KİK Kararı: 2016/UY.III-2456

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/054
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 05.10.2016
Karar No : 2016/UY.III-2456 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cevdet ALBAYRAK,

Atatürk Mahallesi Sedef Caddesi Ata 3/3 Plaza Kat: 8 No: 71 Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü,

Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No: 170 34408 Kağıthane/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/300253 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi İle Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi İle Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak nin 19.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.09.2016 tarih ve 51671 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2090 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalenin yapım ihalesi olarak ihaleye çıkarıldığı, ihale konusu iş hizmet işi olduğundan yapım işi olarak ihaleye çıkarılmasının mevzuata aykırı olduğu, işin süreklilik arz eden nitelikte olduğu, önceki yıllarda aynı işe ilişkin olarak hizmet ihalesi olarak ihaleye çıkıldığı, iş kapsamında fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eser meydana getirilmeyeceği, ihale dokümanı kapsamında proje bulunmadığı,

2. İhalede benzer iş olarak Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan D/V grubu işlerin belirlendiği, bu belirlemenin Tebliğ’e uygun olmadığı, rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, ihalede yapılmış olan benzer iş tanımlaması anılan Tebliğ’in ekinde yer alan gruplardan hiçbirine dâhil olmadığı, 2012/171604 ihale kayıt nolu işe ait “İş Bitirme Belgesi” ile ihaleye katılımlarını sağlayacak şekilde benzer iş tanımının yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin “Otoyol, Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” işi olduğu, ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.09.2016 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… Hizmet : Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,” hükmü,

Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bakım onarım işleri” başlıklı 63’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, büyük onarım yapım tanımı içinde, bakım ve onarım ise hizmet tanımı içinde sayılmıştır. Bu çerçevede, bütçe tertiplerine bakılmaksızın makine ve ekipmanın bakım ve onarımının hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Küçük onarımlar da dâhil olmak üzere yapıma ilişkin onarımların ise hizmet alımı olarak ihale edilmesi mümkün değildir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde yapım işleri bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri olarak tanımlandığı, büyük onarım işlerinin yapım işleri arasında olduğu, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1999 E040 160

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Takriben 306 kilometre uzunluğundaki otoyol ve bağlantı yollarında birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen cins ve miktarlardaki elektrik işleri yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:O-4 Otoyolu” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul(Çamlıca) - Düzce(Gümüşova) Anadolu (0 -4 ) Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları ile Kurtköy, Tütünçiftlik ve Hendek Bakım İşletme Merkezleri ve 18 Adet Gişe Alanı ve bu kesimde bulunan Park ve Servis Alanları, Hereke, Dilovası ve İzmit Açık Tünelleri ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimlerdeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı, Arızalarının Giderilmesi ve bazı Kesimlerin Yenilenmesi ile ilgili;

10-36 kV Enerji Nakil(Havai,kablo) Hatları,

10-34,5 kV Bina ve Direk Tipi Trafo Merkezleri,

O.G. ve A.G. Ölçü Devreleri,

1/0,4 kV Saç Trafo Köşkleri,

Dizel Elektrojen Grupları,

Muhtelif Güçlerdeki Armatürler,

10 kV, 1kV ve 0,4 kV Kablo Besleme Hatları,

Kompanzasyon tesisi

Paratoner ve topraklama tesisleri

Aydınlatma Direkleri, Konsolları,

Tünel aydınlatma sistemleri

O.G. Elektrik Tesisleri

A.G. Elektrik Tesisleri,

Kesintisiz Güç Kaynak sistemleri

Her türlü kablolama, kablo tesisi ve eklerinin yapılması,

Yenilenmesi istenen kesimlere ait ENH ve Aydınlatma projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması

İlave tesis ihtiyacı için ENH ve diğer projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması

Periyodik bakımı ve onarımlarının yapılması ile arızaların giderilmesi işleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yapılacak İşlerin Mahiyeti” başlıklı 2’inci maddesinde “2.1.10-36 kV tüm E.N.H’nın periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.2. Muhtelif güçlerdeki bina ve direk tipi, 30-34,5/0.4-1 kV ve 10-17.5/0.4-1 kV Trafolar ile bunlara ait O.G giriş, ölçü ve çıkış hücrelerinin periyodik bakımı ve arızalarının giderilmesi

2.3. Trafo postalarına ait O.G. ve A.G. panolarının ölçü ve bağlantı elemanlarının periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.4. 1/0,4 kV Trafo köşklerinin periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.5. Muhtelif güçlerdeki Dizel-Elektrojen gruplarının periyodik bakımı ve arızalarının giderilmesi

2.6. İdareye ait çeşitli tesislerdeki (Bakım-İşletme Merkezleri, Ücret Toplama İstasyonları v.b.) elektrik tesisatının bakımı ve arızaların giderilmesi.

2.7. Otoyolun muhtelif yerlerinde bulunan projektör ve aydınlatma direkleri ile konsollarının (dağıtım filosu, bağlantı kutusu kapağı ,direk içi kablo ve teçhizat dahil) bakımı ve arızaların giderilmesi

2.8. Projektör ve yol aydınlatma armatürlerinin bakımı ve arızaların giderilmesi

2.9. 1 kV ve 0,4 kV. Enerji besleme kablolarının bakımı ve arızaların giderilmesi

2.10. Tüm Tesislerdeki İşletme ve koruma topraklama tesisleri ile Yıldırımdan Korunma Tesislerinin Bakım, onarım ve montajı” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bakım ve Arızaların Giderilmesi” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. 10-36 kV E.N.H.’nın Bakımı ve Arızaların Giderilmesi:

3.1.1. Havai Hat;

3.1.1.1. Hatbaşı ve hat sonunda, bulunan seksiyonerlerin kumanda tertibatları ve bağlantı elemanlarının kontrolü, müdahalelerin yapılması.

3.1.1.2. Mesnet ve zincir izolatörlerin, OG parafudrların, E.N.Hattı hırdavat malzemelerinin yapısal ve bağlantı noktalarındaki irtibatlarının kontrolü ve gerekli müdahalelerin yapılması.

3.1.1.3. E.N.H. bünyesinde bulunan direklerin, Parafudrların, Ayırıcıların topraklama dirençlerinin kontrolü ve bağlantılarının gözden geçirilmesi.

3.1.1.4. E.N.Hatlarındaki Direk demontaj, montaj, düzeltme ve ihtiyaç duyulan nakillerin yapılması,

…” düzenlemesi,

“Onarım İşlerinin Mahiyeti“ başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1 1/0,4 kV Saç Trafo Köşklerinde Yapılacak İşler :

Saç trafo köşklerinde kullanılacak Termik-Magnetik Otomatik şalter, Kontaktör Zaman saati, Monofaze ve Trifaze otomatik sigortalar TSE ve İSO belgeli ve Otoyol Elektrifikasyon sistemi projelerine uygun özellikte olacaktır. Bu malzemeler, saç trafo köşkü karkasına İdare tarafından verilecek projelere uygun olarak montaj edilecektir. Malzemeler arasındaki kumanda bağlantıları, uygun kesitteki NYAF (çok telli) iletkenlerle yapılacaktır. (İletken TSE ve İSO belgeli olacaktır.) İletkenlerin malzemelere bağlantıları kablo yüksüğü veya kablo pabuçlarıyla yapılacaktır. Saç trafo köşklerinin, cihaz bağlantısı yapıldıktan ve çalışması test edildikten sonra temizliği yapılacak, kapı kilitleri ve ispanyoletlerinin çalışır durumda olduğu gözlenecektir. Eğer kilitler ve ispanyoletler görev yapmıyorsa değiştirilecektir. Saç trafo köşk kapaklarında bulunan asma kilitlerinin çalışması kontrol edilecek, olmayan veya açma-kapama sırasında sorun yaşananlar yenisi ile değiştirilecektir.

4.2 Enerji Kablolarıyla Yapılacak İşler :

Kullanılacak 1 kV ve 0,4 kV NYY kablolar standartlara uygun imal edilmiş ve üzerlerinde TSE amblemi işlenmiş olacaktır.

Kablo Montajı :

Uygun genişlikte ve en az 60 cm. derinliğinde kanal açılır. Açılan toprak kanala, 10 cm. ince kum serilir. Kablo ince kumun üzerine döşenir. Kablonun üzerine yine 10 cm. ince kum serilir. Kablo döşenirken burulma, diz verme sıyrılma veya aşırı derecede gerilme gibi durumların ortaya çıkmamasına dikkat edilir. Son kum tabakasının üzerine enine olmak şartı ile tuğla veya beton bloklar dizilir. Kanal toprakla doldurulup, sıkıştırılır. Eğer kabloların eklenmesi gerekiyor ise öncelikle eklenecek kabloların aynı kesitte olmalarını dikkat edilir. O kesite göre Ek mufu alınır. Kablo eki standartlara uygun bir şekilde yapılır. Ek yapılırken faz sırasına dikkat edilir. Ek yerlerinde en az 2 metrelik “S” şeklinde pay bırakılacaktır. Ek yerleri mekanik olarak zorlanmamalı içine su veya nem sızması önlenmeli ve iyi bir iletkenlik sağlamalıdır. Kablolara enerji verilerek test edilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yenilenecek ve İlave Yapılacak Tesisler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdare Kontrol elemanları tarafından yenilenmesi istenen kesimler veya ilave olarak yapılması istenen tesislerle ilgili güç artırımı veya yeni güç taleplerinin takibi, gerekli her türlü projelerin hazırlanması, idare ve ilgili dağıtım kuruluşlarında onaylatılması iş kapsamında yapılacaktır. Bu çalışmalarla ilgili Yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Yeni yapılacak tesisler, yürürlükte bulunan yönetmelik ve şartnamelere uygun olarak yapılacak, İlgili Dağıtım Kuruluşlarınca kabul işlemleri yaptırılarak, yeni tesisler enerjilendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat poz tariflerinde 41 adet özel poza ilişkin tariflere yer verilmiş olup, söz konusu 41 kalem içinde Özel-01 poz nolu “Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” iş kalemi dışında 2 adet araç kiralamaya ilişkin iş kalemi, 35 adet malzemeye ilişkin iş kalemi ileÖzel-37 poz nolu “Trafo merkezlerinin kimyasallarla temizlenmesi ve kaplanması”, Özel-38 poz nolu “İzolasyon Yağı testi” ile Özel-41 poz nolu “Arıza tespit cihazı ile O.G. ve A.G. Yeraltı kablo arızasının tespit edilmesi” kalemlerinden bulunduğu, devamında “iş bu birim fiyat tarifleri 12 sayfadan ibaret olarak düzenlenmiştir. Özel pozlar haricinde kalan ve poz numaraları verilen iş kalemleri için TEDAŞ Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerinin geçerlidir.” ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin hazırlanan Teknik Şartname’nin yapılacak işin konusu maddesinde ihalenin konusu işin kapsamının aydınlatma sistemlerinin bakım ve onarımları ile yenilenecek ve ilave yapılacak işleri şeklinde tanımlandığı, ayrıca ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde 172 satır açıldığı ve birim fiyat teklif cetvelinin aydınlatma ve elektrik sistemlerinin bakımı, onarımı ve arızalarının giderilmesi ile bazı kesimlerin yenilenmesi, malzeme, montaj, trafo merkezlerinin kimyasallarla temizlenmesi ve kaplanması, patlayıcı madde kullanmadan her türlü demirli ve demirsiz betonun yıkılması ve yol bakım ve onarımlarında geçici trafik işaretlemesi için malzeme temini, işaretleme yapılması ve emniyet tedbirlerinin alınması, izolasyon yağı testi, arıza tespit cihazı ile O.G. ve A.G. yeraltı kablo arızasının tespit edilmesi, saç köşk, pano, demirkapı v.b. malzemenin boyanması, 150 mm yönlendirebilir yatay delgi (HDD) metodu ile delik açılması iş kalemlerinden oluştuğu görülmüştür.

İhale dokümanı üzerinde yapılan incelemede, ihale konusu iş kapsamındaki imalatlarda bakım, onarım, arızaların giderilmesi dışında bazı kesimlerin yenilenmesinin de bulunduğu, Teknik Şartname’de “yenilenmesi istenen kesimlere ait ENH ve aydınlatma projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması ile ilave tesis ihtiyacı için ENH ve diğer projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması” nın da istendiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen 172 iş kaleminden 41’inin özel pozlardan oluştuğu ve bu pozlara ilişkin birim fiyat tariflerinin isteklilere verildiği, anılan cetvel incelendiğinde, elektrik ve aydınlatma malzemelerinin temini, aydınlatma direkleri, çeşitli elektrik malzemeleri, farklı güç, özellik ve ebatlarda kablo, transformatör ve benzeri malzemelerin montaj ve demontaj imalatlarının yer aldığı, Özel-1 poz nolu imalata ilişkin maliyet hesabına dayanak birim fiyat analizinde idarece mühendis, elektrik teknisyeni, düz işçi, sürücü ve araç girdileri üzerinden fiyat analizinin oluşturulduğu görülmektedir. Yapılan incelemede, ihale konusu yapım işinin uygulama projesi gerektiren bir yapım işi olmadığı ve yukarıda açıklandığı üzere ihale dokümanı kapsamında isteklilere özel pozdan oluşan iş kalemlerinin ayrıntılı tariflerini içeren birim fiyat tariflerinin verilmiş olduğu, bu durumda ayrıntılı birim fiyat tarifleri ve gerçekleştirilecek işlerin miktarlarının da belirtildiği Teknik Şartname’de “yenilenmesi istenen kesimlere ait ENH ve aydınlatma projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması ile ilave tesis ihtiyacı için ENH ve diğer projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması” nın da istendiği dikkate alındığında, ihale konusu işin sadece bir bakım-onarım işi niteliğinde olmadığı ayrıca söz konusu aydınlatma ve elektrik tesislerinin kurulması işini de kapsadığı ve bu haliyle mevcut işin bir yapım işi olarak ihale edilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “1 - 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

…

2.4. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım işi ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu ile BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, Kanunun 5 inci maddesinde rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olacaktır.

…

2.7. İhale konusu işin (Ek-1)’de yer alan listede bulunan hiçbir gruba dâhil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ’in ekinde yer alan tabloda D Elektrik Grubu İşlerin altında V. Grup İşler olarak “V. GRUP: AYDINLATMA İŞLERİ

1.Köprü aydınlatma işleri

2.Yol aydınlatma işleri

3.Tünel aydınlatma işleri

4.Tarihi mekân aydınlatma işleri

5.Açık alan aydınlatma işleri

6.Stadyum ve spor sahaları aydınlatma işleri

7.Tehlikeli alan aydınlatma işleri

8.Havaalanı pisti aydınlatma işleri” listesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan D/V grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar:Elektrik Mühendisliği'dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinde yapım işleri ihalelerinde ihaleye katılacak aday veya isteklilerden ihale konu işe veya benzer işe uygun olarak iş deneyim belgelerini sunmalarının istenmesinin zorunlu olduğu, idarelerce benzer iş tanımı yapılırken işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”ni esas almaları gerektiği, ihale edilecek yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunun tespitini ihaleyi yapan idarenin yapacağı düzenlenmiştir.

Söz konusu ihalede benzer iş tanımının Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan D/V grubu işler olarak belirlendiği, D grubu işlerin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde elektrik işlerinden oluştuğu, D/V grubu işlerin aydınlatma işleri başlığı altında köprü aydınlatma işleri, yol aydınlatma işleri, tünel aydınlatma işleri, tarihi mekân aydınlatma işleri, açık alan aydınlatma işleri, stadyum ve spor sahaları aydınlatma işleri, tehlikeli alan aydınlatma işleri ve havaalanı pisti aydınlatma işleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasının aksine, benzer iş tanımında yer alan grubun Tebliğ’in ekinde yer alan gruplar dikkate alınarak anılan Tebliğ’in 2.4’üncü maddesine göre yapılacak işin niteliğine uygun olarak belirlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

Başvuruya konu ihale Karayolları Genel Müdürlüğü 1.Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2016 tarihinde yapılan Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi İle Bazı Kesimlerin Yenilenmesi Yapım İşi ihalesi olup, 9 adet ihale dokümanı satın alınan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin ihaleye katılmadığı, ihale komisyonunca değerlendirme devam ettiğinden henüz ihalenin karara bağlanmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… Hizmet : Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,” hükmü,

“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Yapım işlerinde … uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. … Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. ….” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bakım onarım işleri” başlıklı 63’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, büyük onarım yapım tanımı içinde, bakım ve onarım ise hizmet tanımı içinde sayılmıştır. Bu çerçevede, bütçe tertiplerine bakılmaksızın makine ve ekipmanın bakım ve onarımının hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir. Küçük onarımlar da dahil olmak üzere yapıma ilişkin onarımların ise hizmet alımı olarak ihale edilmesi mümkün değildir.” açıklamasına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yapım işleri bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri olarak tanımlandığı, büyük onarım işlerinin yapım işleri arasında olduğu, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemeyeceği hüküm altına alınmış, Anılan Kanun’un 62’nci maddesi ile idarelerce yapım işine çıkılırken ihale dokümanında projeye yer vermesi zorunluluğu getirilmiştir..

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu işin Karayolları 1Bölge Müdürlüğü O-4 Otoyolu (takriben 306 kilometre uzunluğundaki), Kavşak ve Bağlantı Yolları, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerindeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi işi olduğu belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İstanbul(Çamlıca) - Düzce(Gümüşova) Anadolu (0 -4 ) Otoyolu, Kavşak ve Bağlantı Yolları ile Kurtköy, Tütünçiftlik ve Hendek Bakım İşletme Merkezleri ve 18 Adet Gişe Alanı ve bu kesimde bulunan Park ve Servis Alanları, Hereke, Dilovası ve İzmit Açık Tünelleri ihtiyaç olması halinde Bölge müdürlüğüne bağlı diğer birimlerdeki Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı, Arızalarının Giderilmesi ve bazı Kesimlerin Yenilenmesi ile ilgili;

10-36 kV Enerji Nakil(Havai,kablo) Hatları,

10-34,5 kV Bina ve Direk Tipi Trafo Merkezleri,

O.G. ve A.G. Ölçü Devreleri,

1/0,4 kV Saç Trafo Köşkleri,

Dizel Elektrojen Grupları,

Muhtelif Güçlerdeki Armatürler,

10 kV, 1kV ve 0,4 kV Kablo Besleme Hatları,

Kompanzasyon tesisi

Paratoner ve topraklama tesisleri

Aydınlatma Direkleri, Konsolları,

Tünel aydınlatma sistemleri

O.G. Elektrik Tesisleri

A.G. Elektrik Tesisleri,

Kesintisiz Güç Kaynak sistemleri

Her türlü kablolama, kablo tesisi ve eklerinin yapılması,

Yenilenmesi istenen kesimlere ait ENH ve Aydınlatma projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması

İlave tesis ihtiyacı için ENH ve diğer projelerinin yapılması, bu işlere ait yeni tesislerin kurulması

Periyodik bakımı ve onarımlarının yapılması ile arızaların giderilmesi işleri” düzenlemesi,

“Yapılacak İşlerin Mahiyeti” başlıklı 2’inci maddesinde “2.1.10-36 kV tüm E.N.H’nın periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.2. Muhtelif güçlerdeki bina ve direk tipi, 30-34,5/0.4-1 kV ve 10-17.5/0.4-1 kV Trafolar ile bunlara ait O.G giriş, ölçü ve çıkış hücrelerinin periyodik bakımı ve arızalarının giderilmesi

2.3. Trafo postalarına ait O.G. ve A.G. panolarının ölçü ve bağlantı elemanlarının periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.4. 1/0,4 kV Trafo köşklerinin periyodik bakımı ve arızaların giderilmesi

2.5. Muhtelif güçlerdeki Dizel-Elektrojen gruplarının periyodik bakımı ve arızalarının giderilmesi

2.6. İdareye ait çeşitli tesislerdeki (Bakım-İşletme Merkezleri, Ücret Toplama İstasyonları v.b.) elektrik tesisatının bakımı ve arızaların giderilmesi.

2.7. Otoyolun muhtelif yerlerinde bulunan projektör ve aydınlatma direkleri ile konsollarının (dağıtım filosu, bağlantı kutusu kapağı ,direk içi kablo ve teçhizat dahil) bakımı ve arızaların giderilmesi

2.8. Projektör ve yol aydınlatma armatürlerinin bakımı ve arızaların giderilmesi

2.9. 1 kV ve 0,4 kV. Enerji besleme kablolarının bakımı ve arızaların giderilmesi

2.10. Tüm Tesislerdeki İşletme ve koruma topraklama tesisleri ile Yıldırımdan Korunma Tesislerinin Bakım, onarım ve montajı” düzenlemesi,

“Bakım ve Arızaların Giderilmesi” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. 10-36 kV E.N.H.’nın Bakımı ve Arızaların Giderilmesi:

3.1.1. Havai Hat;

3.1.1.1. Hatbaşı ve hat sonunda, bulunan seksiyonerlerin kumanda tertibatları ve bağlantı elemanlarının kontrolü, müdahalelerin yapılması.

3.1.1.2. Mesnet ve zincir izolatörlerin, OG parafudrların, E.N.Hattı hırdavat malzemelerinin yapısal ve bağlantı noktalarındaki irtibatlarının kontrolü ve gerekli müdahalelerin yapılması.

3.1.1.3. E.N.H. bünyesinde bulunan direklerin, Parafudrların, Ayırıcıların topraklama dirençlerinin kontrolü ve bağlantılarının gözden geçirilmesi.

3.1.1.4. E.N.Hatlarındaki Direk demontaj, montaj, düzeltme ve ihtiyaç duyulan nakillerin yapılması” düzenlemesi,

“Onarım İşlerinin Mahiyeti“ başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1 1/0,4 kV Saç Trafo Köşklerinde Yapılacak İşler :

Saç trafo köşklerinde kullanılacak Termik-Magnetik Otomatik şalter, Kontaktör Zaman saati, Monofaze ve Trifaze otomatik sigortalar TSE ve İSO belgeli ve Otoyol Elektrifikasyon sistemi projelerine uygun özellikte olacaktır. Bu malzemeler, saç trafo köşkü karkasına İdare tarafından verilecek projelere uygun olarak montaj edilecektir. Malzemeler arasındaki kumanda bağlantıları, uygun kesitteki NYAF (çok telli) iletkenlerle yapılacaktır. (İletken TSE ve İSO belgeli olacaktır.) İletkenlerin malzemelere bağlantıları kablo yüksüğü veya kablo pabuçlarıyla yapılacaktır. Saç trafo köşklerinin, cihaz bağlantısı yapıldıktan ve çalışması test edildikten sonra temizliği yapılacak, kapı kilitleri ve ispanyoletlerinin çalışır durumda olduğu gözlenecektir. Eğer kilitler ve ispanyoletler görev yapmıyorsa değiştirilecektir. Saç trafo köşk kapaklarında bulunan asma kilitlerinin çalışması kontrol edilecek, olmayan veya açma-kapama sırasında sorun yaşananlar yenisi ile değiştirilecektir.

4.2 Enerji Kablolarıyla Yapılacak İşler :

Kullanılacak 1 kV ve 0,4 kV NYY kablolar standartlara uygun imal edilmiş ve üzerlerinde TSE amblemi işlenmiş olacaktır.

Kablo Montajı :

Uygun genişlikte ve en az 60 cm. derinliğinde kanal açılır. Açılan toprak kanala, 10 cm. ince kum serilir. Kablo ince kumun üzerine döşenir. Kablonun üzerine yine 10 cm. ince kum serilir. Kablo döşenirken burulma, diz verme sıyrılma veya aşırı derecede gerilme gibi durumların ortaya çıkmamasına dikkat edilir. Son kum tabakasının üzerine enine olmak şartı ile tuğla veya beton bloklar dizilir. Kanal toprakla doldurulup, sıkıştırılır. Eğer kabloların eklenmesi gerekiyor ise öncelikle eklenecek kabloların aynı kesitte olmalarını dikkat edilir. O kesite göre Ek mufu alınır. Kablo eki standartlara uygun bir şekilde yapılır. Ek yapılırken faz sırasına dikkat edilir. Ek yerlerinde en az 2 metrelik “S” şeklinde pay bırakılacaktır. Ek yerleri mekanik olarak zorlanmamalı içine su veya nem sızması önlenmeli ve iyi bir iletkenlik sağlamalıdır. Kablolara enerji verilerek test edilir.” düzenlemesi,

“Yenilenecek ve İlave Yapılacak Tesisler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdare Kontrol elemanları tarafından yenilenmesi istenen kesimler veya ilave olarak yapılması istenen tesislerle ilgili güç artırımı veya yeni güç taleplerinin takibi, gerekli her türlü projelerin hazırlanması, idare ve ilgili dağıtım kuruluşlarında onaylatılması iş kapsamında yapılacaktır. Bu çalışmalarla ilgili Yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Yeni yapılacak tesisler, yürürlükte bulunan yönetmelik ve şartnamelere uygun olarak yapılacak, İlgili Dağıtım Kuruluşlarınca kabul işlemleri yaptırılarak, yeni tesisler enerjilendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat poz tariflerinde 41 adet özel poza ilişkin tariflere yer verilmiş olup, söz konusu 41 kalem içinde Özel-01 poz nolu “Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” iş kalemi dışında 2 adet araç kiralamaya ilişkin iş kalemi, 35 adet malzemeye ilişkin iş kalemi ileÖzel-37 poz nolu “Trafo merkezlerinin kimyasallarla temizlenmesi ve kaplanması”, Özel-38 poz nolu “İzolasyon Yağı testi” ile Özel-41 poz nolu “Arıza tespit cihazı ile O.G. ve A.G. Yeraltı kablo arızasının tespit edilmesi” kalemlerinden bulunduğu, devamında “iş bu birim fiyat tarifleri 12 sayfadan ibaret olarak düzenlenmiştir. Özel pozlar haricinde kalan ve poz numaraları verilen iş kalemleri için TEDAŞ Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat tariflerinin geçerlidir.” ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin hazırlanan Teknik Şartname’nin yapılacak işin konusu maddesinde ihale konusu işin kapsamının aydınlatma sistemlerinin bakım ve onarımları ile yenilenecek ve ilave yapılacak işleri şeklinde tanımlandığı, ayrıca ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde 189 satır açıldığı ve birim fiyat teklif cetvelinin aydınlatma ve elektrik sistemlerinin bakımı, onarımı ve arızalarının giderilmesi ile bazı kesimlerin yenilenmesi, kiralama, malzeme, montaj, trafo merkezlerinin kimyasallarla temizlenmesi ve kaplanması, İzolasyon Yağı Testi, Arıza Tespit Cihazı ile O.G. ve A.G. Yeraltı Kablo Arızasının Tespit Edilmesi, Saç Köşk, Pano, Demirkapı v.b. Malzemenin Boyanması, 150 mm Yönlendirebilir Yatay Delgi (HDD) Metodu İle Delik Açılması, C 30/37 Sınıfında beton, patlayıcı madde kullanmadan her türlü demirli ve demirsiz betonun yıkılması ve yol bakım ve onarımlarında geçici trafik işaretlemesi için malzeme temini, işaretleme yapılması ve emniyet tedbirlerinin alınması iş kalemlerinden oluştuğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca işin oransal olarak büyük bir kısmının bakım ve onarım işinden oluştuğu, anılan Şartname’nin yenilenecek ve ilave yapılacak tesisler “ başlıklı 5’inci maddesinde ise “idare kontrol elemanları tarafından yenilenmesi istenen kesimler veya ilave olarak yapılması istenen tesislerle ilgili güç artırımı veya yeni güç taleplerinin takibi, gerekli her türlü projelerin hazırlanması” şeklinde iş tanımının yer aldığı, ilgili düzenlemeden yenilenecek kesimlerin hangi kesimler olduğunun net olarak belirlenmediği, ayrıca yenilenecek kısımlara ilişkin bir projenin bulunmadığı,

Kaldı ki 1.179.132,50 TL tutar ile 2.879.016,75 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin % 40’ını oluşturan Özel-01 numaralı “Aydınlatma ve Elektrik Sistemlerinin Bakımı, Onarımı ve Arızalarının Giderilmesi ile Bazı Kesimlerin Yenilenmesi” iş kaleminde girdilerin “Elektrik Mühendisi”, “Elektrik Teknisyeni”, “Düz İşçi”, “Sürücü” ve “Araç (Özel Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerde) Günlük Ücreti (Sürücüsüz)” kalemlerinden ibaret olduğu ve ödemenin “gün” üzerinden yapılacağı, ihale konusu işin yapım işi olarak çıkılmasına gerekçe gösterilen “Bazı kısımların yenilenmesi” işinin Özel-01 poz nolu iş kalemi kapsamında yapılacağı anlaşılmakla birlikte söz konusu kalemin birim fiyat tarifinde “Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar :

0 4 Otoyollarında bulunan, otoyol ana gövde, kavşak kollan, Gişe Alanları ve Diğer Tesislerdeki aydınlatma sistemlerinin bakımı, onarımı ve arızaların giderilmesi ile bazı kesimlerin yenilenmesi işlerinin Özel Teknik ve Teknik Şartnameler ile eklerinde ta rif edildiği şekilde yapılmasıdır.

•“Birim fiyata dâhil olmayan masraflar” başlığı altında belirtilenler dışında kalan, Özel Teknik ve Teknik Şartnameler ile eklerinde tarif edilen işlerinin yapılması için gerekli her türlü işçilik,

•Bu hizmet için çalışan personelin ücretleri ve giderleri (maaş, işyerine ulaşım, yemek, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat gereği mesai sonrasında, izin ve tatil günlerinde çalışma halinde ödenmesi gereken her türlü ücretlervb.),

•Araçların ücretleri ve giderleri,

•Temin edilen veya İdarece verilen malzemelerin montajları, montaj esnasında kullanılacak malzeme, alet, edevat,

•Bakım ve onarım için gerekli araç ve gereçler,

•Araçların otoyol ücret toplama istasyonlarından geçiş ücretleri,

•Sözleşme gideri, yüklenici kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar:

KDV hariç, birim fiyata dâhil edilmemiş hiçbir masraf yoktur.” şeklinde belirlemenin yapıldığı, anılan birim fiyat poz tarifinin işçilik ve araç giderlerinden ibaret olduğu, dolayısıyla yapım işlerine ilişkin olarak teknik bir belirlemenin de yapılmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan yaklaşık maliyet incelenmesi neticesinde ise, hizmet alımı kapsamında yer alan işlerin parasal tutarının, yapım işi kapsamında değerlendirilebilecek işlerden çok daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Yapılan tespitler neticesinde yapım işlerinin ihalede, hizmet alımı kapsamında değerlendirilecek işlerden nitelik itibariyle daha önemli olduğunun söylenmesinin mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetteki yapım işleri oranının önemli bir oran oluşturmadığı, bu haliyle işin bir hizmet alımı ihalesi olduğu ve bu işlerin nitelik itibariyle de ihalenin önemli bir bölümünü oluşturduğu görülmektedir.

Ayrıca, en elverişsiz koşulda bile, Kanun’un 62’nci maddesi uyarınca yapım ihalesine çıkılırken ihale dokümanında ön proje veya kesin projeye yer verilmesi gerekmekle birlikte ihale dokümanı kapsamında herhangi bir projeye yer verilmediği, zira dokümanda yapılması öngörülen kesin bir imalattın tarif edilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, hizmet alımı ve yapım işleri tanımlanırken işler sayma yöntemiyle belirlenmiş ve sayılan yapım işlerine nitelik itibarıyla benzer olan işler de yapım işi kapsamında kabul edilmiştir. Bu çerçevede, yapım işleri arasında ismen sayılmayan bir işin yapım işi olarak kabul edilebilmesi için, bu işin yapılma tekniğinin ismen sayılan işlere benzerliği yanında, uygulama projesini ya da kesin projeyi de kapsayan teknik şartnameye dayanması, yapım müteahhidinin deneyiminin arandığı ve onun uzmanlık alanına giren işlerden olması, vasıfsız işgücünden ziyade ağırlıklı olarak malzeme, makine ve ekipman girdisine ihtiyaç duyulması ve istisnalar dışında fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi koşulunun aranması gerekmektedir.

Diğer yandan, isteklilerin ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterliklerinin tespiti amacıyla isteklilerde aranılacak yeterlik kriterleri de farklılıklar göstermektedir. Örneğin mesleki ve teknik yeterliğinin tespiti kapsamında iş deneyim belgesinin istenilip istenilemeyeceği hususunda, yapım işlerinde mutlaka iş deneyim belgesi istenilmesi gerekirken, hizmet alımı ihalelerinde belirli bir limitin altında iş deneyim belgesinin istenilmesi idarenin takdirine bırakılmıştır. Yine isteklilerden istenilecek iş deneyim tutarı da yapım işleri ile hizmet işlerinde farklılık göstermektedir. Hizmet işlerinde iş deneyim tutarı %25-%50 oranı aralığında istenilebilirken, yapım işlerinde bu oran %50-%100 aralığında olup, ihaleye hizmet alımı ihalesi olarak çıkıldığında istekliler daha düşük bedelli bir iş deneyim belgesi ile ihaleye katabilecek bu da daha rekabetçi bir ihale gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. Ayrıca hizmet alımı işlerinde benzer işin tarifinin ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler dikkate alınarak yapılması gerekirken, yapım işlerinde benzer işin tarifi ihale edilecek yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğu tespit edilerek bu grubun esas almak suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler sonucunda, ihale yaklaşık maliyetinin büyük bir kısmının hizmet işlerinden oluştuğu, bir yapım işi ihalesinde ihale dokümanında ön proje veya kesin projeye yer verilmesi gerekirken ihale dokümanı kapsamında herhangi bir projeye yer verilmediği, ihale konusu işin mevzuatta sayılan yapım işleri ve “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer verilen iş grupları arasında sayılmadığı, ayrıca dokümanda yapılması öngörülen kesin bir imalattın da tarif edilmediği, ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereğince idarelere verilen rekabeti sağlama görevi nedeniyle idareler ihaleye çıkarken ihale usulünü doğru belirlemekle yükümlü olduğu gibi, ihale türünü de doğru belirlemekle de yükümlü olduğu dikkate alındığında, başvuruya konu ihalenin bir yapım işi ihalesinden ziyade, bir hizmet alımı ihalesi niteliğinde olduğu, bu nedenle ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin ihaleye katılımı daralttığı ve buna göre idarenin rekabeti sağlama görevini yerine getirmediği, bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırılık oluşturduğu kanaatine varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.7’nci maddesinde “2.7. İhale konusu işin (Ek-1)’de yer alan listede bulunan hiçbir gruba dâhil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 2.13’üncü maddesinde “(C), (D) ve (E) grubu işlerde; idare tarafından montaj dahil mal veya hizmet alımı olarak ihaleye çıkılması ve yeterlik için iş deneyimi istenmesi durumunda, anılan işlere ilişkin yapım iş deneyim belgeleri ile ihaleye katılmak mümkündür.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ’in Ekinde yer alan tabloda D Elektrik Grubu İşlerin altında V. Grup İşler olarak “V. GRUP: AYDINLATMA İŞLERİ

1. Köprü aydınlatma işleri

2. Yol aydınlatma işleri

3. Tünel aydınlatma işleri

4. Tarihi mekân aydınlatma işleri

5. Açık alan aydınlatma işleri

6. Stadyum ve spor sahaları aydınlatma işleri

7. Tehlikeli alan aydınlatma işleri

8. Havaalanı pisti aydınlatma işleri” listesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan D/V grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar:Elektrik Mühendisliği'dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birinci iddia kapsamında yapılan incelemede, söz konusu işin yapım işinden ziyade hizmet alımı olarak ihale edilmiş olmasının gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak, benzer işe ilişkin iddia, birinci iddiadan bağımsız olarak aşağıdaki şekilde değerlendirilmiştir.

Benzer bir tartışmayla, ihale konusu işin ekseriyletle bakım onarım işlerinden oluştuğu, benzer işin ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren işler arasından seçilmesi gerektiği, bu durumda ihale konusu işin önemli bir kısmını oluşturan bakım onarım işine ilişkin iş deneyim belgesi ile ihaleye katılmalarının sağlanmasının gerektiği,

Ancak, idarece, işin küçük bir kısmını oluşturan yenileme işi özelinde benzer işin belirlendiği dolayısıyla, benzer işin ihale konusu işle nitelik bakımından benzerlik göstermediği, ihale konusu işten nitelik ve uzmanlık bakımından daha ileri bir işin benzer iş olarak seçildiği,

Ağırlıklı kısmı Tebliğ’in ekinde yer alan listede bulunan hiçbir grupta yer almayan bir hizmet alımı olan ihale konusu işin yapım ihalesi olarak çıkılmış olması sebebiyle, idarece aktarılan Tebliğ’in 2.7’nci maddesi uyarınca ihale konusu işin ağırlıklı kısmını oluşturan işin niteliğine göre rekabeti engellemeyecek bir iş tanımı yapılmış olması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihaleye hizmet alımı olarak çıkılmış olunsa idi ihale konusu işi içeren yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sahibi kişilerin de ihaleye katılmalarının mümkün olacağı, böyle bir durumda ihaleye hem hizmet sunucularının hem de yapım müteahhitlerinin katılımının sağlanıp rekabetin artırılacağı düşünülmektedir. Ancak, somut olayda, ihaleye yapım ihalesi olarak çıkılmış olması sebebiyle aynı işi yapabilecek hizmet sunucuların katılımı engellenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, söz konusu ihalede belirlenen benzer işin ihale konusu işle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren işler arasından seçilmediği ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi