KİK Kararı: 2017/UH.I-2664 (4 Ekim 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/050
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 04.10.2017
Karar No : 2017/UH.I-2664
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Labos Tur. Geri Dön. Med. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Doğubayazıt İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/319221 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrenci Taşıma İşi Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Doğubayazıt İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrenci Taşıma İşi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Labos Tur. Geri Dön. Med. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 10.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2017 tarih ve 46960 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2069 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinde aritmetik hata bulunmadığı, kabul edildiği anlamına gelmemekle birlikte bir hata var ise de bunun teklif toplamına, dolayısıyla sonuca ve esasa etkisinin bulunmadığı,

2. Se-Ce Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti.nin teklif zarfında idare adresi yazılmamış olmakla birlikte, zarfın doğru adrese ulaştığı, zarfın üzerindeki işin adı ve ihale kayıt numarası bilgilerinin doğru olduğu, bu kapsamda söz konusu eksikliğin esasa etkili olmadığı hususları dikkate alındığında, adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata ve hakkaniyete aykırılık içerdiği, Hasan Yılmaz – Muhlis Ertaş Ortak Girişimi’nin sunmuş olduğu iş ortaklığı beyannamesinde adres bulunmadığı halde bu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmazken, Se-Ce Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden “eşit muamelenin sağlanması” ilkesine aykırı olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyet üzerinden tenzilat oranının %1,04 olduğu ve ihalede tek geçerli teklifin bulunduğu, bu teklifin de en yüksek teklif olduğu dikkate alındığında, bu hususun 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden “kaynakların verimli kullanılmasının ve rekabetin sağlanması” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, istekli tarafından aynı idarenin 2017/322920 İKN’li ihalesinde de aynı tenzilat oranının uygulanmasının idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale üzerinde bırakılan istekliye sızdırıldığını açıkça ortaya koyduğu, dolayısıyla temel ilkelerden “güvenirliğin ve gizliliğin sağlanması” ilkelerinin ihlal edildiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kendi tekliflerinden yüksek olduğu, bu durumun temel ilkelerden “kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması” ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu kararının incelenmesinden başvuru sahibi Labos Tur. Geri Dön. Med. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında öğrenci taşınmasına ilişkin 34 iş kaleminin olduğu, birimlerin “gün”, miktarların ise “180” olarak düzenlendiği, her bir iş kaleminde öğrenci taşıma işinde kullanılacak farklı araç sayılarına yer verildiği görülmüştür. Bu kapsamda istekliler tarafından her bir iş kalemi için teklif edilecek birim fiyatların farklı araç sayıları esas alınarak hesaplanacak bir günlük taşıma maliyetleri olduğu, her bir iş kalemi için teklif edilecek toplam fiyatların ise bir günlük taşıma maliyetine göre belirlenen birim fiyatların 180 ile çarpılması sonucu bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Labos Tur. Geri Dön. Med. İnş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; isteklinin tüm iş kalemlerinde teklif birim fiyatını tek araçla gerçekleştirilecek şekilde öngördüğü, bu kapsamda birden fazla araç kullanılması öngörülen iş kalemlerinde istekli tarafından teklif edilen birim fiyat ile işin miktarı olan 180 günün çarpılmasının toplam teklif fiyatını vermediği; örneğin birim fiyat teklif cetvelinin 7’nci sırasında bulunan “AŞ. Telçeker Köyünden 4 Km Mesafeden 180 İş Günü 14 Kapasiteli 3 Araçla Öğrenci Taşıma İşi” adlı iş kaleminde, öğrenci taşıma işine ilişkin 3 araç öngörüldüğü, istekli tarafından anılan iş kalemine 86,70 TL birim fiyat teklif edildiği, tutarın ise 46.818,00 TL olarak gösterildiği, ancak bu tutarın işin miktarı olan 180 gün ile birim fiyatın çarpılması sonucu elde edilmediği; bahse konu tutara teklif birim fiyatı (86,70 TL) ve iş miktarı (180 gün) çarpımının, araç sayısı (3 araç) ile de çarpılması sonucunda ulaşılabildiği (46.818,00 TL) tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmiş,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde ise “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Sonuç olarak başvuru sahibinin birden fazla araç öngörülen iş kalemlerinde, teklif ettiği birim fiyat ve işin miktarının çarpımı sonucunda elde edilen tutarlar ile iş kalemi için teklif ettiği toplam tutarların uyumlu olmadığı, bu durumun söz konusu iş kalemlerinde çarpımlarda hata olduğu sonucunu ortaya çıkardığı anlaşıldığından, şikâyetçinin teklifinin aritmetik hata içerdiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Se-Ce Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti.nin teklif zarfının “zarfın İdari Şartname’ye uygun olmaması, zarf üzerinde idarenin adresinin olmaması” gerekçeleriyle değerlendirmeye alınmadığı ve bu hususa ilişkin tutanak tanzim edildiği görülmüştür.

Söz konusu teklif zarfı incelendiğinde, zarfın üzerinde şirketin ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu bilgilerinin bulunduğu, ihaleyi yapan idarenin açık adresinin ise bulunmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinin “Kanunun 36 ncı maddesine göre ihale komisyonunca ilk oturumda yapılacak iş ve işlemler” başlıklı 16.2’nci alt maddesinde “16.2.1. Başvuru ya da teklif zarfının Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde, söz konusu zarfın ön ve arka yüzünün fotokopisi çekildikten sonra başvuru veya teklif zarfı açılmaksızın iade edilecektir. Başvuru veya teklif zarfının fotokopisi ise idare tarafından ihale işlem dosyasında muhafaza edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Öte yandan, aynı Tebliğ’in 16.2.2.1’inci maddesinde yer alan “Başvuru veya teklif zarfı üzerinde ilgili ihaleye ilişkin İhale Kayıt Numarası (İKN) bilgisinin bulunması durumunda, bu numara üzerinden anlaşılabilecek bilgilere ayrıca başvuru veya teklif zarfı üzerinde yer verilmediği veya bunların hatalı olduğu gerekçe gösterilerek, zarfın değerlendirmeye alınmaması yönünde işlem tesis edilmeyecektir.” açıklaması, 27.05.2016 tarihli ve 29724 (m.) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ’in 1’inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler ve mevzuat çerçevesinde, Se-Ce Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti.ne ait teklif zarfının, üzerinde ihaleyi yapan idarenin açık adresinin bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmaması işleminde mevzuata aykırılık görülmemiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “Hasan Yılmaz – Muhlis Ertaş Ortak Girişimi’nin sunmuş olduğu iş ortaklığı beyannamesinde adres bulunmadığı halde bu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmazken, Se-Ce Tur. Taş. İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden “eşit muamelenin sağlanması” ilkesine aykırı olduğu” iddiasına yönelik tespit ve değerlendirmelere ise aşağıda yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş ortaklığı” başlıklı 32’nci maddesinde “…(3) İş ortaklığı, başvuru veya teklifiyle birlikte pilot ortağın da belirlendiği İş Ortaklığı Beyannamesini vermek zorundadır.

(4) İş ortaklığında en çok hisseye sahip ortak, pilot ortak olarak gösterilmek zorundadır. Ancak bütün ortakların hisse oranlarının eşit olduğu veya diğer ortaklara göre daha fazla hisse oranına sahip ve hisseleri birbirine eşit olan ortakların bulunduğu iş ortaklığında ise bu ortaklardan biri pilot ortak olarak belirlenir. Ortakların hisse oranları İş Ortaklığı Beyannamesinde gösterilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İş ortaklığı” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.3. İş ortaklığı oluşturmak suretiyle ihaleye teklif verecek istekliler, iş ortaklığı yaptıklarına dair pilot ortağın da belirtildiği, ekte örneği bulunan iş ortaklığı beyannamesini teklifleriyle beraber sunacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekindeki KİK022.0/H numaralı iş ortaklığı beyannamesi standart formu ile buna uygun şekilde oluşturulmuş ihale dokümanı ekinde yer verilen standart formda;

“

Sıra No

Ortağın Adı ve Soyadı/Ticaret Unvanı

TC Kimlik Numarası (Gerçek Kişi)/Vergi Kimlik Numarası (Tüzel Kişi)

Ortaklık Oranı

Adresi

PİLOT ORTAK

ÖZEL ORTAK

ÖZEL ORTAK

ÖZEL ORTAK

ÖZEL ORTAK

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza”

şeklinde matbu düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden iş ortaklığı beyannamesinde bulunması zorunlu asli unsurların iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin hisse oranları olduğu, ayrıca iş ortaklığı beyannamesinde pilot ortak ve özel ortakların belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede Hasan Yılmaz-Muhlis Ertaş İş Ortaklığı tarafından sunulan İş Ortaklığı Beyannamesi’nin, özel ortak Muhlis Ertaş’ın adres bilgisine ilişkin eksiklik haricinde ihale dokümanı ekindeki iş ortaklığı beyannamesi standart formuna uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde ortakların adres bilgilerinin iş ortaklığı beyannamesinin asli unsurlarından olmadığı, kaldı ki ortakların adres bilgilerinin teklif zarfı ve içerisindeki bazı belgeler üzerinden görülebildiği, bu kapsamda iş ortaklığı beyannamesinde adres bilgisine yer verilmemesinin teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin bu iddiası da uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.

İncelenen ihalede altı adet ihale dokümanı satın alındığı, üç adet teklif zarfı sunulduğu, mevzuata uygun olmayan bir adet teklif zarfının değerlendirmeye alınmadığı, bir isteklinin teklifinin ise birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç itibarıyla tek geçerli teklif olan Hasan Yılmaz - Muhlis Ertaş Ortak Girişimi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmektedir.

Diğer iddialar kapsamında yapılan incelemeler sonucunda mevzuata uygun şekilde yapıldığı tespit edilen değerlendirmelere istinaden ihalede tek geçerli teklifin kalması nedeniyle doğrudan ihalede rekabetin sağlanamadığı sonucuna varılamayacağı, öte yandan anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu göz önünde bulundurulduğunda 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması” temel ilkesine aykırı bir durum ortaya çıktığı neticesine de ulaşılamayacağı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin (1.333.260,00) yaklaşık maliyete (1.397.134,58) oranının 0,95 olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin sızdırıldığı iddiasına dayanak olarak ileri sürülen, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyet üzerinden tenzilat oranının %1,04 olduğu ve aynı isteklinin idarenin 2017/322920 İKN’li ihalesinde de aynı tenzilat oranını uyguladığı hususlarının gerçeği yansıtmadığı; kaldı ki yaklaşık maliyetin sızdırıldığı şeklindeki bir iddianın idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden tespit edilmesinin imkân dâhilinde bulunmadığı; öte yandan başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin somut delil de sunamadığı hususları dikkate alındığında, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Başkan

II. Başkan

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Dr.

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi

Kurul Üyesi