KİK Kararı: 2016/UY.III-3097

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/068
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 15.12.2016
Karar No : 2016/UY.III-3097

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Sağlamlar Kaymakamlı Mah. Anadolu Bulvarı No: 59 Ortahisar / TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü,

Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkeş Bulv. No: 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/268373 İhale Kayıt Numaralı “Bartın-Amasra Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bartın-Amasra Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - .Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 03.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2016 tarih ve 57254 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2353 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyon kararı ekinde gönderilen belgede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları belgelerin incelenmesi sonucunda amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (anfo) için teklif alınmasına rağmen nakliye için herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle açıklamalarının reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında açıklama istenilen analiz girdilerinin tek tek sayıldığı ve amonyum nitrat, fuel-oil karışımının (anfo) da bu kapsamda yer alması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde o alanda faaliyet gösteren bir firmadan fiyat teklifi alınarak açıklama yaptıkları, “Anfo “ malzeme nitelikli bir analiz girdisi olup Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca 04.103 poz numarasıyla yayımlanmış bir rayicinin de bulunduğu, bir analiz girdisinin ÇŞB tarafından yayınlanan rayiçler listesinde yer almasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre piyasadan teklif alınarak açıklama yapılmasına engel olmadığından Tebliğ’de belirtilen şartlara uygun olarak piyasadan meslek mensubunca da onaylı teklif alınarak açıklama yapıldığı, Anfo kullanılan analizlerde “anfo nakli” ayrıca önemli maliyet bileşeni olarak gösterilmediği, dolayısıyla açıklamada önemli maliyet bileşeni olarak değerlendirilmesine ve ayrıca nakliye maliyetinin gösterilmesine gerek görülmediği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan analizlerde nakliye bedeli için açıklama yapılması gereken girdilerde “nakliye” girdisinin özellikle ve ayrıca belirtildiği, Anfo naklinin herhangi bir analizde girdi olarak belirlenmediği, Anfo için sadece malzeme bedelinin açıklanmasının istenildiği, nakliyesine ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, idareye şikayet başvurusunda Anfo naklinin önemli maliyet bileşeni olarak değerlendirilmediğinin izah edildiği, şikayet üzerine alınan kararda toplam ihtiyaç miktarı ve fiyat teklifi alınan yer ile şantiye mahalli arasındaki mesafeden bahsedilerek Anfo naklinin ne kadar önemli olduğunun anlatılmaya çalışıldığı, Anfo naklinin önemli olup olmadığının değerlendirileceği aşamanın yaklaşık maliyetin tespit edilip isteklilere aşırı düşük sorgusunun gönderildiği aşama olması gerektiği,

Şikayet üzerine alınan karardan sorunun esasının fiyat teklifinin alındığı firmanın işin yapılacağı yerden uzakta olmasından kaynaklandığının anlaşıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı aşamada alınan fiyat teklifi o malzemenin yaklaşık piyasa değerini tevsik etmek üzere alındığı ve fiyat teklifi alınan firmadan malın alınması zorunluluğunun bulunmadığı, iş ortaklığının ortaklarının faaliyet gösterdiği yerlerden veya daha önce alışveriş yaptığı firmalardan fiyat teklifi alınmasının tercih edildiği, idarenin analiz formatına uygun olarak her bir girdi için öngörülen maliyetlerin açıklandığı, nakliye bedellerinin de ayrıca açıklanması istenilen her girdiye mevzuatta öngörülen usule göre açıklama yapıldığı, sadece piyasa rayicini tevsik etmek amacıyla Samsun merkezinde faaliyet gösteren bir firmadan alınan fiyat teklifinde nakliye bedelinin gösterilmediği gerekçesiyle açıklamalarının reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen usule uygun olarak piyasa fiyatı ile belgelendirilen Anfo için nakliye bedeli öngörülmediğinden bahisle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı, tekliflerinin kabulü yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Bartın-Amasra Ayr-Arıt-Aydınlar Yolu Km:0+000-29+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” yapımı işi olup, ihalede 109 adet ihale dokümanı satın alınmış ve 17.08.2016 tarihinde yapılan ihaleye 65 istekli katılmıştır.

İhale komisyonu 5 isteklinin belgeleri uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılmasına ve 27 isteklinin teklif fiyatının hesaplanan sınır değer tutarının altında olduğunu belirleyerek bu isteklilerden tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar vermiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden 23’ü açıklama sunmadığı, 1 isteklinin ise açıklamayı süresinde sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, açıklama sunan başvuru sahibi Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve En-Ez İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin teklif fiyatı sınır değerin üzerindeki ilk istekli olan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Başvuru sahibi Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamasının uygun bulunmaması ile ilgili olarak ihale komisyonunca düzenlenen aşırı düşük teklif sorgulaması sonuç tutanağında; “Amonyum nitrat, fuel oil karışımı için teklif alınmasına rağmen nakliyesi için herhangi bir açıklama yapılmamıştır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin idareye şikayet dilekçesine verilen cevapta da “Açıklama istenilen amonyum nitrat, fuel oil karışımı için Samsun merkezli bir firmadan teklif alınmış olup, malzemenin nakliyesi için herhangi bir açıklama yapılmamıştır. İtiraz dilekçesinde önemli maliyet oluşturmadığı belirtilen malzemenin sadece açıklama istenilen Ü/01, Ü/02, TT/01, TT/05 ve S/10 pozları analizlerinde kullanılması gereken toplam miktarı yaklaşık 466 ton olarak hesaplanmaktadır. Bu miktardaki bir malzemenin yaklaşık 500 km. mesafe uzaklıktan işyerine nakli dilekçede bahsedildiği gibi önemsiz bir maliyet bileşeni olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Açıklanan nedenlerden dolayı aşırı düşük teklif sunulması nedeniyle vermiş olduğunuz savunmanız yeterli bulunmamıştır.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale komisyonu kararından ve idarenin şikayete cevap kararından başvuru sahibi isteklinin açıklamasının “Amonyum nitrat, fuel oil karışımı için Samsun merkezli bir firmadan fiyat teklifi aldığı, Samsun ile ihale konusu işin yapılacağı yer arasında 500 km. mesafe bulunmasına rağmen Amonyum nitrat, fuel oil karışımı için nakliye açıklamasında bulunulmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihale birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılmış olup, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “K/04, K/13, S/05, S/08, S/10, S/21, TT/01, TT/02, TT/03, TT/05, Ü/01, Ü/02” poz nolu iş kalemlerinden olmak üzere toplam 12 iş kaleminden açıklama istenilmiştir.

Söz konusu iş kalemleri paçal iş kalemi olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan “45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

….

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması uyarınca, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinin analizleri isteklilere verilmek suretiyle açıklama istenilmiş bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca isteklilerin paçal iş kalemlerine ilişkin açıklamalarını idarenin verdiği analizlere uygun olarak sunması gerekmektedir.

Açıklama istenilen toplam 12 adet iş kalemi içerisinde “Ü/01, Ü/02, TT/01, TT/05 ve S/10” poz nolu iş kalemlerinde olmak üzere 5 iş kaleminin analizinde amonyum nitrat fuel oil karışımı (Anfa) girdisi yer almaktadır.

Başvuru sahibi Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından idarece verilen analiz formatı esas alınmak suretiyle ve bire bir aynı analiz formatı (girdileri) ile açıklama sunulmuş olup, açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, söz konusu iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde, idarece hazırlanan ve isteklilere verilen analizlerde amonyum nitrat fuel oil karışımı malzeme girdisi için nakliye girdisine yer verilmediği, analizlerde amonyum nitrat fuel oil karışımı malzemesi için ayrıca nakliye girdisinin olmadığı, analizlerde sadece Anfa malzemesi girdisinin yer aldığı, isteklinin de bu girdi (amonyum nitrat fuel oil karışımı) için SMMM onaylı fiyat teklifi sunduğu görülmektedir. Ayrıca idarenin aynı iş kalemine ilişkin yaklaşık maliyetinin nasıl hesaplandığı incelemesinde ise; idarece 04.103 poz nolu Amonyum nitrat, fuel oil karışımı iş kalemine ilişkin yaklaşık maliyet hesabında da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat analizleri ve birim fiyatlarının kullanılmak suretiyle hesaplama yapıldığının görüldüğü, yaklaşık maliyet hesaplamasında anılan malzeme için ayrıca bir nakliye hesaplaması yapılmadığı, söz konusu 04.103 poz nolu iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizinde de nakliye girdisinin yer almadığı görülmekte olup, idarece verilen paçal iş kalemlerine ilişkin analizlere, analiz formatına uygun açıklama sunan isteklinin açıklamasının “amonyum nitrat fuel oil malzemesi için nakliye hesaplanmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmaması işleminde mevzuata uyarlık olmadığı, isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin şikayet başvurusuna idarece verilen kararda “amonyum nitrat, fuel oil karışımı için Samsun merkezli bir firmadan teklif alınmış olup, malzemenin nakliyesi için herhangi bir açıklama yapılmadığı, belirtilen malzemenin sadece açıklama istenilen Ü/01, Ü/02, TT/01, TT/05 ve S/10 pozları analizlerinde kullanılması gereken toplam miktarının yaklaşık 466 ton olarak hesaplandığı ve bu miktardaki bir malzemenin yaklaşık 500 km. mesafe uzaklıktan işyerine naklinin önemsiz bir maliyet bileşeni olarak değerlendirilemeyeceği” belirtilerek, istekli tarafından amonyum nitrat fuel oil karışımı için Samsun’ da faaliyet gösteren bir firmadan teklif alındığı, fiyat teklifinin alındığı Samsun ile ihalenin yapıldığı yer arasında 500 Km mesafe olduğundan nakliye eklenmesi gerektiği ifade edilmiş ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nde isteklilerin sunduğu fiyat tekliflerinin ihalenin yapılacağı yerde alınması gerektiği veya farklı yerde alınması durumunda fiyat teklifine konu malzemelerin ihalenin yapılacağı yer dikkate alınarak nakliye hesaplanması gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla bu yöndeki gerekçenin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Sağlamlar İnşaat Hafr. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Ö.D.F. Yılmazlar İnşaat Tur. Mad. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi