KİK Kararı: 2016/UY.III-2029

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/046
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 10.08.2016
Karar No : 2016/UY.III-2029

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Ufuk DOĞAN - Optimum Mühendislik,

Nişantaşı Mahallesi Hazım Uluşahin İş Merkezi A Blok No: 532 Selçuklu/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karaman Belediye Başkanlığı Park-Bahçeler Müdürlüğü,

Kirişçi Mahallesi Atatürk Bulvarı No: 79 70100 KARAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/182026 İhale Kayıt Numaralı “Beyazkent Mahallesi Seyir Terası ve Park Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karaman Belediye Başkanlığı Park-Bahçeler Müdürlüğü tarafından 20.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beyazkent Mahallesi Seyir Terası ve Park Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ufuk Doğan - Optimum Mühendislik nin 01.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.07.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 18.07.2016 tarih ve 40826 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1679 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifleri kapsamında sundukları birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan iş kalemleri miktarlarının virgülden sonra 3 basamaklı olacak şekilde hazırlanmasına rağmen taraflarınca sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 71, 78, 84, 85, 107, 109, 122, 123, 135, 153 ve 154 sıra numaralı iş kalemlerindeki miktarların virgülden sonra 2 basamaklı olduğu, bu farklılığın Microsoft Office Excel programından kaynaklandığı, teklif edilen birim fiyatlarla miktarların çarpında birim fiyat teklif cetveli standart formundaki miktarların dikkate alındığı nihai olarak teklif edilen toplam tutarda yanlışlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin “Beyazkent Mahallesi Seyir Terası ve Park Yapım İşi” olduğu, bahse konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, isteklilerden 2 tanesinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 24.06.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Ahmet Baynazoğlu- Somtaş 1 İnş. Maden. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılarak Emrah Konukseven’in ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” 54’üncü maddesinde “…(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:BEYAZKENT MAHALLESİ SEYİR TERASI VE PARK YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Karaman Merkez Beyazkent Mahallesinde yapılacak olan Seyir Terası ve Park yapım işinin proje detay ve teknik şartnamesinde belirtilen yapım işleridir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Karaman” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anılan Kanun’un 36’ncı maddesine göre idarece tekliflerinin uygun olduğunu tespit edilen isteklilere ait birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, bu aşamada birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamda hata olan istekliler açısından aritmetik hata yapıldığının kabul edilip söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

24.06.2016 onay tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde idare tarafından belirlenen imalata esas iş kalemlerinin miktarlarının değişmesi ve bu miktarlarla birim fiyatlarının çarpımlarında bulunan değerlerde aritmetik hata bulunması nedeniyle tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Mehmet Ufuk Doğan-İbrahim Malkoç İş Ortaklığına ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 71, 78, 84, 85, 107, 109, 122, 123, 135, 153 ve 154 sıra numaralı iş kalemleri için idarece hazırlanan standart formdaki miktarlar yerine aşağıdaki tabloda belirtilen farklı miktarların yazıldığı görülmüştür.

Sıra No

Iş Kalemi No

Ölçü Birimi

Miktarı

isteklinin sunduğu

71

Y.23.152

kg

541,688

541,69

78

Y.26.006/405

metrekare

155,815

155,82

84

Y.27.501/08

metrekare

155,815

155,82

85

27.525/1A

metrekare

862,765

862,77

107

Y.23.014

top

13,417

13,42

109

Y.23.015

ton

5,844

5,84

122

Y.23.014

ton

11,344

11,34

123

Y.23.015

ton

25,834

25,83

135

Y.23.015

ton

7,714

7,71

153

Y.23.014

ton

29,443

29,44

154

Y.23.015

ton

58,732

58,73

Yukarıda bahse konu cetvelde yer alan miktarların anılan istekliler tarafından idarece öngörülen miktarın virgülden sonraki 3 haneyi 2 haneye indirmek suretiyle değiştirildiği anlaşılmıştır.

İdarece Standart Form KİK015.5/Y hazırlanmış ve bu form isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmiştir. Standart form incelendiğinde dipnotunda da belirtildiği üzere birim fiyat teklif cetvelinin idarece hazırlanan kısım ve isteklilerce doldurulacak kısım olmak üzere 2 kısımdan oluştuğu, idarece hazırlanan (A1) kısmında iş kaleminin numarası, adı ve kısa açıklaması, ölçü birimi ve miktarı ile istekli tarafından doldurulacak (B1) kısmında ise teklif edilen birim fiyat ve tutar kısımları sıralanmıştır.

İsteklilerin, idarece hazırlanmış A1 bölümünde yer alan Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde idarelerce doldurulması zorunlu olan kısımlara isteklilerin müdahale etmelerine/değiştirmelerine imkân veren bir mevzuat düzenlemesi bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, 71, 78, 84, 85, 107, 109, 122, 123, 135, 153 ve 154 sıra nolu iş kalemlerinde, birim miktarların, idarece istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda olduğu gibi, virgülden sonra üç haneli değil de iki haneli olacak şekilde yuvarlanarak gösterildiği, böylece idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin miktar sütununun söz konusu iş kalemleri için değiştirildiği ve bu nedenle idarenin hazırladığı standart forma uygun olmayan teklif verildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1.(c) maddesinde, doküman içerisinde verilen standart forma uygun teklif mektubunun yeterlik kriteri olarak belirlendiği, birim fiyat teklif cetvelinin birim fiyat teklif mektubunun eki ve ayrılmaz bir parçası olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yapılacak değişikliklerin de bu çerçevede standart formda uygunsuzluğa neden olacağı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 37’nci maddesi hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 39’uncu maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, aritmetik hatanın tanımı miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda hatalar şeklinde yapılmış olup, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin 71, 78, 84, 85, 107, 109, 122, 123, 135, 153 ve 154 sıra nolu iş kalemlerinde kendi miktarları ile birim fiyatlarının çarpımlarının sonucunun matematiksel olarak doğru olmadığı tespit edilmiştir. Örneğin; Başvuru sahibi isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin 78’inci iş kaleminde ihale dokümanında (İdari Şartname’nin ekinde ve idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda) öngörülen miktar olan “155,815 metrekare” yerine “155,82 metrekare” yazıldığı, “30,00 TL” birim fiyat öngörüldüğü, isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde anılan 78’inci kaleme ilişkin tutar olarak ise 4.674,45 TL yazıldığı, halbuki “155,82 metrekare” ile “30,00 TL” birim fiyat çarpıldığında sonuç olarak 4.674,60 TL bulunacağı görülmektedir. Normalde ihale dokümanında belirtilen “155,815 metrekare” miktar yerine isteklinin “155,82 metrekare” miktar yazdığı, buna karşılık isteklinin yazdığı tutarın ise aslında ihale dokümanında öngörülen miktarın birim fiyatla (155,815 metrekare x 30,00 TL) çarpımı sonucu bulunacak tutar olan 4.674,45 TL olduğu görülmektedir. Bu durumun sebebinin de, birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan söz konusu iş kalemlerindeki miktarların virgülden sonra 2 haneli olacak şekilde yuvarlanması, ancak çarpma işleminde virgülden sonraki 3 hanenin kullanılması olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, istekliler tarafından hesaplama işlemi, ister herhangi bir program yardımıyla ister manuel olarak yapılsın birim fiyat teklif cetvelinin değiştirilemeyeceği, hesaplamada hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın idarece isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formundaki değerlerin ve yapılan hesaplamaların doğruluğuna ilişkin sorumluluğun, basiretli tacir olma yükümlülüğü bulunan istekliler üzerinde bulunduğu, bu nedenle başvuru sahibi tarafından hem birim fiyat teklif cetveli standart formuna uygun teklif sunulmadığı, hem de her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların genel toplamında aritmetik hata yapıldığı anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi