KİK Kararı: 2017/UH.I-1112

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2017/019
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 19.04.2017
Karar No : 2017/UH.I-1112

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Uygar Grup Sey. Tur. Taş. Oto. Tic. San. Ltd. Şti.,

Osmangazi Mah. Osmangazi Cad. No: 106/C Bayraklı/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Tapu ve Kadastro III. Bölge Müdürlüğü,

Konak Mah. Nadir Nadi Cad. No: 29 35000 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/33436 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Taşımacılığı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Tapu ve Kadastro III. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.03.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Taşımacılığı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uygar Grup Sey. Tur. Taş. Oto. Tic. San. Ltd. Şti.nin 23.03.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.03.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.03.2017 tarih ve 19127 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.03.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/808 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlere yer verildiği, söz konusu giderlerin motorin, işçilik, amortisman/kira gideri, trafik ve kasko sigortası, lastik gideri, periyodik bakım gideri, güzergah belgesi, sözleşme karar ve damga vergisi ile KİK payından oluştuğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin vermiş olduğu açıklamalarda tüm giderleri belirterek belgelemeleri gerektiği, her marka ve model araç için ayrı ayrı düzenlenecek olan proforma fatura veya teklifin asgari olarak SMMM tarafından birim satış tespit tutanağı hazırlanarak ve proforma fatura veya tekliflerin kaşelenerek imzalanması gerektiği, açıklaması kabul edilen istekliler tarafından akaryakıt gideri ve sigorta giderini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, İzmir trafiğinin çok yoğun oluşu ve servis yapılacak kurumun trafiğin en yoğun olduğu şehir merkezinde olması sebebiyle tek yön servisin 2 saat olduğu ve akşam dönüş için de 2 saat olduğu dikkate alındığında araç sürücülerinin günlük mesai sürelerinin 4 saatini idareye hizmet vererek geçirecekleri, bu nedenle açıklaması kabul edilen isteklilerin hesapladığı kısmî süreli işçilik giderinin günlük 4 saati karşılayıp karşılamadığının meçhul olduğu, ayrıca araç sahipleri ile imzalanacak sözleşmeye ait binde 9,48 oranında damga vergisi giderinin açıklamaya eklenmediği,

2. İhale konusu işte çalıştırılacak araçların güzergah izin belgelerinin bulunması gerektiği, bu nedenle güzergah izin belgesi gideri için de belge sunmaları gerektiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında araçların kiralanarak temin edileceği öngörülmüşse araçların tamamının ihale dokümanında istenilen modelde ve İzmir iline ait 35 S plakalı olması gerektiği, kiralanacak araçlar için alınan tekliflerde araç plakalarının belirtilip belirtilmediğinin ve teklife konu araçların sahiplik belgelerinin sunulup sunulmadığının bilinmediği, dolayısıyla teklif alınan gerçek veya tüzel kişinin demirbaşında gerçekte böyle bir araç olup olmadığının meçhul olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İzmir Tapu ve Kadastro III. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.03.2017 tarihinde yapılan “Personel Servis Taşımacılığı Hizmet Alımı” işine ilişkin ihaleye 10 isteklinin katıldığı, 02.03.2017 onay tarihli birinci ihale komisyonu kararında yaklaşık maliyetin 1.778.062,50 TL ve sınır değerin 1.258.266,82 TL olduğunun belirtildiği ve sınır değerin altında teklif veren Vargün Grup Tur. Taş. Oto. Tic. Ltd. Şti., Almila Travel Tur. Taş. A.Ş., Akkurtlar Tur. Nakl. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Zenginoğlu Gıda Mad. Teks. Konf. Nakl. Kahv. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür. 10.03.2017 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararında ise Vargün Grup Tur. Taş. Oto. Tic. Ltd. Şti.nin kendi malı olduğunu belirttiği araçların Teknik Şartname’nin 8.3’üncü maddesinde istenilen 2014 model ve üzeri olma şartını sağlamaması ve Akkurtlar Tur. Nakl. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin süresinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması sebebiyle tekliflerinin reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Almila Travel Tur. Taş. A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Zenginoğlu Gıda Mad. Teks. Konf. Nakl. Kahv. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59'uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: ...

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: ...

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: ...

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: ...

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: ...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Servis Taşımacılığı

b) Miktarı ve türü:

20.03.2017 ile 31.12.2018 tarihleri arasını kapsayan İzmir İli için 21 - 28 yolcu koltuk kapasiteli 10 adet Minibüs, 15-21 yolcu koltuk kapasiteli 3 adet midibüs

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İzmir il sınırları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 20.03.2017; işi bitirme tarihi 31.12.2018

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından 02.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “01/03/2017 Çarşamba günü saat 10:00 'da ihalesi yapılan 2017/33436 İKN nolu Personel Servis Alım İhalesinde sunmuş olduğunuz teklifiniz sınır değer olan 1.258.266,00 TL değerinin altında kalarak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir.

Buna göre 2017/33436 İKN nolu ihaleye ait İdari Şartnamenin 33. maddesinde belirtilen kriterler kapsamında, 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi gereğince,

a) Personel Maliyeti,

b) Yakıt Giderleri,

c) Sigorta Giderleri,

d) Bakım Onarım Giderleri,

e) Ödenmesi Gereken Vergi ve Harç Giderleri,

bileşenlerine göre açıklamanızı 3 iş günü içinde göndermenizi rica ederim.” ifadelerine yer verilerek önemli teklif bileşenlerinin belirlendiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Almila Travel Tur. Taş. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde;

Personel maliyetinin tevsikine ilişkin olarak, ihale dokümanında servis araç güzergahlarının belirlendiği listeye yer verildiği, söz konusu listede çalışacak araçların güzergah hatları ve güzergah kilometre bilgisine yer verildiği, ancak araçların toplam çalışma saatine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür. Anılan istekli tarafından kilometre bilgisi göz önüne alınarak bir aracın günlük 3 saat çalışacağının öngörüldüğü ve personel maliyetinin de bu doğrultuda oluşturulduğu belirlendiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Yakıt giderinin tevsikine ilişkin olarak, araçların yetkili servislerinden alınan 100 kilometrede araçların tüketeceği yakıt litre bilgisi ile 06.03.2017 tarihli EPDK internet çıktısı verileri esas alınarak yakıt maliyetinin hesaplandığı görülmüş olup, yakıt giderine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu belirlendiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.3.4’üncü maddesi gereğince hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu olmadığı ve sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği düzenlenmiştir. Söz konusu mevzuat hükmü çerçevesinde yapılan değerlendirmede, sigorta giderinin tevsikine ilişkin olarak 4A Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen bir fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 2014 model Temsa Prestij SX 2014 27+1 otobüs ve 2015 model Mercedes Benz Sprinter 2015 16+1 minibüs marka araçlar için model ve koltuk kapasite bilgileri belirtilmek suretiyle zorunlu mali sorumluluk sigortası ve ferdi kaza koltuk sigortası için toplam tutarın 36.650,00 TL olarak gösterildiği, anılan fiyat teklifinde “Poliçe başlangıç ve bitiş tarihleri 20.03.2017-31.12.2018 tarihleri arasındadır. Poliçe fiyatlarımıza 1 yıl sonra gelecek zam oranı 2016 yılı Aralık ayı Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişimi oranında artırılacaktır.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Söz konusu sigortanın işin süresinin tamamını kapsadığı ve anılan belgede belgeyi düzenleyen 4A Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.nin ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi İç Anadolu Bölge Müdürlüğünün kaşe ve imzasının yer aldığı görülmüş olup, sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde açıklanan kriterleri sağladığı belirlendiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Bakım ve onarım giderlerinin tevsikine ilişkin olarak (27+1) midibüs için 03.03.2017 tarihinde Sabır Oto Kurt. Mad. Yağ. Oto. Taş. İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, sunulan belgede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 03.03.2017 tarih ve 1 (Bir) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve SMMM Hüseyin Tanış tarafından kaşelenerek imzalandığı görülmüştür. Yine (16+1) minibüs için 03.03.2017 tarihinde Mer Ser Oto. Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı söz konusu belgede “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 03.03.2017 tarih ve 1 (Bir) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve YMM Ömer Akgül tarafından kaşelenerek imzalandığı görülmüş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin sözleşme karar ve damga vergisi ile KİK payına yönelik iddiasına ilişkin olarak, anılan istekli tarafından KİK Payının %0,05, sözleşme damga vergisinin %0,948, ihale kararına ilişkin damga vergisinin ise %0,569 olarak hesaplandığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası da yerinde görülmemiştir.

İtirazen şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Zenginoğlu Gıda Mad. Teks. Konf. Nak. Kahv. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde;

Personel maliyetinin tevsikine ilişkin olarak, ihale dokümanında servis araç güzergahlarının belirlendiği listeye yer verildiği, söz konusu listede çalışacak araçların güzergah hatları ve güzergah kilometre bilgisine yer verildiği, ancak araçların toplam çalışma saatine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür. Anılan istekli tarafından KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak personelin saatlik ücreti yerine günlük ücretinin belirlendiği ve personel maliyetinin de bu doğrultuda oluşturulduğu belirlendiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Yakıt giderinin tevsikine ilişkin olarak, araçların yetkili servisleri ile araçlara ait kataloglardan elde edilen 100 kilometrede araçların tüketeceği yakıt litre bilgisi ile 06.03.2017 tarihli Yaman Petrol San. Tic. Ltd. Şti.den alınan litre başına fiyat teklifi esas alınarak yakıt maliyetinin hesaplandığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları gereğince isteklilerin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunması halinde sunulan belge üzerinde, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80 inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, ancak Zenginoğlu Gıda Mad. Teks. Konf. Nak. Kahv. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması için sunulan yakıt giderine yönelik fiyat teklifinde meslek mensubuna ait herhangi bir ibarenin yer almadığı ve onayın bulunmadığı (imza, kaşe vs.) görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Sigorta giderinin tevsikine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından Çamkıran Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 06.03.2017 tarihli bir fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde 17 kişilik ve 28 kişilik olmak üzere iki adet araca ilişkin trafik sigortası ile ferdi kaza koltuk sigortasının konu edildiği ve araçların sigorta fiyatlarına yer verildiği, anılan fiyat teklifinde “Fiyatlar bugün itibariyle geçerli olup hasar durumuna göre değişiklik gösterecektir.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Ancak söz konusu belgede sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğü imzasının yer almadığı ve söz konusu belgeye ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği belirlenmiştir. Ayrıca sunulan fiyat teklifinde sigortanın işin süresinin tamamını kapsadığına ilişkin hiçbir ibarenin yer almadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Bakım ve onarım giderlerinin tevsikine ilişkin olarak (27+1) midibüs için 02.03.2017 tarihinde Erdiloğlu İnş. Gıda Oto. Nak. Pet. Ür. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, sunulan belgede meslek mensubuna ait herhangi bir ibarenin yer almadığı ve onayın bulunmadığı (imza, kaşe vs.), yine (16+1) minibüs için 03.03.2017 tarihinde Halil Öztürk İnş. Oto. Tur. San. İç ve Dış Tic. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, ancak sunulan belgede de meslek mensubuna ait herhangi bir ibarenin yer almadığı ve onayın bulunmadığı (imza, kaşe vs.) görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Başvuru sahibinin sözleşme karar ve damga vergisi ile KİK payına yönelik iddiasına ilişkin olarak, anılan istekli tarafından KİK Payının %0,05, sözleşme damga vergisinin %0,948, ihale kararına ilişkin damga vergisinin ise %0,569 olarak hesaplandığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

….

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü bulunmaktadır.

İhale konusu işe ilişkin ihale komisyonu kararının 10.03.2017 tarihinde alındığı ve başvuru sahibi istekliye 13.03.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, ancak başvuru sahibi tarafından ilgili iddiaya yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirtilen bu iddianın idareye yapılan şikâyet başvuru dilekçesinde de yer almadığı görüldüğünden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Zenginoğlu Gıda Mad Teks. Konf. Nak. Kahv. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi