KİK Kararı: 2017/UH.I-2332 (22 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/041
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 22.08.2017
Karar No : 2017/UH.I-2332

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Nokta Özel Güvenlik Savunma Sistemleri Eğitim ve Danışmanlık Hizm. Ltd. Şti.,

Akarbaşı Mahallesi Umut Sokak No: 6/5 Odunpazarı/ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,

M. Rauf İnan S. No: 7 Sıhhiye Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2010/25432 İhale Kayıt Numaralı “Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 19.04.2010 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik” ihalesine ilişkin olarak Nokta Özel Güvenlik Savunma Sistemleri Eğitim ve Danışmanlık Hizm. Ltd. Şti.nin 05.07.2010 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.09.2010 tarih ve 27774 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 09.08.2017 Tarih ve 2017/MK-345 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2010/2862-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalede sunmuş oldukları 2008 yılı bilançosunda sehven yapılan hata nedeniyle idare tarafından alınan yasaklama kararının haksız olduğu, isteklinin istenilen yeterlilik kriterleri sağladığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2‘nci maddesinde ihale konusu işin adı “Özel Güvenlik Hizmeti” şeklinde belirtilmiştir.

Söz konusu ihalede; idare tarafından 28.06.2010 tarihli İhale komisyonu kararında Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti.nin 2007 bilanço bilgilerinde orantısızlık nedeniyle 2008 tarihli bilançosu için Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğünden istenilen bilgiler çerçevesinde, başvuru sahibinin bilançosunda farklılıklar olduğu, bunun üzerine belgelerin güvenilirliği tereddüt oluşturması nedeniyle başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakarak yasaklılık işlemini uyguladığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 14.09.2010 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 11.10.2010 tarih ve 2010/UH.II-3042 sayılı kararında; “…Başvuru sahibinin 14.09.2010 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda, şikayetçinin 05.07.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece şikayete ilişkin olarak alınan kararın 13.07.2010 tarihinde şikayetçiye bildirildiği, idarenin kararına karşı, kararın bildiriminden sonraki on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 14.09.2010 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin idareye yapılan şikayet üzerine idarece verilen cevabın bir örneğine, şikayet dilekçesi ekinde yer vermesi gerekirken yer vermediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.” denilerek başvuru reddedilmiştir.

Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesince “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz sonucu söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İşbu inceleme de Danıştay 13. Dairesinin 30.06.2017 tarihli ve E:2011/4402, K:2017/2175 sayılı kararında yer alan gerekçelerle sınırlı olmak üzere Kamu İhale Kurulu’nun 09.08.2017 tarih ve 2017/MK-345 sayılı kararı gereğince yapılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “İdari şartnamenin “İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) yılsonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur. a ve b bendinde belgelerden birini sunması yeterlidir. isteklinin;

a) cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması,

b) öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.

Bu belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler.” düzenlemesi yer almaktadır.

2010 yılında mevcut olan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan incelemede, Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. serbest muhasebeci mali müşavir onayı bulunan 2008 yılı bilançosunu ve 2008 yılsonu rakamlarını içeren Gelir tablosunu teklif kapsamında sunduğu, İdareye sunulan bilanço da kısa vadeli banka borçları 0-TL, Dönen varlıklar 354.631,98-TL, Kısa vadeli borçlar 190.138,26-TL, Öz kaynaklar 42.428,68-TL ve Toplam aktif 232.566,94-TL olup, söz konusu bilanço verilerine göre isteklinin aşağıdaki tabloda görüleceği üzere yeterlik kriterlerini sağladığı görülmüştür.

İstenen Oran

2008 Yılı Bilanço Verileriyle Hesaplanan Oran

Dönen varlıklar/Kısa vadeli borçlar

En az 0,75

354.631,98 = 1,86

190.138,26

Öz kaynaklar / Toplam aktif

En az 0,10

42.428,68 = 0,18

232.566,94

Kısa vadeli banka borçları / Öz kaynaklar

0,50’ten küçük

0 = 0

42.428,68

İdare ise 25.06.2010 tarih ve 195921 sayılı yazı ile Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğünden başvuru sahibinin 2008 yılı gelir tablosu ve bilanço bilgilerini istendiği, Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25.06.2010 tarih ve 32220 sayılı cevabi yazısında kurumlar vergisi beyanında yer alan bilanço bilgilerini ek olarak gönderdiği tespit edilmiştir.

Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen bilanço bilgilerinin incelenmesi neticesinde; kısa vadeli banka borçları 0-TL, Dönen varlıklar 207.613,48-TL, Kısa vadeli borçlar 138.779,41-TL, Öz kaynaklar 41.411,57-TL ve Toplam aktif 273.848,04-TL olduğu görülmüştür.

Nokta Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.ye ait bilanço verilerinin analizi sonucunda, aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.

İstenen Oran

2008 Yılı Bilanço Verileriyle Hesaplanan Oran

Dönen varlıklar/Kısa vadeli borçlar

En az 0,75

207.613,48 = 1,49

138.779,41

Öz kaynaklar / Toplam aktif

En az 0,10

41.411,57 = 0,15

273.848,04

Kısa vadeli banka borçları / Öz kaynaklar

0,50’ten küçük

0 = 0

41.411,57

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesi hükmü ve idari şartnamenin 7.4.2’nci maddesindeki düzenleme gereği Dönen varlıklar/Kısa vadeli borçlar oranının en az 0,50, Öz kaynaklar / Toplam aktif oranının en az 0,10, Kısa vadeli banka borçları / Öz kaynaklar oranının 0,75’ten küçük olması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu tespitler dikkate alındığında, Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti.nin 2008 yılı bilançosundaki verilerin, anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde, İdari Şartname’de belirlenmiş olan yeterlik kriterlerini sağlamakla birlikte istekli tarafından sunulan bilanço bilgileri ve Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen bilanço bilgilerinin farklı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen...”

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

...

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

…

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.”

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde; “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.“ hükümleri yer almaktadır.

2008 yılı için istekli tarafından sunulan bilanço ile Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen bilanço arasında farklılıklar olması gerekçesi ile belgelerin güvenilirliği konusunda tereddüde düşürdüğü ve mevzuata uygun sunulmaması nedeniyle idare tarafından, Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. ile ilgili olarak ihale komisyonunca teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca idare tarafından, Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda belirtilen 10 ve 17’nci madde hükümlerine göre adı geçen istekli hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesine ilişkin işlemlerin yapılıp, ilgili mercilere bildirilmesine karar verilmiştir.

Nokta Özel Güvenlik Hizm. Ltd. Şti.nin ihale komisyonuna sunmuş olduğu bilanço ile Taşbaşı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen bilanço arasında farklılıklar tespit edildiği, bilanço içerisinde yer alan bilgilerin yanıltıcı ve belgelerin güvenilirliği konusunda idareyi tereddüte düşürdüğü, idare tarafından sunulan bilanço bilgileri ve vergi dairesinden alınan bilançosu karşılaştırılması sonucu alınan kararın yerinde olduğu ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi istekli hakkında tesis edilen yasaklama işlemi bakımından yapılan incelemede, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde doğrudan yasaklama işleminin başvuru konusu yaptığı, 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi kapsamında tesis edilen bir işlem olarak yasaklama kararının niteliği ve bu işlemin denetiminin Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurum’un görev alanında sayılmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibi hakkında tesis edilen yasaklama kararının kaldırılmasına ilişkin talebinin incelenmesi hususu bakımından Kurumun görev ve yetkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi