KİK Kararı: 2016/UY.III-3151

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/069
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 21.12.2016
Karar No : 2016/UY.III-3151

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Seraf YILMAZ/AES İnş.-Erdal FIRAT/Fırat Müh. İş Ortaklığı,

Saray Mahallesi Hürriyet Cad. No:145 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koord. Dairesi Başkanlığı,

Bayındır Mahallesi Gazi Bulvarı Valilik Ek Hizmet Binası Muratpaşa/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/351270 İhale Kayıt Numaralı “Antalya Serik Orhangazi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Soğuk İklimlendirme Atölyesi Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 30.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya Serik Orhangazi Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi Soğuk İklimlendirme Atölyesi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Seraf Yılmaz/AES İnş.-Erdal Fırat/Fırat Müh. İş Ortaklığının 02.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2016 tarih ve 64557 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2685 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan 280.2103 poz numaralı “Soğutma Kapasitesi (nom) 3 kw Isıtma Kapasitesi (nom) 3,5 kw Duvar Tipi İç Ünite” iş kalemine ait metrajın projede 9 adet, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 20 adet olarak alındığı, dolayısıyla metrajdaki sapmanın kabul edilemez olduğu, ayrıca anılan iş kalemine ait metrajın yaklaşık maliyet dosyasında sehven 20 adet olarak yazıldığı, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında idare tarafından sehven alınan tutarın kullanılmasının şaibeli gözüktüğü gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmediği, ancak aşırı düşük açıklamalarının kabul edilmemesi ve durumun şaibeli olduğunun ifade edilmesinin kabul edilemez olduğu, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının sıralı iş kalemleri ve maliyetin doğruluğu dikkate alınarak oluşturulduğu,

2. Açıklama istenilecek kalemler arasında 280.2106 poz numaralı “Soğutma Kapasitesi (nom) 7 kw Isıtma Kapasitesi (nom) 7,5 kw Duvar Tipi İç Ünite” iş kalemine yer verilmediği, ancak ihale konusu işe ait proje ve mahal listesi incelendiğinde maliyet oranı doğrultusunda anılan iş kaleminin açıklama istenilecek kalemler arasında yer alması, aksi durumda aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Antalya Serik Orhangazi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Soğuk İklimlendirme Atölyesi Yapımı” olduğu, miktarı ve türüne ilişkin olarak ise “3 Kalem İnşaat - Mekanik - Elektirik” düzenlemesine yer verildiği,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye, 21 isteklinin teklif verdiği, 27.10.2016 tarihli 1 numaralı ihale komisyon kararına göre, idare tarafından geçerli teklifler üzerinden hesaplanan 2.480.417,00 TL sınır değerin altında teklif sunan 7 (yedi) istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 (dört) isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, 1 (bir) isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Seraf Yılmaz (AES İnş.) - Erdal Fırat (Fırat Müh.) İş Ortaklığının teklifinin de sınır değerin altında olduğu için anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 280.2103 poz numaralı “Soğutma Kapasitesi (nom) 3 kw Isıtma Kapasitesi (nom) 3,5 kw Duvar Tipi İç Ünite” iş kalemine ait metraj sapmasının kabul edilemeyecek miktarda olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Cevdet Özgökçe üzerinde bırakıldığı, Yöntem Yapı Kim. İnş. Malz. İzo. İnş. Taah. Tur. Gıda Tar. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

1 numaralı ihale komisyon kararına göre iş deneyim belgesi EKAP’a kayıtlı olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Özler Yapı İnş. Tic. San. Ltd. Şti.-Serdan Müh. Mim. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, 16.11.2016 tarihli 2 numaralı komisyon kararı ile anılan isteklinin iddiasının yerinde bulunarak teklifinin geçerli kabul edildiği, hesaplanan yeni sınır değer hesabına göre (2.439.660,00 TL) ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük geçerli teklif sahibi olan Cedsa İnş. Tur. Ener. Tar. ve Hayv. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, 1 numaralı komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Cevdet Özgökçe’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

2 numaralı ihale komisyon kararına göre, teklifi yeni sınır değerin de altında olan başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamasının ilk komisyon kararındaki gerekçelerin yanı sıra anılan iş kalemine ait metrajın projede 9 adet, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 20 adet olarak alındığı, anılan iş kalemine ait metrajın yaklaşık maliyet dosyasında sehven 20 adet olarak yazıldığı, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan metrajın kabul edilebilir miktarda olmadığı, ayrıca idare tarafından sehven yazılan metraj ile aynı miktarın kullanılmasının şaibeli gözüktüğü gerekçesiyle istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, idare tarafından anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde belirtilen usule göre açıklanması talep edilen iş kalemlerinin belirlendiği, söz konusu belirleme sonucunda 41 iş kalemine ilişkin açıklamaların, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden talep edildiği, anılan iş kalemleri içerisinde 2 adet özel pozun bulunduğu, idare tarafından ayrıca açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerinin tespit edildiği, söz konusu bilgilerin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde isteklilere 04.10.2016 tarihinde gönderildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Seraf Yılmaz (AES İnş.) - Erdal Fırat (Fırat Müh.) İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen 41 iş kaleminden 35 adedi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait 2016 yılı kârsız birim fiyatların kullanıldığı, Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik Borudan Kalıp İskelesi Yapılması (0,00-4,00M Arası)” ve Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik Borudan Tavanlar İçin Tam Güvenlikli İş İskelesi Yapılması (0,00-21,50M Arası)” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait 2015 yılı kârsız birim fiyatların 2016 yılına güncellenerek kullanıldığı, ÖBF.064 poz numaralı “Mekanik Montaj Açık Renkli Honlu Traverten Kaplama Yapılması”, 23.202/A poz numaralı “İşl. Dekore Edilmiş Demirden Parmaklık vb. Dekoratif İmalat Yapılması” ve Y.27.583/B poz numaralı “Çıplak Beton, İnce Sıva, Alçı Sıvalı vb. Yüzeylere Saten Alçı Kaplama Yapılması” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait 2016 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, ÖBF.046 poz numaralı “Dekoratif Sıva Yapılması” iş kalemi için analiz düzenlendiği, analizde yer alan “Dekoratif Sıva Çimento Esaslı Polimer Katkılı Su İtici Özelliğe Sahif (Kraft Torbalı) Sıva Harcı” için Nerman İnşaat Mad. Doğ. Taş Mermer San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu,

Uyuşmazlığa konu edilen 280.2103 poz numaralı “Soğutma Kapasitesi (nom) 3 kw Isıtma Kapasitesi (nom) 3,5 kw Duvar Tipi İç Ünite” iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 2016 yılı birim fiyatının kullanıldığı, miktarın ise “20,00 adet” olarak alındığı tespit edilmiştir.

Anılan iş kalemine ait miktarın yaklaşık maliyet cetvelinde “20 adet” olduğu, ancak idarenin şikâyet başvurusuna yönelik cevabında yaklaşık maliyetteki miktarın sehven yazıldığı, esas alınması gereken miktarın “9 adet” olduğunun ifade edildiği görülmüştür.

İdarelerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddelerine göre aşırı düşük teklif değerlendirme işlemlerini sonuçlandırırken, sınır değerin altında kalan tekliflerin, teklif sahiplerine fiyat avantajı sağlayıp sağlamadığının yanı sıra, teklif edilen bedelle dokümanda yer alan ihale konusu işin projelere ve teknik dokümanlara uygun şekilde yapılıp yapılmayacağının da kontrolünü yapmaları gerekmektedir. Bu nedenledir ki, aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyatların belgelendirilmesi ve iş kalemlerinin analizleri ayrı ayrı istenilmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki negatif farkın (açıklama kapsamında istekli tarafından alınan metrajın idarenin baz aldığı metrajdan az olması) teklif fiyatının esaslı ölçüde azalmasına sebebiyet verecek boyutta olmaması durumunda kabul edilebilir olduğu, pozitif farkların ise (açıklama kapsamında istekli tarafından alınan metrajın idarenin baz aldığı metrajdan yüksek olması) teklif fiyatını azaltmayacağı, bu bağlamda metraj farklılığının toplam teklif bazında değerlendirerek maliyet avantajı sağlanıp sağlanmadığı açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 280.2103 poz numaralı “Soğutma Kapasitesi (nom) 3 kw Isıtma Kapasitesi (nom) 3,5 kw Duvar Tipi İç Ünite” iş kalemi için miktarın “9 adet” alınması gerekirken (ihale konusu işe ait projede miktarın “9 adet” olarak belirlendiği tespit edilmiştir.) “20,00 adet” olarak alındığı, dolayısıyla anılan iş kalemine ait pozitif miktar sapmasının başvuru sahibine maliyet avantajı sağlamayacağı (aksine, maliyet olarak aleyhine olduğu), sunulmuş olan toplam teklif fiyatını aşağı yönlü değiştirmeyeceği, ayrıca yaklaşık maliyetin gizliliğinin sağlanmasının idarenin sorumluluğunda olduğu, tek bir iş kaleminde ortaya çıkan miktar benzemesinden yola çıkılarak yaklaşık maliyetin gizliliğinin ifşa olduğu sonucuna varılamayacağı, keza, ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, bu hususa ilişkin ayrıca bir bilgi veya belgeye idarece yer verilmediği anlaşıldığından, anılan gerekçeyle başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun kabul edilmemesi işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmüne,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında da “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varılmış olması gerektiği 04.10.2016 tarihini (idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı) izleyen on gün içinde (en geç 14.10.2016) idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, başvuru sahibi tarafından bu süre geçtikten sonra 02.11.2016 tarihinde BBF-280.2106 poz numaralı iş kaleminin açıklama istenilecek kalemler arasında yer alması gerektiğine yönelik iddiada bulunulduğu anlaşıldığından söz konusu iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Seraf Yılmaz (AES İnş.) - Erdal Fırat (Fırat Müh.) İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi