KİK Kararı: 2017/UH.I-1489

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/026
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 31.05.2017
Karar No : 2017/UH.I-1489 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.,

Oğuzlar Mahallesi Türkocağı Caddesi No: 66/6 Balgat/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü,

Yeni Çiftlik Caddesi No: 6/3 06560 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/14264 İhale Kayıt Numaralı “Atatürk Orman Çiftliği Ürünleri İçin (Dondurma Hariç) Nakliye Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü tarafından 15.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Atatürk Orman Çiftliği Ürünleri İçin (Dondurma Hariç) Nakliye Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.05.2017 tarih ve 27936 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1236 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Kuruma yaptıkları başvuru üzerine, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayıyla alınan Kurul kararıyla düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan karar sonrasında idare tarafından 08.08.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca ihalenin iptal edildiğinin taraflarına bildirildiği,

İdarenin 2011 yılında bu yana yapılan ihalelerini yukarıda yer alan Kurul kararı uyarınca teklifi reddedilen Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin üzerinde bırakıldığı, anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı için idarece ihalenin iptal edildiği,

Nitekim idarenin iptal kararının gerekçeleri incelendiğinde, başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin 2.868.939,55 TL, teklif bedellerinin 2.579.54,80,00 TL olduğu dikkate alındığında, teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin 288.939,55 TL altında olduğu, idare tarafından teklif bedellerinin Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin teklif bedeli ile kıyaslanarak, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılmasını aykırılık teşkil etiğini gerekçe gösterilerek, idare tarafından ihalenin iptaline karar verildiği, ancak teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklif bedeli dikkate alınarak böyle bir değerlendirme yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,

İhaleyi yapan idarenin 2011 yılından bu yana yaptığı nakliye hizmet alımı ihaleleri incelendiğinde, bahse konu ihalelerin Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin üzerinde bırakıldığı, bahse konu ihalelerin sözleşme bedellerinin yaklaşık maliyetin %10 altında olduğunun gözlendiği, başvuruya konu ihalede teklif ettikleri bedelin yaklaşık maliyetin %10 altında olduğu, dolayısıyla ihalenin firmalarının üzerinde bırakılmasının diğer ihaleler açısında bir aykırılık oluşturmayacağı,

19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayıyla alınan Kurul kararında yaklaşık maliyetin eksik veya yanlış belirlendiğine ve bu yaklaşık maliyetle ihalenin sonuçlandırılamayacağına ilişin herhangi bir tespit yer almamasına rağmen, idare tarafından bahse konu kararda belirtilen İdari ve Teknik Şartname’de eksiklikler gözden geçirilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiği gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği,

Ancak, yukarıda yer alan Kurul kararında Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, bahse konu Kurul kararında ihale işlemlerine iptal edileceğine ilişkin herhangi bir belirlemenin yer almadığı,

İdarenin 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayıyla alınan Kurul kararını dayanak göstererek, bahse konu kararı uygulamaktan kaçınmaya çalıştığı, ancak anılan kararın bu şekilde bir uygulamaya cevaz verir nitelikte olmadığı,

Ayrıca, ihale komisyonu kararında yer alan “…tespit olunan konuların ileride kestirilemeyen hukuki sonuçlar doğurabileceği…” ifadesiyle ne anlatılmak istenildiğinin belli olmadığı belirtilerek, ihaleyi yapan idarenin ihalenin iptaline dair kararının iptal edilmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...“ hükmü,

Bahse konu Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un 39’uncu maddesinde “…İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir…” hükmü,

Anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde "… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır." hükmü bulunmaktadır.

15.02.2017 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 23.02.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliye ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 03.03.2017 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 09.03.2017 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının idarenin kararının 09.03.2017 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 14.03.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuru üzerine 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararı ile “…İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olan Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin itirazen şikâyet konuları bakımından aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) İdare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan istekliye gönderilen yazıda personel giderleri kapsamında, 2017/ilk 6 aylık dönem ve 2017/ikinci 6 aylık dönemde çalışılacak süre kadar personelin yol, yemek, oryantasyon, eğitim, işveren payı, SGK giderleri, personel ücretlerine ait vergiler vb. giderlerin önemli teklif bileşeni olarak açıklanması gerektiği belirtilmiştir.

Kesinleşmiş ihale dokümanı kapsamında yapılan incelemede, ihale konusu hizmetin 20 araçla gerçekleştirileceğinin düzenlendiği, ancak personel sayısının net olarak belirlenmediği, bu hususla ilgili Teknik Şartname’nin “İstekli adına çalışacak personel” başlıklı 7’nci maddesinin “… c-Araç personeli (Şoför, yardımcısı vs) traşlı, bakımlı, kılık-kıyafetleri düzgün ve temiz olacaktır” şeklinde düzenlendiği, söz konusu düzenleme uyarınca iş kapsamında toplam 40 personelin çalıştırılacağı sonucuna varılamayacağı, işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu başvuru sahibinin ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında toplam en az 40 kişinin şoför ve yardımcı personel olarak çalıştırılacağı iddiası yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin Sözleşme Tasarıs’ında ihale konusu işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 (oniki) ay olduğunun düzenlendiği, ihalenin 15.02.2017 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında ihalenin konusu işin 2018 yılında da devam edeceği anlaşılmıştır.

Ancak, idare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan istekliye gönderilen yazıda işçilik ücretlerinin açıklamasında 2017/ilk 6 aylık dönem ve 2017/ikinci 6 aylık dönemde çalışılacak sürenin dikkate alınarak açıklamasını sunması gerektiği belirtildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işte çalışacak personele verilecek ücretlerin idarece yapılan belirlemeye uygun açıklandığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin asgari ücrete 2018 yılında gelecek artışı dahil edilmediği ve hesaplanan işçilik giderlerinin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu ve bu durumun ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

b) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde istihdam edeceği personelden dolayı işçi sağlığı ve iş güvenliği kapsamında yürürlükte olan mevzuatta öngörülen iş ve çalışma şartlan ile ilgili tedbirleri almakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 38’inci maddesinde; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerinin tespitinin idarelerce yapılacağı, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen maliyetleri belgelere dayalı olarak açıklaması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde Tebliğ’in 79.3.5’inci maddesinde yer alan açıklama gereğince sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, dolayısıyla 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri gereğince çalışanlara verilecek eğitim giderinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde tüm isteklilerce ayrıca teklif fiyatlarına dâhil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenlenmesine ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri gereğince çalışanlara verilecek eğitim giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesine rağmen, aşırı düşük teklif açıklamasında, bahse konu bileşene herhangi bir bedel öngörmediği ve belgelere dayalı olarak açıklamadığı anlaşılmış olup, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddelerine aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

c) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen, ihale konusu işte kullanılacak 20 adet aracın amortisman giderini tevsiken yeminli mali müşavir Ahmet KARAARSLAN tarafından hazırlanıp onaylanmış özel amaçlı tespit raporu sunduğu, anılan müşavir tarafından söz konusu araçların maliyetinin kullanılarak 20 aracın amortisman bedelini açıkladığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen amortisman giderini açıklarken kendi malı araçlara ilişkin olarak yukarıda açıklanan usulle amortisman giderini tevsik etmesinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun ve 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde hüküm altına alınan teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

d) İdare tarafından ihale konusu işte kullanılacak 20 adet aracın, akaryakıt, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası, araç bakım onarım giderleri, lastik giderleri araç muayene giderleri motorlu taşıtlar vergisi giderleri egzoz muayene giderleri belirlendiği görülmüştür.

Durum böyle iken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ve yukarıda yer alan maliyetleri belgelere dayalı olmak üzere, ihale dokümanında yer alan diğer maliyet unsurlarının tamamını dikkate alarak aşırı düşük teklif açıklamasını sunması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin trafik sigortası, kasko sigortası, yedek parça, trafik cezası ile araç takip sistemi giderlerini belgelere dayalı olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen maliyetlerden olan kasko, trafik sigortası için ayrı ayrı, yedek parça, trafik cezası ile araç takip sistemi giderleri için diğer giderler adı altında ayrıca bir bedel öngördüğü, anılan isteklinin açıklamasının bu yönüyle 4734 Kanun’un 38’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır

Ayrıca, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen araç bakım onarım giderleri ile lastik giderlerini fiyat teklifiyle tevsik ettiği ve söz konusu belgelerin üzerinde meslek mensuplarına ait imza, iletişim bilgileri ve kaşe/mührün yer aldığı ve söz konusu belgenin Kamu Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan 79.2.2.1’inci maddesi gereğince satış tutarı tespit tutanağına dayalı açıklama yapıldığından meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibareye yer verildiği görülmüş, bahse konu giderler için açıklamasının uygun olduğu, ayrıca, her iki şirketin adında fiyat teklifli verdikleri konu alan olan “Otomotiv Servis Hizmetleri” ile “Lastik Ticaret” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun ve taşıması gereken asgari şartları sağladığı, başvuru sahibinin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı soncuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ile gideri için, ihale üzerinde isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ekinde bahse konu sigorta gideri için Mustafa Aytaç Ünlü Sigortacılık Aracılık Hizmetleri tarafından düzenlenmiş fiyat teklifi sunduğu ve bahse konu teklifin üzerinde Ak Sigorta A.Ş.nin Ankara Bölge Müdürlüğüne ait kaşe ve imza bulunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde fiyat teklifinin uygun görülmesi için sigorta genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından düzenlemesi ya da genel müdürlük, bölge müdürlüğünden alınan bir teyit yazısının fiyat teklifine eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği açıklanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifi ekindeki belgeler incelendiğinde, belge üzerinde fiyat teklifinin 2018 yılını kapsadığının belirtildiği acente ismi, ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğüne ait kaşe ve imza bulunduğu, bu nedenle yapılan açıklamanın Tebliğ’de ön görülen usule uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bunun yanında, başvuruya konu ihalenin Sözleşme Tasarısın’da ihale konusu işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 (oniki) ay olduğunun düzenlendiği, ihalenin 15.02.2017 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında ihalenin konusu işin 2018 yılında da devam edeceği anlaşılmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanacağı araçların motorlu taşıtlar vergisi giderine ilişkin olarak ise 2018 yılı için herhangi bir artış öngörülmeksizin sadece 2017 yılı fiyatları kullanılmak suretiyle sözkonusu önemli teklif bileşenlerinin açıklandığı dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle de mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

…

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir...” gerekçelerine yer verilerek 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

İhale komisyonunca 08.05.2017 tarihinde alınan ve ihale yetkilisince aynı tarihte onaylanan kararda “…Kurul Kararında tespit edilen ve aşırı düşük sorgulamasında dikkate alınmayan 6331 sayılı Kanun uyarınca İş Sağlığı ve Güvenliği giderlerinin iş süresince yıllık KDV dahil 7.488 TL olduğu belirlenmiştir. Kurul kararında mevzuata aykırı olduğu belirtilen ve 2018 yılı için öngörülmeyen motorlu taşıtlar vergisi farkı giderinin 2018 yılında yeniden değerleme %10 artacağı varsayıldığında (Merkez Bankası yıl sonu enflasyon beklentisi oranının %8,5)

1.634 TL fark oluşturacağı. Kurul Kararında mevzuata aykırılık teşkil eden konuların toplam giderinin 9.128 TL olduğu ayrıca, aşırı düşük sorgulamasında ilgili firmanın öngörülmeyen ve açıklama istenmeyen diğer giderler kısmında 50.000,00 TL için gider belirttiği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olan 1.999.176,00 TL ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olan 2.579.541,80 TL arasındaki 580.365,80 TL farkın bulunduğu ve aykırı bulunan hususların bu değerin çok altında olacağı görülmektedir.

Kurul Kararı uyarınca Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin teklifinin ret edilerek değerlendirme dışı tutulmasına, ret edilen teklif ile (1.999.176 TL) ikinci teklif (2.579.541 TL) arasında 580.365,80 TL farkın bulunması ve aykırı bulunan hususların gider toplamının söz konusu farkın çok altında kalması, tespit olunan konuların ileride kestirilemeyen hukuki sonuçlar doğurabileceği ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5 nci maddesindeki kamu kaynaklarının etkin kullanım ilkesi gereği, KİK Kararında belirtilen teknik ve idari şartnamedeki eksikliklerin gözden geçirilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiği düşünülerek, kamu kaynaklarının verimli ve ekonomik kullanılması gereğince kamu menfaati göz önüne alınarak Komisyonumuzca ihalenin iptalinin uygun olacağı değerlendirilmiş...” denilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

İdarece, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararında 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan, başka bir ifadeyle teklif ettiği bedelle işi yapabileceğini anılan Kanun maddesine uygun olarak belgelere dayalı olarak açıklayamayan Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin teklif bedeli ile başvuru sahibinin teklif bedeli kıyaslanarak uygun bulunmadığı ve ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Ancak, gerek 4734 sayılı Kanun, gerekse ilgili ikincil mevzuatta, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedellerin anılan Kanun’un 38’inci maddesine uygun olarak belgelere dayalı olarak açıklama yapmadığı için teklifi reddedilen bir isteklinin teklif bedeliyle kıyaslanabileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı izahtan varestedir.

Ayrıca, idare tarafından 08.05.2017 tarihinde alınan başvuruya konu ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararda, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararında mevzuata aykırılık teşkil eden konuların toplam giderinin 9.128 TL olduğu, ayrıca aşırı düşük sorgulamasında ilgili firmanın öngörülmeyen ve açıklama istenmeyen diğer giderler kısmında 50.000,00 TL için gider belirttiği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olan 1.999.176,00 TL ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olan 2.579.541,80 TL arasındaki 580.365,80 TL farkın bulunduğu ve Kurul kararında aykırılığa konu hususların toplam değerinin isteklilerin teklifleri arasındaki farkın çok altında olacağı belirtilmiştir.

Buna ilaveten, idare tarafından yukarıda yer alan belirlemeler yapılırken hatalı bir şekilde, aşırı düşük teklif açıklama talebinde önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen maliyetlerden olan 20 adet aracın kasko, yedek parça, trafik cezası ile araç takip sistemi giderlerini hesaba katmadığı anlaşılmıştır.

Nitekim, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararında, Boztepe Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen maliyetlerden olan 20 adet aracın kasko, yedek parça, trafik cezası ile araç takip sistemi giderleri için diğer giderler adı altında ayrıca bir bedel öngördüğü gerekçesine yer verilerek, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle 4734 Kanun’un 38’inci maddesine uygun olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Ayrıca, idare tarafından 08.05.2017 tarihinde alınan başvuruya konu ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararda, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararında belirtilen Teknik ve İdari Şartname’deki eksikliklerin gözden geçirilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiği belirtilmekle birlikte, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararı incelendiğinde, bahse konu kararda gerek İdari Şartname’de, gerekse Teknik Şartname’de herhangi bir eksiklik olduğuna ilişkin bir belirleme yapılarak, yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanmasını gerektiği yönünde bir tespitin bulunmadığı,

Kaldı ki, idare tarafından 08.05.2017 tarihinde alınan başvuruya konu ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararda, idare tarafından ihale dokümanı düzenlenirken ve yaklaşık maliyet tespit edilirken herhangi bir hata yapıldığına ilişkin hiçbir tespitin de yer almadığı görülmüştür.

Durum böyle iken, idare tarafından başvuru sahibi isteklinin teklifi bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uygunluğunu, teklif ettiği bedelle işi yapabileceğini anılan Kanun’un 38’inci maddesine uygun olarak belgelere dayalı olarak açıklayamayan isteklinin teklif bedeli ile kıyaslayarak değerlendirmesi mümkün değildir. Kamu ihale mevzuatında, isteklilerin teklif ettikleri tutarlar ile işi gerçekleştirebileceğinin araştırılması, ancak aşırı düşük teklif sorgulaması sistematiği içerisinde mümkündür. İsteklinin teklif tutarının idarece hesaplanan sınır değerin üzerinde olduğu dikkate alındığında, sınır değer üzerinde bir teklifin işi gerçekleştirebileceği hususunu sınır değerin altında teklif sunan bir isteklinin teklif tutarı ve açıklamaları ile kıyaslanması işin mantığına aykırıdır.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 2.868.481,35 TL olduğu, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise 2.579.541,80 TL olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin ortalama %10 oranında altında teklif verdiği, ihalede idare tarafından geçerli kabul edilen diğer teklifin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, 19.04.2017 tarih ve 2017/UH.I-1009 sayılı Kurul kararına dayandırdığı gerekçelerin yerinde olmadığı ve idarenin ihalenin iptal kararında gerek ihale dokümanı düzenlenirken, gerekse yaklaşık maliyet hesaplanırken idare tarafından herhangi bir hata yapıldığına ilişkin bir belirlemenin de yer almadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte bir durumun söz konusu olmadığı, ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden saydamlık, rekabet, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olarak iptaline karar verildiği sonucuna ulaşıldığından, idarenin ihalenin iptali işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi