KİK Kararı: 2017/UH.I-1415

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/024
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 17.05.2017
Karar No : 2017/UH.I-1415

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cevdet ALBAYRAK,

Atatürk Mah. Sedef Cad. Ata 3/3 Plaza Kat: 8 No: 71 Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No: 170 34408 Kâğıthane/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/125945 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü O-1, O-2 ve O-3 Otoyolları ve Bağlantı Yolları İle Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.04.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü O-1, O-2 ve O-3 Otoyolları ve Bağlantı Yolları İle Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 03.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.04.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.04.2017 tarih ve 24392 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/1049 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, hizmet alımı olarak ihaleye çıkarılan şikâyete konu ihalede benzer iş olarak yapım işlerine ait iş deneyim belgelerinin kabul edileceğine ilişkin düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermeyen "...ücret toplama sistemleri, elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri, tünellerin elektromekanik konularıyla ve yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, işletilmesi..." işlerini içeren iş deneyim belgelerinin de benzer iş olarak kabul edileceğine ilişkin düzenlemenin benzer iş tanımında çıkarılması gerektiği ifade edilerek bahse konu ihalenin iptali gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü O-1, O-2 ve O-3 Otoyolları ve Bağlantı Yolları ile Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı

b) Miktarı ve türü:

Takriben 230 kilometre uzunluğundaki Otoyolda, İdari Şartname ekinde belirtilen tür ve miktarlardaki bakım ve onarım işlerinin 365 gün süre ile yapılması hizmet alımı işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü O-1, O-2 ve O-3 Otoyolları ve Bağlantı Yolları” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Otoyollar VEYA Devlet Yolları VEYA İl Yolları VEYA Belediye Yolları VEYA Demir Yolları VEYA Metro Sistemleri VEYA Tünellerdeki ücret toplama sistemleri veya aydınlatma sistemleri veya elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri veya tünellerin elektrik, elektromekanik konularıyla ve bu yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, bakımı, onarımı ve işletilmesi işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı şekilde söz konusu düzenlemeye ihaleye ait ilanın 4.4.1’inci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

İhale konusu işe ait Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü O-1, O-2 ve O-3 Otoyolları ve Bağlantı Yolları ile Diğer Tesislerdeki Elektrik ve Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı Teknik Şartname’nin “Yapılacak işin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul Çevre Otoyolları (O-1,O-2) ve Bağlantı yolları ile … O-3 Avrupa otoyolu …, ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimler de bulunan;

1. 10-36 kV Enerji Nakil (Havai, kablo) Hatları,
2. 10-34,5 kV Bina ev Direk Tipi Trafo Merkezleri,
3. O.G. ve A.G. Ölçü Devreleri,
4. 1/0,4 kV Saç Trafo Köşkleri,
5. Dizel Elektrojen Grupları,
6. Muhtelif güçlerde armatürler,
7. 10 kV, 1 kV ve 0,4 kV Kablo Besleme Hatları,
8. Kompanzasyon Tesisleri
9. Pratoner ve Topraklama Tesisleri
10. Aydınlatma Direkleri, Konsolları,
11. Tünel Aydınlatma Sistemleri,
12. O.G. Elektrik Tesisleri,
13. A.G. Elektrik Tesisleri,
14. Kesintisiz Güç Kaynak Sistemleri,
15. Her Türlü Kablolama, Kablo Tesisi ve Eklerinin Yapılması.

Periyodik bakım ve onarımlarının yapılması ile arızalarının giderilmesi işlerini kapsar.” düzenlemesi yer almaktadır.

Özel Şartname’nin “Şartnamenin konusu” başlıklı 1’nci maddesinde ise “İstanbul çevre otoyolları (O-1,O-2) … Avrupa (O-3) Otoyolu … ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimlerdeki Aydınlatma ve Elektrik sistemleri ilgili bu şartname ve ekleri kapsamındaki Teknik Şartname ve Birim Fiyat Tariflerinde belirtilmiş olan bakım ve onarım işlerinin yürütülmesidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu ihale mevzuatında benzer iş kavramı Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde tanımlanmıştır. Söz konusu tanımda ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler benzer iş olarak belirtilmiştir.

Ayrıca anılan madde ile iş deneyim belgesi de belirtilmiş olup buna göre adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesi iş deneyim belgesi olarak sayılmıştır.

Adı geçen Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmüne yer verildiği görülmektedir.

Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin iş deneyimini tevsiken hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyim belgelerini sunmalarının gerektiği anlaşılmaktadır. Bununla beraber Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde benzer iş tanımının, hizmet işleri, yapım işleri gibi bir ayrıma gidilmeyerek genel bir ifadeyle ihale konusu iş veya işin bölümleriyle çeşitli yönlerden benzerlik taşıyan işler olarak yapıldığı ve iş deneyim belgelerindeki ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin kısımlara ait tutarların hesaplanarak değerlendirme yapılmasına imkân tanındığı görülmektedir.

Aktarılan doküman düzenlemelerinden, hizmet alımı işi olan başvuruya konu ihalede, ihaleye katılımda ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyim belgelerinin sunulması istenildiği, bununla birlikte benzer iş belirlemesi kapsamında yapım işinin de sayıldığı görülmektedir.

Yukarda aktarılan Yönetmelik hükümlerinde benzer işin tanımının, hizmet işleri, yapım işleri gibi bir ayrıma gidilmeyerek genel bir ifadeyle ihale konusu iş veya işin bölümleriyle çeşitli yönlerden benzerlik taşıyan işler olarak yapıldığı ve iş deneyim belgelerindeki ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin kısımlara ait tutarların hesaplanarak değerlendirme yapılmasına imkân tanındığı hususları dikkate alındığında, ihale dokümanındaki benzer iş belirlemesine ilişkin değerlendirmenin ihale konusu işin niteliğine göre yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden ihale konusu işin genel olarak çeşitli aydınlatma ve elektrik sistemlerine ilişkin bakım ve onarım hizmetlerinin yürütülmesi işi olduğu görülmektedir.

Esas itibarıyla, istisnai durumlar haricinde yapım müteahhidinin fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi şeklinde sunduğu işler, hizmet alımları kapsamında gerçekleştirilen işlerle nitelik ve büyüklük bakımından uyuşmadığı gibi aynı veya benzer usullerle gerçekleşmemekte ve teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da farklılık arz etmektedir.

Ancak, ihale konusu iş içerisinde bakım ve onarım hizmetleri verilecek olan sistemlerin karmaşık olarak nitelendirilebilecek ve uzmanlık gerektiren kısımlarının bulunduğu görülmektedir. Ayrıca bu sistemlerin yapımı işlerinin, söz konusu sistemlerin bakım ve onarım ile nitelik ve büyüklük, gerçekleştirilme usulü, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık, personel ve organizasyon gerekleriyle benzerlik gösteren bölümler içerdiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda idarece ilgili sistemlerin yapımı işlerini de içerecek şekilde belirlenmiş olan benzer işin, kavramın tanımına uygun şekilde ihale konusu işin bazı bölümleriyle yukarıda sayılan açılardan benzerlik taşıdığı, diğer taraftan bu sistemlerin yapımı işlerini gerçekleştiren isteklilerin, aynı sistemlerin bakım ve onarımı işlerini evleviyetle gerçekleştirebileceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan yapım işleri de eklenerek benzer iş tanımının genişletilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti arttırıcı etkisinin olacağı düşünülmekte olup bahse konu sistemlerin yapımı işlerini gerçekleştiren isteklilerin bu sistemlerin bakımı ve onarımı işlerine katılmasının engellenmesinin benzer iş kavramının amacına aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede işin niteliği gereği istisnai bir durum ortaya çıktığı ve iddiaya konu hususun benzer iş belirlemesinin mevzuata aykırı olduğu şeklinde bir netice doğurmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermeyen "...ücret toplama sistemleri, elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri, tünellerin elektromekanik konularıyla ve yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, işletilmesi..." işlerini içeren iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak kabul edileceğine ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddiası ile ilgili yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale konusu işin tanımı ve konusu ile yukarıda yer alan ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alındığında, ücret toplama sistemleri, elektronik sistemler veya kamera güvenlik sistemleri veya bilgisayar ve çevre donanım sistemleri, tünellerin elektromekanik konularıyla ve yapılarla ilgili SCADA otomasyon sistemlerinin yapımı, işletilmesi hususunun da benzer iş tanımı içinde yer almasında bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, benzer iş tanımında birçok iş “veya” bağlacı ile birbirinden ayrılarak benzer iş tanımı geniş tutulmuş ve bu şekilde ihaleye katılımın ve rekabetin artırıldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının söz konusu kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi