KİK Kararı: 2017/UH.I-2520 (20 Eylül 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/046
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 20.09.2017
Karar No : 2017/UH.I-2520

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Baki Otomotiv Gıda Teks. İnş. Turz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti,

Gökevler Mahallesi Adnan Kahveci Bulvarı No: 1/33 Beylikdüzü/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü,

Mithatpaşa Caddesi No: 14 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/267479 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 19.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Baki Otomotiv Gıda Teks. İnş. Turz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 10.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.08.2017 tarih ve 48078 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2127 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile sundukları geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının öğrenildiği, kesinleşen ihale kararı sonrasında banka yetkilileriyle yapılan toplantı sonucunda banka şubesi tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki olan geçici teminat mektubuna ilişkin standart formun matbu hükümlerinde değişiklik yapıldığının fark edildiği (banka tarafından düzenlenen geçici teminat mektubunda “4734 sayılı kanun hükümleri ve ihale dokümanı” ibaresi yerine sehven “sözleme hükümleri”nin yazıldığı), ancak sundukları geçici teminat mektubunda yer alan tanımların geçici teminatın istenilme amacını karşılayacak mahiyette olduğu, kaldı ki Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’nci maddesi uyarınca sözleşme hükümlerinin ihale dokümanı hükümleri gibi ihale dokümanında sayılan tüm amir hükümleri karşıladığı, öte yandan ihaleyi yapan idarenin ihale konusu işi hangi yasa ile ilan ettiğinin ve teklif sunan isteklilerinde teklif dosyalarını hangi yasa çerçevesinde sunduklarının açık olduğu, bu itibarla teklif dosyalarında sundukları geçici teminat mektubunun esasının değişmediği halde ihale komisyonunca standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin kendilerinden daha yüksek teklif sunan Küre İnş. Taah. Turizm Taş. San. ve Dış Tic. A.Ş.nin uhdesine bırakılmasının mevzuata ve hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

…

b) (Değişik: 30/7/2003-4964/21 md.) Bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen teminat mektupları.

…

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

…

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması

b) Miktarı ve türü:

218 adet sürücüsüz aracın 2 yıl süre ile kiralanması hizmeti…” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

…

d) Standart formlar: …Standart Form-KİK024.1/H: Geçici Teminat Mektubu…” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “…27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir…” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğünce 19.07.2017 tarihinde gerçekleştirilen “Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması” ihalesinde, 31.07.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Baki Oto. Gıda Teks. İnş. Turz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idareler tarafından isteklilerden geçici teminat istenebileceği, istekliler tarafından teminat olarak teminat mektubunun verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin aktarılan Yönetmelik’in ekinde yer alan KİK024.1/H numaralı standart formuna uygun olmasının zorunlu olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan ve ihale dokumanı kapsamında istekli olabileceklere verilen KİK024.1/H nolu standart formunun içeriğinin “İdarenizce ihaleye çıkarılan Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması işine istekli sıfatıyla katılacak olan [isteklinin adı ve soyadı/ticaret unvanı]’nın 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan [geçici teminatın tutarı] ......’yi [bankanın adı] garanti ettiğinden, 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi [bankanın adı]‘nın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve [bankanın adı] ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.” şeklinde olduğu, söz konusu standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği ve geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi Baki Oto. Gıda Teks. İnş. Turz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası incelendiğinde; teminat olarak Türk Ekonomi Bankası A.Ş. Güneşli Şubesi tarafından 17.07.2017 tarihinde düzenlenmiş, içeriğinde “İdarenizce ihaleye çıkarılan Sürücüsüz 218 Adet Binek Araç Kiralanması işine istekli sıfatıyla katılacak olan, Baki Oto. Gıda Tekstil İnş. Tur. San. Tic. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin bu ihale ile ilgili sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan 270.000,00 TL (yalnız ikiyüzyetmişbin tl.)’ni bankamız garanti ettiğinden, ihalenin adı geçene yapıldığı, usulüne uygun olarak bildirildiği ve kesin teminat verilmesi ve sözleşme yapılması istenildiği halde, kesin teminat vermediği ve sözleşme yapmadığı ve işe ait sözleşme hükümlerine uygun hareket etmediği takdirde; bu hususların yerine getirilmediğinin bankamıza yazılı olarak bildirilmesi halinde protesto çekmeye, hüküm istihsaline ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibet ve kanuni sonuçları nazarı itibara alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı, derhal ve gecikmeksizin şirketinize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi, bankanın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve banka ad ve hesabına kabul, beyan ve taahhüt ederiz.” ifadelerinin yer aldığı geçici teminat mektubunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun içeriği incelendiğinde aktarılan Yönetmelik’in ekinde yer alan KİK024.1/H numaralı standart form ile arasında farklılıklar olduğu tespit edilmiş olup söz konusu farklılıkların;

Standart formda “4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini” ifadesinin yazılı olduğu yerde “bu ihale ile ilgili sözleşme hükümlerini” ifadesinin,

“4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde,” ifadesinin yazılı olduğu yerde “kesin teminat vermediği ve sözleşme yapmadığı ve işe ait sözleşme hükümlerine uygun hareket etmediği takdirde; bu hususların yerine getirilmediğinin bankamıza yazılı olarak bildirilmesi halinde” ifadesinin yazılı olması olduğu belirlenmiştir.

Şikâyete konu ifade farklılıkları incelendiğinde;

1. “4734 sayılı Kanun” ifadesinin geçici teminat mektubunun hukuki dayanağını oluşturduğu, bu sebeple geçici teminat mektubu içeriğinde bulunmasının zorunlu olduğu,

2. İhale dokümanın İdari Şartname, Teknik Şartname, varsa Özel Teknik Şartname, varsa birim fiyat tarifleri, Sözleşme Tasarısı ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinden oluştuğu, bu itibarla “ihale dokümanı hükümleri” ifadesinin anılan belgelerdeki hükümlerin hepsini kapsadığı, dolayısıyla sadece Sözleşme Tasarısından yola çıkılarak hazırlanan sözleşmenin ve hükümlerinin İdari Şartname, Teknik Şartname, Özel Teknik Şartname (varsa), birim fiyat tarifleri (varsa), Sözleşme Tasarısı ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin tamamını barındırmadığı, bu doğrultuda iki ifadenin aynı anlama gelmemesi nedeniyle birinin diğeri yerine kullanılamayacağı,

3. Başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunda, geçici teminatın gelir kaydedilmesine neden olarak üç durumun belirlendiği (kesin teminatın verilmediği, sözleşme yapılmadığı ve işe ait sözleşme hükümlerine uygun hareket edilmediği), ancak 4734 sayılı Kanun’da geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerektiği hallerin, 10’uncu madde kapsamında istenen taahhütnamelerin gerçeğe aykırı hususlar içermesi veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi, ihaleye katılması 11’inci madde gereğince yasak olanların ihaleye katılması, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, teklif kapsamındaki belgelerde, teklifin esasını değiştirmeyecek nitelikte bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak istenmesi ve isteklilerin belirlenen sürede bilgileri tamamlamaması, ihale üzerinde kalan isteklinin 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamaması olarak belirtildiği, bu bağlamda anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunda, 4734 sayılı Kanun’da sayılan geçici teminatın gelir kaydedilmesi gereken durumlarının tamamının yer almadığı, bununla birlikte anılan Kanun’da geçici teminatın gelir kaydedilesini gerektiren durumlar arasında yer almayan “işe ait sözleşme hükümlerine uygun hareket edilmeme” hususunun eklendiği, bu anlamda söz konusu mektupta değişikliğe uğratılan ifadelerin Kanun ile belirlenen geçici teminatın gelir kaydedileceği halleri değiştirdiği, ancak isteklilerin Kanunda sayılan hükümleri değiştirme imkânlarının olmadığı,

Açıklanan nedenlerle anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun içeriğinin aktarılan Yönetmelik’in ekindeki ilgili standart forma uygun olmadığı, dolayısıyla idarece başvuru sahibi istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi