KİK Kararı: 2017/UH.I-1807

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/033
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 03.07.2017
Karar No : 2017/UH.I-1807

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ertaçlar Tur. Tem. Gıda. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Yeni Mah. Cengiz Sok No: 1 K:3 D: 6 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı,

Horozluhan Mah. Yeni İstanbul Cad. No: 64 Selçuklu/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/115938 İhale Kayıt Numaralı “4 Bölge Şefliği Araç ve İş Makinesi Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 18.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4 Bölge Şefliği Araç ve İş Makinesi Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Ertaçlar Tur. Tem. Gıda. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.06.2017 tarih ve 34037 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1506 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin özel sektöre yapılan hizmete ilişkin olduğu, yapılan hizmetin niteliği doğrultusunda çalışan sürücü ve operatörlere yönelik SGK hizmet dökümleri ve tahakkuk belgelerinin de sözleşme ve düzenlenen fatura ile birlikte sunulması gerekirken sadece sözleşme ve sözleşmeye ait faturaların iş deneyim belgesi olarak sunulduğu, bu eksik belgelere rağmen idarece anılan iş deneyim belgesinin uygun kabul edildiği, söz konusu hususların kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, bahse konu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği,

2. İhale uhdesinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak;

a) İhaleye teklif sunan 6 istekliden 4’ünün vermiş olduğu teklif fiyatın yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olması nedeniyle işin serbest piyasa koşullarında maliyetlerinin ölçüsünün ne denli yüksek olduğunu gösterdiği ve bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklama sunmasının mümkün olmadığı, İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca Teknik Şartname’de yer alan tüm giderlerin teklif fiyata dahil giderler arasında sayıldığı bu nedenle Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler uyarınca, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 7 adet iş kaleminde tanımlanan araçlara ilişkin kiralama maliyetleri, amortisman bedeli, trafik sigortası, MTV, bakım onarım, lastik idareye teslimde görev yerine nakil maliyeti, ayrıca bazı araçlara ilişkin kazıcı ve kırıcı aparat maliyeti, sürücü giderleri, iş sağlığı ve güvenliği giderleri, işyerinin korunması ve araç giydirme maliyetleri gibi iş kalemlerine yönelik olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca anılan istekli tarafından belgeye dayalı olarak açıklama sunulmasının zorunlu olduğu buna göre;

b) Aşırı düşük teklif açıklaması sunan söz konusu isteklinin yukarıda yer verilen ve ihale dokümanında düzenlenen gider kalemlerinin tamamına açıklama sunmadığı,

c) Teknik Şartname’nin 2.2.4’üncü maddesinde tanımlanan sorumlu personel için maliyet kalemi oluşturulmadığı,

d) İş makinesi ve kamyonlara ait lastik giderlerinin belgelendirilmediği,

e) Teknik Şartname’nin 2.2.3 ve 2.3.3’üncü maddelerinde yer alan maliyetlere ilişkin bir maliyet kalemi oluşturulmadığı,

f) Teknik Şartname’nin 4.12 ve 4.13’üncü maddelerinde düzenlenen iş sağlığı ve güvenliği giderleri ile ilgili olarak açıklama kalemi oluşturulmadığı,

g) İş makinelerinin vergi ve sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun sunulmadığı,

h) Sözleşme tasarısının 21.1’inci maddesinde belirtilen ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesinde açıklanan sigorta giderlerine ilişkin anılan Tebliğ maddesine göre açıklama sunulmadığı,

i) İş makinesi ve kamyonların bakım ve onarımlarına ilişkin maliyet açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre açıklanmadığı,

j) Teklif fiyatı üzerinden sözleşme karar vergisi, damga vergisi ve KİK payına ilişkin sözleşme giderlerine yönelik bir maliyet kalemi oluşturulmadığı,

k) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 maliyet tutanaklarının eksik düzenlendiği, belgelerde meslek mensubuna ilişkin onayın bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde tanımlanan ibarelerin düzenlenen belgelerde bulunmadığı,

l) İş makineleri ve kamyonların amortisman maliyetlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan usul ve esaslara göre açıklanmadığı,

m) Yürürlükte yer alan İş Kanunu doğrultusunda EKAP üzerinde yer alan veriler üzerinden işçilik hesaplaması kullanılarak 16 adet sürücü ve operatörün işçilik hesaplamalarını kamu ihale mevzuatına uygun olarak açıklamadığı, 16 adet sürücü ve operatörün ulaşım, yemek ve 24 saatlik sürede konaklama giderlerine ilişkin bir maliyet kalemi oluşturulmadığı ve söz konusu eksikliklere rağmen idarece Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan hükümlere aykırı olarak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun gördüğü ve bu nedenle taraflarının hak kaybına uğratıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından anılan iddialara şikâyet başvurusunda yer verilmediği, idareye yapılan şikâyet başvurusunda ve idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği kamu ihale mevzuatında hüküm altına alınmış olduğundan başvuru sahibinin anılan iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Kaldı ki idarece gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde anılan istekliye ait olarak gönderilen teklif dosyası kapsamında iş deneyimini tevsik etmek üzere iş deneyim belgesi (yüklenici iş bitirme) sunulduğu görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İstekliler tekliflerine vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartnamede belirtilen bütün giderler teklif fiyata dahildir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Bu madde boş bırakılmıştır. Ek:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Tır Çalıştırılması (2 Adet)

gün

540

2

10x2 Damperli Kamyon Çalıştırılması ( 8Adet)

gün

2.160

3

Ekskavatör Çalıştırılması (3 Adet)

gün

810

4

Loder Çalıştırılması ( 1 Adet)

gün

270

5

Beko Loder Çalıştırılması (2 Adet)

gün

540

6

Toprak Silindiri Çalıştırılması (1 Adet)

gün

270

7

Yama Silindiri Çalıştırılması (1 Adet)

gün

270

“ düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen ve EKAP üzerinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden yapılan incelemede; Başvuruya konu ihalede 9 adet doküman satın alındığı, 18.05.2017 tarihli ihale komisyon kararına göre ihaleye 6 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca yapılan inceleme neticesinde Atlantis Tıb. Malz. İnş. Turz Tem. İlç San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ihaleye ait sınır değerin altında tespit edildiği ve EKAP üzerinden gönderilen 08.05.2017 tarihli yazı ile anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve söz konusu yazıda “Belediyemizce 18 Nisan 2017 Salı günü ve saat 10:30 da ihalesi yapılan "4. Bölge Şefliği Araç ve İş Makinası Kiralanması” Hizmet işine ait teklifiniz, idaremizin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38. maddesi gereğince en geç 15.05.2017 Pazartesi günü mesai bitimine kadar, söz konusu işle ilgili Birim fiyat teklif cetvelinde bulanan tüm kalemlere ait maliyet açıklamanızı belgeli ve yazılı olarak çıkarılıp ayrıntılarıyla birlikte ihale komisyonumuza göndermenizi aksi halde teklifinizin reddedileceği hususunu bilgilerinize önemle rica ederim.” ,fadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde ise “4. Bölge Şefliği Araç ve İş Makinesi Kiralanması Aşırı Düşük Sorgulama Kalemleri Listesi

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Açıklanması İstenilen Birim Fiyat Bileşenleri

1

Tanım 1

Tır Çalıştırılması (2 Adet)

Gün

540

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Şoför Gideri

2

Tanım 2

10x2 Damperli Kamyon Çalıştırılması ( 8Adet)

Gün

2160

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Şoför Gideri

3

Tanım 3

Ekskavatör Çalıştırılması (3 Adet)

Gün

810

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri +Operatör Gideri

4

Tanım 4

Loder Çalıştırılması ( 1 Adet)

Gün

270

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Operatör Gideri

5

Tanım 5

Beko Loder Çalıştırılması (2 Adet)

Gün

540

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Operatör Gideri

6

Tanım 6

Toprak Silindiri Çalıştırılması (1 Adet)

Gün

270

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Operatör Gideri

7

Tanım 7

Yama Silindiri Çalıştırılması (1 Adet)

Gün

270

Kiralama Maliyeti veya Amortisman Gideri + Operatör Gideri

”şeklinde açıklama istenilen birim fiyat bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük sorgulama kalemleri listesi başlıklı tablonun düzenlendiği ve anılan istekli tarafından söz konusu yazıya cevaben sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ihale komisyonunca uygun görülerek söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca idarece ihaleye ait birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 7 adet iş kaleminde sayıları ve çalışma süreleri ile birlikte tanımlanan araçlara ait kiralama veya amortisman giderleri ile bu araçların şoför ve operatör giderlerinin açıklanması istenilen önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu yazıya cevaben 12.05.2017 tarihli ve yazı ekinde sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenilen iş kalemleri kapsamında yer alan sürücü ve operatör giderleri araç kiralama maliyetlerine ve sözleşme giderlerine ilişkin açıklamalar, hesaplama tabloları ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin personel ve araç kiralama maliyetlerini gösteren fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca, idarelerin ihalede sunulan teklifleri veya yaklaşık maliyeti dikkate almak suretiyle teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddetmesi gerektiği ve anılan hükümlerden ihale komisyonuna aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerini belirleme yetki ve sorumluluğunun tanındığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde açıklama istenecek önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi konusundaki takdir yetkisinin ihale komisyonuna ait olduğu ve idarece anılan Kanun’un 37 ve 38’inci maddeleri çerçevesinde yapılacak değerlendirmeler neticesinde isteklilerin tekliflerinin yeterliliğinin tespit edileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin önemli maliyet bileşenlerinin başvuru kapsamında ifade edilen maliyet bileşenleri esas alınarak sunulması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından ihalede 4 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve piyasa şartlarının ölçüsünün anlaşılabileceği dikkate alındığında anılan aşırı düşük teklifin piyasa rayiçlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca açıklanamayacağı iddia edilmekle birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde açıklama istenilen maliyet bileşenlerinin açıklanmasına ve bu açıklamaların belgelendirilmesi açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak yöntemlerin usulen açıklamalarda kullanılması durumunda sunulacak aşırı düşük teklif açıklamalarının hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle reddedilemeyeceği hususunun açıklandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin sunulan söz konusu açıklamaların piyasa şartlarının dikkate alınarak reddedilmesi gerektiği yönündeki iddiasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda başvuru sahibinin a) ve b) bölümünde yer alan iddialarının yerinde olmadığı bununla birlikte c), d), e), f), g), h), i) ve j) bölümündeki iddiaları kapsamında ifade edilen gider kalemlerinin ise idarece istenen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli maliyet bileşenleri olarak belirlenmediği ve söz konusu giderlerin önemli maliyet bileşenleri dışındaki giderler olduğu ve söz konusu giderlerini anılan mevzuat hükümleri uyarınca belgelendirilmesine yönelik zorunluluğunun aranamayacağı, sözleşme ve genel giderlere ilişkin maliyet kaleminin ilgili mevzuatına göre hesaplanarak maliyete dâhil edildiği görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerine olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin k) ve l) bölümünde yer alan iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından idarece açıklaması istenilen 7 adet iş kaleminde ayrı ayrı düzenlenen araçlara ait kiralama ücretleri ve bu araçlarda çalıştırılması istenen şoför ve operatörlere ilişkin Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu fiyat teklifleri incelendiğinde ise operatör ve şoför ücretlerinin her bir iş kalemine ilişkin günlük 85,00 TL olarak belirtildiği,

İş makinelerinin günlük kira bedellerinin ise, her bir iş kaleminde tanımlanan araca ilişkin düzenlenen fiyat tekliflerinde ayrı ayrı belirlendiği ve ilgili iş kalemlerinde yer alan iş araçları ve buna ilişkin operatör ve şoför ücretleri dâhil bir günlük maliyetin hesaplanarak söz konusu fiyat tekliflerinde bu maliyetlerin Teknik Şartname’ yer alan çalışma süreleri ve ilgili araçlara ait miktarlar uyarınca her bir iş kalemine ilişkin toplam maliyet tutarlarının hesaplandığı,

Ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’nci maddesinde açıklanan ilgili ibarelere ve satış tutarı tespit tutanağı bilgilerine yer verildiği ve söz konusu fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci mali müşavir Halil Onuk tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca başvuru sahibinin sunulan fiyat tekliflerinde anılan Tebliğ maddesi kapsamında fiyat tekliflerinde zorunlu olarak yer alması gereken ibarelerin bulunmadığına yönelik iddialarının yerinde olmadığı ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.6) dayanak alınarak sunulduğu, bunun dışında maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) dayanak alınarak veya maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile herhangi bir açıklama sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin (Ek-O.5) ve (Ek-O.7) tutanaklarının kamu ihale mevzuatına aykırılığına yönelik iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte söz konusu belgelerin dayanağı olan tutanakların idarelerce veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakları düzenleyen meslek mensubundan istenebileceği, anılan Tebliğ maddesi uyarınca aranan kriterlere uygun olarak sunulan söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan bilgilerden ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu ve sunulan belgelerin bu haliyle kamu ihale mevzuatında aranan kriterleri karşıladığı ve başvuru sahibinin şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları kapsamında söz konusu belgelerin istenilmesini gerektirecek somut bir belgeye dayalı bir iddiasının bulunmadığı görülmüş olup söz konusu iddialara ilişkin bir araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca idarece anılan iş kalemlerinde tanımlanan iş araçlarının kiralama maliyetinin veya amortisman giderinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında önemli maliyet bileşenleri olarak belirlendiği ve söz konusu açıklama kapsamında araç kiralama yolu ile açıklama sunulmasının mümkün olduğu bununla birlikte anılan istekli tarafından söz konusu araçlara ilişkin alınan yukarıda ifade edilen fiyat teklifleri ile söz konusu araçların kiralama maliyetlerine ilişkin açıklama sunulduğu ve kendi malı araçlara ilişkin amortisman giderlerine yönelik bir açıklama sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin amortisman giderlerinin kamu ihale mevzuatına aykırı olarak açıklandığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin m) bölümünde yer alan iddialarına ilişkin olarak;

Başvuruya konu ihaleye ait yaklaşık maliyet çalışması ve doküman düzenlemelerinin ilgili kısımları incelendiğinde,

İhale konusu iş kapsamında araçların sürücüleri ile birlikte çalıştırılmasının öngörüldüğü ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesi uyarınca anılan personele ilişkin söz konusu Şartname’de belirtilen maliyetlerinin teklif fiyata dahil olduğu bununla birlikte anılan düzenlemeler uyarınca söz konusu personelin nakdi veya ayni yemek, yol vb. giderlerine ilişkin idarece bir düzenleme yapılmadığı,

Bununla birlikte bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılmasına ve ücretlerin bu doğrultuda hesaplanmasına yönelik idarece bir belirlemenin yapılmadığı görülmüş olup idarece yapılan düzenlemeler çerçevesinde başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesinde yer alan şartlara göre gerçekleştirilmediği ve anılan ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca,

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde işçilik maliyetinin hesaplanmasında KİK İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılmasının zorunlu olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet ihaleleri için ise böyle bir zorunluluk bulunmadığı ayrıca personele ait (yemek, yol vb.) giderlerin ise teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi