KİK Kararı: 2017/UH.I-2379 (25 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/042
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 25.08.2017
Karar No : 2017/UH.I-2379

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Varan Hünkar Gıda Limited Şirketi,

Fatsa OSB 101. Sok. No: 3 Fatsa/ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Fatsa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Mustafa Kemal Paşa Mah. Hükümet Binası, C Blok, Kat: 3 PK: 52400 Fatsa/ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/280818 İhale Kayıt Numaralı “2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Fatsa İlçesinde Taşımalı Kapsamında Bulunan 1729 İlkokul-Ortaokul Öğrencisine 175 İş Günü Malzeme Dahil Öğle Yemeği Hazırlanması, Dağıtılması ve Sonrası Hizmetleri İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Fatsa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 14.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Fatsa İlçesinde Taşımalı Kapsamında Bulunan 1729 İlkokul-Ortaokul Öğrencisine 175 İş Günü Malzeme Dahil Öğle Yemeği Hazırlanması, Dağıtılması ve Sonrası Hizmetleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Varan Hünkar Gıda Limited Şirketinin 31.07.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2017 tarih ve 45840 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2020 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli olan AG Gıda Ak. Turz. İnş. Hiz. İşl. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

-Teknik Şartname'de sözleşme imzalandıktan sonra firmanın bir gıda mühendisi veya buna uygun yetki verilen bir kişi bulundurması gerektiği halde, çalıştırılacak bu personelin maliyetinin hesaplanmadığı,

-Teknik Şartname'de okullarda en az 2 saat part time personel çalışacağının ifade edildiği, 14 okul olduğu için 14 kişinin en az 2 saat çalışacağı düşünüldüğünde her ne kadar ihale dokümanında isteklinin bünyesinde çalıştıracağı aşçı, aşçı yardımcısı ve benzeri elemanların maaşlarının asgari ücretin yüzdesel olarak ne kadar üzerinde olduğu belirlenmemiş olsa dahi isteklinin bu eksiklikten faydalanarak personelin maaşlarını doğrudan asgari ücret olarak belirlemesinin ve açıklamasını bu çerçevede yapmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca ihale konusu işin 2018 yılının belirli bir dönemini de kapsadığı düşünüldüğünde işçilik hesabının ÜFE'ye göre güncellenerek teklif fiyata yansıtılması gerekirken söz konusu isteklinin bu hususu göz önünde bulundurmadığı,

-İki haftalık yemek listesinde menü içeriğinde bulunan her şeyin ana girdi olarak hesaplanması gerekmekte iken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından margarin, ayçiçek yağ, sıvı yağ, yağ hesabının yanlış yapıldığı, söz konusu yağ türlerinin fiyatlarının farklılık arz ettiği düşünüldüğünde yemekler özelinde kullanılacak olan yağların hangi tür yağlar olduğunun net şekilde belirlenerek aşırı düşük açıklamalarında bu ayrımın gözetilerek açıklamaların yapılması gerektiği, öteki türlü en ucuz yağ türü olan ayçiçek yağının maliyetinin açıklama talebinde genel geçer bir ifade ile yağ olarak belirlenen kalemlerin tamamında kullanılması isteklinin avantajına bir durum oluşturacağından ana girdi maliyetinin eksik hesaplanmasına neden olacağı (tavuk sote, kıymalı bezelye, tulumba, orman kebabı özelinde yağlar araştırılması gerektiği), dolayısıyla bütün yağ çeşitlerinin tek bir yağ çeşidi olarak değerlendirilerek örnek menüye göre 90 gramlık toplam üzerinden tek bir sıvı yağ formunun fiyatı üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

-Teknik Şartname'de 3. çeşit yoğurt olarak belirlenen "150 gr poşet yoğurt"un verileceği ancak istekli tarafından 200 gr'lık poşet yoğurt teklif edildiği, oranlama suretiyle 200gr'lık poşet yoğurt ücretini 150 gramlık poşet yoğurt ücretine dönüştürmesi gerektiği,

-İki haftalık yemek menüsünde tavuk sote içerisindeki 1 gr baharat, pirinç pilavındaki 5X2=10 gr tuz, sulu köftedeki 5 gr baharat, şekerparedeki 0,5 gr hindistan cevizi, 2 kez domates çorbadaki 5X2=10 gr tuz, izmir köftedeki 1 gr baharat, orman kebabındaki 5 gr kekik ana girdi maliyetlerinin hesaba dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında Fatsa İlçesinde taşımalı kapsamında bulunan 1729 ilkokul-ortaokul öğrencisine 175 iş günü malzeme dahil öğle yemeği hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri işi

b) Miktarı ve türü: 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında Fatsa İlçesinde taşımalı kapsamında bulunan 1729 ilkokul-ortaokul öğrencisine 175 iş günü malzeme dahil öğle yemeği hazırlanması, dağıtılması ve sonrası hizmetleri işi.

…

c) Yapılacağı yer: Teknik şartnamede Tablo: 2 de belirtilen 14 taşıma merkezi okul” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği oluşacak işçilik giderleri ve her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, kira,nakliye ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri,Kamu İhale Kurum Payı,noter masrafları ile her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahil olması gerekir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı:” başlıklı 2’nci maddesinde “Fatsa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün Merkez İlçede Bulunan Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2017–2018 eğitim - öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen mönüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi) tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

a)Yemek haftanın 5 günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç öğlenleri öğrencilere verilecektir.

…

g)Taşıma merkezi okullarda yemek verilecek öğrencilerin yemek yiyecekleri yerlerin yemek verilecek hale getirilmesi, çatal, kaşık, su, sürahi, bardak, tabldot, baharat ve baharatlık, tuzluk, peçete ve peçetelik, ekmeklik ve benzeri malzemelerin karşılanması ile servis ve sonrası hizmetleri yükleniciye ait olacaktır. Aşağıda Tablo-1’de öğrencilere eğitim-öğretim yılı boyunca verilmesi planlanan yemek menüsü Milli Eğitim Bakanlığının öğrenci başına belirlediği yine aşağıda Tablo-3’te belirtilen gramajlarda olacaktır.(Aşağıda yer alan menü aşırı düşük açıklaması istenilmesi durumunda kalınması halinde kullanılacak örnek menü değildir. Olası bir aşırı düşük açıklaması istenilmesi durumunda kalınması halinde aşağıda yer alan menünün idarece belirlenecek en az iki haftalık kısmı istekli/isteklilere örnek menü olarak verilecektir.)…” düzenlemesine,

“Personel” başlıklı 3’üncü maddesinde “3-1.Yemeğin Servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Hizmetin ifasında görevlendirilen bu personeller her okulda yemek dağıtımı ve sonrası iş bitimine kadar en az 2 (iki) saat partime olarak bir personel bulundurulacaktır. Bu personellerin sabıka kaydı,( 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık ve aynı Kanunun Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar başlıklı İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen maddelerdeki suçlardan mahkûm olanlar okulda çalıştırılamaz) hijyen belgesi, sağlık raporları(bulaşıcı hastalık,vücudun görünür kısımlarında açık/enfekte yara, deri enfeksiyonu ve benzeri halkta tiksintiye yol açabilecek deri lezyonları bulunanlar; cüzzam, frengi ve verem hastalığına yakalananlar çalıştırılamaz.) kimlik bilgileri,ikametgah bilgileri sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur.

3-2. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

3-3. Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgili kişinin ihale konusu hizmetin uzmanı olması, ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası üye kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir.

3-4. Asgari yeterlik ölçütü olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgili kişinin ihale konusu hizmetin uzmanı olması, ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası üye kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir.

3-5. Okullarda yüklenici tarafından görevlendirilecek personellerin kasıt, kusur, ihmal, dikkatsizlik ve özensizlik sonucu ortaya çıkabilecek hataları dolayısıyla idarenin mal varlığı ile 3. şahıslara karşı verecekleri her türlü zarar ve ziyan yüklenici tarafından karşılanır.

3-6. İdarenin haberi olmadan, okul/kurumda çalışan personel sürekli değiştirilmeyecek, İdarenin okulda bulunmasını sakıncalı gördüğü personel ise derhal değiştirilecektir. İdareye bildirilen personelde zorunlu bir değişiklik yapılması gerektiğinde, Yüklenici (yerine aynı statüde bir personel temin etmek şartıyla) en az 2 (iki) iş günü önceden idareye bilgi verecek ve idarenin onayını alacaktır. Çalıştırılacak personelin, kimliklerini belirleyen liste, kimlik bilgileri ile ilgili evrakları ihtiva edecek dosyalar tutulacak ve İdare tarafından denetlenecektir. Firma adına çalışacak personelin hakkında olabilecek suç durumunda Firma sorumlu olacaktır.” düzenlemesi,

“Temizlik” başlıklı 4’üncü maddesinde “Yemek hizmetlerini temiz ve sağlıklı koşullarda yapılıp yapılmadığının tespit etmesi ve görülmesi için idare yüklenici firmaların yemek pişirdiği yemek fabrikasını istediği gün ve saatte denetlemeye her zaman yetilidir.

b) Yüklenici firma Üretim aşaması dahil dağıtım ve tüketim aşamasına kadar gıda ve hijyeni sağlamakla…” düzenlemesine,

“İşin Yürütülmesi” başlıklı 7’nci maddesinde “a)Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici üstlenmiş olduğu iş için gerekli her türlü makine, araç, gereç ve işçileri sağlamak zorundadır. Yüklenici işlerin yürütülmesinde eğitim görmüş veya diplomalı kişiler çalıştıracak. Hizmetin istenilen kalite de verilebilmesi için firma bir sorumlu gıda mühendisi veya diyetisyen veya buna uygun Kanun Yönetmelikle belirlenen yetki verilen bir kişi, yeteri kadar yemek dağıtıcısı, temizlikçi araç ve ekipmanı bünyesinde bulunduracaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin ekinde (EK-1) işin süresi boyunca (175 gün) verilecek olan yemek menüsüne yer verilmiş olup aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gereğince açıklamaya konu edilmesi gereken Eylül ayı örnek yemek menüsüne aşağıda yer verilmiştir.

18.09.2017

19.09.2017

20.09.2017

21.09.2017

22.09.2017

Etli Taze Fasulye

Tavuk Sote

Kır. Mercimek Çorbası

Bulgur pilavı

Domates çorba

Dom. Soslu Makarna

Pirinç Pilavı

Kıy. Soslu Makarna

Sulu Köfte

Sebzeli tavuk

Yoğurt (150 gr)

Cacık

Şeftali

Şekerpare

Üzüm (-+15(100 gr.)

Ekmek(75 gr)

Ekmek (75 gr)

Ekmek(75 gr)

Ekmek (75 gr)

Ekmek (75 gr)

25.09.2017

26.09.2017

27.09.2017

28.09.2017

29.09.2017

Kıymalı Bezelye

Etli Nohut

İzmir Köfte

Domates Çorba

Bulgur pilavı

Bulgur Pilavı

Bulgur Pilavı

Pirinç Pilavı

Orman Kebabı

Etli Türlü

Yoğurt (150 gr)

Cacık

Yoğurt 150 gr)

Tulumba Tatlısı

Şeftali

Ekmek(75 gr)

Ekmek (75 gr)

Ekmek(75 gr)

Ekmek (75 gr)

Ekmek (75 gr)

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, ana girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, 2 istekliye ait teklifin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler esas alınarak hesaplanan sınır değerin 868.020,75 TL olduğu, idare tarafından 14.07.2017 tarihinde sınır değerin altında teklif sunan 1 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sonrasında idarece sorgulamanın yenilenerek yeniden belirlenen örnek menüye göre 17.07.2017 tarihinde ikinci kez aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, AG Gıda Akaryakıt Tur. İnş. Hiz. İşl. Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından süresi içerisinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Varan Hünkar Gıda Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliye gönderilen 17.07.2017 tarihli yazıda “…2017/280818 nolu ihalede 14/07/2017 tarihinde aşırı düşük fiyat açıklaması istenmişti. Aşırı düşük fiyat açıklamasında Kamu ihale Genel Tebliğinin 79. maddesine göre teknik şartnamenin yemek menüsü bölümünde belirtilen 02/10/2017-20/10/2017 tarihleri arasındaki menüye göre aşırı düşük savunma yapmanız istenmişti. Ancak Teknik Şartnamenin Eylül 2017 Yemek menüsü bölümünde belirtilen menüye göre aşırı düşük savunmanızı 19/07/2017 tarihi mesai bitimine kadar yapmanız hususunu rica ederiz.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin ekinde öğle yemekleri için aylar bazında ayrıştırılmış yemek menüsüne yer verildiği, 2017 yılının Eylül ayı içerisinde 2 hafta yemek verileceğinin düzenlendiği ve bu iki haftalık yemek menüsünün örnek menü olarak belirlendiği, bunun yanında yemeklerde kullanılacak girdilerin cinsi ve nitelikleri ile malzeme miktarlarının ayrıntılı olarak belirtildiği görülmüştür.

Bu çerçevede açıklamaların Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Eylül ayına ait yemek menüsü üzerinden yapılması gerekmekte olup, isteklinin açıklamaları bu örnek menü üzerinden incelemeye tâbi tutulacaktır.

Yapılan incelemede AG Gıda Akaryakıt Tur. İnş. Hiz. İşl. Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından 19.07.2017 tarihli üst yazı ve ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveli, malzemeli yemek sunumu hesap cetveli, yemek reçeteleri, işçilik hesaplamaları, Ankara Ticaret Borsası fiyat bültenleri, Sivas Ticaret Borsası fiyat bültenleri, İzmir Ticaret Borsası fiyat bültenleri, Adana Ticaret Borsası fiyat bültenleri ile açıklamalarını sunduğu tespit edilmiştir.

Teknik Şartname'de sözleşme imzalandıktan sonra firmanın bir gıda mühendisi veya buna uygun yetki verilen bir kişi bulundurması gerektiği halde, çalıştırılacak bu personelin maliyetinin hesaplanmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; ihale dokümanından iş kapsamında çalıştırılacak asgari personel sayısının iddiaya konu gıda mühendisi veya diyetisyen veya yetkili bir kişinin dahil edilmesi halinde 15 olduğunun anlaşıldığı ve isteklinin de sunmuş olduğu açıklamalarda 18 personelin çalıştırılacağının belirtildiği dolayısıyla ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan personelin unvanına ilişkin kontrolün sözleşmenin yürütümü aşamasında idarece kontrol edileceği kanaatine varıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında aşçı, aşçı yardımcısı ve diğer personel için belirlenen işçilik ücretinin ihale dokümanında herhangi bir ücret bilgisine yer verilmediği gerekçe gösterilerek tamamı için aynı olacak şekilde brüt asgari ücret üzerinden belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiaya ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından unvanı ne olursa olsun bütün personel için aynı ücret rejiminin öngörülmediği, aşçılar için brüt asgari ücretin %20 fazlası üzerinden, aşçı yardımcısı ve yardımcı personel için ise brüt asgari ücret üzerinden işçilik maliyeti hesapladığı, kaldı ki idarece ihale dokümanında ilgili personel maliyetine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı dolayısıyla isteklilerin söz konusu personelin tamamı için brüt asgari ücret üzerinden tekliflerini oluşturabilecekleri anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Yapılan açıklamalarda her okulda yemek dağıtımı ve sonrası iş bitimine kadar en az 2 (iki) saat partime olarak çalıştırılacak 14 personelin işçilik maliyetine ilişkin olarak KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanan teklif edilmesi gereken saatlik asgari ücretin altında bir işçilik ücreti belirlemediği ayrıca 2018 yılı için %5’lik bir ek artışın öngörülerek teklif bedelinin oluşturulduğu, KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktılarına açıklama kapsamında yer verilmemiş olmasının bir eksiklik olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Öte yandan ihale konusu işin 2018 yılının belirli bir dönemini kapsadığı ve bu nedenle işçilik hesaplaması yapılırken 2018 yılındaki bu dönem için ortalama %10 civarında gerçekleşen ÜFE oranı baz alınarak işçilik maliyetinin belirlenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı hesaplanmayacağı açıkça düzenlenmiş olup, Sözleşme Tasarısı’nda da işin süresinin “İşe başlama tarihi 18.09.2017; işi bitirme tarihi 08.06.2018” olarak belirlendiği aşırı düşük teklif açıklamasının verildiği tarihte 2018 yılı için belirlenen asgari ücretin ilân edilmediği, bununla birlikte, 2017 yılı için belirlenen asgarî ücret üzerinden isteklilerce bir artış tutarı öngörülerek 2018 yılına ilişkin bedel belirlemesi yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından işçilik gideri hesaplanırken 18.09.2017-31.12.2017 dönemi için ihale tarihinde geçerli (01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arası) olan brüt asgari ücretin, 01.01.2018-08.06.2017 dönemi için ise ihale tarihinde geçerli (01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arası) brüt asgari ücretin %5 fazlasının esas alınması suretiyle bir artış oranı öngörülerek işçilik maliyetinin oluşturulduğu, dolayısıyla yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

İsteklinin sunmuş olduğu Malzemeli Yemek Sunum Hesap Cetvelinde ağırlık üzerinden birim fiyat verilen malzemelerin “birimi” sütununda yanlışlıkla “gr” denildiği ancak hesaplamaların miktarlar ve fiyatlar ile uyumlu olacak şekilde aslında kg üzerinden yapıldığı dolayısıyla söz konusu birim kısmında yanlışlıkla “gr” denilmiş olmasının esasa etkili bir yanlışlık olmadığı anlaşılmıştır.

Tavuk sote, kıymalı bezelye, tulumba tatlısı ve orman kebabı özelinde yağ türlerinin gözetilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak tavuk sote, kıymalı bezelye ve tulumba tatlısı içeriğinde idarece bu yemeklerin içeriğindeki yağ girdisine “yağ” olarak yer verdiği öte yandan orman kebabında yağ cinsini “sıvı yağ olarak belirtmiş olduğu” bu çerçevede “yağ” ve “sıvı yağ” olarak belirlenen ana girdilere ilişkin tek bir yağ girdisi üzerinden (örneğin ayçiçek yağı) teklif oluşturulabileceği, zira idare tarafından da örnek yemek menüsündeki yağlar belirlenirken yağ türleri (Mısırözü yağı, Ayçiçek yağı, tereyağı, zeytinyağı) şeklinde sınıflandırma yapmadığı, yalnızca yağ veya sıvı yağ gibi genel tanımlara yer verildiği dolayısıyla isteklinin sıvı formda bulunan yağlar için tek bir fiyat üzerinden açıklama yaparak örnek menüye göre 90 gr’lık tek bir sıvı yağ formu üzerinden açıklama yapılmasında mevzuata bir aykırılık olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Teknik Şartname'de 3’üncü çeşit yoğurt olarak belirlenen "150 gr poşet yoğurt"un verileceği ancak istekli tarafından 200 gr'lık poşet yoğurt teklif edildiği, oranlama suretiyle 200 gr'lık poşet yoğurt ücretini 150 gramlık poşet yoğurt ücretine dönüştürmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından İzmir Ticaret Borsası’nın Ağustos 2016 bülteninin 10’uncu sayfasının sunulduğu bu belgede yoğurdun 200 gr olduğu ve adet fiyatının 0,30 TL olduğunun belirtildiği, açıklanması istenilenin 150 gr’lık yoğurt olduğu düşünüldüğünde söz konusu isteklinin 200 gr’lık yoğurt teklif etmiş olmasının teklif bedelini yükselttiği ve bu manada kendisine bir avantaj sağlamadığı, ayrıca anılan farkın, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki oranları aşırı düşük teklif açıklamalarının geçersiz hale gelmesine neden olabilecek şekilde bir değişikliğe uğratmadığı ve isteklinin ihale üzerinde kalması halinde 150 gr’lık poşet yoğurt yerine öğrencilere 200 gr’lık poşet yoğurt da verebileceği, göz önünde bulundurulduğunda başvurunun yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İki haftalık yemek menüsünde tavuk sote içerisindeki 1gr baharat, pirinç pilavındaki 5X2=10 gr tuz, sulu köftedeki 5 gr baharat, şekerparedeki 0,5 gr hindistan cevizi, 2 kez domates çorbadaki 5X2=10 gr tuz, izmir köftedeki 1 gr baharat, orman kebabındaki 5 gr kekik ana girdi maliyetlerinin hesaba dahil edilmediği iddiasına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarından tuz, baharat, tatlandırıcı gibi malzemelerin yardımcı gider kapsamında değerlendirileceği açıkça ifade edilmiş olup bu girdilere ilişkin istekliler tarafından bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığından başvurunun yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde belirtilen maliyet unsurlarının açıklanması gerekirken bu kalemlerin maliyete dahil edilmediği, sözleşme ve genel giderlerin usulüne uygun şekilde açıklanmış olması gerektiği iddiasına ilişkin olarak ihale mevzuatına göre malzemeli yemek alımı ihalelerinde söz konusu giderlerin ayrıca açıklanmasına gerek bulunmadığı, bu maliyetlerin yardımcı giderler kapsamında değerlendirilebileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi