KİK Kararı: 2017/UH.I-2761 (11 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/051
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 11.10.2017
Karar No : 2017/UH.I-2761
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yılmaz KARA,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kilimli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/391122 İhale Kayıt Numaralı “Zonguldak Kilimli İlçesi Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Orta Okulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kilimli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 08.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Zonguldak Kilimli İlçesi Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Orta Okulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Yılmaz Kara’nın 11.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2017 tarih ve 52221 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2357 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin aşırı düşük teklifler için açıklama isteyeceği önemli teklif bileşenlerini belirlerken yaklaşık maliyet içindeki bileşenleri ve yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranlarını, teknik ve idari şartnamede belirtilen ve teklif fiyata dahil olan giderleri dikkate alarak belirlemesi gerektiği, idarece tebliğ edilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda önemli teklif bileşenlerinin “işçilik maliyeti” ve “yakıt maliyeti” olarak belirlediği, ancak ihale konusu işte çalışacak 21 aracın 180 günlük kiralama ya da amortisman bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde önemli bir maliyet kalemi olması gerektiği, bu yüzden araçların kiralama ya da amortisman bedellerinin önemli teklif bileşeni olarak kabul edilip açıklanması gerektiği, ayrıca Teknik Şartname’de yaptırılması zorunlu tutulan; zorunlu mali sigorta poliçesi ve koltuk ferdi kaza sigortası, araçların muayene giderleri, periyodik bakım giderleri, motorlu taşıtlar vergisi giderleri ve lastik giderleri gibi giderlerden en az bir kaçının önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, ihale komisyonunun verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Şikayete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesi “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Zonguldak Kilimli İlçesi Taşımalı Eğitim Uygulamasından Faydalanan Ortaöğretim ve İmam Hatip Orta Okulu Öğrencilerinin Ücretsiz Taşınması,

b) Miktarı ve türü:

14 KISIM 373 ÖĞRENCİ 21 ARAÇ 180 İŞ GÜNÜ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 4 Taşıma Merkezi Ortaöğretim Eğitim Okuluna ve 1 Taşıma Merkezi İmam Hatip Orta Okuluna 17 yerleşim biriminden oluşan 14 güzergâhtan Ortaöğretim ve İmam Hatip Orta Okulu öğrencilerinin taşınması” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyatına dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de ise “…8) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar temiz, bakımlı ve güvenli durumda bulundurulmalı ve 6 ayda bir bakım ve onarımları yaptırılmakla birlikte; taşıtların cinsine göre Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayeneleri de yaptırılmış olmalıdır.

9. …numaralı genelgelerinde belirtilen şartlara uygun kış lastiğinin takılması zorunludur.

10. Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların yaşları 12 (on iki) yaşından küçük olmalıdır, (on iki yaş dâhil.) Araçların yaşı, 31.12.2017 tarihine kadar en düşük 2005 model, 01.01.2018 tarihinden itibaren en düşük 2006 model olacaktır. Ancak 2005 model araçla sözleşme imzalayan yüklenici Eğitim Öğretim yılı sonuna kadar taşıma işini yürütebilecektir. (2005 model taşıma yapacak aracın taşıma şartlarına uygun olması zorunludur.) Taşıtların yaşı fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır. 2005 model araçlar 08.06.2018 tarihine kadar çalışabilir. Değişiklik yapmak isteyen yüklenicinin 2005 model araçların yerine en az 2006 veya üstü model ve şartnamesinde istenen özellikleri taşıyan araca ait evraklar ilgili taşıma merkezi okul müdürlüğünden “Araç Uygunluk Belgesi” alınmış olarak en geç 25 Aralık 2017 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yüklenici firma tarafından dilekçe ile Kilimli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne teslim edilecektir.

…

19. Taşıtlarda sağlık çantası (ilk yardım malzemeleri) ve trafik seti bulundurulması zorunludur.

20)Taşıtların cinsine göre; Minibüslerde en az 1 kg.lık 1 adet, yolcu sayısı 26 ya kadar olan otobüslerde en az 2 kg.lık 2 adet, yolcu kapasitesi 26’nın üzerinde olan otobüsler için ise en az 6 kg.lık söndürme cihazının bulundurulması zorunludur.

…

24)Yüklenicilerin yanında çalışanlar, (geçici süreli çalışan sürücüler dahil) hizmet akdine tabi olup, bunların sosyal güvenlik yönünden sigorta işlemlerinin yürürlükte olan SGK mevzuatı hükümlerine göre yüklenici tarafından yaptırılması ve takibi zorunludur. (Kooperatifler dahil)

...

26)Taşıyıcı firma veya şahıslar, il sınırları dâhilinde öğrenciler ile ilgili ve öğrencilerin katılımının zorunlu olduğu törenler, sosyal ve kültürel etkinlikler ve sportif faaliyetlere okulun görevlendirdiği durumlarda hafta sonu dahil ücret talep etmeyeceklerdir. Tören, sosyal ve kültürel etkinlikler ile sportif faaliyetlerde kullanılacak araçlar, okul müdürlüğü tarafından belirlenerek, etkinliğe katılacak öğrenci ve personel sayısına göre sırayla yazılı olarak görev verilecektir.

27. Araç sigortaları ile fenni muayenelerin ve Psikoteknik raporların takibini taşıma merkezi okul müdürlükleri yapacaktır. Taşıyıcı firma veya şahıslar Taşıma hizmetinde kullanılan söz konusu araçlarına, Karayolları Trafik Kanunu’nun zorunlu kıldığı mali sorumluluk sigortası ile ferdi kaza koltuk sigortasını ve araca ait fenni muayeneyi yaptırmak mecburiyetindedirler. Yıl içerisinde süresi biten sigorta poliçeleri ile fenni muayene ve sürücüye ait Psikoteknik rapor zamanında yaptırılarak taşıma merkezi okul müdürlüğüne bu belgelerin aslını ibraz etmek sureti ile fotokopileri elden teslim edilecektir. Sigorta poliçeleri, fenni muayeneler ve Psikoteknik Rapor muayenesinin zamanında yaptırılmaması ve ilgili okul müdürlüğüne teslim edilmemesinden yüklenici sorumludur.

…

44. Taşıma yapacak tüm araçlara kamera sisteminin takılması zorunludur. Kamera servis başladığı saate açık tutularak servis bitene kadar kayıt yapılacaktır. Kurum kamera kaydını istediği takdirde yüklenicinin görüntüleri kuruma ibraz etmek zorundadır.

45. Sözleşme Aşamasında İstenecek Belgeler: İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibarı ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Yukarıda belirtilen belgelere ek olarak yüklenici, öğrenci taşıma işinde çalıştıracağı araç ve sürücüye ait aşağıda belirtilen belgeleri, sözleşme imzalamadan önce idareye teslim edecektir.

45.1. İsteklinin, kiralamak yoluyla temin edeceği araçlara ait Araç Kiralama Sözleşmesi, (Araç Kiralama Sözleşmesinin Noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış olması şarttır.)

…

45.5. Araçlara ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi.

45.6. Araçlara ait Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi,…” düzenlemeleri yer almaktadır.

Şikayete konu işe ait ihalenin, 180 iş günü süreyle ve 21 araçla, 4 Taşıma Merkezi Ortaöğretim Eğitim Okuluna ve 1 Taşıma Merkezi İmam Hatip Orta Okuluna 17 yerleşim biriminden oluşan 14 güzergâhtan Ortaöğretim ve İmam Hatip Orta Okulu öğrencilerinin taşınması işini kapsadığı, İdari Şatname’de isteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, ayrıca Teknik Şartname’de araçların çalışma sürelerine, personelde aranan özelliklere yer verildiği, araçların bakım onarım, periyodik muayene, sigorta vs. giderlerinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede, 5 isteklinin teklif verdiği, isteklilerden Kadir Abasız’ın geçici teminat mektubunun süresinin yetersiz olduğu, Ahmet Arslan’ın birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldıkları, idarece hesaplanan sınır değerin 468.150,42 TL olduğu, buna göre sınır değerin altında teklif veren Aydoğan Süt Ürün Hiz. Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yılmaz Kara’dan aşırı düşük teklif sorgulamasının istendiği, ancak 2 isteklinin de belirtilen sürede aşırı düşük savunması vermediği, 13.09.2017 tarihli ihale komisyonu kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Erdinç Kargidan üzerine ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan başvuru sahibi Yılmaz Kara’ya 08.09.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…verdiğiniz aşırı düşük teklif ile ilgili İdari Şartname’nin 33. maddesine göre açıklama yapmanız gerekmekte olup, acıkamaya ilişkin önemli teklif bileşenleri aşağıda belirtilmiştir. 3 gün içinde aşırı düşük teklifinize ilişkin açıklama ve belgeleri Müdürlüğümüze ulaştırmanız hususunda …Teklif bileşenleri: İşçilik Maliyeti, Yakıt maliyeti” ifadelerine yer verilmiştir.

Buna göre yukarda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarında, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğunun düzenlendiği, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesine yönelik ayrıca bir düzenlemeye yer verilmediği, idarece şikayete konu taşıma hizmet alımı ihalesine ilişkin olarak yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenlerinin “İşçilik Maliyeti ve Yakıt Maliyeti” olarak belirlendiği, ihale dokümanında yer alan teklif fiyata dahil giderler dikkate alındığında şikayete konu taşıma ihalesinde idarenin takdir etkisine dayanarak işçilik ve yakıt maliyetlerini önemli teklif bileşeni olarak belirlemesinde bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Başkan

II. Başkan

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Dr.

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi