KİK Kararı: 2016/UY.III-2223

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/049
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 31.08.2016
Karar No : 2016/UY.III-2223

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Proyap İnşaat A.Ş.,

Kızılırmak Mahallesi Ufuk Üniversitesi Cad. No: 7/8 Çukurambar/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü,

Kazım Dirik Mahallesi Sanayi Caddesi No:41 35100 Bornova/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/179295 İhale Kayıt Numaralı “Akhisar Ayr-14 Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 27.01.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Akhisar Ayr-14 Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Proyap İnşaat A.Ş.nin 01.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 15.07.2016 tarih ve 40657 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1678 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğuna karar verildiği, ihale komisyonunca, sorgulamaya tabi iş kalemlerinde yer alan işçilik pozlarının bir kısmı için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında fiyat teklif edildiği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ihale tarihi itibariyle Karayolları birim fiyatları ile Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarının yayınlanmadığı, bu sebeple 2015 yılı rayiç fiyatları kullanılarak teklif bedellerinin oluşturulduğu, yaklaşık maliyetinde 2015 yılı birim fiyatları kullanılarak hazırlandığı dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklamalarında 2015 yılı saatlik işçilik ücret bedeli kullanılması sebebiyle açıklamalarının reddedilmesinin yerinde olmadığı,

2. İhale komisyonu kararında ““DUVK” ve “YAR1” iş kalemlerinin tamamı için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu ancak bu fiyat teklifinin asıl, noter onaylı suret veya idarece aslına uygun olduğuna dair şerh düşülmüş örneği olmayıp renkli fotokopi olduğu, diğer yandan ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği ancak mevzuat gereği fiyat teklifinin üzerinde yazılan ibareden fiyat teklifinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olduğu anlaşılamadığı...” şeklinde yer verilen gerekçe ile tekliflerinin reddedildiği, ancak “DUVK” ve “YAR1” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma faturanın asıl olduğu ve ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklama uyarınca söz konusu fiyat teklifine ilişkin tereddütlerin giderilmesi için tutanağın ilgili meslek mensubundan istenilmesi gerektiği, bu durumun idareler açısından zorunluluk teşkil ettiği gibi istekliler açısından da hak olduğu,

3. “Özel-SY2” ve “Özel-SY3” iş kalemlerinde yer alan C16/20 ve C30/37 beton harcına İlişkin olarak açıklamaları kapsamında sunulan fiyat teklifinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olarak hazırlandığının anlaşılmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklama uyarınca fiyat teklifine ilişkin tutanağın ilgili meslek mensubundan istenilmeden reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu,

4. İhale komisyonu kararında “Özel-3” iş kaleminin tamamı için KLV İnşaat A.Ş. den fiyat teklifi alındığı ancak yapılan araştırmalarda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanlarında otokorkuluk imalat ve montajının bulunmadığı, ayrıca fiyat teklifinin üzerinde yazılan ibareden fiyat teklifinin maliyete dayalımı yoksa satışa dayalımı olduğu anlaşılamadığı…” şeklinde yer verilen gerekçe ile tekliflerinin reddedildiği, ancak KLV İnşaat A.Ş.nin faaliyet alanında olan veya olmayan işlerin araştırılarak bulunan sonucun sağlıklı olmayacağı, proforma faturada imzası bulunan mali müşavir, serbest mali müşavir gibi yetkili yetkili kılınmış ilgili meslek odasına kayıtlı kişilerden söz konusu şirketin otokorkuluk imalat ve montajı işinin faaliyet alanında olup olmadığına dair sorgulama yapılmaksızın, söz konusu hususa ilişkin olarak tereddüt duyulan konulara yönelik olarak taraflarından ek bilgi ve belge istenilmeden karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu,

5. İhale komisyonu kararında “Mazot için bazı analizlerde 2016 rayiç bedeli olan 3,45 TL nin, bazı analizlerde 2015 yılı rayici olan 3,74 TL nin bazı analizlerde ise 0,50 TL bedelin yazıldığı, amonyum nitrat-fuel oil karışımı için 2,24 TL ve 3,76 TL olmak üzere farklı bedellerin yazıldığı, her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K nin 210 ve 225 olarak farklı alındığı, teklifin açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama İstenilmeyen analiz girdileri ile birlikte bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, farklı iş kalemleri İçerisinde de olsa benzer nitelikteki girdilere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerektiği…” şeklinde yer verilen gerekçe ile tekliflerinin reddedildiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalarda, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek iş kalemlerinin neler olduğunun belirtildiği, söz konusu açıklamalar dikkate alınarak idarece açıklama istenmeyecek iş kalemlerinin belirtildiği, açıklama istenilmeyecek olan girdi kalemlerinde fiyat sorgusu istenilmeyecek olup poz numarası, poz tarifi, birimi ve miktarının yazılması gerektiği, bu açıklamalar dikkate alındığında farklı rayiç bedeller yazılan iş kalemlerinde farklılıklar olabileceği, açıklama istenilmeyecek olan iş kalemlerine yazılan rayiç fiyatların toplamlarının fiyatı etkilemeyecek düzeyde olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasının kamusal zarara neden olacağı, tekliflerinin reddedilme gerekçesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırma taş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlılı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Akhisar Ayr-14 Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü Ve Üst Yapı İşleri

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100 + 2015E040250

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

(Km:0+000-8+000) Ve (Km:14+000-40+872,406) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü Veüst Yapı İşleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Akhisar Ayr.-14. Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a)İhale kayıt numarası: 2015/179295

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) Tekliflerin sunulacağı adres: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü İhaleler Başmühendisliği (Kazım Dirik Mah. Sanayi Cad. No:41 Bornova / İZMİR)

ç) İhalenin yapılacağı adres: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü İhale Salonu (Kazım Dirik Mah. Sanayi Cad. No:41 Bornova / İZMİR)

d) İhale (son teklif verme) tarihi: 27.01.2016

e) İhale (son teklif verme) saati: 10:00

f) İhale komisyonunun toplantı yeri:Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü İhale Salonu (Kazım Dirik Mah. Sanayi Cad. No:41 Bornova / İZMİR)…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır…” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhale işlem dosyası ve ekleri incelendiğinde; ihale konusu işin adının “Akhisar Ayr-14 Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri” olduğu, ihale tarihinin “27.01.2016” olduğu, söz konusu ihalede teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği anlaşılmıştır.

28.06.2016 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; söz konusu ihalede 96 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, istekliler tarafından ihaleye 89 adet teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde bu tekliflerden 60’ının geçerli teklif olarak kabul edildiği, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca geçerli teklifler dikkate alınarak gerçekleştirilen hesaplamalar neticesinde hesaplanan sınır değerin 75.829.884,08 TL olarak tespit edildiği, teklifi sınır değerin altında kalan 27 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen isteklilerden Doğusan İnş. Tic. A.Ş., Burkay İnş. Mad. En. Müh. Tur. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti., Proyap İnş. A.Ş., Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş., Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. ve Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, aşırı düşük teklif açıklamasını süresi içerisinde idareye sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, söz konusu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca incelenmesi neticesinde Doğusan İnş. Tic. A.Ş., Burkay İnş. Mad. En. Müh. Tur. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti., Mautek İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş., ve Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği,

Proyap İnş. A.Ş.ye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; “sorgulamaya tabi iş kalemlerinde yer alan işçilik pozlarının bir kısmı için ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin (7,32TL/sa) altında ücret yazıldığı, “Duvk” ve “Yar1” iş kalemlerinin tamamı için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu ancak bu fiyat teklifinin asıl, noter onaylı suret veya idarece aslına uygun olduğuna dair şerh düşülmüş örneği olmayıp renkli fotokopi olduğu, diğer yandan ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği ancak mevzuat gereği fiyat teklifinin üzerinde yazılan ibareden fiyat teklifinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olduğunun anlaşılamadığı, Özel-3 iş kaleminin tamamı için KLV İnşaat A.Ş. ’den fiyat teklifi alındığı ancak yapılan araştırmalarda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanlarında oto korkuluk imalat ve montajının bulunmadığı, ayrıca fiyat teklifinin üzerinde yazılan ibareden fiyat teklifinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olduğunun anlaşılamadığı, Özel-SY2 ve Özel-SY3 iş kaleminde yer alan C16/20 ve C30/37 beton harcına ilişkin fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubu tarafından yazılan ibareden fiyat teklifinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olduğunun anlaşılamadığı, fiyat teklifi sunulan diğer tüm analiz girdilerinde de fiyat teklifinde yazılan ibarelerden fiyat tekliflerinin maliyete dayalı mı yoksa satışa dayalı mı olduğunun anlaşılamadığı, mazot için bazı analizlerde 2016 rayiç bedeli olan 3,45 TL’nin, bazı analizlerde 2015 rayici olan 3,74 TL’nin bazı analizlerde ise 0,50TL bedelin yazıldığı, amonyum nitrat-fuel oil karışımı için 2,24 TL ve 3,76 TL olmak üzere farklı bedellerin yazıldığı, her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K’nın 210 ve 225 olarak farklı alındığı, teklifin açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri ile birlikte bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında, farklı iş kalemleri içerisinde de olsa benzer nitelikteki girdilere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlanamayacağı ve sağlıklı bir rekabet ortamının oluşamayacağı” şeklinde yer verilen gerekçeler ile başvuru sahibinin teklifinin reddedildiği,

İhale komisyonunca İdari Şartname’nin 35.1 maddesi uyarınca fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Emiroğlu İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilen Proyap İnş. A.Ş.ye EKAP üzerinden 27.04.2016 tarihinde " Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri(“YAR”, “YAR1”, “DUVK”, “ÖZEL-SY2”, “ÖZEL-SY3”, “ÖZEL-SY4”, “ÖZEL-ÜY1”, “ÖZEL-ÜY2”, “ÖZEL-3”) ile açıklama talep edilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

31.12.2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararında 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında bir günlük asgari ücretin 54,9 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 27.01.2016 olan ihale tarihinde saatlik asgari ücretin 7,32 TL (54,9TL/7,5 saat) olduğu anlaşılmıştır.

Proyap İnş. A.Ş. tarafından 04.05.2016 tarihli ve MRK.16/11 sayılı yazı ekinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından “ÖZEL-SY2” iş kalemine ilişkin açıklaması kapsamında sunmuş olduğu analizlerde yer alan “makinist yardımcısı”(6,45 TL), “marangoz usta yardımcısı”(5,90 TL), “düz işçi (5,75 TL)” işçilik fiyatının, “ÖZEL-SY3” iş kalemine ilişkin açıklaması kapsamında sunmuş olduğu analizlerde yer alan “makinist yardımcısı”(6,45 TL), “düz işçi (5,75 TL)” işçilik fiyatının, “YAR” iş kalemine ilişkin açıklaması kapsamında sunmuş olduğu analizlerde yer alan “makinist yardımcısı”(6,45 TL), “yağcı”(5,90 TL), “erbab işçi”(6,15 TL) işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin (7,32 TL/saat) altında olduğu tespit edilmiş olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer verilen açıklamalar dikkate alındığında Proyap İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup ihale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.7. Belgelerin sunuluş şekli

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler...”düzenlemesi yer almaktadır.

Proyap İnş. A.Ş. tarafından 04.05.2016 tarihli ve MRK.16/11 sayılı yazı ekinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından “DUVK” ve “YAR1” iş kalemlerine ilişkin analiz giderlerini tevsik etmek amacıyla “Akbaş Proje Müteah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.” tarafından 02.05.2016 tarihinde düzenlenen ve SMMM “Hasan Yardımcı” tarafından onaylanan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde “birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” şeklinde SMMM beyanı, TÜRMOB kaşesi ve SMMM imzasının yer aldığı, sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan meslek mensubu beyanında satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının belirtilmediği gibi söz konusu beyanın bu haliyle Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlanan fiyat teklifleri üzerinde bulunması gereken ibare ile birebir uyuşmadığı görüldüğünden mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında sunduğu “Akbaş Proje Müteah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.” tarafından düzenlenen fiyat teklifinin mevzuatta belirlenen belgelerin sunuluş şekillerine aykırılık teşkil edip etmediğine yönelik olarak ise, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat teklifinin aslının idareden talep edilerek ayrıca bir inceleme gerçekleştirilse bile söz konusu fiyat teklifinde yer alan SMMM beyanının Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi açıklamalarına yukarıda yer verilen gerekçelerle aykırılık teşkil ettiği ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca reddedilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu belgeye ilişkin olarak mevzuatta belirlenen belgelerin sunuluş şekillerine aykırılık teşkil edip etmediğine yönelik olarak ayrıca inceleme gerçekleştirilmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Proyap İnş. A.Ş. tarafından “Özel-SY2” ve “Özel-SY3” iş kalemlerine ait analiz formatlarında yer verilen “C16/20” ve “C30/37” (beton harcı hazır beton harçları) analiz girdilerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “Oyab Beton İnş. Nakl. Hiz. İşl. Taah. Tic. Ltd. Şti.” tarafından 02.05.2016 tarihinde düzenlenen ve SMMM “Mükremin Özdemir” tarafından onaylanan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde “birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” şeklinde SMMM beyanı, TÜRMOB kaşesi ve SMMM imzasının yer aldığı, sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan meslek mensubu beyanında satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının belirtilmediği gibi söz konusu beyanın bu haliyle Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlanan fiyat teklifleri üzerinde bulunması gereken ibare ile birebir uyuşmadığı görüldüğünden mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Proyap İnş. A.Ş. tarafından “ÖZEL-3” iş kalemine ilişkin açıklaması kapsamında sunmuş olduğu analizler incelendiğinde; söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “KLV İnşaat A. Ş.” tarafından 02.05.2016 tarihinde düzenlenen ve SMMM “Serkan Gülsen” tarafından onaylanan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde “birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” şeklinde SMMM beyanının yer aldığı, sunulan fiyat teklifi üzerinde yer alan meslek mensubu beyanında satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının belirtilmediği gibi söz konusu beyanın bu haliyle Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen Satış Tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlanan fiyat teklifleri üzerinde bulunması gereken ibare ile birebir uyuşmadığı görüldüğünden mevzuata uygun olmadığı,

Ayrıca başvuru sahibinin ihale komisyonu kararında yer verilen “…KLV İnşaat A.Ş. den fiyat teklifi alındığı ancak yapılan araştırmalarda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanlarında otokorkuluk imalat ve montajının bulunmadığı…” şeklinde yer verilen teklifinin reddedilmesi gerekçesine ilişkin iddiası kapsamında; Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sitesi (www.ticaretsicil.gov.tr) üzerinden ulaşılan 05.03.2015 tarihli ve 44 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde, fiyat teklifi alınan KLV İnşaat A.Ş. şirketinin “Kuruluş Esas Sözleşmesi” “Amaç ve Konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…karayolları, kanallar, kanalizasyonlar, köprüler, barajlar, limanlar ve her türlü restorasyon…” düzenlemesine yer verildiği, karayolu, köprü ve baraj yapım işlerinin niteliği itibariyle otokorkuluk sistemi yapılması ve montajı işlerini de bünyesinde barındırdığı düşünüldüğünde KLV İnşaat A.Ş.nin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmakla birlikte Proyap İnş. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu “KLV İnşaat A. Ş.” tarafından düzenlenen fiyat teklifinde yer alan SMMM beyanının Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen beyana uygun olmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilen Proyap İnş. A.Ş.ye Ekap üzerinden 27.04.2016 tarihinde " Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri(“YAR”, “YAR1”, “DUVK”, “ÖZEL-SY2”, “ÖZEL-SY3”, “ÖZEL-SY4”, “ÖZEL-ÜY1”, “ÖZEL-ÜY2”, “ÖZEL-3”) ile açıklama talep edilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

İdarece 27.04.2016 tarihinde "Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ekinde gönderilen açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatları incelendiğinde; itirazen şikayete konu edilen “Mazot(motorin)” analiz girdisinin “DUVK”, “ÖZEL-3”, “ÖZEL-SY4”, “ÖZEL-ÜY1”, “ÖZEL-ÜY2”, “YAR” ile “YAR1” iş kaleminde açıklama istenilecek analiz girdisi, “ÖZEL-SY2” ile “ÖZEL-SY3” iş kalemlerinde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, “Amontum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisinin ise “ÖZEL-ÜY1”, “ÖZEL-ÜY2”, “YAR” ile “YAR1” iş kaleminde açıklama istenilecek analiz girdisi, “ÖZEL-SY4” iş kaleminde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, “Mazot(motorin)” ile “Amontum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulamasında yer verilen açıklama istenilecek iş kalemlerinin bir kısmında açıklama istenecek analiz girdileri, diğer kısmında açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer verilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamalarına aykırı olduğu, bu nedenle açıklama istenilecek iş kaleminde yer alan itirazen şikayete konu analiz girdilerinin, herhangi bir açıklama istenilecek iş kalemine ait analiz toplamının yüzde üçünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi durumunda diğer açıklama istenilecek iş kalemlerine ait analiz toplamının yüzde üçüne eşit veya altında kaldığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu kararında “…farklı iş kalemleri içerisinde de olsa benzer nitelikteki girdilere verilen teklifin birbiriyle uyumlu olması gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlanamayacağı ve sağlıklı bir rekabet ortamının oluşmayacağı…” şeklinde yer verilen gerekçe ile reddedilmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmekle birlikte yukarıda 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialar kapsamında gerçekleştirilen inceleme ve değerlendirme neticesinde Proyap İnş. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi kararının yerinde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “DUVK” iş kalemine ilişkin açıklamaları incelendiğinde;

Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “DUVK” iş kalemine ait analiz formatlarında yer verilen analiz girdilerinin tamamının açıklanmasına yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş.” tarafından 28.04.2016 tarihinde düzenlenen ve YMM “Erdal Canpolat” tarafından onaylanan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Firmamızdan Akhisar Ayr-14 Bölge Hududu(Sındırgı) Yolu Km:0+000-8+000, Km:14+000-40+872,406 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri için yolda yapılacak her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında drenaj, kanalizasyon hendeği, menfez büzü, kafa hendekleri ile bilimum kanalların dar derivasyon kazıları ve duvar temelinin kazılması işinin bir metreküp fiyatını 7,00 TL (Yedi TL)’den yapmayı taahhüt eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz” ifadesine yer verildiği, ayrıca 1 metreküplük her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında drenaj, kanalizasyon hendeği, menfez büzü, kafa hendekleri ile bilimum kanalların dar derivasyon kazıları ve duvar temelinin kazılması işinin toplam birim fiyatını oluşturan maliyet kalemlerine ayrı ayrı yer verildiği, işçilik kalemine ilişkin 1 metreküplük birim maliyetin 5,00TL olarak fiyat teklifi kapsamında yer verildiği görülmüştür.

İdarece teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilen Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına EKAP üzerinden 27.04.2016 tarihinde " Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ekinde gönderilen açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer verilen “DUVK” iş kalemine ilişkin analiz formatı incelendiğinde;

“DUVK” iş kalemine ilişkin analiz formatı içerisinde yer verilen işçilikle ilgili analiz giderlerinin “formen”, “yağcı”, “operatör makinist”, “dülger ustası” ve “düz işçi”ye ilişkin gider kalemlerinden oluştuğu, DUVK” iş kalemi kapsamında söz konusu işçilikle ilgili analiz giderleri kapsamında gerçekleştirilecek işe ilişkin işçilik toplam birim miktarının 0,96/saat olduğu anlaşılmıştır.

31.12.2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararında 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında bir günlük asgari ücretin 54,9 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 27.01.2016 olan ihale tarihinde saatlik asgari ücretin 7,32 TL (54,9TL/7,5 saat) olduğu anlaşılmıştır.

Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından “DUVK” iş kalemine ilişkin açıklaması kapsamında sunmuş olduğu fiyat teklifinde yer alan işçilik kalemine ilişkin 1 metreküplük birim maliyetin (5,00TL) ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin (7,32 TL/saat) altında olduğu tespit edilmiş olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer verilen açıklamalar dikkate alındığında Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - FY Fer Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi