KİK Kararı: 2017/UH.I-1777

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/032
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 23.06.2017
Karar No : 2017/UH.I-1777

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Tuğra Hafriyat Taşımacılık Nakliye İnşaat Yapı Taahhüt Temizlik Yemekçilik Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi,

Orhangazi Mah. Atatürk Cad. No: 216 Sarıçam/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seyhan Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü,

Döşeme Mahallesi Turhan Cemal Beriker Bulvarı No: 89 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/131740 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü tarafından 26.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tuğra Hafriyat Taşımacılık Nakliye İnşaat Yapı Taahhüt Temizlik Yemekçilik Hizmetleri İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketinin 18.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 07.06.2017 tarih ve 32704 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.06.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1439 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 16.05.2017 tarihinde firmalarına tebliğ edilen, kesinleşen ihale kararında, ihale konusu işin Gürsu Gıda Mad. ve Tem. İşi. San. Tic. Ltd. Şti - Esin-Ça İnş. Tem. Yemek Teks. Med. Tur. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı ve sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmediği için tekliflerinin reddedildiğinin bildirildiği, bu karara ilişkin olarak 18.05.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, ancak idare tarafından süresi içinde şikâyetlerine cevap verilmediği,

Ayrıca, kesinleşen ihale kararında, aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi gerekçelerle yeterli görülmediği yönünde herhangi bir açıklamanın yer almadığı, bu durumun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 66’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,

Şikâyete konu ihalede idareye sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının yürürlükteki mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olduğu, dolayısıyla idarece bahse konu açıklamanın yeterli görülmeme sebebi taraflarınca anlaşılamadığı, ihale komisyonu tarafından alınan kararın ivedilikle iptal edilmesi ve firmalarının tekrar değerlendirmeye alınarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği,

İhalede teklif bedellerinin 1.657.500,00 TL, ihale uhdesine bırakılan isteklinin teklif bedelinin ise 1.725.500,00 TL olduğu dikkate alındığında, idarenin gerekçesiz ve esastan mesnetsiz kararı ile firmalarının değerlendirme dışı bırakılması ciddi oranlarda kamu zararına sebep olduğu,

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak idarece 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen eşitlik, güvenilirlik, rekabet ve saydamlık ilkelerine istinaden objektif ve şeffaf bir değerlendirme yapılması, firmaları tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden incelenmesi ve yapılan inceleme sürecinde firmalarından bir temsilci çağrılması, ihale komisyonu tarafından daha önce alınan kararın iptal edilerek düzeltici işlem uygulanarak şikâyete konu ihalenin kendi uhdesine bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi. güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “…İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36.2’nci maddesinde “İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından 16.05.2017 tarihinde EKAP üzerinden tüm isteklilere gönderilen kesinleşen ihale kararında “…1.657.500.00-TL teklif Tuğra Hafriyat Taşımacılık Nakliye İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti ve 1.666.000,00TL teklif Eden Kardeşler Rest. Yemek-Bahri Çekli’nin aşırı düşük değerlendirilmesinde sınır değerin altında kalmış olduğu tespit edilmiş ve isteklilerden istenen açıklamaların, aşırı düşük teklif sorgulama yazımızın tebliğ tarihi olan 04.05.2017 tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde ihale komisyonumuza teslim edilmesi bildirilmiştir.

…

Adı geçen firmalardan Kardeşler Rest. Yemek.- Bahri Çekli belirtilen süre içerisinde aşırı düşük sorgusuna cevap vermemiş ve ihale dışı bırakılmıştır.

Tuğra Hafriyat Taşımacılık Nakliye İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti aşırı düşük sorgusuna verdiği cevap ve sunmuş olduğu belgeler Komisyonumuz tarafından incelenmiş, yapılan açıklama yeterli görülmediğinden söz konusu firmanın ihale dışı bırakılmasına karar verilmiştir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde ihale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verileceği ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 66’ncı maddesinde ihale komisyonunca alınan gerekçeli kararın ihale yetkilisinin onayına sunulacağı hüküm altına alınmıştır.

İdare tarafından 16.05.2017 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine gönderilen gerek kesinleşen ihale kararında gerekse bahse konu kararın ekinde gönderilen ihale yetkilisince 16.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun bulunmadığına ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale yetkilisince 16.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının gerekçesiz olarak alındığı, bu durumunda 4734 sayılı Kanun’un 5 ve 41’inci ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 66’ncı maddelerine aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi Tuğra Hafriyat Taşımacılık Nakliye İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği iddia edilmekle birlikte, anılan isteklinin 18.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun da idare tarafından cevaplandırılmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “1) Başvurular öncelikle;

…ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, …

…yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesinde, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Durum böyle iken, 16.05.2017 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararında ve bahse konu kararın ekinde gönderilen ihale yetkilisince aynı tarihte onaylanan ihale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun bulunmadığına ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı, ayrıca anılan isteklinin 18.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun da idare tarafından cevaplandırılmadığı hususları dikkate alındığında Kurumun ihale komisyonunu yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını baştan sona yeniden mevzuata uygunluğunun incelenmesinin anılan Kanun’un 56’ncı maddesine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Ayrıca, yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri ile açıklamasında itirazen şikâyet başvurularında başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının, sebepleri ve dayandığı delillerin konuları ile birlikte başvuru dilekçesinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut olarak mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi ve aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmesi gerektiği, bunlara yer verilmemesi halinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in maddesine göre Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını baştan sona yeniden mevzuata uygunluğunun incelenmesinin anılan mevzuat hükümlerine de aykırılık teşkil edeceği soncuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibi isteklinin yukarıda açıklandığı üzere ihalenin gerçekleştirilmesi aşamasında idarenin yaptığı mevzuata aykırı yaptığı işlem ve eylemlerden dolayı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri bilmediği için, itirazen şikâyet başvurusunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtme imkânı bulunmadığı, dolayısıyla ihaleyi yapan idareden anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin Kurumca istenilerek sadece idarenin vereceği cevaba dayanılarak inceleme yapılmasının da, 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddesine ilgili ikincil mevzuat hükümleri ile açıklamasına aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Kaldı ki, başvuru sahibi isteklinin idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri bilmesi ve bahse konu gerekçeleri uygun bulması halinde şikâyet ve itirazen şikâyet hakkını kullanmayabileceği, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinin bu yönüyle de 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddelerine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihalenin gerçekleştirilmesi aşamasında idarenin yaptığı mevzuata aykırı yaptığı işlemler ile eylemlerden dolayı, Kurumca başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunun 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddesi ve ilgili ikincil mevzuat hükümlerine göre incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, itirazen şikâyete konu ihalede başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunun Kurumca incelenememesinin idarenin ihale sürecinde mevzuata aykırı olarak gerçekleştirdiği işlem veya eylemlerden kaynaklandığı ve ihale yetkilisince 16.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının gerekçesiz olarak alındığı, bu durumunda 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, bu hususun incelenmek üzere idarenin bağlı bulunduğu Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne bildirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale yetkilisince 16.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının iptal edilerek, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler de dikkate alınarak yeniden ihale komisyonu kararı alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunun Kurumca incelenememesinin idarenin ihale sürecinde mevzuata aykırı olarak gerçekleştirdiği işlem veya eylemlerden kaynaklandığı ve ihale yetkilisince 16.05.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının gerekçesiz olarak alındığı, bu durumunda 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, bu hususun incelenmek üzere idarenin bağlı bulunduğu Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi