KİK Kararı: 2017/UH.I-1667

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/029
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 14.06.2017
Karar No : 2017/UH.I-1667

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bahri ÇEKLİ

VEKİLİ:

Sadık ÖZSOY,

Yeni Mah. Özsoylar Sok. No: 5/2 Erzin/HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Adnan Menderes Cad. Cumhuriyet Alanı No: 2 31040 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/147754 İhale Kayıt Numaralı “Hatay Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığımızca Ramazan Ayında 15 İlçede Vatandaşlarımıza Dağıtılmak Üzere 50.000 Kişilik İftar Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hatay Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığımızca Ramazan Ayında 15 İlçede Vatandaşlarımıza Dağıtılmak Üzere 50.000 Kişilik İftar Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Bahri Çekli’nin 11.05.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.05.2017 tarih ve 30095 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1316 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihaleye verdikleri teklifin, ihale komisyonu tarafından kendilerine ait Hatay ili sınırlarında bulunan mutfaklarının 21.04.2017 tarih ve 04730 04731 sayılı sözleşmeler ile Anadolu Yemekçilik-Halil Gümüştekin ve Osmaniye Yemekçilik-Ahmet Aykut Göktürk’e kiralanmasının ihalede birlikte hareket ettiklerine işaret olduğu belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Kanun’da belirtilen yaptırımların uygulanmasına karar verildiği, İdare Şartname’de teklif verecek firmalarının mutfaklarının Hatay ili içerisinde olması gerektiğine ilişkin düzenleme bulunduğundan, kendilerine ait mutfaklarının başka isteklilere kiralanmasının ihaleye katılımı artırdığı ve idare tarafından birlikte hareket ettikleri ileri sürülen istekliler tarafından verilen teklifler göz önüne alındığında anlaşmalı hareket etmenin söz konusu olmadığının görülebileceği, bu bakımdan idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalelere katılmaktan yasaklanmalarına yönelik olarak alınan kararın mevzua aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan Öksel Temizlik Sanayii ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu teklif zarfının ağzının açık olduğu ve kamera kayıtları altında yapılan bu işlemin itirazlara rağmen anılan isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir. Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir. İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur. İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilan eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,

b) İflası ilan edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

d) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

f) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan,

g) Bu Yönetmelik hükümlerine göre idareler tarafından belirlenen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen,

ğ) Kanunun 11 inci maddesine göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan,

h) Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.” hükümleri bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1.h.1 Hizmetin kalitesi ve zamanında sağlanabilmesi için ihaleye katılacak olan isteklilerin Hatay Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde kendine ait bir mutfağın olması; yok ise ihale tarihinden önce kiralaması gerekmektedir. Kira sözleşmesi noter kanalıyla yapılacaktır. İsteklilerin mutfakları kendine ait ise, Hatay Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde olduğunu ve kendisine ait olduğunu gösterir belgeleri, kiralık ise Hatay Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde olduğunu gösterir belgesini ve noter onaylı kira sözleşmelerini teklif dosyalarında sunmaları gerekmektedir. Yüklenici yapılacak olan yemeği bu mutfaklarda hazırlayacak ve İdarenin izni olmadan mutfak değiştirilmeyecektir.

7.1.h.2 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış işletme kayıt belgesi ve iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı teklif dosyasında birlikte sunacaklardır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Aynı düzenlemeye Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin ramazan ayı iftar yemeği hizmeti alım işi olduğu, 29 gün boyunca 50.000 kişilik idarece belirtilen mekan veya alanlarda iftar yemeği verilmesi hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanının 13 kişi tarafından alındığı, 24.04.2017 tarihinde yapılan ihaleye 11 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde Akdeniz Mutfağı Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hatay Defne Yemekçilik Eğitim Öğretim Hizmetleri İnşaat Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketinin tekliflerinin sınır değerin altında kalması sebebiyle, Duygu Karta’nın iş deneyim belgesinin EKAP'a kaydı olmaması ve teklifinin sınır değerin altında kalması sebebiyle, Halil Gümüştekin, Bahri Çekli ve Ahmet Aykut Göktürk’ün ihalede birlikte hareket ettikleri gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak 03.05.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Öksel Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk’ün teklif dosyası kapsamında sunduğu belgelerden Osmaniye sınırları içinde hazır yemek/lokanta sektöründe farklı adreslerde faaliyet gösterdikleri, ihale dokümanında yapılan düzenlemeler gereği ihaleye katılabilmek için Hatay sınırları içinde yemek üretimi sektöründe faaliyet gösteren başvuru sahibi Kardeşler Yemekçilik- Bahri Çekli’ye ait mutfağın 21.04.2017 tarih ve 04730 sayı ile Ahmet Aykut Göktürk’ün, 21.04.2017 tarih ve 04731 sayı ile Halil Gümüştekin’in kiraladığı tespit edilmiştir.

Anılan isteklilerin teklif dosyası kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde hazır yemek sektöründe faaliyet gösterdiklerine dair oda kayıt belgelerinin, daha önce vermiş oldukları yemek üretimi hizmetine yönelik iş deneyim belgelerinin ve farklı bankaların farklı şubelerinden aldıkları geçici teminat mektuplarının sunulduğu görülmüştür.

İdare tarafından adı geçen isteklilerin anlaşmalı hareket ederek sınır değeri etkilemeye yönelik eylemlerde bulundukları ileri sürülmekte ise de, Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk tarafından verilen teklifler hariç tutularak hesaplanana sınır değer ile mevcut sınır değer karşılaştırıldığında, sınır değerin altında ve üstünde kalan tekliflerin değişmediği, bu bakımdan adı geçen istekliler tarafından ihaleye verilen tekliflerin sınır değer üzerinde esasa etkili bir değişikliğe neden olmadıkları tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yapılan düzenleme uyarınca isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için Hatay ili sınırları içinde kendilerine ait bir mutfaklarının olması gerektiği, mutfakları bulunmuyor ise ihale tarihinden önce kiralamaları ve noter onaylı kira sözleşmelerini teklifleriyle birlikte sunmaları gerektiği göz önüne alındığında, Hatay ili sınırları içerisinde mutfağı bulunmayan Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk adlı isteklileri başvuru sahibi Bahri Çekli’ye ait Hatay ili sınırları içerisinde bulunan mutfağı kiralamaya yönelten esas nedenin ihale dokümanında yer alan düzenleme olduğu; 4734 sayılı Kanun’un anlaşmalı teklifler için öngördüğü cezai yaptırımlar göz önüne alındığında gerçekten anlaşmalı hareket eden isteklilerin bu şekilde bir işlem yaparak anlaşmalarını açığa vurmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu; adı geçen isteklilerin farklı adreslerde faaliyet gösterdikleri ve geçici teminat mektuplarının farklı bankalar tarafından düzenlendiği ve teklif etmiş oldukları fiyatların sınır değer üzerinde esasa etkili bir değişikliğe neden olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, idare tarafından adı geçen isteklilerin yalnızca ihale dokümanında yer alan bir yeterlik kriterini sağlamak amacıyla imzaladıkları kira sözleşmelerinden hareketle anlaşmalı hareket ettikleri kanaatiyle değerlendirme dışı bırakılmalarında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak bu Şartnamede istenilen bütün belgeler bir zarfa veya pakete konulur. Zarfın veya paketin üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan İdarenin açık adresi yazılır. Zarfın veya paketin yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanarak, mühürlenir veya kaşelenir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyon kararında “13 istekli doküman temin etmiş olup; ihale tarih ve saatinde ihale komisyonumuza 11 istekli tarafından sunulan teklif zarfları teslim edilmiştir. Yapılan kontrollerde 11 teklif zarfının geçerli olduğu görülmüştür.” ifadesi yer almakla birlikte 11 isteklinin de teklif zarflarının uygun olduğu ve içeriğinde eksik evrak olmadığı tutanak altına alınmıştır.

İdarenin şikâyete verdiği cevap yazısında, anılan isteklinin teklif zarfının yapışkanından kaynaklı aralıklı olduğu görüldüğü ifade edilmekte, ancak bu durumun imza bütünlüğüne zarar vermediği belirtilerek, ağzı tamamen açık olmayan teklif zarfının geçersiz sayılmasını gerektirmediği belirtilmektedir.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde Öksel Temizlik Sanayii ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfının yapışkanından kaynaklı olarak aralık olduğu anlaşılmakla birlikte, istekliye ait teklif zarfının 4734 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinde belirtildiği şekilde, zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresinin yazılı olduğu ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp ve mühürlendiği belirlendiğinden, zarfın yapışkanından kaynaklı olarak aralık olmasının istekli tarafından sunulan teklif zarfının anılan Kanun’un 30’uncu maddesine aykırı şekilde sunulduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin bu iddiası uygun görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi ile aynı ihalede beraber hareket ettiği değerlendirilerek Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk’ün de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk ve Bahri Çekli’nin anlaşmalı hareket ettikleri yönünde idarece tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bahri Çekli, Halil Gümüştekin ve Ahmet Aykut Göktürk’ün tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi