KİK Kararı: 2017/UH.I-1793

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/032
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 23.06.2017
Karar No : 2017/UH.I-1793

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Taç Akyüz Turizm ve Seyahat Tic. Ltd. Şti.,

Merkez Mah. Salihpaşa Cad. No: 5 Adalı Han Kat: 1/6 Gaziosmanpaşa/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı,

General Kenan Evren Kışlası - 34855 Maltepe/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/176059 İhale Kayıt Numaralı “İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Personelinin Mesaiye Geliş ve Gidişlerini Sağlamak Maksadıyla Araç Kiralanması (11 Güzergah)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı tarafından 16.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Personelinin Mesaiye Geliş ve Gidişlerini Sağlamak Maksadıyla Araç Kiralanması (11 Güzergah)” ihalesine ilişkin olarak Taç Akyüz Turizm ve Seyahat Tic. Ltd. Şti.nin 29.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.06.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.06.2017 tarih ve 32986 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1462 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.ye yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenlerinin belirtilip belirtilmediğine ilişkin bilgiye ihale komisyon kararında yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

a) Araç kira giderleri için sunulan fiyat teklifi üzerinde SMMM onayı olmadığı, ayrıca söz konusu fiyat teklifi üzerinde “…%80’in altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer almadığı,

b) Kendi malı olan araçlar için amortisman giderinin tevsiki amacıyla sunulan belgenin SMMM onaylı olmadığı,

c) Sözleşme damga vergisi, karar pulu, KİK payı giderleri için herhangi bir açıklama yapılmadığı,

d) Araç akaryakıt giderini tevsik için sunulan belgedeki tutarın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu,

e) Çalışacak şoförlerin işçilik giderlerinin açıklaması yapılırken KİK İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılmadığı,

f) Araç bakım onarım, parça ve lastik giderlerinin tevsiki için sunulan fiyat tekliflerinin SMMM onaylı olmadığı, ayrıca söz konusu belgeler üzerinde “…%80’in altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer almadığı,

g) Trafik ve kasko sigortası giderlerini tevsik için sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun olmadığı,

h) Hgs Ogs giderlerinin tevsiki için sunulan belgede yer alan tutarın ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığı,

i) Motorlu taşıtlar vergisinin tevsiki için sunulan belge üzerindeki tutarın ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır Değer ve Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “İkmal Maliye Okulu Ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Personelinin Mesaiye Geliş Ve Gidişlerini Sağlamak Maksadıyla Araç Kiralanması (11 Güzergah)” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ilişkin ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

"Küçükyalı-Bağlarbaşı Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 28km.)"

sefer

253

2

Küçükyalı-Ümraniye Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 30 Km.)

sefer

253

3

Küçükyalı-Alemdağ Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 32 Km.)

sefer

253

4

Küçükyalı-Mecidiyeköy-Levent Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 40 Km.)

sefer

253

5

Küçükyalı-Aydınlı-Toki Evleri Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 30 Km.)

sefer

253

6

Küçükyalı-Tuzla Midibüs (1 Adet/ 27 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 40 Km.)

sefer

253

7

Küçükyalı-Soğanlık (Uğur Mumcu) - Kurfalı - Cevizli Midibüs (1 Adet/ 27 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 25 Km.)

sefer

253

8

Küçükyalı-Cevizli -Topselvi Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 25 Km.)

sefer

253

9

Küçükyalı-Pendik Minibüs Yolu Midibüs (1 Adet/ 27 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 30 Km.)

sefer

253

10

Küçükyalı-Kurtköy (Uydukent) Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 30 Km.)

sefer

253

11

Küçükyalı-Başıbüyük Minibüs (1 Adet/ 16 Kişilik) (Gidiş-Dönüş Tahmini Mesafe 13 Km.)

sefer

253

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde “İşe başlama tarihi 01.06.2017; işi bitirme tarihi 31.05.2018” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, idare tarafından teklifi sınır değerin altında bulunan Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Taç Akyüz Tur. ve Seyahat Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplayacağı, sınır değerin altında olan tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.

İdari tarafından teklifi sınır değerin altında olarak tespit edilen Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 18.05.2017 tarihli, 26638784-9240-36-17 sayılı ve “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması” konulu yazıda “1. İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Personelinin Mesaiye Geliş ve Gidişini Sağlamak Maksadıyla Araç Kiralaması Hizmeti işine ait ihalenin komisyon başkanlığımızca 2017/176059 ihale kayıt numarası ile 16 Mayıs 2017 saat:10:00’da gerçekleştirilen ihaleye istekliler tarafından sunulan belgeleri ilgi (a) kanun ve düzenleyici mevzuatı kapsamında incelenmiş, uygun bulunan teklifler arasında ilgi (a) kanun, ilgi (b) yönetmelik ve ilgi (c) ihale dokümanı amir hükümleri çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır.

2.İkmal Maliye Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Personelinin Mesaiye Geliş ve Gidişini Sağlamak Maksadıyla Araç Kiralaması Hizmeti işine ait sınır değer 350.630,17 Türk Lirasıdır.

3.Yapılan düşük teklif sorgulaması sonucu “Ekşioğulları Turizm Ticaret Ltd.Şti.” firmasının (326.370,00 TL) teklifi bu ihalede oluşan sınır değerin altında kaldığı ve aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

4. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı:

a. Sözleşme giderleri,

b. Teklif fiyata dahil giderler,

c. Aracın yakıt giderleri,

ç. Aracın kira olup olmamasına göre; kira ise kiralama bedeli, öz mal ise amortisman giderleri,

d. Araç sigorta giderleri,

e. Sürücü giderleri(Maaş,SGK pirimi vb.),

f. Servis izin belgesi ve/veya servis aracı çalışma izin belgesi ve/veya giderleri, başlıkları altında 24.05.2016 Saat: 17:00’ye kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesi hükmüne göre bilgi edinmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.

Bu çerçevede idare tarafından teklifi sınır değerin altında bulunan istekli Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında ayrıntılarıyla açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin belirtildiği dikkate alındığında önemli teklif bileşenlerine ilişkin bir bilgiye ihale komisyonu kararında yer verilmesinin gerekli olmadığı bu gerekçeler ile başvuru sahibinin iddiasının yerine bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “.. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

..

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince KDV hariç ihale ve sözleşme ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek vergi, ulaşım, resim ve harçlarla, sigorta giderleri istekli veya yükleniciye ait olup teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, söz konusu açıklamanın giriş kısmında “…Yapmış olduğumuz değerlendirme aşağıda ayrıntılarını belirttiğimiz gerekçeler kapsamında;

a- Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamım idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

b- Kaldı ki firmamız iştirak ettiği bu ihale içini 1 Adet Sözleşmeli Araç Kiralama suretiyle işin personel taşıma işini yapacaktır. Kiralan araçların akaryakıt giderleri, aracın trafik ve kasko sigorta poliçeleri, sürücünün SSK veya Bağkur primi, OGS veya HGS giderleri, araç bakım ve onarım giderleri ve bu işle yapacağı her türlü giderleri sözleşme kapsamında kiralanacak araç sahibine ait olup takibi ve sorumluluğu yükleniciye aittir. Bu sözleşmeli araçlara günlük yevmiyeleri hesaplanarak aylık kira bedeli ödenecektir. Bu ödemeler güzergâh ve kapasite durumuna göre değişmektedir. Kiralana bu araçlar kurumunuzun hizmetinde çalışacak olup, bu zaman dilimi dışında diğer kamu kurum, özel sektör ve okul taşımacılığında taşıma hizmeti yürütecektir. Dolayısıyla gün içerisinde yapılacak ilave faaliyetler ile maliyetler düşürülerek araçların gelirleri artacaktır.

c- Akaryakıt değerlendirmesinde araçların yakıt giderleri araç sahibine ait olduğu için hesaplanmayacaktır.

ç-Amortisman ve araç bakım onarım giderleri araç sahibine ait olduğu için hesaplanmayacaktır.

d- Sürücünün giderleri ve SGK giderleri araç sahibine ait olduğu için hesaplanmayacaktır.

e- Trafik ve kasko sigortası giderleri araç sahibine ait olduğu için hesaplanmayacaktır.

f- Köprü ve Tem geçişleri araç sahibine ait olduğu için hesaplanmayacaktır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluk denetimi ve idarece teklifte önemli bileşen olarak belirlenen giderlere ilişkin yapılan açıklamalar başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu hususular üzerinden aşağıda incelenmiştir:

a) Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından 8 adet minibüs için 01.06.2017 - 31.05.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere günlük bedelleri 70 ila 115 TL arasında değişen 8 adet kira sözleşmesi, 3 adet midibüs için ise yine 01.06.2017 - 31.05.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere günlük bedelleri 130 ila 150 TL arasında değişen 3 adet kira sözleşmesi sunulduğu, söz konusu sözleşmeler incelendiğinde araçların akaryakıt giderleri, köprü ve otoban geçişleri, periyodik bakımları ve araçlara ait her türlü vergi, sigorta ve amortisman giderlerinin araç sahibine ait olacağı ayrıca çalıştırılacak araç sürücüsünün aylık ödemelerini sigorta ve özlük giderlerini araç sahibinin karşılamakla mükellef olduğu ve sözleşme rakamlarına bu giderlerin de dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayma yoluyla belirlenen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesi yer almamaktadır. Aynı maddede sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, araç kiralama bedeli, bahse konu maddede öngörülen belgelerden “Fiyat Teklifi”ne konu edilebilecek niteliktedir.

İhale konusu işte kullanılacak araçların teminine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgelerle açıklama yapılması mümkün iken, ihale üzerine bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu maddede sayılmayan kiralama sözleşmesi sunulduğu ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla kiralama yoluyla temin edilecek araçlara ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Söz konusu istekli tarafından 11 adet araca ilişkin kiralama yoluna gidildiği dikkate alındığında ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için herhangi bir amortisman gideri öngörülmesinin gerekli olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) Söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında 13.054,80 TL tutarında sözleşme giderleri ve genel gider (%4), 3.093,99 TL tutarında sözleşme damga vergisi gideri, 1.857,05 TL tutarında karar damga vergisi gideri öngörüldüğü dikkate alındığında başvuru sahibinin sözleşme damga vergisi, karar pulu, KİK payı giderleri için herhangi bir açıklama yapılmadığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bölümlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan araç kiralama sözleşmelerinde bahsi geçen giderlerin sözleşme fiyatına dahil olduğunun belirtildiği, açıklama istenilen maliyet kalemleri arasında aracın HGS OGS giderleri, araç bakım onarım parça ve lastik giderleri yer almadığından bu kalemlere ilişkin bir tevsik edici belge sunulması gerekmemekle birlikte ayrıca açıklama istenilen ve iddia konusu edilen işçilik ve akaryakıt giderlerini de tevsiken herhangi bir belge sunulmadığı dikkate alındığında yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ekşioğulları Tur. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi