KİK Kararı: 2017/UH.I-2629 (27 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/048
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 27.09.2017
Karar No : 2017/UH.I-2629

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Şentur Otomotiv Kurumsal Hizmetleri ve İnsan Kayn. Turizm Taşımacılık Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Şti.,

Karaçam Mevkii İstanbul Cad. No:120/A Bornova/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bayraklı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Manavkuyu Mahallesi 275/1 Sokak No : 12 35030 Bayraklı/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/368654 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Özel Eğitime Muhtaç Öğrenciler ile Kursiyerlerin Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bayraklı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 22.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Özel Eğitime Muhtaç Öğrenciler ile Kursiyerlerin Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Şentur Otomotiv Kurumsal Hizmetleri ve İnsan Kayn. Turizm Taşımacılık Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Şti.nin 05.09.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.09.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2017 tarih ve 51285 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2324 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmamasına rağmen idarece kabul edildiği, isteklinin işçilik, personel, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi, amortisman, trafik sigortası, lastik, bakım, muayene vb. maliyetleri açıklamasının mümkün olmadığı, fiyat teklifi alınmışsa bu belgenin meslek mensubu onaylı olması gerektiği, isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı hususunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin “2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Özel Eğitime Muhtaç Öğrenciler İle Kursiyerlerin Taşınması” işi olduğu, işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulüyle ihale edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir ...” hükmü bulunmaktadır.

İhale tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir ...” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Şikâyete konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 374.724,80 TL tutarında belirlendiği, ihaleye teklif veren isteklilerden Ahmet Altıntaş Özel Eğitim Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Kitap Dağıtımı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, idarece 22.08.2017 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan istekliye aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük açıklama dosyası sunulduğu, açıklamaların ihale komisyonunca uygun bulunduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Ahmet Altıntaş Özel Eğitim Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Kitap Dağıtımı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de başvuru sahibi Şentur Otomotiv Kurumsal Hizmetleri ve İnsan Kaynakları Turizm Taşımacılık Araç Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece 22.08.2017 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısında “ ... ilgide kayıtlı teklifiniz ihale komisyonumuzca değerlendirilmiş ve Kamu İhale Genel Tebliği 79. Maddesi uyarınca aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği 79. Maddesi ve alt bentleri gereğince, komisyonumuz tarafından yapılacak teklif değerlendirmeye esas olmak üzere, önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilerek açıklama yapılmasını, açıklamayı içeren yazınızın iş bu yazımızın tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde İdaremize teslim edilmesini rica ederim” hususlarına yer verildiği, yazı içeriğinde teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği, idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yazı ekinde de yer verilmediği görülmüştür.

Öte yandan aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin açıklaması incelendiğinde, açıklamalarını her hangi bir maliyet bileşenine dayandırmadığı, kendilerinin piyasada taşımacılık işi ve sözleşmesi yapan bir firma olduklarını belirttiği, teklif fiyata esas maliyete dayanak olması amacıyla açıklama yazısı ekine bazı faturaları ve muhtelif taşımacılık sözleşmelerini eklediği görülmüş, dahası idarenin anılan sözleşmelerin diğer tarafı olan firmalarla yazışma yaparak sözleşmeleri teyit ettiği, ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmak suretiyle ihaleyi bu isteklinin üzerinde bıraktığı anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında düzenlenen aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasındaki amaç, yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre düşük bulunan teklif fiyatının, ihale dokümanında verilen maliyet bileşeni verilerine dayalı olarak gerek miktar gerekse de Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki belgelerle tevsik edilecek birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini ortaya koymaktır. Bu noktada idarelerin teklifin düşüklüğüne sebebiyet veren/verdiği düşünülen ve özellikle yaklaşık maliyette önemli bir maliyet kalemi teşkil eden unsurları önemli maliyet bileşeni olarak belirleyerek sorgulama gerçekleştirmeleri gerekmektedir. İdarece bu belirleme yapılırken ihale konusu hizmetin niteliği, maliyette sorgulanacak kalemin fiyat bileşenleri içindeki önemi ve teklif fiyatına etkisi gibi hususları da göz önüne alması önem arz etmektedir.

Nitekim, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca, idarelerce teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’nci maddesinde aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda; isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarelerce bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunluluğu getirildiği görülmüştür. Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklamaları sorgulamanın kural olarak tüm teklif bileşenlerinin veya istekliler tarafından açıklanması uygun görülen bileşenlerin açıklanması üzerinden değil, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler üzerinden yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu bağlamda, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak görülen maliyet kalemlerinin hangi kalemler olduğu belirtilmeksizin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin isteklilerin tereddüde düşmesine yol açabileceği, ayrıca söz konusu sorgulamanın ve sorgulama üzerine verilen açıklamanın ihale dokümanına ve mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir biçimde değerlendirilebilmesinin mümkün olamayacağı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı veya ekinde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlere yer verilerek isteklilerin açıklama yapmasının sağlanması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale konusu işin kapsamını oluşturan iş kalemlerinden teklifte önemli kabul edilen iş kalemleri ile bu iş kalemleri içerisinde yer alan ve açıklanması istenen giderlerin idarece belirlenmesi, belirlenen önemli teklif bileşenlerinin teklifi sınır değerin altında olan Ahmet Altıntaş Özel Eğitim Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Kitap Dağıtımı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine bildirilerek, aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında esas olacak önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, sınır değerin altında teklif veren geçerli teklif sahibi istekliden (Ahmet Altıntaş Özel Eğitim Turizm Taşımacılık İnşaat Otomotiv Kitap Dağıtımı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi