KİK Kararı: 2017/UH.I-1334

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/023
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 10.05.2017
Karar No : 2017/UH.I-1334

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Enzel İnş. Taah. Taş. Güv. ve Tem. Hiz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Vali Mithatbey Mah. 1437 Kışlayolu Sok. Nedim Odabaşı İş Merkezi B Blok Kat:1 No:9 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü,

Selimbey Mah. Iskele Cad. 65090 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/13065 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı Döküm ve Serme-Sıkıştırma Ekiplerinde Araç ve İş Makinesi Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.02.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı Döküm ve Serme-Sıkıştırma Ekiplerinde Araç ve İş Makinesi Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Enzel İnş. Taah. Taş. Güv. ve Tem. Hiz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.04.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.04.2017 tarih ve 23628 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/997 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, bu kapsamda;

a) İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre tüm masraflar yükleniciye ait olduğundan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların tüm önemli maliyet bileşenleri yönünden belgeye dayalı olarak yapılması gerektiği, araçlara ait kira bedellerini tevsik etmek için kira sözleşmesi ile yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, araçlara ilişkin yedek parça, bakım onarım, motorlu taşıtlar vergisi ve akaryakıt gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama fiyat teklifi maliyeti içerisine dahil edilerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, bunlar için ayrı fiyat tekliflerinin alınarak açıklama yapılması gerektiği, araçların periyodik bakım onarım aralığı için "km" ve "saat" üzerinden yetkili servislerden beyan yazısının alınmadığı, kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan diğer belgelerde ya eksik şekilde gösterildiği, ya da model yılının farklı gösterildiği, kiralama süresi ile ihale süresinin uyuşmadığı,

b) Taşıt takip sistemi de dahil olmak üzere fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesinde yer alan ifadeye yer verilmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından onaylanması gerekirken söz konusu belgelerin serbest muhasebeci tarafından imzalanmasının da mevzuata aykırı olduğu,

c) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme ve kiralama fiyat teklifine konu araçlarının Teknik Şartname'de aranılan özellikleri karşılamadığı, özellikle ön süpürgeli kamyon, treyler (çekici), treyler (sal), arazöz, motopomp ve kamyonetler için aranılan özellikleri sağladığını gösterir herhangi bir belgenin sunulmadığı,

d) Teknik Şartname'de damperli kamyonla ilgili yapılan düzenlemeye göre ekipmanların montaj maliyeti de teklif fiyata dahil olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu hususa yönelik olarak herhangi bir açıklama sunulmadığı,

e) Kendi malı olan araçlara ilişkin amortisman maliyetlerinin, firmanın mali müşaviri tarafından amortisman payı tespit tutanağı düzenlenerek açıklama yapılması gerekirken, amortisman oranları ve tutarları yer almaksızın ve bazı araçlar için de hatalı oranlar üzerinden amortismanın hesaplanarak açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

f) Amortisman maliyetinin bir yıl yerine ihale süresi olan 150 gün üzerinden hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu,

g) İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olan araçların, ihale dokümanında belirtilen araçların model ve motor güçleri ile uyuşmadığı, kamyonlarla ilgili amortisman maliyetinde faydalı ömrün beş yıldan daha fazla süre esas alınarak açıklama yapılması ile maliyet avantajı sağlandığı,

h) Araç ve iş makinalarının tamamında madeni yağın maliyetinin de yükleniciye ait olduğu dokümanda belirtilmesine rağmen buna ilişkin açıklamanın yapılmadığı,

i) İhale dokümanında lastik tekerlekli yüklenici, silindir ve motopompun "saat" bazında çalıştırılacağı düzenlenmiş olmasına rağmen söz konusu araçların "saat" bazında ne kadar akaryakıt ve motorin sarfiyatlarının olduğuna yönelik yetkili servislerden beyan yazısı alınmadan maliyet hesabı yapıldığı,

j)) İhale dokümanında damperli kamyon, treyler, arazöz, tanker, ön süpürgeli kamyon ve kamyonetin "km" bazında çalıştırılacağı düzenlenmiş olmasına rağmen söz konusu araçların "km" bazında ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının olduğuna yönelik yetkili servislerden beyan yazısı alınmadan maliyet hesabı yapıldığı,

k) Akaryakıt maliyeti ile ilgili yapılan açıklamada EPDK rayicinin altında fiyat ile açıklama yapıldığı ve buna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı,

l) Trafik ve kasko sigortası maliyetlerine ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.3.4'üncü maddesine aykırı olduğu, bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, fiyat teklifinin tek imzalı olduğu, sigorta maliyetinin eksik olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlarla sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olduğu, ön süpürgeli sistem kamyondan hariç ayrı bir ekipman mahiyetindeki treyler (sal) ile treyler (çekici) için bu ekipman ve sistemin ayrıca sigorta ettirilmesi gerektiği,

m) İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre ihale süresi 150 gün olup hizmetin bu süre içerisinde kesintisiz olarak verilmesi istenildiğinden, işçilik maliyeti ile ilgili yapılan açıklamalarda ulusal bayram ve hafta tatili dikkate alınmadan yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, ayrıca işçilik maliyetine iş sağlığı ve güvenliği ile işçi kıyafetlerinin de eklenmesi gerektiği,

n) Araçların motorlu taşıtlar vergisinin ilgili tarifeler kullanılarak hesap edilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu tarifelerin esas alınmadığı, hesabın eksik yapıldığı,

o) Araçların lastik giderleri ile ilgili olarak hiçbir açıklayıcı belgeye yer verilmediği, lastik ebadı ve adetleri, lastiklerin kaç kilometrede değişmesi gerektiği gibi hususlara yer verilmeden yapılan açıklamaların uygun olmadığı,

p) Sözleşme ve genel giderler ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

Bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı Döküm ve Serme-Sıkıştırma Ekiplerinde Araç ve İş Makinesi Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü:

10 adet damperli kamyon, 2 adet treyler, 2 adet lastik tekerlekli yükleyici, 2 adet Lastik Tekerlekli Silindir vb . çalıştırılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ulaşım nakliye harç resim sigorta ve vergi teklif fiyata dahildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İdari Şartname'nin “Sınır değer” başlıklı 33'üncü maddesinde yer alan “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklindeki düzenleme ile teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 150 (yüz elli) gündür.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Damperli Kamyon Çalıştırılması (Günlük 200 Km) (10 araçx150 gün=1500 gün)

gün

1.500

Treyler Çalıştırılması (Günlük 300 Km) (2 araçx150 gün=300 gün)

gün

300

Lastik Tekerlekli Yükleyici Çalıştırılması (Günlük 8 Saat) (2 araçx150 gün=300 gün)

gün

300

Lastik Tekerlekli Silindir Çalıştırılması (Günlük 8 Saat) (2 araçx150 gün=300 gün)

gün

300

Pick-Up Çalıştırılması (Günlük 300 Km) (3 araçx150 gün=450 gün)

gün

450

Arazöz Çalıştırılması (Günlük 150 Km) (4 araçx150 gün=600 gün)

gün

600

Akaryakıt Tankeri Çalıştırılması (Günlük 300 Km) (2 araçx150 gün=300 gün)

gün

300

Ön Süpürgeli Kamyon Çalıştırılması (Günlük 200 Km) (2 araçx150 gün=300 gün)

gün

300

Kamyonet Çalıştırılması (Günlük 200 Km) (4 araçx150 gün=600 gün)

gün

600

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Diğer taraftan; idarece ihale konusu iş için bir de Teknik Şartname hazırlanarak ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin özelliklere, teklif fiyata dahil olacak giderlere ve operatörlere ilişkin ayrıntılara yer verilmiştir.

Başvuru sahibi ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığını iddia etmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38'inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kanunun yukarıya aktarılan hükmü ile Kuruma, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirleme yetkisi verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükmü ve ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan iş olduğu, ancak ihale konusu işin yerine getirilmesi için operatör maliyetlerinin de teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79'uncu maddesinde ise “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükmü gereğince ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan iş olması sebebiyle sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünerek belirlenmesi gerektiğinden idarece sınır değerin 2.034.061,34 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

27.02.2017 tarihinde yapılan inceleme konusu ihaleye 19 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 4 istekliye 16.03.2017 tarihli yazı ile; amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) teklifte önemli bileşen olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama sunmadığı gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, Gök-Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Gerek ihale dokümanında yapılan düzenlemeler gerekse idarenin 16.03.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli bileşen olarak belirlenen giderler dikkate alındığında ve ihale konusu iş de araç ve iş makinesi çalıştırılması hizmet alımı işi olduğundan, teklif fiyata dahil olacak giderlerin; araçların amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Gök-Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygunluk denetimi, idarece teklifte önemli bileşen olarak belirlenen giderlere ilişkin yapılan açıklamaların başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu hususular üzerinden aşağıda incelenmiştir:

İdarenin 16.03.2017 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında araçların amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) teklifte önemli bileşen olarak belirlendiğinden ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılacak açıklamaların da bu bileşenler üzerinden yapılması gerekmektedir.

Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 27.03.2017 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle yapılan açıklamada; amortisman maliyeti, bakım onarım maliyeti, zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi maliyeti, akaryakıt maliyeti, fenni muayene ve egzoz gazı emisyon ölçüm maliyeti, lastik maliyeti, işçilik maliyeti, araç kiralama maliyeti, sözleşme pulu, karar pulu, KİK payı, öngörülmeyen diğer giderler ve firma karı başlığı altındaki maliyetler üzerinden açıklamalarda bulunulduğu, bu haliyle yapılan açıklamaların idarece belirlenen teklifte önemli bileşenlerin tamamını kapsadığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işte kullanılacak araçların kendi malı olması yönünde ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. İhale konusu işte toplamda 31 araç kullanılacak olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda 18 aracın kendi malı olduğu, geriye kalan 13 aracın da kiralanarak temin edileceği yönünde açıklamalarda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” şeklinde açıklama yer almaktadır. Buna göre teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerin teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarda fiyat teklifi ile açıklama yapabilmeleri mümkündür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak araçlardan kiralama yolu ile temin edilecek olan toplam 13 adet araçla ilgili olarak Altın Palet İnş. Harf. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den KDV hariç ihale süresi olan 150 günlük alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, fiyat teklifinin; sadece kiralama maliyetini karşıladığı, araçların yıpranma bedeli, akaryakıt, bakım-onarım, trafik sigortası, MTV, fenni muayene, lastik, zincir ve işçilik gideri gibi işletme giderlerini kapsamadığı, ayrıca verilen fiyat teklifinin de idarenin Teknik Şartname’sinin incelenerek Teknik Şartname’deki tüm teknik kriterlerin sağladığının belirtilerek verildiğinin beyan edildiği, buna göre fiyat teklifinin sadece araç kiralama bedelini içerdiği, diğer giderleri içermediği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçların tamamı üzerinden bakım onarım maliyeti, zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi maliyeti, akaryakıt maliyeti, fenni muayene ve egzoz gazı emisyon ölçüm maliyeti, lastik maliyeti ve işçilik maliyeti giderlerinin ayrı ayrı hesaplanarak açıklandığı, bakım onarım maliyeti ile ilgili yapılan açıklamanın da fiyat teklifi ile yapıldığı ve fiyat teklifinde bulunan firmanın söz konusu araçların hangi aralıklarla (km ve saat) bakım onarım sürelerinin bulunduğu hususunu da belirtilerek fiyat teklifini sunduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kiralama yolu ile temin edilecek araçlara ilişkin yapılan açıklamaların bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükmüne uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” şeklindeki açıklamaya göre idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerine yer verilmesi gerekmektedir.

İdarenin 16.03.2017 tarihli aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazısında teklifte önemli bileşenler; amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) belirlenmiş olup taşıt takip sistemi teklifte önemli bileşen olarak belirlenmediğinden bu hususta bir açıklama yapılması da beklenmemektedir.

Diğer taraftan; Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79.2.2.1’inci maddesindeki açıklamaya göre isteklilerin teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarda fiyat teklifi ile açıklama yapılabileceği belirtilmiş olup söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde ilgisine göre “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya,

“Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak meslek mensubu tarafından imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.3’üncü maddesinde yer alan “Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” şeklindeki açıklamaya göre meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda kullanılan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükmü gereğince aranılan ibareye yer verilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemeye göre idarelerce ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilebileceği, söz konusu araçların kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarelerce, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu durumda da, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılabileceği, yapılmışsa da, bu niteliğe yönelik belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olmasına yönelik olarak ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.

İdarece ihale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra; İşyeri teslimi ve/veya fiilen işe başlama yapılmadan önce çalıştırılacak araçların istenilen özelliklere sahip olup olmadığının tespiti için Araç Uygunluk Belgesi alınacaktır. Araç Uygunluk Belgesi Karayolları 11. Bölge Müdürlüğünce görevlendirilen komisyon tarafından, çalıştırılacak aracın bizzat kontrol edilmesi suretiyle verilecektir. Uygun olmayan araçlar/iş makineleri çalıştırılmayacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Söz konusu düzenlemeye göre sözleşmenin imzalanmasından sonra; işyeri teslimi ve/veya fiilen işe başlama yapılmadan önce çalıştırılacak araçların istenilen özelliklere sahip olup olmadığının tespiti için yüklenicinin idareye başvurarak Araç Uygunluk Belgesi alması gerekmektedir.

Diğer taraftan; ihale konusu işte çalıştırılacak ve kiralama yöntemi ile temin edilecek araçlarla ilgili fiyat teklifinin, idarenin Teknik Şartnamesi esas alınarak Teknik Şartname’deki tüm teknik kriterlerin sağladığı hususunda beyana yer verilerek alındığı da dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapacak isteklilerin araçların teknik özelliklerine yönelik olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

İdarece ihale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin “Damperli kamyon” başlıklı maddesinde “DAMPERLİ KAMYON;

a – En az 13 ton kapasiteli olacak,

b – Aracın model yılı 2010 ve üzeri olacak,

c – Beygir gücü 160 HP ve üzeri olacak,

d– Damperli kamyonlar makine parkımızda bulunan mıcır sericilerle döküm yapacağından mıcır serici ile damperli kamyon arasındaki bağlantıyı sağlayan ekipmana (Çeki aparatı) sahip olacaktır,

e – İdarenin gerekli gördüğü hallerde sepetle döküm yapılacağından damperli kamyonlar için en az 5 adet sepet hazır halde bulundurulacak olup; Sepetin açılıp-kapanması hidrolik olarak gerçekleşecektir. Sepetlerde elek sistemi olacaktır, ihtiyaç halinde sepetlerin her hangi bir nedenden dolayı takılamaması halinde kamyonların her günü için 3 gündelik ceza uygulanacaktır.

f – Yukarıdaki 2 madde de (d ve e) bahsi geçen ekipmanların temini ve montajı yükleniciye ait olup; işe başlama tarihinde hazır olacaktır,

g – İdare gerekli gördüğü hallerde araç sayısını ve araçlara montajı gerçekleştirilecek ekipmanı değiştirme yetkisine sahip olacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İdarenin 16.03.2017 tarihli aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazısında teklifte önemli bileşenler; amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) belirlenmiş olup damperli kamyonla ilgili yapılan düzenlemeye göre ekipmanların montaj maliyeti teklifte önemli bileşen olarak belirlenmediğinden bu hususta bir açıklama yapılması da beklenmemektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan ve yukarıya aktarılan düzenlemesine göre; adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman için; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir.

İhale konusu işte toplamda 31 adet araç çalıştırılacak olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bunun 13 adedinin kiralama yöntemi ile temin edileceği, geriye kalan 18 aracın da firmanın kendi malı olduğu belirtilmiştir.

Firmanın kendi malı olan araçlara ilişkin olarak demirbaş tespitine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir raporu tevsik edilmiştir. Amortisman maliyetine ilişkin açıklama; araçların tipi, sayısı demirbaş defterindeki araçların faturalı giriş bedelleri esas alınarak toplam araç sayısına göre bir yıllık amortisman maliyeti (%20) üzerinden ihale süresi olan 150 günlük amortisman maliyeti hesaplanmıştır. Söz konusu hesabın da bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) Amortisman maliyetinin bir yıl yerine ihale süresi olan 150 gün üzerinden hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddia ile ilgili yapılan incelemede:

İşletmeler tarafından bir yıldan daha uzun süre mal ve hizmet üretiminde veya diğer faaliyetlerde kullanılan duran varlıklarda, gerek fiziki gerek ekonomik nedenlerle oluşan değer kayıplarının bir döneme yüklenilmesi, dönemsellik kavramı ile bağdaşmaz. Bu nedenle söz konusu değer kayıplarının duran varlığın yararlı ömrü süresince gider yazılması gerekmektedir.

Maddi duran varlığın yararlı (ekonomik) ömrünü esas alarak kayıtlı değerindeki azalışı (kayıpları) belirleme işlemine Amortisman Hesaplama denir. Amortismana tabi duran varlıklar, sistemli bir şekilde amortismana tabi tutulurlar. Uluslararası Muhasebe Standartlarına uygun olarak, amortisman oranının belirlenmesinde, maddi duran varlıkların ekonomik ömürleri esas alınır.

Buna göre amortisman maliyetine esas olan araçların amortisman maliyetinin yararlı ömrü boyunca gider hesaplanması, ancak bu giderin de ihale konusu işin süresi olan 150 gün boyunca istekliye maliyetinin esas alınarak teklif maliyetinin hesap edilmesinin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.

İdarece ihale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’de, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlardan arazözün 2007 model yılı ve üzeri, pick-up’ın 2012 model yılı ve üzeri, diğer araçların da 2010 model yılı ve üzeri olacağı düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olan araçlara ilişkin olarak sunulan demirbaş tespitine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir raporunda, araç model yıllarının Teknik Şartname ile istenilen şartlara uygun olduğu anlaşılmaktadır.

İdarece ihale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde yer alan ve yukarıya aktarılan düzenlemeye göre sözleşmenin imzalanmasından sonra; işyeri teslimi ve/veya fiilen işe başlama yapılmadan önce çalıştırılacak araçların istenilen özelliklere sahip olup olmadığının tespiti için yüklenicinin idareye başvurarak Araç Uygunluk Belgesi alması gerektiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapacak isteklilerin araçların teknik özelliklerine yönelik olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle araçların motor güçleri ile ilgili olarak herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; amortisman maliyetine ilişkin yapılan hesaplamada araçların tamamında faydalı ömrün 5 yıl olarak alındığı anlaşılmıştır.

Buna göre başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

h) Araç ve iş makinalarının tamamında madeni yağın maliyetinin de yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen buna ilişkin açıklamanın yapılmadığı yönündeki iddia ile ilgili yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bakım-onarım maliyeti kapsamında yapılan açıklamalarda motor yağ ile ilgili açıklamalarda da bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

İhale konusu iş için idarece hazırlanan Teknik Şartname’de Lastik Tekerlekli Yükleyici için; “a – En az 130 Hp gücünde olacak

b – En az 2,5 m³ kepçe kapasiteli olacak,

c – 2010 model ve üzeri olacak,” şeklinde,

Lastik Tekerlekli Silindir için; “a – En az 90 Hp gücünde olacak,

b – 2010 model ve yukarı olacak,

c – En az 9 ton statik ağırlıkta olacak,” şeklinde,

Arazöz için; “a – En az 160 Hp gücünde,

b – En az 16 ton su taşıma kapasiteli,

c – 2007 model ve yukarı olacak,

d – Arazözün arkasına monte edilecek fıskiye tertibatı yüklenici tarafından temin edilecek ve işe başlama tarihinde monte edilip hazır halde olacak,” şeklinde ve

Motopomp için de; “a- En az 4 adet motopomp yüklenici tarafından temin edilip kapasite kontrolü yapıldıktan sonra işe başlanacaktır, motopomp’un çalıştırılması ve bakımı yüklenici tarafından yapılacaktır.

b – Motopomp emme ve basma ağzı borusu en az 4” ( 75 mm ) genişliğinde olacaktır.

c– 16 tonluk su taşıma kapasiteli arazözleri 25 dakika içerisinde doldurabilmeli.” şeklinde düzenlemeler yapılmış olup motopomp’un arazöz için kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinde arazöz için ayrı bir satır açılmış olup söz konusu iş makinasının çalışma süresinin günlük 150 km olarak çalışacağı düzenlenirken motopomp için ayrı bir satır açılmadığı, Lastik Tekerlekli Yükleyici ve Lastik Tekerlekli Silindirin çalışma sürelerinin de günlük 8 saat olarak çalışacağı belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt giderleri ile ilgili yapılan açıklamada; arazözün maliyeti kilometrede tüketilen yakıt miktarı üzerinden hesaplanırken, lastik tekerlekli yüklenici ile ilgili olarak Tuna İş Makinaları HMF Yetkili servisinden 1 saatte ortalama yakıt tüketiminin 18 litre olduğuna ilişkin alınan yazıya istinaden hesaplama yapıldığı, lastik tekerlekli silindir için ise Doğusan İş Makinaları San. ve Tic. firmasından 1 saatte ortalama yakıt tüketiminin 9,5 litre olduğuna ilişkin alınan yazıya istinaden hesaplama yapıldığı, ancak Doğusan İş Makinaları San. ve Tic. Firmasının özel servis olduğu, yetkili servis olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

j) İhale dokümanında damperli kamyon, treyler, arazöz, tanker, ön süpürgeli kamyon ve kamyonetin "km" bazında çalıştırılacağı düzenlenmiş olmasına rağmen söz konusu araçların "km" bazında ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının olduğuna yönelik yetkili servislerden beyan yazısı alınmadan maliyet hesabı yapıldığı yönündeki iddia ile ilgili yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt giderleri ile ilgili yapılan açıklamada; araç plakalarına ve markasına yer verilmek suretiyle Oto Sargın Ferit Sargından alınan Ford marka kamyonun 100 km’deki yakıt tüketiminin 29 litre, Mercedes Benz marka kamyonun 100 km’deki yakıt tüketiminin 31 litre, Mercedes Benz marka Treylerin 100 km’deki yakıt tüketiminin 31 litre, Ford marka su tankeri arazözün 100 km’deki yakıt tüketiminin 29 litre, Elgün Otomotiv Mitsubishi-Temsa Özel Servis ve Yedek Parça Aydın Elgün’den alınan Mitsubishi marka akaryakıt tankerinin 100 km’deki yakıt tüketiminin 13 litre, Mutek Mim. Müh. İnş. Oto İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.den alınan Ford marka kamyonetin 100 km’deki yakıt tüketiminin 9 litre olduğuna ilişkin alınan yazılara istinaden hesaplama yapıldığı, ancak fiyat teklifi alınan firmaların yetkili servis değil özel servis oldukları anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

k) Akaryakıt maliyeti ile ilgili yapılan açıklamada EPDK rayicinin altında fiyat ile açıklama yapıldığı ve buna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı yönündeki iddia ile ilgili yapılan incelemede:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ve yukarıya aktarılan hüküm ile anılan Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesinde yer alan “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” şeklindeki açıklamalar dikkate alındığında teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerin teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarda fiyat teklifi ile açıklama yapabilecekleri gibi, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlarla da açıklama yapabilmeleri mümkündür. Ancak kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlarla da açıklama yapılabilmesi için inceleme konusu ihalenin ilanının 17.01.2017 tarihinde yayımlandığı, ihalenin de 27.02.2017 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında yapılacak açıklamalara ilişkin kullanılacak ilan edilmiş fiyatların ihale tarihi hariç olmak üzere 17.01.2017 ile 27.02.2017 tarihleri arasında olmalıdır.

Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıt maliyeti ile ilgili olarak 01.02.2017 ile 24.02.2017 tarihleri arasında Van iline ait akaryakıt bayi raporu üzerinde yer alan KDV hariç 4,11 TL/lt motorin birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyatın da EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatı olan KDV dahil 4,85 TL/lt fiyatı ile aynı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin akaryakıt maliyeti ile ilgili yapılan açıklamada EPDK rayicinin altında fiyat ile açıklama yapıldığı ve buna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır. .

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü doğrultusunda teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin sigorta giderleri ile ilgili yapacakları açıklamada sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir.

İdarenin 16.03.2017 tarihli aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazısında, teklifte önemli bileşenler; amortisman giderleri, sürücü ücreti, yakıt giderleri, lastik giderleri, periyodik bakım giderleri, genel giderler (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, sözleşme giderleri) belirlenmiş olup trafik sigortasının teklifte önemli bileşen olarak belirlendiği ancak kasko sigortasının teklifte önemli bileşen olarak belirlenmediğinden kasko sigortası ile ilgili olarak herhangi bir açıklama yapılması beklenmemektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçların trafik sigortaları ile ilgili olarak Sigorta Shop firmasından alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinde; araçların ismi, modeli ve sayısının belirtildiği, bu miktarlar üzerinden birim fiyatlar esas alınarak toplam trafik sigortası maliyetinin belirlendiği, Sigorta Shop firmasından alınan fiyat teklifinin 4A Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.nin Anadolu Anonim Sigorta Şirketi İç Anadolu Bölge Müdürlüğünün iki yetkilisi tarafından da teyit edildiği anlaşılmıştır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından trafik sigortası giderlerine ilişkin açıklamasına dayanak olarak temin edilen belgelerin bu haliyle mevzuata uygun olduğu, ancak ihale üzerinden bırakılan istekli tarafından alınan bu fiyat teklifinin ihale süresi olan 150 güne uyarlanarak maliyet hesabı yapılmış olup söz konusu fiyat teklifleri araçların 1 yıllık sigorta maliyetleri için alınmış olup söz konusu fiyat tekliflerinin bire bir kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sigorta giderleri için yapılan maliyet hesabının bu haliyle eksik olduğu anlaşıldığından yapılan açıklamanın da uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

İdarece ihale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin 22’nci maddesinde “Gerek görüldüğü takdirde resmi tatil, cumartesi ve pazar günleri de çalışma yaptırılabilir. Bu çalışmalar için de normal gündelik ödenir. Yüklenici çalıştırdığı personelin kanuni haklarını da kendi öder. Bu günlerdeki çalışmalar için ilave hiçbir ödeme yapılmaz.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemeye göre ihale konusu işte çalıştırılacak personele ihale süresince normal gündelik ücret ödeneceği belirtilmiş olup bu kapsamda ihale konusu işin süresi de 150 gün üzerinden 5 ay esas alınarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak %4 sözleşme ve genel giderler hariç olmak üzere toplam 31 kişi için 337.503,20 TL maliyet hesaplanmıştır. Bu haliyle yapılan hesabın mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yükleyici ve silindir iş makinaları ile ilgili olarak motorlu taşıtlar vergisi ödenmediği belirtilmek suretiyle ihale konusu işte çalıştırılacak diğer araçlara ilişkin olarak araçların özelliklerine göre İnternet Vergi Dairesi web sayfasından 2017 yılına ait motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü kullanılarak alınan fiyatlara göre motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin hesaplandığı anlaşılmış olup söz konusu açıklamanın bu haliyle kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesinde yer alan “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” şeklindeki açıklamaya uygun olduğu, ancak ihale üzerinden bırakılan istekli tarafından İnternet Vergi Dairesi web sayfasından 2017 yılına ait motorlu taşıtlar vergisi hesaplama modülü kullanılarak alınan bu fiyatlar ihale süresi olan 150 güne uyarlanarak maliyet hesabı yapılmış olup söz konusu fiyatlar araçların 1 yıllık motorlu taşıtlar vergisi için alınmış olup söz konusu fiyatların bire bir kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi giderleri için yapılan maliyet hesabının bu haliyle eksik olduğu anlaşıldığından yapılan açıklamanın da uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ve yukarıya aktarılan açıklamaya göre teklifleri sınır değerin altında kalan istekliler tarafından fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması mümkündür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından lastik giderleri ile ilgili olarak Uygarel Oto Lastik Akaryakıt ve Taş. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinde; araçların cinsleri, jant ebatları ve her bir araç için kullanılacak lastik sayısı belirtilerek birim fiyatların verildiği ve söz konusu birim fiyatlar üzerinden toplam lastik maliyetinin hesaplandığı anlaşılmıştır. İhale konusu işin süresinin 150 gün olduğu ve araçlarda kullanılacak lastiklerin teknik ömürlerinin de bu süreden daha fazla olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda lastiklerin kaç kilometrede bir değiştirilmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir yazı alınmasına gerek de bulunmamaktadır. Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından lastik maliyeti ile ilgili alınan fiyat teklifinin ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan 79.2.2.1’inci maddesine de uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin lastik maliyetleri ile ilgili yapılan açıklamanın uygun olmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

p) Sözleşme ve genel giderler ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddia ile ilgili yapılan incelemede:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan “79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmaması sebebiyle sözleşme giderleri ve genel giderlerin ayrıca hesaplanması gerekmektedir.

Buna göre; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin her bir satırında yer alan iş kalemleri için belirlenmiş olan teklif bedeli esas alınarak hesaplanan toplam teklif bedeli üzerinden binde 5,69 oranında karar pulu bedeli ile binde 9,48 oranındaki damga vergisi oranları sözleşme giderleri ve genel giderleri olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan; Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin j bendinde yer alan “Kurumun gelirleri aşağıda belirtilmiştir:

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Üçyüzdoksanbindörtyüzyirmibeş Türk Lirasını)* aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)” şeklindeki hüküm gereğince bedeli 390.425,00 TL’yi aşan ihaleler için sözleşme bedelinin onbinde beşi oranında bir giderin de hesap edilmesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ayrıca teklif etmiş olduğu bedelin onbinde beşi oranında KİK bedeli de hesaplanmıştır. Buna göre başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Gök-Er Taş. Sınır Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2017/UH.I-1334

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin