KİK Kararı: 2017/UH.I-2122 (2 Ağustos 2017)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/038
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 02.08.2017
Karar No : 2017/UH.I-2122

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Turab Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Turizm Gıda Hayvancılık Nakliye İlaçlama Oto Kiralama Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

Köşk Mahallesi Şehit Üstteğmen Mustafa Şimşek Bulvarı No: 76/B Melikgazi/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri Ulaşım Turizm İnş. Taah. Proje Tel. San. Tic. A.Ş.,

1. Organize Sanayi Bölgesi 9. Cad. No: 2 38010 Melikgazi/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/179657 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Yapım, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerin Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Ulaşım Turizm İnş. Taah. Proje Tel. San. Tic. A.Ş. tarafından 15.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Yapım, Dağıtım ve Sonrası Hizmetlerin Alımı” ihalesine ilişkin olarak Turab Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Turizm Gıda Hayvancılık Nakliye İlaçlama Oto Kiralama Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.06.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.06.2017 tarih ve 36645 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1649 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin hatalı sunulduğu, cetveldeki ana girdilere ilişkin tablonun örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ana girdilerin tamamını içermediği, ana girdilerin birim fiyatlarının ve açıklama yöntemlerinin cetvele hatalı şekilde yansıtıldığı, ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,80-0,95 aralığında olmadığı,

- Öğle ve akşam yemeği öğün maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, açıklamaların iki haftalık örnek yemek menüsüne uygun şekilde hazırlanmadığı,

- Örnek menüdeki etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriğindeki et miktarlarının açıklamalara eksik yansıtıldığı,

- Örnek yemek menüsündeki bazı yemeklerin içeriğindeki beyaz peynir, kaşar peyniri, kıvırcık, makarna, patates, pirinç, şeker, tahin helvası, yeşil mercimek girdilerinin birim fiyatlarının cetvele hatalı olarak yansıtıldığı, bu girdilerin fiyatları açıklanırken ihale tarihinden önceki son 12 aya ilişkin belgelerin değil mevzuata aykırı ve maliyeti azaltıcı şekilde daha eski veya ihale tarihinden sonraki bir tarihe ilişkin belgelerin sunulduğu ve bu belgelerdeki asgari birim fiyatların kullanıldığı,

- Ekmek, süt, yoğurt gibi ürünlerin fiyatları bakımından Halk Ekmek Fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyatlarının kullanıldığı, ancak bu fiyatların ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan fiyatlar değil mevzuata aykırı şekilde ilan tarihinden önce geçerli olan fiyatlar olduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2’nci ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında sunulan belgelerde tarih bulunmadığı, belgelerin üzerinde sadece bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, ilgili ürünlerin fiyatlarının hangi tarih aralığında geçerli olduğu teyit edilemeyeceğinden bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

- Sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine uygun olmadığı, ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında olduğu ve toplam tutarların da hatalı hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen ya da alımı/satımı yapılan mal miktarlarının ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını karşılamadığı, belgenin tarih ve sayı içermediği, anılan Tebliğ’in 8.4’üncü maddesine uygun şekilde hazırlanmadığı ve meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ayrıca bu belgenin ekinde sunulması gereken meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolmuş olduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi çerçevesinde açıklanması gereken ana girdiler arasında bulunan ekmek giderinin maliyet hesabına dâhil edilmediği,

- Ana girdilere ilişkin fiyatlar açıklanırken kamu kurum ve kuruluşları ile ticaret borsası fiyatları mevcut olmasına rağmen üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, açıklamanın neden bu şekilde yapıldığına yönelik geçerli herhangi bir hukuki gerekçe ise sunulmadığı, gerekçe olarak yalnızca söz konusu ürünler bakımından ticaret borsası fiyatlarının mevcut olmadığının belirtildiği, hâlbuki Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sadece ticaret borsası fiyatlarına atıf yapılmadığı, başka alternatifler de sunulduğu, örneğin Atatürk Orman Çiftliği ile T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesindeki kuruluşların fiyatlarının da kullanılabileceği,

- Sunulan fiyat tekliflerinin üzerinde Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında bulunması gereken ibarenin değil Ek-O.5 maliyet tutarı tespit tutanaklarında bulunması gereken ibarenin yer aldığı ve fiyat tekliflerinin bu haliyle Ek-O.6 tutanaklarıyla uyumsuz olduğu, tutanakların istenmesi durumunda gerçeğin anlaşılacağı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesi uyarınca fiyat teklifleri üzerinde olması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, kaşe yerine kaşe numarasının bulunduğu ve fiyat tekliflerinin tarih ve sayı içermediği,

- İşçilik maliyeti hesaplamasının doğru şekilde yapılmadığı, Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü’ne göre hesaplanması gereken asgari işçilik maliyetinin altında bir tutarın dikkate alındığı, yemek, yol ve giyim giderlerinin maliyete dâhil edilmediği,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi çerçevesinde örnek menüdeki girdiler ve işçilik tutarının kullanılarak teklif edilen birim fiyatın açıklanması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hesaplanan birim öğün maliyeti ile öğün başına düşen birim işçilik maliyeti toplandığında bulunan tutarın teklif edilen birim fiyatın üzerinde olduğunun görüleceği, diğer taraftan bahse konu Tebliğ açıklamaları çerçevesinde “toplam miktar” ve “toplam tutar” hesaplaması yapılmayacağı belirtilmesine rağmen yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre “A) Ana Çiğ Girdileri” tablosu kullanılarak “toplam miktar” ve “toplam tutar” açıklaması yapıldığı,

- Teknik Şartname kapsamında yüklenicinin sorumluluğunda bulunan, yemeğin idare binasından Otobüs İşletmesi’ne taşınması işi için gerekli araç ve akaryakıt maliyetlerinin öngörülmediği ve belgelendirilerek açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, idarece aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinin ardından bu teklifler reddedilmeden önce teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların istenileceği ve yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmış ve İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde bu hüküm doğrultusunda ilgili düzenlemeler yapılmış,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…” açıklamalarına,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Tebliğ’in 78.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımını içeren başvuru konusu ihalede, aynı Tebliğ’in 79.1’inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanarak teklif bedeli sınır değerin altında olan Arc Sos. Hizm. Elek. Bilg. Özel Güv. Hizm. Özel Sağ. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nden 18.05.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, adı geçen istekli tarafından 24.05.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamaları sunulmuş, idarece açıklamalar uygun bulunarak ihale bahse konu istekli üzerinde bırakılmıştır.

Teknik Şartname incelendiğinde, Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi uyarınca asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerekirken, menüdeki yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına Teknik Şartname’de yer verilmediği; söz konusu Şartname’nin “Yemekler” başlıklı 8’inci maddesinde yalnızca et yemeklerinde kullanılacak et-kıyma miktarına, balık yemeklerinde kullanılacak balık miktarına, sebze yemeklerinde kullanılacak sebze-bakliyat ve et-kıyma miktarına, pilav ve makarnaların toplam ağırlığına, meyve, içecek ve tatlıların toplam ağırlık veya hacmine yer verildiği görülmüştür.

Bu hususta 17.07.2017 tarihli yazıyla “…Yapılan incelemede, ek olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere de ihtiyaç duyulmuştur:

…

2. İhale dokümanı kapsamında her bir yemeğin içerisindeki her bir malzemenin miktarına ilişkin bir liste verilip verilmediği hususunda bilgi (Teknik Şartname'de yemeklerin içerisinde yer alacak temel bazı malzemelerin miktarlarına yer verildiği görülmekle birlikte, herhangi bir yemeğe ilişkin içerisindeki her bir malzeme ve bunun miktarını gösteren ayrıntılı bir listeye rastlanılmamıştır.)” hususları belirtilerek idareden ek bilgi ve belge istenilmiştir.

İdarece gönderilen 18.07.2017 tarihli yazıyla “İhale dokümanı kapsamında, her bir yemeğin içerisindeki her bir malzemenin miktarına ilişkin bir liste verilmemiştir. (Teknik Şartname madde 8’de temel malzeme miktarlarına yer verilmiştir.)” şeklinde cevap verilmiştir.

Dolayısıyla, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması ve idarelerce bu açıklamaların değerlendirilmesi işlemlerinin amaca hizmet edecek ve şekli unsurlara işin esasından fazla önem verilmesi sonucunun ortaya çıkmasını engelleyecek ölçüde kolaylaştırılması ile bu işlemlerin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi amacıyla, teknik şartnamelerde asgari iki haftalık örnek menü ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına yer verilmesi gerektiği halde başvuru konusu ihalede örnek menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları düzenlenmemiş, bu itibarla ilgili isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde esas alınabilecek çiğ girdi tür ve miktarları mevcut olmadığından, açıklamaların uygun olup olmadığının sağlıklı şekilde tespit edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı ekinde örnek menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına da yer verilerek ilgili istekliden yeniden açıklama istenilmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, örnek menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları da belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi