dört kaptan oluşan 700.000 adet malzeme dahil hazır yemek pişirme, servis ve sonrası temizlik işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Merkezde Çağış Yerleşkesi merkez mutfağında hazırlanan yemekler taşımalı olarak teknik şartnamede belirtilen fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında servise sunulacaktır. Alt yükleniciler tarafından yapılacak olan yemek ise ilçe okullarında hizmete sunulacaktır.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında herhangi bir teklifin bulunmadığı, Harput Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, Mün-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.-Kuzey Grup Temizlik Bilgisayar Otomotiv Gıda Tarım Ve Hayvancılık San. ve Tic.Lti. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi isteklinin ise ihaleye teklif sunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Verilecek Yemeğin Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “Öğrenci ve personele öğle ve akşamları 4 çeşit yemek verilecektir.

Özel durumlarda (mesai ve tatil günleri) firmaya önceden bildirilerek kumanya, öğle ve akşam yemeği verilebilir.

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan aylık yemek listeleri firmaya teslim edilecektir. İdare tarafından onaylanan liste değiştirilmeyecektir.

Yüklenici firma, bir sonraki ay için hazırlanan aylık menünün kalori ve besin değerini gösterir cetvel hazırlayarak kontrol edilmek üzere idareye her ayın son iş gününe kadar teslim edecektir.

İdarenin onayı ile ilçelerdeki yemek menüsü merkez yemek menüsünden farklı olabilir.

İdare bir sonraki günün yemeği için yemek yiyecek öğrenci ve personel sayısını en geç saat 18.30‘a kadar firma yetkilisine bildirecektir. Bildirim yapılmadığında yada geç bildirildiğinde bir önceki günün sayıları esas alınacaktır.

Yenilen yemek sayılarının tespitinde İdarenin verdiği sipariş sayıları dikkate alınır, raporlar yenilen yemek sayılarına göre hazırlanır.

Taşımalı olarak yemek hizmeti verilen yemekhanelerde yemek yiyen öğrenci ve personel sayısı 30 (Otuz) kişiden az olduğu durumlarda taşıma ile yemek servisi yapılmayabilir.

…

Yemek gramajlarında aşağıda belirtilen gramajlara uyulacaktır.

Parça etli yemeklerde kemiksiz çiğ et

100 gr.

Sebzeli kebaplarda kemiksiz çiğ et

100 gr.

Kemikli piliç yemekleri çiğ

250 gr.

Kemiksiz piliç yemekleri çiğ

150 gr.

Zeytinyağlı Sebze Yemeğinde Sebze miktarı

200gr.

Etli sebze Yemeğinde (Çiğ Et veya Kıyma )

(Sebze )

60gr.

150gr

Köftelerde kıyma

90 gr.

Kuru bakliyat yemekleri çiğ et veya kıyma

çiğ bakliyat

50gr.

60gr.

Pilav ve makarnalar ( çiğ)

60 gr

Börekler (çiğ)

130 gr.

Pişmiş çorbalar

300 gr.

Etli Çorbalar (dana eti veya piliç eti)

10 gr.

Hamur tatlıları yapılmış

140 gr./ porsiyon

Puding, sütlaç, aşure vb.

200 gr.

Meyveler

200 gr. /porsiyon

Kavun, karpuz (kabuksuz)

250 gr. /porsiyon

Yoğurt (kapalı kase)

150 gr. /kase

Ayran (kapalı kase)

200 mİ. /kase

Cacık

200 gr.

Turşu

150 gr.

Meyve Suyu

200 mİ.

Su

200 mİ.

”düzenlemesi,

Aynı Şartname’de yapılan örnek menü düzenlemesinde, “HAFTALIK YEMEK LİSTESİ -1. HAFTA

PAZARTESİ

TAVUK SUYU ÇORBA

FIRINDA PİLİÇ BUT

SARAY SOSLU

MAKARNA

MEVSİM SALATA

SALI

ETLİ NOHUT

SEBZELİ PİRİNÇ

PİLAVI

CACIK

ÇİKOLATALI

PUDİNG

ÇARŞAMBA

EZOGELİN

ÇORBA

PÜRELİ DANA

EMENSE

PATLICANLI BULGUR

PİLAVI

ELMA

PERŞEMBE

YAYLA ÇORBA

İZMİR KÖFTE

KABUNE

MEYVE SUYU

CUMA

DOMATES

PATLICAN

MUSAKKA

SEBZELİ PİRİNÇ

PİLAVI

YOĞURT

HAFTALIK YEMEK LİSTESİ - 2. HAFTA

PAZARTESİ

MERCİMEK

ÇORBASI

PİLİÇ TAVA

CEVİZLİ

ERİŞTE

KİRAZ

SALI

ETLİ KURU FASULYE

ŞEHRIYELI PİRİNÇ

PİLAVI

CACIK

BAKLAVA

ÇARŞAMBA

ETLİ ÇORBA

HÜNKAR BEĞENDİ

SU BÖREĞİ

KARIŞIK

KOMPOSTO

PERŞEMBE

DÜĞÜN ÇORBASI

PÜRELİ ROSTO KÖFTE

FIRIN MAKARNA

AYRAN

CUMA

KREMALI MANTAR

ÇORBASI

ETLİ BEZELYE

İÇ PİLAV

YOĞURT

HAFTALIK YEMEK LİSTESİ - 3. HAFTA

PAZARTESİ

DOMATES ÇORBASI

PİLİÇ BAGET

SEBZELİ BULGUR

PİLAVI

SÜTLAÇ

SALI

ETLİ NOHUT

ŞEHRİYELİ PİRİNÇ

PİLAVI

CACIK

TURŞU

ÇARŞAMBA

MERCİMEK

ÇORBASI

ET GÜVEÇ

ISPANAKLI

BÖREK

ÜZÜM

HOŞAFI

PERŞEMBE

SEBZE ÇORBASI

DARÜZZİYAFE KÖFTE

DOMATES

SOSLU MAKARNA

YOĞURT

CUMA

EZOGELİN ÇORBASI

PATATES

MUSAKKA

PEYNİRLİ

ERİŞTE

ÇİLEK

HAFTALIK YEMEK LİSTESİ - 4. HAFTA

PAZARTESİ

VİTAMİN ÇORBASI

PİLİÇ SOTE

PATLICANLI BULGUR

PİLAVI

ERİK

SALI

ETLİ KURU FASÜLYE

ŞEHRİYELİ PİRİNÇ

PİLAVI

CACIK

HÖŞMERİM

ÇARŞAMBA

BROKOLİ ÇORBASI

TAS KEBABI

PEYNİRLİ

BÖREK

VİŞNE

KOMPOSTO

PERŞEMBE

DÜĞÜN ÇORBASI

PÜRELİ SİNİ KÖFTE

ADA PİLAVI

YOĞURT

CUMA

TARHANA ÇORBASI

ETLİ TAZE FASÜLYE

TAVUKLU PİRİNÇ

PİLAVI

AYRAN

”düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede bahse konu ihalede işin süresinin 8 ay olduğu, anılan ihalenin Teknik Şartnamesi’nde dört haftalık örnek menünün yer aldığı, ancak söz konusu menülerde yer alan yemeklerin çiğ girdilerine ilişkin detaylı gramaj bilgilerine yer verilmediği, sadece yemeklerde kullanılacak gramajlar hakkında genel bilgiler verildiği, yemek alım hizmeti ihalelerinde istekliler tarafından sağlıklı ve objektif bir fiyat teklifi verilebilmesi için, yemeklere ilişkin toplam öğün sayısı ve bu öğünlerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının (gramajlarının) belirtilmesi gerektiği, birim fiyat teklif cetvelinde ve Teknik Şartname’de toplam öğün sayısının belirtildiği, ancak Teknik Şartname’de yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının (gramajlarının) belirtilmediği, dolayısıyla bu hususun istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sözleşmenin uygulanması aşamasında belirsizlik yaratacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhale konusu hizmete ilişkin ödeme Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılacaktır.

Firma idare tarafından talep edilen sayıda yemeği hizmete sunacaktır. Firma talep edilen sayıda yemeği hizmete sunmadığı taktirde şartnamenin 8. Maddesi uygulanır. Firmaya ödeme yapılırken yenilen yemek sayısı esas alınacaktır. Ödemeler günlük yapılan tutanaklara istinaden bir aylık hakedişler muayene ile birlikte ibraz edilecek fatura karşılığı Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan limitler dahilinde ödenecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Kontrol Teşkilatı ve Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından imzalanan tutanaklarla aylık olarak ödeme yapılacaktır.

Ödeme evrakına ,

1)Kontrol Teşkilatı ve Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından imzalanan tutanaklar,eklenecektir.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödeneklerin kullanılması” başlıklı 20’nci maddesinde “Bütçe ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

(a) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, ayrıntılı harcama programlarını hazırlar ve vize edilmek üzere Maliye Bakanlığına gönderir. Bütçe ödenekleri, Maliye Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, nakit planlaması da dikkate alınarak vize edilen ayrıntılı harcama programları ve serbest bırakma oranlarına göre kullanılır.

(b) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumları ayrıntılı finansman programlarını hazırlar ve harcamalarını bu programa uygun olarak yaparlar.

(c) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Ayrıntılı harcama ve finansman programlarının hazırlanmasına, vize edilmesine, uygulanmasına ve uygulamanın izlenmesine dair usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.

d) Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında ödemelerin aylık olarak T.C. Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yapılacağı, Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde ise ödemelerin Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan limitler dahilinde yapılacağı düzenlemelerinin yer aldığı, yukarıda aktarılan 5018 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde yer verilen “Bütçe ödenekleri, Maliye Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, nakit planlaması da dikkate alınarak vize edilen ayrıntılı harcama programları ve serbest bırakma oranlarına göre kullanılır.” hükümleri çerçevesinde ihale dokümanı düzenlemeleri değerlendirildiğinde Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemenin genel nitelikli bir düzenleme olduğu, Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenleme ile çelişmediği, kaldı ki bu durumun sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olduğu ve tekliflerin hazırlanmasına engel olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.

(Değişik altıncı fıkra: 30/7/2003-4964/4 md.) İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü,

Aynı yönetmeliğin teknik şartname başlıklı 16’ncı maddesinde, “MADDE 16 – (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemelerin Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… Et ihtiyacı Balıkesir il sınırları dahilinden temin edilecektir. Ancak; Belediye ve Hıfzısıhha Kurumu’nun Balıkesir İl dahilinde et kesimini yasaklaması durumunda veya kesilecek büyükbaş hayvan kıtlığı durumunda (belgelendirmek şartıyla) firma idareden ön onay alarak Balıkesir'e komşu illerden (Çanakkale, Bursa, Kütahya, Manisa, İzmir) et temin edebilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde idarelerin ihalelerde rekabeti sağlamakla sorumlu oldukları, bunun için ihale dokümanında rekabeti engelleyici hususları içermeyen düzenlemelerin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. İhale kapsamında et temininin sadece Balıkesir’den istenmesinin, ticaret serbestliği kapsamında isteklilerin diğer illerden daha uygun fiyata temin edebilme ihtimalini ortadan kaldırdığı, komşu illerden belli şartlar altında et temin edilebileceği düzenlemesinin ise sınırlı durumlarda gerçekleşecek bir durum olduğu, ayrıca idarenin şikayete cevap yazısında yer alan “özellikle et ürünlerinin uzun mesafeden taşınması durumunda gıda kontaminasyonuna ve soğuk zincirinin kırılmasına sebep olabilmektedir.” gerekçesinin sözleşmenin uygulanması aşamasında muayene ve kabul komisyonunca denetlenebileceği, ilaveten satın alınan doküman sayısı karşısında ihaleye sunulan teklif sayısı ve teklif bedelleri birlikte dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin anılan Kanun’da belirtilen kaynakların verimli kullanılması ve rekabet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “Üniversitemiz Merkez ve İlçelerde verilecek öğle ve akşam yemeği toplam 700.000 adet'dir. Bu sayı tahmini olarak verilmiştir. Yemek yiyen kişi sayılarında yıllık %20 eksik veya fazla olabilir.

Balıkesir Merkez ve Kampus Alanı ile İlçeler Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokullarına Ait Tahmini Yemek Sayıları

1 -Çağış Kampus alanı içinde Merkez yemekhanesi ile Balıkesir Merkezindeki Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokullarda verilecek yemek sayısı

640.000

2-Burhaniye Uygulamalı Bil.Yüksekokulu

14.000

3-Burhaniye Meslek Yüksekokulu

3.000

4-Edremit Meslek Yüksekokulu

5.500

5-Havran Meslek Yüksekokulu

3.000

6-Ayvalık Meslek Yüksekokulu

5.000

7-Altınoluk Meslek Yüksekokulu

3.500

8-Susurluk Meslek Yüksekokulu

4.500

9-Dursunbey Meslek Yüksekokulu

3.500

10-Sındırgı Meslek Yüksekokulu

3.500

11-Bigadiç Meslek Yüksekokulu

9.000

12-İvrindi Sağlık Hizmetleri Yüksekokulu

2.500

13-Savaştepe Meslek Yüksekokulu

1.500

14-Kepsut Meslek Yüksekokulu

1.500

TOPLAM 700.000 Adet

İdare Üniversiteye bağlı birimlerle yeni hizmete giren Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokularında yemek servisi yapılmasını isterse bu yükümlülük firma tarafından yerine getirilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Verilecek Yemeğin Şekli Başlıklı” 4’üncü maddesinde “Öğrenci ve personele öğle ve akşamları 4 çeşit yemek verilecektir.

Özel durumlarda (mesai ve tatil günleri) firmaya önceden bildirilerek kumanya, öğle ve akşam yemeği verilebilir.

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan aylık yemek listeleri firmaya teslim edilecektir. İdare tarafından onaylanan liste değiştirilmeyecektir.

Yüklenici firma, bir sonraki ay için hazırlanan aylık menünün kalori ve besin değerini gösterir cetvel hazırlayarak kontrol edilmek üzere idareye her ayın son iş gününe kadar teslim edecektir.

İdarenin onayı ile ilçelerdeki yemek menüsü merkez yemek menüsünden farklı olabilir.

İdare bir sonraki günün yemeği için yemek yiyecek öğrenci ve personel sayısını en geç saat 18.30‘a kadar firma yetkilisine bildirecektir. Bildirim yapılmadığında yada geç bildirildiğinde bir önceki günün sayıları esas alınacaktır.

Yenilen yemek sayılarının tespitinde İdarenin verdiği sipariş sayıları dikkate alınır, raporlar yenilen yemek sayılarına göre hazırlanır.

Taşımalı olarak yemek hizmeti verilen yemekhanelerde yemek yiyen öğrenci ve personel sayısı 30 (Otuz) kişiden az olduğu durumlarda taşıma ile yemek servisi yapılmayabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemeleri değerlendirildiğinde idare tarafından takdir yetkisi çerçevesinde merkez ve ilçelerde verilecek öğle ve akşam yemeğinin tahmini olarak toplam 700.000 adet belirlendiği ve söz konusu düzenlemelerde yemek yiyen kişi sayılarında yıllık %20 eksik veya fazla olabileceğinin belirtildiği, öte yandan başvuru sahibinin şikayete konu ettiği Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine konu edilen taşımalı yemek giden ilçelerde yemek yiyen öğrenci ve personel sayısının 30 kişiden az olması durumunda yemek servisi yapılmayabileceği düzenlemesinin sözleşmenin uygulanması aşamasıyla ilgili olduğu ve kesinlik arz etmediği, ayrıca bu durumun isteklilerin tekliflerini sağlıklı olarak hazırlamasına da engel olmayacağı hususları birlikte dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “b) Taşıma

Çağış Kampus Merkez mutfağında pişirilip hazırlanan yemekler il içinde taşımalı olarak 17 km uzaklıktaki Necatibey Eğitim Fakültesi ve Güzel Sanatlar Fakültesi öğrenci ve personel yemekhanelerinde servise sunulur.

Çağış Kampus Merkez mutfağında pişirilip hazırlanan yemekler, İlçelerde bulunan Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulları yemekhanelerine taşımalı olarak veya alt yüklenici firma tarafından pişirilip hazırlanarak öğrenci ve personel yemekhanelerinde servise sunulur.

Yemeklerin diğer birimlere ulaşımı esnasında yemeğin kalitesinde bozulma görüldüğü takdirde servise sunulması engellenecektir.

2. Servis

Çağış Kampus alanı içinde Merkez mutfağında pişirilen yemekler Kampus alanındaki Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulları için Çağış Kampusü Merkez yemekhanesinde servise sunulur.

Mutfakta pişen yemekler taşımalı olarak hizmet verilmesi durumunda ısıyı uzun süre muhafaza eden, dökülmeyi önleyen kapalı kaplarda ve hijyen şartlarına uygun olarak Yüksekokul ve Meslek Yüksekokullarına yüklenici firma tarafından taşımalı olarak servisi yapılacaktır.

Taşımalı olarak yemek hizmeti verilen yemekhanelere öğle ve akşam yemekleri ayrı kaplarda götürülecektir. Akşam yemekleri servis saatine kadar hijyen koşullarına uygun olarak muhafaza edilecektir.

Yüklenici firma içinde tuz (tek kullanımlık), biber, kürdan, hazır kapalı pet bardak su, çatakkaşık ve bıçak kağıt ambalaj içinde servise sunulacaktır. Masalarda dispenser peçetelikte peçete bulunduracaktır.

Yüklenici firma öğrenci yemekhanelerinde, yemekhane kapasitesi kadar masa örtüsü üzeri asetat muşamba ile personel yemekhanelerinde yemekhane kapasitesi kadar masa örtüsü ve kapak şeklinde örtü bulunduracaktır. (Kullanıma uygun olmayan örtü ve masa üstü malzemeleri yenilenecektir.)

Servise hazır yiyecekler en az 65C derece bir sistemde bekletme işlemine tabi tutulacaktır. Bu sıcaklıkta servis edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu merkez ve ilçelere yemeğin taşımalı olarak götürüleceği durumlar için kullanılacak araç maliyetlerinin bahse konu ihale kapsamında genel giderler içerisinde değerlendirilebileceği, öte yandan Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeye göre, taşımalı olarak yapılacak yemek hizmetinde kaç araçla ve bu araçların hangi özellikte hizmet vereceğiyle alakalı bir düzenleme yapılmadığı, idare tarafından verilen cevapta, merkez ve ilçelere yemeğin taşımalı olarak götürüleceği durumların hizmeti aksatmayacak şekilde yemek taşımaya elverişli yeterli sayıda araç bulundurularak yapılmasının zorunlu olduğu, bu durumda isteklilere araç sayısı ve araç özellikleri noktasında hizmeti aksatmamak şartıyla takdir yetkisi bırakıldığı ve bu durumun tekliflerin oluşturulmasına da engel olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.” hükmü yer almaktadır.

25.07.2017 tarihinde yayımlanan ihale ilanında ihale tarihinin 28.08.2017 olduğu, ancak idare tarafından 16.08.2017 düzenlenen zeyilname ile ihale tarihinin istekliler arasında resmi tatil günüyle, idari izin günleri arasında anlam karmaşası yaşanması ihtimali düşünülerek ihalenin 11.09.2017 tarihine ertelendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan Kanun maddesine göre ihale dokümanında değişiklik yapılmasını zorunlu kılacak bir durumun varlığı halinde, bunu gerektiren sebep ve zorunlulukların bir tutanakla tespit edileceği, önceki ilânların geçersiz sayılacağı ve yeniden ilan yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Başvuru sahibinin iddia konusu ettiği düzenlemelerin ilana yansıyan düzenlemeler olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamakla birlikte, söz konusu düzenlemenin isteklilerin teklif sunmasına engel olmayacağı, aksine bahse konu ihalede başka tekliflerin sunulmasına da imkan verdiği, nitekim düzenlenen zeyilname ile ihale tarihinin 28.08.2017 tarihinden 11.09.2017 tarihine ertelendiği ve başvuru sahibinin de 29.08.2017 tarihinde ihale dokümanı satın aldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde istekliler arasında resmi tatil günüyle, idari izin günleri arasında anlam karmaşası yaşanması ihtimali düşünülerek ihalenin ileri bir tarihe ertelenmesi işleminin başvuru sahibinin ihaleye katılımı etkilemeyeceği, teklif sunmasına engel olmayacağı ve esasa etkili bir aykırılık oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Başkan

II. Başkan

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Dr.

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi