KİK Kararı: 2016/UY.III-2550

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UY.III-2550

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Beryar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Karaca İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi,

Aşağı Öveçler Mah. 1331 Sok. No: 8/1 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü,

Mustafa Kemal Mah. 2151/1 A Blok No:24 06520 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/180719 İhale Kayıt Numaralı “Çorum-Sungurlu Göleti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çorum-Sungurlu Göleti” ihalesine ilişkin olarak Beryar İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Karaca İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi tarafından 24.08.2016 tarih ve 48704 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1969 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, İdari Şartname’de düzenlenen A-VIII Grubu İşler dışındaki imalatları da içerdiği, söz konusu belgenin ayrıştırılarak net tutar üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan bilanço bilgilerinin mevzuat gereği sağlaması gereken oranları sağlamadığı,

2. İhale üzerinde kalan Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında EPDK’nın resmi internet sitesinde yayımlanan akaryakıt bayi fiyatına ilişkin belgenin sehven unutulduğunun belirtildiği, ancak belgelendirme sistemine dayalı olan ihale hukukuna göre, sunulmayan belgenin yok hükmünde kabul edilmesi gerektiği, nitekim Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre akaryakıta ilişkin fiyatların EPDK tarafından yayımlanan bültenlerle belgelendirilmesi gerektiğine ilişkin açıklama bulunduğu, 1 no’lu ihale komisyonu kararında ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında gerçekleşen ortalama motorin fiyatının 2,88 TL olduğu, bu fiyatın da anılan isteklinin teklif birim fiyatı olan KDV hariç 2,74 TL/LT fiyatının üzerinde olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, ancak 2 no’lu ihale komisyonu kararında bu konuya değinilmediği, İdare tarafından yapılan değerlendirmeye göre, istekli tarafından yapılan hesaplamanın çelişkili olduğu, motorin için birim olarak litrenin kullanıldığı, ancak idare tarafından verilen aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında gerek analizlerde gerekse alt analiz gruplarında birim olarak kg’ın kullanıldığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasında motorinin özgül ağırlığının belirtilmediği, anılan isteklinin şikayet başvurusunda akaryakıta ilişkin “lt.-kg” hesabında idarece esas alındığı iddia edilen 0,85 katsayısının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılacağına ilişkin idarece diğer isteklilere herhangi bir bilgi verilmediği, motorinin özgül ağırlığının 0,80-0,86 arasında değişiklik arz ettiği, bu kapsamda idarece esas alındığı iddia edilen 0,85 katsayısının kabul edilemez olduğu,

3. 2 no’lu ihale komisyon kararına göre ihale üzerinde kalan Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesine göre yapılmadığı kanaatini taşıdıklarını, bu doğrultuda anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının analiz, alt analizler ve alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırılık oluşturduğu, açıklamanın ilgili Kanun ve yönetmelikler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye Şikayet Başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …

(3) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde “ … (5) İdareye şikayet başvurusunda bulunmayan aday veya istekliler, şikayet başvurusu üzerine idarenin aldığı karar kendilerine de bildirildiğinden, bu kararlardan bir hak kaybına veya zarara uğradığı veya zarara uğramasının muhtemel olduğu iddiasıyla ve şikayet başvurusuna ilişkin olarak verilen kararda belirtilen hususlarla sınırlı olarak doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, 28.07.2016 tarihli 1 numaralı ihale komisyon kararına göre ihalenin başvuru sahibi Beryar İnş. San. ve Tic. A.Ş.- Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişimi üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara yönelik olarak Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından 08.08.2016 tarihinde “aşırı düşük teklif açıklamalarında 04.109 (Mazot-Motorin) nolu poz için teklif edilen fiyatın, ilan tarihi 08.02.2016 ile ihale tarihinden bir gün öncesi olan 21.03.2016 tarihi arasında, EPDK sitesi üzerinde teyidi yapılabilecek fiyatlar içerisinde en düşük fiyattan daha düşük olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesi gerektiği” şeklinde şikayet başvurusu üzerine idarenin 18.08.2016 tarihli kararı ile anılan isteklinin iddiasını yerinde bulunduğu ve 18.08.2016 tarihinde alınan 2 numaralı komisyon kararı ile ihalenin Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, 1 numaralı komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılmış olan başvuru sahibi Beryar İnş. San. ve tic. A.Ş.- Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un ve anılan Yönetmelik’in aktarılan maddelerinde şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla hak kaybına veya zarara uğrayan kişinin doğrudan Kurum’a başvuru yapabileceği düzenlenmiş, ancak bu başvuru yolunda üç kriter aranmıştır:

1- İdareye başvuru,

2- Hak kaybı ya da zarara uğramak,

3- Başvuru konusunun idareye başvurulan konu ve idarenin cevabıyla sınırlı olması.

Bir başka ifadeyle, Kuruma doğrudan başvurulabilmesi için idare nezdinde bir uyuşmazlığın ileri sürülmüş ve idarenin söz konusu uyuşmazlığa ilişkin iradesini sarih ya da zımnen açıklamış olması gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalede, Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından 28.07.2016 tarihli 1 numaralı ihale komisyon kararına yönelik şikayet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla idareye başvuru koşulunun gerçekleştiği,

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine alınan 18.08.2016 tarihli 2 numaralı komisyon kararı ile ihalenin başvuru sahibi Beryar İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden alınarak Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, dolayısıyla hak kaybı ya da zarara uğrama koşulunun gerçekleştiği,

Ancak idareye yapılan başvurunun konusunun aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesine ilişkin olduğu, inceleme konusu iddianın konusunun ise yeterlik belgeleri olduğu, dolayısıyla başvurunun konusunun idareye başvurulan konu ve idarenin cevabında yer almadığı, bir başka ifadeyle yukarıda belirtilen üçüncü koşulun gerçekleşmediği tespit edilmiştir.

İdarenin iradesinin ortaya konmadığı bir uyuşmazlığın, Kurum nezdinde ileri sürülemeyeceği anlaşıldığından söz konusu iddianın şekil yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Çorum-Sungurlu Göleti İnşaatı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ÇSG-01

Açıkta Kazı Yapılması

metreküp

630.350

2

ÇSG-02

Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması

metreküp

12.915

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

26

ÇSG-26

Enjeksiyon ve Slurry Trench Bünyesine giren Çimento ve Bentonit

ton

165

27

ÇSG-27

Her Türlü Ölçüm, Harita, Yol Projeleri, Aplikasyon, Tatbikat, Tadilat Detay Projeleri İşleri

pafta

200

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

…

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

….

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

….” açıklamaları yer almaktadır.

28.07.2016 tarihli 1 numaralı ihale komisyon kararına göre, 22.03.2016 tarihinde yapılan ihaleye 91 isteklinin katıldığı, 14 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale süreci içerisinde 90 günlük teklif geçerlik süresinin dolması üzerine idare tarafından 16.06.2016 tarihinde isteklilere teklif geçerlik süresinin uzatılması yönünde talep yazısının gönderildiği, 17 istekli tarafından teklif geçerlik süresinin uzatıldığı, bu istekliler arasından teklifleri idarece belirlenen sınır değerin altında olan 29 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden 25 tanesinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan isteklilerden Everest Mad. İnş. Nakl. San. ve Tic. A.Ş., Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi ve Parsu Yapı A.Ş.- Şen-Gök Keleşoğlu İnş. Taah. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibi Beryar İnş. San. ve Tic. A.Ş.- Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, Yayla En. Üret. Tur. ve İnş. Tic. A.Ş. tarafından sunulan teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

İdareye yapılan şikâyet başvuruları üzerine alınan 18.08.2016 tarihli 2 numaralı düzeltici ihale komisyon kararına göre, 1 numaralı ihale komisyon kararında isteklilerden Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 04.109 poz nolu Mazot girdisine ilişkin olarak verilen 3,22 TL/kg fiyatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı olan 3,74 TL’den düşük olduğu, söz konusu pozu tevsik etmek üzere sunulan EPDK internet sitesinden alındığı öne sürülen belge tarihinin, ihale tarihi olan 22.03.2016 tarihi ile aynı olduğu gerekçesiyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmeme işleminin, aynı istekliye ait şikayet başvurusu üzerine düzeltilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Beryar İnş. San. ve tic. A.Ş.- Karaca İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’ne ait teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bunun üzerine başvuru sahibi tarafından hak ve menfaat kaybı olduğu iddiasıyla 24.08.2016 tarihinde doğrudan Kuruma yönelik itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısının ekinde açıklama istenen iş kalemleri ile açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği ve açıklama istenen iş kalelerinin “ÇSG-01 poz nolu , ÇSG-04, ÇSG-07, ÇSG-10 ve ÇSG-22” iş kalemlerinden oluştuğu görülmüştür.

İdarece Kuruma gönderilen belgelerden sıralı analiz girdileri tabloları incelendiğinde açıklama istenilen söz konusu beş iş kaleminin de idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, akaryakıt maliyetini açıklamak üzere EPDK sitesinden alındığı ifade edilen “ortalama akaryakıt bayi fiyat raporu” adında 22.03.2016 tarihine ilişkin Çorum ilinde Motorinin en az, en çok ve ortalama fiyatlarının yer aldığı tek satırlık bir liste ve “EPDK ortalama bayi fiyat raporu” başlığıyla 22.03.2016 tarihinde Çorum İli’ndeki ortalama motorin fiyatlarını KDV dahil, KDV hariç ve Kg fiyatı şeklinde üç fiyatı gösteren tablo sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği, 45.1.13.5’inci maddesi uyarınca ise açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesinin yeterli olduğu, bu kapsamda EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının kullanılabileceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, 22.03.2016 tarihinde geçerli olan EPDK fiyatlarına atıfta bulunulduğu ve söz konusu tarihte geçerli olan fiyatlara ilişkin istekli tarafından hazırlanan tablonun sunulduğu, bununla birlikte anılan Tebliğ’in aktarılan maddesinde ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) geçerli fiyatlara ilişkin EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının sunulması gerektiğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından yapılan açıklamada EPDK fiyatlarına il bazında ve tarih bilgileri ile birlikte atıfta bulunulmasının söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile istenen amacı karşıladığı,

Diğer taraftan, söz konusu ihalenin 08.02.2016 tarihinde ilana çıkarıldığı ve 22.03.2016 tarihinde yapıldığı, dolayısıyla tevsik edilecek fiyatın 08.02.2016-21.03.2016 tarihlerinde geçerli olması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorinin litre fiyatının KDV dahil 3.23359 TL olarak kullanıldığı, EPDK tarafından Çorum ilinde günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları incelendiğinde, anılan istekli tarafından kullanılan Onpet bayisinin fiyatlarının KDV dahil aşağıda yer verilen tablodaki gibi olduğu görülmüştür.

12.02.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.192

12.02.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.123

17.02.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.123

23.02.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.123

24.02.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.123

01.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.123

04.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.19

09.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.273

11.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.273

14.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.273

15.03.2016

Çorum

Onpet

Motorin

3.273

Anılan istekli tarafından kullanılan fiyatın KDV dâhil 3.23359 TL olduğu, söz konusu fiyatın ilan ve ihale tarihi arasında geçerli olan en düşük fiyatın altında olmadığı, anılan istekli tarafından sunulan belgenin ise açıkça EPDK fiyatlarının kullanıldığını gösterdiği, ayrıca EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının kamuya açık olduğu ve söz konusu fiyatlara idarenin de erişebileceği anlaşıldığından anılan isteklinin EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının sunulması koşulunu karşıladığı dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasında bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan istekli tarafından motorin maliyetinin litre fiyatı üzerinden tevsik edildiği, litrenin mazota dönüştürülmesi işleminde 0,85 katsayısını kullandığı tespit edilmiştir. İhale dokümanında motorinin özgül ağırlığı ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığından ve motorinin özgül ağırlığı için kullanılan 0,85’in başvuru sahibinin de iddia ettiği aralıkta yer aldığından söz konusu sayının ayrıca açıklanmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir…”hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinde “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır.

…

(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, bu kapsamda başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayıldığı ve süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmayan başvuruların reddedileceği, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesi çerçevesinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, bu yönüyle bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiası kapsamında yer verilen ifadeler incelendiğinde; ihale üzerinde kalan Okyanus Müh. ve İnş. A.Ş.-Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesine göre yapılmadığı kanaatini taşıdıkları, anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının analiz, alt analizler ve alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırılık oluşturduğu, açıklamanın ilgili Kanun ve Yönetmelikler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verildiği, ancak başvuru sahibince, başvurunun sebepleri, dayandığı deliller, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aday veya istekli ile istekli olabilecekler tarafından yapılan başvuruların esas yönünden incelenebilmesi için, başvuruya ilişkin anılan Kanun’da öngörülen diğer şartların yanı sıra, konu ve sebep unsurları ile iddianın dayanağını oluşturan delillerin gösterilmesi gerektiği, ancak başvuru sahibince, başvurunun sebepleri, dayandığı deliller, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile düzenlemenin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içerdiği, dolayısıyla söz konusu iddianın itirazen şikayet başvurusu kapsamında değerlendirilemeyeceği tespit edildiğinden, başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci, üçüncü ve dördüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, diğer isteklilerin teklifi ile ihale dosyasında sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, itirazen şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikayet başvurusunun işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından, ayrıca başvuru sahibinin birinci iddiasının ihale üzerinde bırakılan Okyanus Müh. Ve İnş. A.Ş. – Ataray Mim. Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak girişimi tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile bilanço verilerinin istenilen kriteri karşılamadığına, üçüncü ve dördüncü iddiasının ise aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen birinci, üçüncü ve dördüncü iddianın esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği birinci, üçüncü ve dördüncü iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul çoğunluğunca bu iddialara ilişkin alınan şekil yönünden “başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi