KİK Kararı: 2017/UH.I-188

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/003
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 11.01.2017
Karar No : 2017/UH.I-188

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Pınarkaya Gıda Turizm İnş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

O.S.B. 27. Cad. No: 11 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü,

75 Yıl Mahallesi Organize San. Böl. 1. Cad. No: 326250 Odunpazarı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/454284 İhale Kayıt Numaralı “Halis Toprak Huzurevi 2017 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Halis Toprak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 02.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Halis Toprak Huzurevi 2017 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Pınarkaya Gıda Turizm İnş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2016 tarih ve 70559 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3072 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında,

1. Menülerin gramajlarında ve ana çiğ girdi miktarlarının toplamlarında aritmetik hata yapıldığı,

2. Sunulan ana çiğ girdi malzemeleri hesap sunum cetvelinde yer alan birim fiyatların, tevsik edici belgelerde bulunan birim fiyatlarla örtüşmediği,

3. Fiyat teklifini sunduğu ürünlerin ticaret borsaları bülteninde fiyatı olması sebebiyle bahse konu açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine uygun olmadığı,

4. İhale konusu işte çalıştırılacak personele ödenecek ücreti yanlış hesapladığı, bu personelin yemek ücreti, içme suyu giderleri, ulaşım, giyecek gider kalemlerinin belirtilmediği,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin Afyonkarahisar ilinde faaliyet gösterdiği, Eskişehir il sınırlarındaki bu hizmet ihalesi için ekmek ve unlu mamuller gibi ürünleri Eskişehir içinden temin etmesi gerektiği, bu ürünler için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre Eskişehir dışından fiyat teklifi kullanamayacağı, bu ve buna benzer giderlerin anılan maddeye aykırı olarak hesaplandığı,

6. Öğle ve akşam yemeklerinde kullanılacak masa örtüsü, baharat takımı, sirkelik, limonluk, yağlık, ekmek sepeti ile peçetelik (peçeteler dahil) maliyetlerine yer verilmediği,

7. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “ Ramazan ayında iftarlarda Pide, Hurma, Zeytin, Peynir, Bal-Tereyağı firma tarafından ek iicret talep etmeksizin verilecektir. Sahurlarda içecek hariç 6 çeşit verilecektir. ” yapılan düzenlemede yer alan ürünlere ait giderlere yer verilmediği,

8. Teknik Şartnamede yüklenicinin, salonlar, mutfaklar, lavabolar vb. yerleri ayda 1 defa haşere ve kemirgene karşı Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde ilaçlayacağının düzenlendiği, ancak bahse konu açıklamada ilaçlama yapacak firmaya ait bilgiler ile ilaçlama sözleşmesi ve giderine yer verilmediği,

9. Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “ Yemek üretiminde kullanılacak su, içme suyu niteliğinde olacaktır, (içme suyu numuneleri yılda iki defa yetkili kuruma yüklenici firma tarafından analize gönderilecektir.)” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu açıklamada bu analiz giderine yer verilmediği,

10. Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinin “Yüklenici firma, ayda bir kez olmak üzere, bir öğünün tüm kapları (4kap) olacak şekilde numuneleri alarak mikrobiyolojik analizini ilde bulunan Gıda, tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, İl Gıda Kontrol Laboratuvarı Müdürlüğü ne götürerek analizini yaptırmak ve Kuruma vermek zorundadır.” şeklinde düzenlendiği, bu madde uyarınca Eskişehir il sınırlarında yer alan Gıda Kontrol Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından belirlenmiş mikrobiyolojik analiz maliyetinin, bahse konu açıklamada bulunmadığı,

11. Teknik Şartname’nin 22’nci maddesinde “Kuruluşta yemek dağıtım esnasında görevli personel yaka kartı takmak zorundadır.” şeklinde yer alan düzenleme uyarınca teklif fiyatına dahil etmesi gereken yaka kartı giderinin açıklamasında bulunmadığı,

12. Teknik Şartname’nin 23’üncü maddesinin “Çalışan elemanların yemek imalatı servis ve temizlik konularındaki eğitimini yüklenici firma kendisi yaptıracaktır. Kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunanlara nasıl davranılacağı, ne tür ilişkiler geliştirileceği hususunda, kuruluş idaresinin rehberliğinde işin başlangıcında ilk gün uyum eğitimi olmak üzere düzenli olarak işbaşı eğitimler yapılacaktır’’ şeklinde düzenlendiği, anılan madde doğrultusunda açıklamasında eğitim giderine yer verilmediği,

13. Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde “Firma işe aldığı veya değişik nedenlerle değiştirmek zorunda kaldığı her işçiye yapacağı iş konusunda, kullanacağı malzemelerle ilgili ve iş kazalarına karşı gerekli eğitimi verecektir. İş sağlığı ve iş güvenliği tüzüğüne göre tüm sorumluluk firmaya aittir.” şeklinde yer alan düzenlemeye göre, bahse konu isteklinin iş güvenliği için hizmet aldığı doktor ve iş güvenliği uzmanı giderlerinin açıklamasında yer almadığı,

14. Yemeklerden her gün alınacak olan numunelerde kullanılacak numune kaplarının giderini açıklamasında belirtmediği

15. Bakım onarım giderlerinin belirtmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Halis Toprak Huzurevi 2017 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Dağıtımı

b) Miktarı ve türü:

Sabah Kahvaltısı: 26.645 Öğün , Öğlen Yemeği:32.850 Öğün, Akşam Yemeği:26.645, Özel Gün Menüsü:1.920

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Eskişehir Halis Toprak Huzurevi YBRM Müdürlüğü …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifinin reddedileceği düzenlemesi yapılmıştır.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde teklifi sınır değerinin altında olduğu tespit edilen 3(üç) isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, süresi içerisinde tekliflerine ilişkin herhangi bir açıklama sunmayan 2(iki) isteklinin tekliflerinin reddedilmesine, Kanatoğulları Turizm Taşımacılık Temizlik Gıda Tabldot Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. ...

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında 30 günlük örnek menü hazırlandığı ve Teknik Şartname’nin “Şartname ve Ekleri” başlıklı “V” maddesinde yapılan düzenlemeyle bahse konu Şartname’nin eki olduğu belirtilen “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”ne, ihaleyi yapan idarenin bağlı bulunduğu Genel Müdürlüğün resmi internet adresinden ulaşılacağının belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde yapılan inceleme sonucunda, rasyoların “http://cocukhizmetleri.aile.gov.tr/data/57fb3ef0369dc5ccc0adc3c3/gida%20rasyonu.pdf” adresinde yer aldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan internet adresinin incelenmesi sonucunda gıda rasyolarının “Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları” başlığı adı altında 09.11.2007 tarihinde liste halinde düzenlendiği, toplam 136 sayfadan oluştuğu ve yemek adları ile adları verilen yemeklerde kullanılacak malzemelerin miktarlarına yaş gruplarına göre belirlendiği görülmüştür.

Ancak, ihale dokümanında 30 günlük hazırlanan ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ilk 15 gününü kullandığı örnek menüde yer alan yemek çeşitlerinden, et kavurma, nohutlu pirinç pilavı, nohutlu firik pilavı, zeytinyağlı kabak, şiş kebap, soğan salatası, mantarlı tavuk sote, püreli dalyan köfte, patlıcan mualla, tepsi kebabı, ekşiaşı çorbası ve içli köftenin Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları listesinde yer almadığı, ayrıca örnek menüde salata ibaresine yer verilmekle birlikte, anılan listede salataların kullanılan malzemeye göre 10 çeşidin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Durum böyle iken, idareden 30.12.2016 tarihli Kurum yazısıyla “…1) Kurumca tespit edilen “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”nin, yer aldığı Genel Müdürlüğünüzün resmi internet adresinin doğru tespit edilip edilmediği, yanlış tespit edilmiş ise doğru Genel Müdürlüğünüzün resmi internet sitesinin adresinin ve idarenizce hazırlanan örnek menüde yer alan yemek çeşitlerinde kullanılan malzemenin gramajlarının,

2. Kurumca “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi”nin yer aldığı Genel Müdürlüğünüzün resmi internet adresi doğru tespit edilmiş ise, Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları listesinde yer almadığı tespit edilen yemek çeşitleri ile farklılık gösteren yemek çeşitlerinin hangi veri esas alınarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelendiğine ilişkin idarenizce hazırlanmış bilgi notunun ve bahse konu nota dayanak belgelere, İtirazen şikâyet başvurusunun sonuçlandırılabilmesi için ihtiyaç duyulmuştur…” denilerek, idareden bilgi istenilmiştir.

İdare tarafından 03.01.2017 tarihinde gönderilen cevabi yazıda “…1- Kurumunuzca tespit edilen “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” nin yer aldığı internet sitesinin doğru tespit edildiği,

2- Yaş gruplarına göre porsiyon miktarları listesinde yer almadığı tespit edilen yemek çeşitleri ile farklılık gösteren yemek çeşitlerinin teknik şartnamenin “İşin Tanımı başlıklı 2. maddesinin A-Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları alt maddesinin 4. Paragrafında “...listede ismi olmayan yemekler diyetisyen tarafından benzer yemeklerdeki gramajlar göz önüne alınarak standartlaştırılacak ve uygulamalar buna göre yapılacaktır.” Ayrıca yine teknik şartnamenin C-Pişirme maddesinin 5.maddesinde “Örnek yemek listesinde olmayan, idare ve firma temsilcisi tarafından uygun bulunarak listeye yazılan yemekler, benzer yemeklerin gramajları esas alınarak hesaplanacaktır.” belirtilmesi nedeniyle, et kavurma, nohutlu pirinç pilavı, nohutlu firik pilavı, zeytinyağlı kabak, şiş kebap, soğan salatası, mantarlı tavuk sote, püreli dalyan köfte, patlıcan musakka, tepsi kebabı, ekşiaşı çorbası ve içli köftenin Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları Listesinde yer almayan yemekler ekte belirtilen benzer yemeklerdeki gramajlar göz önüne alınarak sonuçlandırılmıştır…” denilerek cevap verilmiştir.

İdari cevabi yazısı ve ekleri incelendiğinde, ihale dokümanı kapsamında hazırlanan örnek menüde yer almakla birlikte Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları listesinde yer almadığı tespit edilen yemeklerden, nohutlu firik pilavı, tepsi kebabı, ekşiaşı çorbası ve içli köfteye ilişkin olarak bazı internet sitelerinden elde edilen yemek tariflerinin çıktılarının gönderildiği, söz konusu tariflerde yemek yapımında kullanılacak çiğ girdilerin gramajlarının sağlıklı bir şekilde yer almadığı,

Ayrıca, örnek menüde ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında yer alan patlıcan muallanın yapımında kullanılacak çiğ girdilerin gramajlarına ve salataların çeşitlerine ilişkin hiç bir açıklamanın gönderilmediği,

Tüm bunlara ilaveten, et kavurma, nohutlu pirinç pilavı, zeytinyağlı kabak, şiş kebap, soğan salatası, mantarlı tavuk sote ile püreli dalyan köftenin Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları Listesinde yer alan benzer yemeklerdeki gramajların göz önüne alınarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirildiği belirtilmekle birlikte, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında değerlendirmenin bu şekilde yapılacağına ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı tespit edilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır.

İhalede aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin olduğu da dikkate alındığında çiğ girdi miktarları bulunmayan ve belirsizliğe yol açan yemek, salata çeşitleri ile gıda maddelerinin var olduğu örnek menü günleri seçilerek sağlıklı ve mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunulamayacağı, açıklamaların uygunluğunun ise incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, Teknik Şartname içerisinde yemek grupları belirtildiği ve “Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları” listesinde yer alan yemeklerde ve salatalarda kullanılacak çiğ girdi miktarlarının yer aldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde isteklilerin tekliflerini oluşturabildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, uyuşmazlığın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu noktasına ilişkin olduğu da dikkate alındığında, ihale dokümanında 30 günlük hazırlanan örnek menüden Yaş Gruplarına Göre Porsiyon Miktarları Listesinde yer alan ve belirsizliğe yol açmayan yemek ve salata çeşitleri ile gıda maddeleri seçilmek suretiyle idare tarafından açık ve anlaşılabilir asgari iki haftalık yeni bir örnek menü oluşturularak ve söz konusu menüde yer alan yemek, salata çeşitlerinin çiğ girdi miktarları ile gıda maddelerinin gramajlarına da yer verilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, yemek gruplarına bağlı kalınarak ihale dokümanı içerisinde girdileri mevcut ve belirsizliğe yol açmayan yemek, salata çeşitleri ile gıda maddeleri seçilmek suretiyle idare tarafından açık ve anlaşılabilir yeni bir asgari iki haftalık örnek menü oluşturularak ve söz konusu menüde yer alan yemek, salata çeşitlerinin çiğ girdi miktarları ile gıda maddelerinin gramajlarına da yer verilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun önemli teklif bileşenleri belirlenerek teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi