KİK Kararı: 2017/UH.I-2134 (2 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/038
Gündem No : 104
Karar Tarihi : 02.08.2017
Karar No : 2017/UH.I-2134

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Alkar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Havaalanı Tem Otoyolu Cemal Ulusoy Cad. No: 17 Yenibosna İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık İstanbul Sağlık Yatırımları ve İşl. Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.

Piri Mehmet Paşa Mah. Hasköy Cad. No:48 Beyoğlu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/208810 İhale Kayıt Numaralı “Sağlık Aş Genel Müdürlük Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık İstanbul Sağlık Yatırımları ve İşl. Sos. Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sağlık AŞ Genel Müdürlük Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alkar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.07.2017 tarih ve 37742 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1698 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan belgelerin aşağıdaki şekilde incelenmesinin gerektiği;

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerine kalan isteklinin Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde belirtilen araç özelliklerini karşılamadığı,

- Araç kiralama, bakım onarım, lastik giderlerini tek fiyat teklifi içerisinde gösterdiği, bu haliyle Teknik Şartname'nin 1.17-18'inci maddelerine uygun olarak birden fazla markayı kapsayan araçların tamamına yetkili servis bakım onarımı veremeyeceği,

- Araç kiralama, bakım onarım ve lastik satışı için fiyat teklifi sahiplerinin ihale konusu işin faaliyet alanına girmediği,

- MTV giderlerine ilişkin işin süresinin tamamı için gider öngörmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan belgelerin aşağıdaki şekilde incelenmesinin gerektiği;

- Fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde belirtilen ibareleri taşıyıp taşımadığı, km bazında yapılacak olan periyodik bakım giderlerinin ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği, işin süresinin dikkate alınıp alınmadığı, Teknik Şartname'nin 2.2'nci maddesinde belirtilen lastik giderine ilişkin işin süresini dikkate alarak öngörüde bulunup bulunmadığı, İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde belirtilen çeşitli araç giderlerinin dikkate alınıp alınmadığı,

- Sigorta ve kasko giderleri için alınan fiyat teklifinde yer alan imzaların yetkili kişilere ait olup olmadığı, isim ve unvanlarının belirtilip belirtilmediği, Kamu İhale genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde belirtilen ibareleri taşıyıp taşımadığı, Teknik Şartname'nin 4'üncü maddesine uygun olup olmadığı, Kamu İhale genel Tebliği'nin 79.3.4'üncü maddesine uygun güncelleme yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

3. Önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu gerekçesi ile tekrar incelenmesinin gerektiği;

- İdarece önemli maliyet bileşeni olarak öngörülmeyen muayene giderlerine ilişkin, araçların hususi otomobillerinin ve bunlara bağlı römorklar sınıfına sokarak önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmemesinin Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesine aykırı olduğu,

- Sözleşme giderlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2.1’inci maddesinde

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: SAĞLIK AŞ GENEL MÜDÜRLÜK ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü:

69 Aracın 30 Ay Süreyle ve 1 Adet Aracın 24 Ay Süreyle Kiralanması Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Piri Mehmet Paşa Mah. Hasköy Cad. No:48 Hasköy - BEYOĞLU / İSTANBUL

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Her türlü ulaşım, sigorta, kasko, periyodik bakım, tamir, vergi, resim, harç giderleri, OGS-HGS ve alternatif olabilecek cihazlar ve bu cihazların tamiri, bakımı, araç avadanlıkları (kriko, stepne, bijon anahtarı, zincir vs.) ile yangın tüpü, araç çekme halatı, trafik seti, paspas, anten, radyo-teyp, kış aylarında kış lastiği ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler ile yılda 2 kez olmak üzere tam donanımlı oto kuaföründe yapılacak iç ve dış temizlik teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece; sınır değer altında kalan Aydoğanlar Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.ye 09.06.2017 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59. Maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79. Maddesi doğrultusunda belgelendirmek suretiyle ayrıntılı ve yazılı olarak açıklanması ve açıklamalarınızın 14.06.2017 Çarşamba günü saat: 16:00’a kadar ihale komisyonuna iletilmek üzere Satın alma ve İhaleler Müdürlüğümüze teslim edilmesi, yazılı açıklamada bulunmadığınız takdirde veya açıklamalarınızın yeterli bulunmaması halinde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunda bilgilerinize rica ederiz.

Önemli kabul edilen ve açıklama istenen teklif bileşenleri (Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Yer Alan Tüm Kalemler İçin)

1 Araç Maliyeti

2 Amortisman Giderleri

3 Kasko Giderleri

4 MTV Giderleri

5 Sigorta Giderleri

NOT: Yukarıda belirtilen tarih ve saat'e (14.06.2017 Çarşamba günü saat 16:00’a) kadar asın düşük sorgulamasına vereceğiniz cevaplarınızı idaremize teslim etmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde cevaplarınız isleme alınmayacaktır.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede, 15 isteklinin ihale dokümanı satın aldığı, 7 isteklinin teklif verdiği, idarece hesaplanan sınır değerin altında fiyat teklifi veren Aydoğanlar Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda idare tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak 16.06.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerine kalan isteklinin Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde belirtilen araç özelliklerini karşılamadığı iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin 1.12-21-22’nci maddesinde “ 6. Kiralık hizmet araçları YÜKLENİCİ üzerine veya herhangi bir firma, şirket ve tüzel kişiler adına olabilecektir. SAĞLIK A.Ş şahıs adına kayıtlı araçları kabul etmeyecektir.

…

12. YÜKLENİCİ sözleşmenin imzalanmasına müteakip, iş başlama tarihine kadar araçları İDARE’ ye temin ve teslim etmekle yükümlüdür. (I. Grup Araç 27.12.2017 tarihinde teslim edilecektir.) Zamanında teslim edilmeyen araç ve gün başına, günlük araç kira bedelinin 12 (On iki) katına kadar ceza kesilebilecektir.

…

21. Temin edilecek araçlar İDARE tarafından bildirilen yere, istenilen zaman ve şekilde götürülerek ilgili kişiye teslim edilecektir.

22. Araçların şartnamede ve mevzuatta öngörülen konulardaki eksikliklerinden kaynaklanacak her türlü ceza ve giderler YÜKLENİCİ’ ye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenleme dikkate alındığında, sözleşme imzalandıktan sonra işe başlamadan önce teslimin gerçekleştirileceği, çalıştırılacak araçların istenilen özelliklere sahip olup olmadığının tespitinin yapılacağı, araçların Teknik Şartname’ye uygunluklarının inceleneceği anlaşıldığından, isteklilerin çalıştırılacak araçların Teknik Şartname’deki teknik özelliklere sahip olup olmadığına ilişkin olarak isteklilerin teklifleri ile birlikte idareye sunması gereken herhangi bir belgenin bulunmadığı, diğer taraftan idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekliye ihale konusu işte çalıştırılacak araçların maliyetine ilişkin açıklama yapılmasının istenildiği, araç özelliklilerine ilişkin açıklama istenilmediği bu kapsamda isteklinin aşırı düşük açıklamasında 9 adet fiyat teklifinde bulunarak araçların maliyeti ile ilgili açıklama yaptığı ve sunulan fiyat tekliflerin belirtilen araçların, gerek İdari Şartname gerekse Teknik Şartname’de belirtilen binek araç, hafif ticari araç, koltuklu 8+1, minibüse (panelvan) ilişkin olduğu anlaşılmış olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının bu haliyle yeterli ve uygun olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Araç kiralama, bakım onarım, lastik giderlerini tek fiyat teklifi içerisinde gösterdiği, bu haliyle Teknik Şartname'nin 1.17-18'inci maddesine uygun olarak birden fazla markayı kapsayan araçların tamamına yetkili servis bakım onarımı veremeyeceği iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin 1.17-18’inci maddesinde “17. Araçların periyodik bakımları YÜKLENİCİ tarafından düzenli olarak yaptırılacaktır. YÜKLENİCİ İdare’nin ihtiyacına uygun olarak İstanbul’un her iki yakasında yine İdare tarafından seçilecek ya da İdare adına Kontrol Teşkilâtı’nın onaylayacağı Yetkili Servis İstasyonları tarafından aracın bakımını yaptırmak ile yükümlüdür.

18. YÜKLENİCİ, araçların kaza, onarım, periyodik bakımlarını ve araçlarla ilgili tüm işlemlerini Türkiye’deki distribütörün internet sitelerinde yayınlanan Yetkili Servis belgesi, sertifikasına sahip servis istasyonlarında yaptırmak zorundadır. T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınan tek taraflı periyodik bakım onarım ve yetki belgesi geçerli olmayacaktır.” düzenlemesi,

İhale üzerine bırakılan istekli tarafından, idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısında araç maliyeti dışında bakım onarım, lastik giderleri ve yetkili servise ilişkin bir maliyet açıklamasının yapılması gerektiği yönünde ifadeye yer verilmediği ve anılan istekli tarafından söz konusu giderlere yönelik açıklama yapılması gerekmediği, kaldı ki anılan istekli tarafından kiralamaya ilişkin fiyat teklifinde periyodik bakım bedeli, lastik bedeli olarak ayrı ayrı gösterildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

- Araç kiralama, bakım onarım ve lastik satışı için fiyat teklifi sahiplerinin ihale konusu işin faaliyet alanına girmediği iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu ihale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde “…Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği, fakat fiyat teklifini düzenleyen gerçek veya tüzel kişinin faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulması zorunluluğunun olmadığı, bu doğrultuda fiyat teklifini veren Ateştur Otobüs İşl. San. ve Tic. A.Ş.nin faaliyet alanına ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi ve İstanbul Ticaret Odası üzerinden yapılan araştırmada, 02.09.2010 tarihli ve 7641 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde Ateştur Otobüs İşl. San. ve Tic. A.Ş.nin şirketin her türlü faaliyetiyle ilgili kiralama yapabileceği ve İstanbul Ticaret Odasında firma iş konusu turistik gezi ve turlar düzenlediği, bu nedenle araç kiralama hizmeti verebileceğinin anlaşıldığı ve söz konusu ihale konusu alanında faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı görülmüştür.

- MTV giderlerine ilişkin işin süresinin tamamı için gider öngörmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

I. GRUP BİNEK ARAÇ ( 1 ARAÇ X 24 AY = 24 AY)

ay

24

2

II. GRUP BİNEK ARAÇ ( 6 ARAÇ X 30 AY = 180 AY)

ay

180

3

III. GRUP BİNEK ARAÇ (47 ARAÇ X 30 AY = 1410 AY)

ay

1.410

4

I. GRUP HAFİF TİCARİ ARAÇ (2 ARAÇ X 30 AY = 60 AY)

ay

60

5

II. GRUP HAFİF TİCARİ ARAÇ (9 ARAÇ X 30 AY = 270 AY)

ay

270

6

III. GRUP HAFİF TİCARİ ARAÇ (3 ARAÇ X 30 AY = 90 AY)

ay

90

7

KOLTUKLU 8+1 (1 ARAÇ X 30 AY = 30 AY)

ay

30

8

MİNİBÜS (PANELVAN) (1 ARAÇ X 30 AY = 30 AY)

ay

30

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 30 (Otuz) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İstekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi giderini tevsiken Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi üzerinden 2017 yılı motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü ile yapılan hesaplama çıktılarının sunulduğu, 1. Grup Binek araç MTV giderine yönelik 5.756,00-TL, 2. Grup 6 Binek araç için 15.525,00-TL, 3. Grup 47 Binek araç MTV giderine yönelik 121.612,50-TL, 1. Grup hafif ticari 2 araç MTV giderine yönelik 5.175,00-TL, 2. Grup hafif ticari 9 araç için MTV giderine yönelik 23.287,50-TL 3. Grup 3 araç MTV giderine yönelik 32.377,50-TL, 8+1 1adet araç için MTV giderine yönelik 1.940,00-TL, Minibüs (panelvan) 1 adet araç için MTV giderine yönelik 3.912,50-TL MTV gideri öngörüldüğü, toplam MTV giderinin ise 209.586,00-TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Ancak istekli tarafından 2017 yılı MTV bedeli üzerinden 2018 ve 2019 yılları için herhangi bir artış öngörülmeden MTV giderinin hesaplandığı görülmüş olup, isteklinin sonraki yıllardaki artışı öngörmeyerek MTV giderine yönelik yaptığı hesaplamanın mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

Herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda;

Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından ihale uhdesinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgelerinin değerlendirilmesine yönelik idare tarafından yapılan işlemlerin hangi sebeple mevzuata aykırı olduğuna ilişkin somut beyanlarda bulunulmayarak sadece soru mahiyeti taşıyan ifadelerle söz konusu belgelerin Kurum tarafından incelenmesinin talep edildiği, ancak Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı göz önüne alındığında, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini doğuracak söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “...İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) …

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, idarelerce teklifte önemli görülen bileşenler tespit edilerek, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden bu bileşenlere ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerekmektedir. İdarenin aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderdiği yazıda, teklifte önemli bileşeni olarak Araç Maliyeti, Amortisman Giderleri, Kasko Giderleri, MTV Giderleri, Sigorta Giderleri belirlediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, aşırı düşük teklif açıklamalarında, hangi maliyet bileşenlerinin açıklanacağının net olduğu görülmektedir.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri çevresinde yapılan değerlendirmede, teklif fiyata dahil maliyet bileşenlerinden hangilerinin aşırı düşük teklif sorgulamasında esas alınmak üzere teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirleneceğine yönelik takdir ve sorumluluğun idarede olduğu, teklifte önemli maliyet bileşenleri belirmenin maksadının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tüm istekliler için aynı maliyet unsurları belirlenerek eşit yarışma koşullarının sağlanması olduğu anlaşıldığından idarece önemli bileşenleri olarak “Araç Maliyeti, Amortisman Giderleri, Kasko Giderleri, MTV Giderleri, Sigorta Giderleri” belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılması planlanan araçların sözleşme giderlerine ve muayene giderlerine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla Sözleşme giderleri ve muayene giderleri için idarece teklifte önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmemiş olmasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Aydoğanlar Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.nin açıklaması uygun bulunmaması bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi