KİK Kararı: 2017/UH.I-1421

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/024
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 17.05.2017
Karar No : 2017/UH.I-1421

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cevdet ALBAYRAK,

Atatürk Mah. Sedef Cad. Ata 3/3 Plaza Kat: 8 No: 71 Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No: 170 34408 Kağıthane/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/125946 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu ve Bağlantı Yolları ile Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu ve Bağlantı Yolları ile Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 03.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.04.2017 tarih ve 24391 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1048 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- Hizmet alımı olarak ihaleye çıkarılan bahse konu ihalede, benzer iş olarak yapım işlerine ait iş deneyim belgelerinin kabul edileceğine ilişkin doküman düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu,

2- İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermeyen "... ücret toplama sistemleri, elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri, tünellerin elektromekanik konularıyla ve bu yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, işletilmesi ..." işlerini içeren iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak kabul edileceğine ilişkin düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve Kurul kararlarının da bu yönde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalede, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu ve Bağlantı Yolları ile Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı” şeklinde belirtilmiş,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Otoyollar VEYA Devlet Yolları VEYA İl Yolları VEYA Belediye Yolları VEYA Demir Yolları VEYA Metro Sistemleri VEYA Tünellerdeki ücret toplama sistemleri veya aydınlatma sistemleri veya elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri veya tünellerin elektrik, elektromekanik konularıyla ve bu yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, bakımı, onarımı ve işletilmesi işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir…”düzenlemesine yer verilmiş, İhale İlanı’nda da aynı hususlar ifade edilmiştir.

Dolayısıyla, hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede, ihaleye katılımda ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyim belgelerinin sunulması istenildiği, bununla birlikte benzer iş belirlemesi kapsamında yapım işlerinin de sayıldığı görülmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde benzer iş “ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler” şeklinde,

İş deneyim belgesi “adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesi” şeklinde tanımlanmış,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde, iş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde, bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak hizmet alımlarıyla (işleriyle) ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmış,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan ilgili hükümler çerçevesinde, hizmet alımı ihalelerinde kural olarak isteklilerden hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyim belgesi sunulmasının istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, bir yapım işi kapsamında hizmet alımıyla ilgili işlerin de gerçekleştirilebileceği, kaldı ki benzer işin tanımının, hizmet işleri, yapım işleri gibi bir ayrıma gidilmeyerek genel bir ifadeyle ihale konusu iş veya işin bölümleriyle çeşitli yönlerden benzerlik taşıyan işler olarak yapıldığı ve iş deneyim belgelerindeki ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin kısımlara ait tutarların hesaplanarak değerlendirme yapılmasına imkân tanındığı hususları da göz önünde bulundurulduğunda, yapım işlerine ilişkin bir iş deneyim belgesiyle hizmet alımı ihalelerine katılmayı mümkün kılacak bir yorum benzer iş kavramıyla hedeflenen, ihale konusu işlerin bu konuda deneyim sahibi kişilere gördürülmesi amacına daha uygun olacak, bunun aksine bir yaklaşımda iş deneyim belgesi ve benzer iş düzenlemeleri vasıtasıyla ulaşılmak istenen, ihale konusu işte tecrübesi bulunan isteklilerin ihalelere katılması amacından uzaklaşılması sonucu ortaya çıkacaktır. Bu itibarla, kategorik bir yaklaşımla konunun esasından uzaklaşılarak, salt bir hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanında yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi sunulmasına imkân tanındığı gerekçesiyle mevzuata aykırılık ortaya çıktığı sonucuna varılması yerinde olmayacaktır.

Bu sebeple, başvuruya konu ihale dokümanındaki benzer iş belirlemesine ilişkin değerlendirmenin yukarıda bahsedilen “hizmet alımı ihalesine yapım işine ait bir iş deneyim belgesi ile katılıma imkân tanınması” hususundan ayrıca yapılması ve ihale konusu işin niteliğine göre benzer işin değerlendirilmesi gereklidir.

Bu kapsamda ihale dokümanı incelendiğinde, Teknik Şartname’nin “Yapılacak işin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul(Çamlıca) - Düzce(Gümüşova) Anadolu(0-4) Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları ile Kurtköy, Tütünçiftlik ve Hendek Bakım İşletme Merkezleri ve 18 Adet Gişe Alanı ve bu kesimde bulunan Park ve Servis Alanları, Hereke, Dilovası ve İzmit Açık Tünelleri ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimlerde bulunan;

10-36 kV Enerji Nakil (Havai,kablo) Hatları,

10-34,5 kV Bina ve Direk Tipi Trafo Merkezleri,

O.G. ve A.G. Ölçü Devreleri,

1/0,4 kV Saç Trafo Köşkleri,

Dizel Elektrojen Grupları,

Muhtelif Güçlerdeki Armatürler,

10 kV, 1kV ve 0,4 kV Kablo Besleme Hatları,

Kompanzasyon tesisleri,

Paratoner ve topraklama tesisleri,

Aydınlatma Direkleri, Konsolları,

Tünel aydınlatma sistemleri

O.G. Elektrik Tesisleri

A.G. Elektrik Tesisleri,

Kesintisiz Güç Kaynak sistemleri

Her türlü kablolama, kablo tesisi ve eklerinin yapılması.

Periyodik bakım ve onarımlarının yapılması ile arızaların giderilmesi işlerini kapsar.” düzenlemesi,

Özel Şartname’nin “Şartnamenin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul(Çamlıca) - Düzce(Gümüşova) Anadolu(0-4) Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları ile Kurtköy, Tütünçiftlik ve Hendek Bakım İşletme Merkezleri ve 18 Adet Gişe Alanı ve bu kesimde bulunan Park ve Servis Alanları, Hereke, Dilovası ve İzmit Açık Tünelleri ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimlerdeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemleri ile ilgili bu şartname ve ekleri kapsamındaki Teknik Şartname ve Birim Fiyat Tariflerinde belirtilmiş olan bakım ve onarım işlerinin yürütülmesidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 3.7’nci maddesinde “…3.7.3 Elektrik Tesisleri İşletme Sorumluluğu

Yüklenici Elektrik Mühendisi; aşağıda belirtilen trafo merkezlerinin “Elektrik YG Tesisleri İşletme Sorumlusu” olarak da görev yapacaktır. İlgili Elektrik Dağıtım Şirketleri tarafından istenen belgelerle birlikte gerekli başvuruları yapacak ve işin süresi sonuna kadar “İşletme Sorumlusu” kalacaktır.

Trafo Merkezleri;

TRAFO MERKEZİ ADI

TİPİ

GÜCÜ (kVA)

Çamlıca Ücret Toplama istasyonu

Bina

630

Şamandıra Park Alanı Aydınlatması

Bina

250

Şamandıra Ücret Toplama istasyonu

Bina

250

Samandıra-Sultanbeyli Arası Yol Aydınlatma

Bina

200

Sultanbeyli-Kurtköy Arası Yol Aydınlatma

Bina

200

Kurtköy Bakım İşletme Merkezi

Bina

630

Orhanlı Ücret Toplama istasyonu

Bina

250

Orhanlı-Şekerpınar Arası Yol Aydınlatma

Bina

200

Şekerpınar Ücret Toplama İstasyonu

Bina

250

Şekerpınar-Yumrukaya Park Arası Yol Aydınlatma

Bina

200

Yumrukaya Park Alanı

Bina

100

Yumrukaya Park-Gebze Arası Aydınlatma

Bina

200

Gebze Ücret Toplama istasyonu

Bina

250

Dilovası ücret toplama İstasyonu

Bina

100

Dilovası tüneli trafo merkezi

Bina

400

Tavşancıl Park Alanı

Direk

160

Batı Hereke Ücret toplama istasyonu

Köşk

63

Doğu Hereke Ücret Toplama Ist.

Köşk

83

Hereke Tüneli Trafo mer.

Bina

250

Körfez Ücret Toplama İst

Bina

160

Tütünçiftlik Bakım İşletme şefliği

Bina

400

İzmit Batı ücret toplama İst.

Bina

200

İzmitt kent Geçişi Açık Tünel

Bina

400

Gülltepe Park Alanı

Bina

200

Kandıra Ücret Toplama İst.

Bina

250

İzmit Doğu Ücret Toplama İst.

Bina

315

Sapanca Ücret toplama İst.

Bina

400

Adapazarı Ücret Toplama İst.

Bina

315

Akyazı Ücret Toplama İst.

Bina

160

Hendek Bakım İşletme Merkezi

Bina

400

Uzunkum Park Alanı

Bina

400

Yüzevler park alanı

Direk

100

Alancuma Park Alanı

Bina

250

Yeşilyayla Park Alanı

Bina

400

” düzenlemeleri yer almaktadır.

Esas itibarıyla, istisnai durumlar haricinde yapım müteahhidinin fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi şeklinde sunduğu işler, hizmet alımları kapsamında gerçekleştirilen işlerle nitelik ve büyüklük bakımından uyuşmadığı gibi aynı veya benzer usullerle gerçekleşmemekte ve teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da farklılık arz etmektedir.

Ancak, ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu iş içerisinde bakımı, onarımı ve işletilmesi hizmetleri verilecek olan sistemlerin karmaşık olarak nitelendirilebilecek ve uzmanlık gerektiren kısımlarının bulunduğu, ayrıca bu sistemlerin yapımı işlerinin, sistemlerin bakım, onarım ve işletilmesi için söz konusu olan nitelik ve büyüklük, gerçekleştirilme usulü, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık, personel ve organizasyon gerekleriyle benzerlik gösteren bölümler içerdiği, bu kapsamda idarece ilgili sistemlerin yapımı işlerini de içerecek şekilde belirlenmiş olan benzer işin, kavramın tanımına uygun şekilde ihale konusu işin bazı bölümleriyle yukarıda sayılan açılardan benzerlik taşıdığı, diğer taraftan bu sistemlerin yapımı işlerini gerçekleştiren isteklilerin, aynı sistemlerin bakım, onarım ve işletilmesi işlerini evleviyetle gerçekleştirebileceği, kaldı ki yapım işleri de eklenerek benzer iş tanımının genişletilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti arttırıcı etkisinin olacağı, bahse konu sistemlerin yapımı işlerini gerçekleştiren isteklilerin bu sistemlerin bakım, onarım ve işletilmesi işlerine katılmasının engellenmesinin benzer iş kavramının amacına aykırılık teşkil edeceği hususları dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede işin niteliği gereği istisnai bir durum ortaya çıktığı ve iddiaya konu hususun benzer iş belirlemesinin mevzuata aykırı olduğu şeklinde bir netice doğurmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu iş içerisinde elektrik ve aydınlatma sistemlerinin bakımı, onarımı ve işletilmesi hizmetlerinin bulunduğu, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde benzer işin tanımının genel bir ifadeyle ihale konusu iş veya işin bölümleriyle çeşitli yönlerden benzerlik taşıyan işler olarak yapıldığı ve ihale konusu işe göre de daha kapsamlı tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yapılan değerlendirmelerden de anlaşılacağı üzere, kategorik bir yaklaşımla konunun esasından uzaklaşılarak, salt bir hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanında yapım işlerine ilişkin iş deneyim belgesi sunulmasına imkân tanındığı gerekçesiyle mevzuata aykırılık ortaya çıktığı sonucuna varılmasının yerinde olmayacağı, ayrıca benzer iş düzenlemesinin ihale konusu işe göre daha kapsamlı tutulmasının ihaleye katılımı ve rekabeti arttıracağı, ilaveten idarenin şikayete cevap yazısında belirttiği şekilde son yıllardaki teknolojik gelişmeler sonucu elektrik ve elektronik sistemlerin neredeyse iç içe geçerek ve birbirlerini tamamlayıcı öğeler içerdiği, firmaların da bu teknolojik gelişmeler sonucunda iş dünyasında rekabet şansını kuvvetlendirmek ve yeni işler alabilmek için bu konularda uzmanlaşmak ve organizasyon yapısını değiştirmek zorunda kaldığı hususları birlikte dikkate alındığında, benzer iş olarak düzenlenen ve iddia konusu olan “ücret toplama sistemleri, elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri, tünellerin elektromekanik konularıyla ve bu yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, işletilmesi” işlerinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde belirtildiği şekilde; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellikleri taşıyan işler niteliğinde olduğu, bu işlerin benzer iş tanımında bulunmasının bir aykırılık olmadığı, kaldı ki, benzer iş tanımının “veya” kelimesi ile genişletilerek katılımın ve rekabetin artırıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi