KİK Kararı: 2017/UH.I-257

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/004
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 18.01.2017
Karar No : 2017/UH.I-257

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Adem ÖLMEZ,

Fevzi Çakmak Mah. 1 Eylül Sanayi Sitesi 16. Sokak No: 19/A UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü,

Taptuk Emre Mah. 1576. Sok. No: 13 70100 KARAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/438229 İhale Kayıt Numaralı “Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 23.11.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Adem Ölmez’in 19.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2016 tarih ve 72304 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3190 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine aykırı olduğu,

a- Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin yanlış sunulduğu, söz konusu cetvelde ana çiğ girdi miktarlarının tamamının yer almadığı, birim fiyatların hatalı olarak yansıtıldığı, gramaj genel toplamının yuvarlamalar sebebiyle eksik hesaplandığı, ana çiğ girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam maliyet tutarına oranının 0,8 ile 0,95 arasında olmadığı, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere verilen 14 günlük örnek menüde yer alan yemeklerin yemek reçetelerine doğru sayıda yansıtılmadığı, etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerde kullanılması gereken koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz), dana ciğer, tüm tavuk, tavuk but ve tavuk göğüs toplam çiğ girdi miktarlarının eksik olarak hesaplandığı, katlarda su servisi için kullanılacak olan “19 lt. damacana su” ve ana öğünlerde yemeklerin yanında verilecek olan “pet bardak su” girdilerinin ana çiğ girdi olarak hesaplanmadığı,

b- Örnek menüde yer alan bazı yemeklerin içerisindeki beyaz peynir, kaşar peyniri, patates, kuru soğan, ceviz içi, fındık, alabalık, çam fıstığı, kornişon turşusu, kuru pasta, yaş pasta, süt, taze üzüm, buğday unu, taze bamya, taze bezelye, taze fasulye, tulum peyniri, yufka, kuruyemiş, bitki çayı, pirinç unu, yeşil mercimek ve kırmızı mercimek gibi ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsikinin ihale tarihinden geriye doğru bir yıldan daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle asgari birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirildiği, ayrıca ekmek, ayran ve yoğurt gibi ürünlere ait fiyatların tevsikinin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ihalenin ilan tarihinden önce ilan edilmiş fiyat tarifeleri ile yapıldığı, bununla birlikte anılan Tebliğ’in 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında sunulan belgelerde tarih bulunmadığı,

c- Ana çiğ girdilerden "ceviz içi" ve "fındık" ürünlerinin maliyetlerinin tevsiki için ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” fiyatlarına yer verildiği, “riviera” cinsi zeytinyağı yerine salt zeytinyağı ve “baldo” cinsi pirinç yerine salt pirinç fiyatlarının kullanıldığı, kaşar peynir ve beyaz peynir için “tam yağlı” ve “yağlı” cins peynirlere ait fiyatların kullanılmadığı, “pastörize süt” yerine ise ticaret borsası bültenlerindeki “süt” veya “uht süt” birim fiyatlarının kullanıldığı, gıda rasyonu tablosundaki personele ilişkin gramajlar yerine 13+ yaş grubuna ait gramajlar kullanıldığı, sadece “yaşlı” grubu porsiyon miktarlarının baz alındığı, “personel” grubu porsiyon miktarlarının dikkate alınmadığı,

ç- Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.7 ve 8.4’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca hazırlanmadığı, söz konusu belgelerde yer alan ana çiğ girdi fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında olduğu ve toplam tutarların yanlış hesaplandığı, öte yandan fiyat tekliflerine konu ürünlerin yarıdan fazlasının alımı veya satımının son veya bir önceki geçici vergi döneminde gerçekleşmediği, bununla beraber anılan tutanakların ilgili meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ayrıca bahse konu tutanakların ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu,

d- Ana öğünlerde yemekle birlikte verilmesi gereken ekmek evsafının “poşetli 50 gr roll ekmek” olması gerekirken ana çiğ girdi hesabında “normal ekmek” için kg cinsinden hesaplama yapıldığı, “vanilya” ve “gül suyu” ürünleri için paket üzerinden fiyat öngörülmesi gerekirken ticaret borsası bültenlerindeki kg cinsinden fiyatların kullanıldığı, ayrıca maydanoz, dereotu, marul, nane(yaş), enginar, kıvırcık gibi girdilerin kg cinsinden açıklanması gerekirken adet veya demet fiyatları ile açıklandığı,

e- “Paket yoğurt (200 gr), paket süt (200 gr), ayran (200 gr), pet bardak su (200 cc), damacana su (19 lt.), paket bal (25 gr), paket reçel (25 gr), dana ciğer, ekmek kadayıfı, güllaç, krem paket peynir (25 gr), kuru pasta, yaş pasta, paket meyve suyu (250 ml), çokokrem, kadayıf, alabalık, tahin-pekmez, ketçap, mayonez ve tuzsuz beyaz peynir” gibi ürünlere ait maliyetlerin açıklanmasında Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6’ncı maddesine aykırı olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, neden fiyat teklifi kullanıldığına ilişkin geçerli hukuki gerekçenin belirtilmediği, sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca meslek mensubunca yazılması zorunlu ibareler bulunmadığı gibi anılan Tebliğin 8.4’üncü maddesine aykırı olarak TÜRMOB kaşesi bulunması gerekirken yalnızca kaşe numarası yazıldığı,

f- İşçilik bedelinin asgari işçilik maliyetinin altında hesaplandığı, söz konusu hesaplamalarda ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin ücret öngörülmediği, ihale dokümanında teklif fiyata dahil olduğu belirtilen yemek, yol ve giyim giderlerinin işçilik hesabına dahil edilmediği, giyim giderine personel maliyeti içerisinde yer verilmediği, ayrıca Teknik Şartname’nin 21’inci maddesine göre sorumlu yönetici istihdam edilmesine yönelik maliyetlere yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

7 işçi ile Malzemeli Mamul Yemek Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ahmet Mete Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İdari Şartname ekinde liste halinde adetleri verilen 4000 Adet Personel Kahvaltı, 10000 Adet Personel Öğle Yemeği,4000 Adet Personel Akşam Yemeği, 30000 Adet Yaşlı Kahvaltı,30000 Adet Yaşlı Öğle Yemeği, 30000 Adet Yaşlı Akşam Yemeği, 30000 Adet Yaşlı Ara Öğün adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 15 defa olmak üzere (100) kişinin yararlanacağı, teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yer alan tablodan veya gıda rasyonundan seçilerek 6 çeşitten oluşturulacak “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(3) aşçı, (diplomalı veya bonservisli)

(2) servis elemanı,

(2) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (94,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

-Her bir çalışan personel için; yılda İş Kıyafeti (Yazlık) (21 adet), İş Kıyafeti (Kışlık) (21 adet), İş Ayakkabısı (42 çift) Yüklenici firma tarafından ayni olarak verilecek olup teklif fiyata dahildir.

Diğer Giderler:

İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 81 ve 83 üncü maddesine göre fiyat farkı ödenecektir.

İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibariyle hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “A- Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları: … Yemekhanelerde su servisi Kahvaltı, Öğle ve Akşam yemeklerinde kapalı ambalajlı pet bardak sular ile yapılacaktır. Katlarda su servisi 19 litrelik damacana doğal kaynak suyu ile yapılacaktır. Damacana sular için su sebillerinin yanında tek kullanımlık pet bardak bulundurulacaktır. Damacanalara uygun su sebilleri, damacanalar ve pet bardaklar firma tarafından temin edilecektir.

…

E- Dağıtım:

…

4- Firma yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, paketli roll ekmek, ambalajlı pet bardak veya pet şişe su (Sadece ilgili Bakanlıktan onaylı sular kabul edilecektir.), bardak, sürahi, peçete, kürdan ve yemeğin özelliğine göre limon, sirke ve çeşitli baharatları hazır olarak bulunduracaktır. Peçete, kürdan, ekmek, ambalajlı pet bardak veya pet şişe su, yemeğin özelliğine göre limon, sirke ve çeşitli baharatlar firma tarafından temin edilecek olup teklif fiyata dahil edilecektir. Masa örtüleri, bardak, sürahi ve biberlik gibi malzemeler idare tarafından temin edilecek olup, firma bunun için bir maliyet öngörmeyecektir. (İstenildiği taktirde servis sırasında 1’er gramlık paket tuz verilecektir.)

…

H- Malzeme Miktarları:

…

1-Günlük iaşelerin hazırlanmasında ekli listede belirtilen Gıda Rasyonu esas alınacaktır. Gıda Rasyonunda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz)”, yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

2- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılık arz ettiğinden gıda rasyonu esas alınarak hareket edilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…

21- Firma 27/8/2004 tarih ve 25566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 18/06/2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan değişik 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “Gıda üreten ve altmış beygir gücünün üzerinde motor gücü bulunan veya on ve üzerinde işçi çalıştıran veya su ürünlerini işleyen veya hazır yemek üreten iş yerleri veya yemek fabrikaları veya her türlü gıda katkı karışımları üreten iş yerlerinde; en az dört yıllık lisans eğitimi almış ziraat, gıda, kimya mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, su ürünleri mühendisleri, balıkçılık teknolojisi mühendisleri ve biyologlar ile gıda bilimi konusunda en az yüksek lisans yapmış diğer meslek gruplarına mensup kişilerin eğitim dallarına ve üretimin niteliğine göre sorumlu yönetici olarak istihdam edilmeleri her bir iş yeri için zorunludur. En az dört yıllık lisans eğitimi almış Beslenme ve Diyetetik Bölümü mezunları yemek fabrikasında her bir iş yeri için sorumlu yönetici olarak istihdam edilebilirler." hükmüne uymak zorundadır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

23.11.2016 tarihinde yapılan ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye göre Bey Kurumsal Yemek Gıda Tur. Tem. Ltd. Şti.nin idarece istenilen belgeleri eksik sunması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek 23.11.2016 tarihli yazı ile söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, daha sonra isteklinin talebi üzerine idarenin 01.12.2016 tarihli yazısı ile anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasında net olmayan hususlar hakkında bilgi verildiği, idarece Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek teklifinin geçerli olarak kabul edildiği, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı Adem Ölmez’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıda yer alan hükümlerinden ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde,

a-Açıklama kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) sunulduğu, sunulan cetvelde;

Ana Çiğ Girdi Oranı

0,604219

İşçilik Oranı

0,343384

Yardımcı Giderler Oranı

0,052398

Toplam

1,000000

şeklinde tabloya yer verildiği, oran toplamının bir (1) olduğu, (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,947603 olduğu, söz konusu oranın mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 arasında olduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdilerinin adlarına, her bir girdinin miktar, birim fiyat, tutar ve açıklama yöntemine yer verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, şikâyete konu ihalede sabah kahvaltısı, öğle yemeği, ara öğün, akşam yemeği ve özel gün menüsü olmak üzere 5 grubun yer aldığı, her bir grubu içermek üzere ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde toplam 125 kalem ana çiğ girdinin bulunduğu dikkate alındığında, anılan çiğ girdi çeşitlerinden hangilerine ilişkin toplam miktarların, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki (Ek-H.4) miktarlarla uyumlu olmadığına ilişkin somut bir belirleme yapılmadığı, söz konusu iddianın, genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içerdiği ve dolaylı olarak EK-H.4 belgesinin baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığından anılan iddialara ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, ana öğünlerde yemeklerin yanında verilecek olan pet bardak suyun ana çiğ girdi olarak hesaplandığı, katlarda su servisi için kullanılacak olan 19 lt. damacana suyun ise ana çiğ girdi olarak belirlenmediği anlaşılmakla birlikte söz konusu giderin yardımcı giderler içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, koyun eti (kemikli) ve sığır etinin (kemiksiz) seçimlik malzemeler olarak kullanılabileceği, anılan istekli tarafından sığır eti maliyeti kullanılarak açıklama yapıldığı, ancak, yaş gruplarına göre porsiyon miktarları üzerinden yapılan incelemede, çiftlik kebabı, macar gulaş, tas kebabı ve orman kebabı yemeklerinin içerisinde yer alan sığır etinin (kemiksiz) 0,125 kg olması gerekirken açıklamalarda 0,09 kg alınarak hesaplama yapıldığı, aynı şekilde tavuk döner yemeğinde tavuk göğüs miktarının 0,2 kg olması gerekirken 0,15 kg alındığı tespit edilmiş olup, bu aykırılıkların toplam çiğ girdi miktarlarının eksik hesaplanması sonucunu doğuracağı anlaşıldığından söz konusu açıklamaların mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

b- Örnek menüde yer alan yemeklerin içerisindeki beyaz peynir, kaşar peyniri, patates, kuru soğan, ceviz içi, fındık, süt, çam fıstığı, üzüm, buğday unu, taze bamya, taze bezelye, taze fasulye, tulum peyniri, yufka, pirinç unu, yeşil mercimek ve kırmızı mercimek gibi ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Sivas, İzmir, Ankara, Erzurum ve Bandırma Ticaret Borsası bültenlerinin kullanıldığı, kornişon turşusu, ve yaş pasta girdi maliyetlerinin ise Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile tevsik edildiği, anılan ticaret borsası bültenlerinin ihale tarihinden önceki son 12 aya ait olduğu ve ilgili ürünlerin bültenlerdeki ortalama fiyatlar üzerinden açıklandığı, diğer taraftan şikâyete konu ana çiğ girdilerden alabalık, kuru pasta, bitki çayı ve kuruyemiş gibi ürünler idarece hazırlanan 14 günlük örnek menü içerisinde yer almadığından adı geçen girdilere ilişkin açıklama sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca ayran ve yoğurt girdi maliyetlerinin tevsiki için sırasıyla Kütahya ve Ankara Ticaret Borsalarının 01.04.2016 ve 30.11.2015 tarihli bültenlerinin sunulduğu, ekmek girdi maliyetinin ise Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile tevsik edildiği, bununla birlikte söz konusu açıklamalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddelerinde belirtilen yöntemlerin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

c- Ana çiğ girdilerden ceviz içi maliyetinin tevsiki için Erzurum Ticaret Borsasının 01.04.2016 tarihli ticaret bülteninde ortalama ceviz içi fiyatı olarak yer alan 27,50 TL üzerinden açıklama yapıldığı, fındık içi maliyetinin tevsiki için Ankara Ticaret Borsasının 05.10.2016 tarihli ticaret bülteninde ortalama fındık içi fiyatı olarak yer alan 32,00 TL üzerinden açıklama yapıldığı görülmüştür.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’de zeytinyağının riviera olması ve pirincin baldo olması gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı, zeytinyağı maliyetinin tevsiki amacıyla 11.12.2015 tarihli Ankara Ticaret Borsası bülteninde zeytinyağı için belirlenen 7,50 TL’lik ortalama tutarın, baldo pirinç için 31.08.2016 tarihli Ankara Ticaret Borsası bülteninde yer alan 2,90 TL’lik tutarın, yağlı kaşar peyniri için 01.12.2015 tarihli İzmir Ticaret Borsası bülteninde yer alan 12,030 TL’lik tutarın, beyaz peynir için 01.01.2016 tarihli Sivas Ticaret Borsası bülteninde yer alan 9,15 TL’lik tutarın ve 200 ml’lik süt için 01.06.2016 tarihli İzmir Ticaret Borsası bülteninde yer alan 0,56 TL’lik tutarın esas alındığı, ancak Teknik Şartname’nin eki olan Gıda Malzemeleri Özellikleri’nde sütün pastörize, beyaz ve kaşar peynirin ise yağlı olması gerektiği belirtilmiş olup, anılan isteklinin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

ç- Ana çiğ girdiler arasında yer alan bardak su, roll ekmek, kutu meyve suyu, paket reçel, krem (beyaz) peynir, kepekli bisküvi, hazır yaş pasta, palamut, süzme bal maliyetlerinin tevsiki için 08.12.2016 tarih ve 2016/79 sayı ile düzenlenen Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanak incelendiğinde teklif edilen birim fiyatların ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin altında olmadığı, bununla birlikte anılan tutanağa konu mal alımlarının 2016 yılının 3’üncü geçici vergi döneminde gerçekleştiği, ayrıca bahse tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.7’nci maddesine uygun olarak her sayfasının meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer aldığı ve anılan belgenin geçerlilik süresi dolmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

d- Teknik Şartname’de ve ihale dokümanı ekinde yer alan düzenlemeler gereğince anılan istekli tarafından ana çiğ girdi hesabında paketli roll ekmek üzerinden açıklama sunulmuş olması gerekirken kg bazında fiyat teklifi kullanıldığı iddiasına yönelik yapılan incelemede; ekmek girdisinin Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile tevsik edildiği, anılan tutanakta 1 adet 50 gr roll ekmek için belirlenen fiyatın yer aldığı görülmüştür.

Diğer taraftan, vanilya ve gül suyu ürünleri için gıda rasyonunda gramajlar kg cinsinden belirtildiğinden adı geçen girdiler için kg üzerinden açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık olmadığı, ayrıca maydanoz, dereotu, kuru nane ve marul girdilerinin kg cinsinden açıklandığı, bununla enginar girdisi örnek menüde yer alan yemekler içerisinde bulunmadığından adı geçen girdiye ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

e- Paket yoğurt (200 gr), paket süt (200 gr), ayran (200 gr), pet bardak su (200 cc), damacana su (19 lt.), paket bal (25 gr), paket reçel (25 gr), dana ciğer, ekmek kadayıfı, güllaç, krem paket peynir (25 gr), kuru pasta, yaş pasta, paket meyve suyu (250 ml), çokokrem, kadayıf, alabalık, tahin-pekmez, ketçap, mayonez ve tuzsuz beyaz peynir giderlerinin tevsiki için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

f- İşçilik gideri olarak 3 aşçı, 2 bulaşıkçı personeli ve 2 servis elemanı olmak üzere toplam 7 personel için ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret üzerinden ve 94,5 gün olarak düzenlenen ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması dahil olarak 175.832,79 TL [(2017,58x5x12)+(94,5x67,26)] ücret hesaplandığı, ayrıca personel için günlük yol ücreti öngörüldüğü, personel yemek giderinin ise ana çiğ girdi hesabına dahil edildiği tespit edilmiştir. Öte yandan giyim giderlerine ilişkin herhangi bir açıklamanın sunulmadığı, ancak Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi gereğince giyim giderlerinin yardımcı girdiler kapsamında değerlendirilebileceği, dolayısıyla bu giderlere ilişkin açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’nin 21’inci maddesinde Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca sorumlu yönetici olarak istihdam edilmesi zorunlu personel için İdari Şartname’de herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği ve ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği, bu itibarla anılan Yönetmelik hükmü uyarınca isteklinin mesleki faaliyetleri çerçevesinde yasal sorumluluğu bulunmakla beraber başvuruya konu ihalede ilgili personel için gider öngörülmesinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, ihale üzerinde bırakılan Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, çiftlik kebabı, macar gulaş, tas kebabı ve orman kebabı yemeklerinin içerisinde yer alan sığır eti miktarı ile tavuk döner yemeği içindeki tavuk göğüs miktarının eksik hesaplandığı, ayrıca yağlı beyaz peynir yerine beyaz peynir, pastörize süt yerine süt giderinin açıklandığı anlaşıldığından söz konusu açıklamaların mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi