KİK Kararı: 2016/UY.III-2227

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/049
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 31.08.2016
Karar No : 2016/UY.III-2227

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çolakoğlu İnş. Tur. Enerji Üretimi San. ve Tic. A.Ş. - Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi,

Kazım Özalp Mah. Rabat Sok. No: 22/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğü,

İnönü Mah. Rauf Denktaş Cad. No: 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/176977 İhale Kayıt Numaralı “Kastamonu Tosya Akbük Göleti Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 23. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.02.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kastamonu Tosya Akbük Göleti Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çolakoğlu İnş. Tur. Enerji Üretimi San. ve Tic. A.Ş. - Öz Aras Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 26.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 12.08.2016 tarih ve 46048 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1864 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- Anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili açıklamaları uyarınca yer verilmesi zorunlu ibarelerin yazılarak meslek mensubunca imzalanıp mühürlenmediği, bahse konu fiyat tekliflerini veren firmaların üretici olduğunu gösterir belgelerin açıklama ekinde sunulmadığı gibi fiyat tekliflerine konu malların üretildiği tesislere ve söz konusu tesislerin işin yapılacağı yere olan uzaklığı bilgilerine de yer verilmediği, ayrıca anılan tekliflerin açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı için alındığı, makine, nakliye ve işçilik girdilerinin ayrıntılı olarak belirtilmediği, bu durumun analizlerde yer verilen işçilik miktarlarının azaltılmasına ve asgari işçilik ücretinin altında işçilik ücreti öngörülmesine imkân sağladığı,

- Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde nakliye mesafeleri ve nakliye fiyatlarının doğru hesaplanmadığı, ayrıca nakliyeler için alınan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı,

- Adı geçen istekli tarafından açıklamaları kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerde yer verilen imalat miktarları ile idare tarafından hazırlanan analizlerdeki imalat miktarları arasında %10'unun üzerinde uyumsuzluk bulunduğu,

- Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde ihale tarihinde geçerli olan akaryakıt birim fiyatlarının altında fiyat öngörüldüğü,

- Fiyat teklifleri ile meslek mensubunca düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname döneminde hazırlanıp hazırlanmadığı, fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenme tarihlerinin aynı olup olmadığı ve söz konusu tutanaklar ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olup olmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği, açıklama istenilen iş kalemlerinin 2016 yılı kamu kurum kuruluşları birim fiyatları ile karsız toplam 21.147.264 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda adı geçen isteklinin teklif bedeli ile söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklama sunulmasının mümkün olmadığı, açıklamalar kapsamında yapım yönteminin ekonomik olması, teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ile işin özgünlüğüne ilişkin bir açıklama sunulmadığı, öte yandan sunulan analizlerde gösterilen kar ve genel giderlerin, karar pulu, SGK, all risk sigorta, vergi, kesin teminat masrafı, teknik personel giderleri, şantiye kurulumu, yüklenici karı gibi giderleri karşılayıp karşılamadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 20.05.2016 tarihli ihale komisyon kararı ile teklifi sınır değerin altında olan 4 istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. ile Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği ve ihalenin Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da söz konusu isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen “AK-01”, “AK-02”, “AK-03”, “AK-04”, “AK-05” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak Teknik Patlayıcı Madde İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Asil İnş. San. ve Tic. A.Ş.nden alınmış fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından anılan Tebliğ’de yer verilen ibarelerin yazılarak imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin, fiyat tekliflerinin ekinde firmaların üretici olduğunu gösterir belgeleri veya fiyat tekliflerine konu malların üretildiği tesislere ilişkin bilgi ve belgeleri sunmasına yönelik herhangi bir zorunluluk bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla beraber, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan fiyat tekliflerine ek olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gerekli görülmesi halinde idare tarafından meslek mensubundan istenebileceği ve idarece buna lüzum görülmediği hususları göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata aykırı olarak düzenlendiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Öte yandan, bahse konu fiyat tekliflerinin açıklama istenilen iş kalemlerine ait dinamit(gom II), “B-15.310” poz numaralı barajlarda kaya kazılması, dolgu veya depoya konulması pozuna ait malzemenin taşınması(200 m.), “B-15.306” poz numaralı barajlarda yumuşak kaya zeminlerin kazılması, dolgu veya depoya konulması pozuna ait malzemenin taşınması(200 m.), “B-15.301” poz numaralı barajlarda kaya ve batak zeminler hariç her cins ve klasta zeminlerin kazılması, depoya konulması pozuna ait malzemenin taşınması(200 m.), “B-15.312” poz numaralı barajlarda ocak ve ariyet sahalarında kaya kazılması ve dolgu sedde veya baraj dolgusu konulması pozuna ait malzemenin taşınması(800 m.), “B-15.302” poz numaralı barajlarda ocak veya malzeme ariyet sahalarında kaya ve batak zeminler hariç her cins ve klasta zeminlerin kazılması ve dolgu sedde veya baraj dolgusu konulması pozuna ait malzemenin taşınması(3350 m.), “B-15.343/B” poz numaralı barajlarda filtre malzemesi konulması(elenmiş) pozuna ait malzemenin taşınması(1000 m.) ve “B-15.343/B” poz numaralı barajlarda filtre malzemesi konulması(elenmiş) pozuna ait malzemenin taşınması(18000 m.) adlı analiz girdilerine ilişkin olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı için alınmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, 03.517 poz numaralı “Kompresör 2 tabancalı 210 cfm’lik”, 03.521 poz numaralı “Yükleyici 1 ½ yd3 ve 550 libre taşıma gücü takriben 80 DHP” ve 03.531 poz numaralı “Elek makinası takriben universal SB 60 emsali” adlı analiz girdileri için tek bir fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ne var ki söz konusu analiz girdileri içerisinde makine, akaryakıt ve işçilik gibi aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ayrı ayrı açıklanması gereken alt analiz girdilerinin bulunduğu anlaşıldığından, bahse konu analiz girdileri için yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama getirdiği iş kalemi analizlerinin, anılan Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi gereğince isteklilere verilen analiz formatına ve miktarlarına uygun olduğu, söz konusu analiz girdilerinde yer verilen nakliye mesafeleri ve nakliye fiyatlarında herhangi bir hesap hatası bulunmadığı, aynı Tebliğin 45.1.9’uncu maddesi uyarınca analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, akaryakıt fiyatı için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından “04.109” poz numarası ile yayımlanan ve 2016 yılı birim fiyatı 3,45 TL olan mazot(motorin) fiyatının esas alındığı tespit edilmiş olup, anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarına göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği ve fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikâyet dilekçesinde “fiyat teklifleri ile meslek mensubunca düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname döneminde hazırlanıp hazırlanmadığı, fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenme tarihlerinin aynı olup olmadığı ve söz konusu tutanaklar ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olup olmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği, açıklama istenilen iş kalemlerinin 2016 yılı kamu kurum kuruluşları birim fiyatları ile karsız toplam 21.147.264 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda adı geçen isteklinin teklif bedeli ile söz konusu iş kalemlerine ilişkin açıklama sunulmasının mümkün olmadığı, açıklamalar kapsamında yapım yönteminin ekonomik olması, teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ile işin özgünlüğüne ilişkin bir açıklama sunulmadığı, öte yandan sunulan analizlerde gösterilen kar ve genel giderlerin, karar pulu, SGK, all risk sigorta, vergi, kesin teminat masrafı, teknik personel giderleri, şantiye kurulumu, yüklenici karı gibi giderleri karşılayıp karşılamadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği” yönündeki iddialarına yer verilmediği görülmüş olup, şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddiaların itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, bahse konu iddialar açısından başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin nasıl belirleneceği, teklifi tespit edilen sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilip istenilemeyeceği, istenilmesi halinde nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama isteneceği belirtilmiştir.

İhale dosyası incelendiğinde, teklifi sınır değerin altında olan 4 istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. ile Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin açıklaması uygun bulunan Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Çolakoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Öz Aras Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemleri ile bu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da söz konusu isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

Analizlerle açıklanması istenilen iş kalemlerinden “AK-01”, “AK-02”, “AK-03”, “AK-04”, “AK-05” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin makine, ekipman, malzeme ve işçiliklerin herhangi bir poz numarası olmadan isteklilere gönderildiği, Kamu İhale Genel Tebliğin 45.1.4’üncü maddesi gereği paçal oluşturulan iş kalemlerini oluşturan imalatların poz numaralarının verilmesi gerektiği dikkate alındığında ve istekliler tarafından bu iş kalemlerinin analiz girdilerinden olan “Kompresör 2 tabancalı 210 cfm’lik”, “Yükleyici 1 ½ yd3 ve 550 libre taşıma gücü takriben 80 DHP” ve “Elek makinası takriben universal SB 60 emsali” adlı analiz girdileri için Asil İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nden alınan proforma faturanın sunulduğu, söz konusu analiz girdilerinin birim fiyatlarının aynen iş kalemine ilişkin analiz formatına aktarıldığı, söz konusu analiz girdileri içerisinde makine, akaryakıt ve işçilik gibi aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ayrı ayrı açıklanması gereken girdilere yer verildiği, alt analiz girdilerinde yer alan makine, akaryakıt ve işçilik gibi girdi maliyetlerinin analiz girdileri içerisinde açıklaması yapılan birim fiyatın içerisinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği değerlendirildiğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin bahse konu üç analiz girdisi için yapmış olduğu açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı, bu ne nedenle idarece ihalenin Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması yerinde bulunduğundan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılıyorum.

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi