KİK Kararı: 2016/UY.III-82

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/003
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 12.01.2016
Karar No : 2016/UY.III-82
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Çolakoğlu İnşaat Turizm Enerji Üretimi San ve Tic. A.Ş.-Dido-Ray Yapı San Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Kazım Özalp Mah. Rabat Sok. No:22/2 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

İller Bankası A.Ş. Ek Tesisleri Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Lojmanları) A-1 Blok, 06200 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/94411İhale Kayıt Numaralı “Hakkari (Merkez) Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 08.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hakkari (Merkez) Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Çolakoğlu İnşaat Turizm Enerji Üretimi San ve Tic. A.Ş.-Dido-Ray Yapı San Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 01.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 16.12.2015 tarih ve 97358 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3327 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerini veren firmaların malların üreticisi olduğunu gösteren belgelerin sunulmadığı, malların ihale dokümanındaki özellikleri karşıladığının belgelendirilmediği, nakliye mesafesi ve fiyatlarının mevzuata uygun hesaplanmadığı, mala veya işin bir bölümünün yapımına ilişkin değil, açıklama istenen iş kaleminin tamamı için teklif alındığı, analizlerde malzeme, nakliye ve işçilik girdilerinin ayrıntılı olarak belirtilmediği, alt analizlerin de girdilerinin ve miktarlarının belirtilmediği, işçilik miktarları azaltılmak suretiyle işçilik ücretleri için 2015 yılı 2. dönem için tespit edilen asgari ücretin altında teklif verildiği, EK-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının istenerek değerlendirme yapılması gerektiği, meslek mensubunca düzenlenen tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlenip düzenlenmediğinin kontrol edilmesi gerektiği, isteklinin analizinde kullandığı imalat miktarlarının idarenin analizlerindeki imalat miktarları ile uyumlu olmadığı, imalat miktarları arasında %10dan fazla fark olduğu, akaryakıt fiyatlarının ihale tarihinde geçerli olan fiyatlardan düşük olduğu, isteklinin yaklaşık maliyete göre %42,39 düşük olan teklif fiyatı ile ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği, analizlerde gösterilen kâr ve genel giderlerin, karar pulu, SGK, all risk sigorta, vergi, kesin teminat masrafı, teknik personel gideri, şantiye kurulumu gibi giderleri karşılayıp karşılamadığının tespit edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 08.09.2015 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılan “Hakkâri (Merkez) Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” ihalesinde, idarece sınır değerin 21.239.258,00 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında geçerli teklif verdiği tespit edilen Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti., İnelsan İnşaat Elektrik San ve Tic. A.Ş. ve İş-Kaya San ve Tic. A.Ş.den 11.11.2015 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, yazı ekinde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen analiz formatlarının yer aldığı, analiz formatlarında açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde isteklilerden sadece Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, 24.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak da sınır değerin üzerinde ilk geçerli teklif sunan başvuru sahibinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin idarece düzenlenen analiz formatlarına uygun analizlerin, analizlerde yer alan girdilere ilişkin bir listenin yer aldığı, listede hangi kamu kurum ve kuruluşlarının rayiçlerinin kullanıldığının gösterildiği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılmadığı iş kalemlerine ilişkin analiz ve fiyat tekliflerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan analizlerde işçilik fiyatları için saatlik 5,66 TL (1.273,50 TL/30 gün/7,5 saat) fiyat öngörüldüğü, bu fiyatın saatlik asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüştür.

Ancak 03.501, 03.501/1, 03.505, 03.521 03.530, 03.590 poz numaralı kalemlere ilişkin düzenlenen alt analizlerde formen ve operatör makinist girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analiz formatlarına aykırı olarak biriminin ay üzerinden alındığı, ay üzerinden alınan miktarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analiz formatlarındaki miktarlardan daha düşük olduğu anlaşılmıştır.

Örnek vermek gerekirse, 03.501 (ekskavatör-100 HP), 03.501/1 (ekskavatör-125 HP), ve 03.505 (ekskavatör-260 HP) poz numaralı kalemlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analiz formatlarına göre saatlik asgari ücret üzerinden hesaplanan formenin fiyatı 2,71 TL (0,48 saat x 5,66) olması gerekirken, istekli tarafından 2,55 TL (0,002 ay x 1.273,50 TL), operatör makinistin fiyatı 8,15 TL (1,44 saat x 5,66) olması gerekirken, istekli tarafından 7,64 TL (0,006 ay x 1.273,50 TL) fiyat öngörüldüğü, 03.530 (konkasör) poz numaralı kalemde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analiz formatlarına göre saatlik asgari ücret üzerinden hesaplanan makinistin fiyatı 16,30 TL (2,88 saat x 5,66) olması gerekirken, istekli tarafından 15,28 TL (0,012 ay x 1.273,50 TL) fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu kalemlere yönelik açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin analizlerde yer alan malzeme girdilerine ilişkin olarak alındığı, fiyat tekliflerinde nakliyenin fiyatlara dâhil olduğunun belirtildiği, ayrıca “Sayısal kanalizasyon (şebeke) işletme planı harita işleri”, “İçmesuyu ve kanalizasyon tesislerinin sayısal işletme düzenleme ve çizim işleri” ve “Yapılan kanalizasyon hatlarının robot ile görüntülenmesi” kalemleri için alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “…Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklaması kapsamında değerlendirilebileceği görüldüğünden başvuru sahibinin mala veya işin bir bölümünün yapımına ilişkin değil, açıklama istenen iş kaleminin tamamı için teklif alındığı, analizlerde malzeme, nakliye ve işçilik girdilerinin ayrıntılı olarak belirtilmediği yönündeki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubunun kaşesi ve onayının bulunduğu, üzerlerinde bulunan şerhlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki ibarelere uygun olduğu, fiyat teklifleri ekinde dayanak olan tutanakların da sunulduğu, sunulan belgelerde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca idarece açıklanması istenen iş kalemlerine yönelik açıklama yapılmasının yeterli olduğu, nitekim Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. tarafından bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlandığı, açıklama isteme yazısında karar pulu, SGK, all risk sigorta, vergi, kesin teminat masrafı, teknik personel gideri, şantiye kurulumu gibi giderlerin açıklanmasının da talep edilmediği dikkate alındığında söz konusu giderlerin karşılanıp karşılanmadığının tespit edilmesi gerektiği yönündeki iddia da yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Önay İnşaat Taah. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi