KİK Kararı: 2016/UY.III-1832

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/043
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 20.07.2016
Karar No : 2016/UY.III-1832

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Çolakoğlu İnş. Tur. Enr. Ürt. San. ve Tic. A.Ş.-DİDO-RAY Yap. San. Tic. A.Ş. –İNTEKAR Yap. Tur. Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

Kazım Özalp Mah. Rabat Sok. No: 22/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

İller Bankası A.Ş. Ek Tesisleri Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Lojmanları) A-1 Blok 06200 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/180321 İhale Kayıt Numaralı “Tatvan (Bitlis) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 13.06.2016 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tatvan (Bitlis) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çolakoğlu İnş. Tur. Enr. Ürt. San. ve Tic. A.Ş.-DİDO-RAY Yap. San. Tic. A.Ş. –İNTEKAR Yap. Tur. Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 17.06.2016 tarih ve 36308 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1446 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, benzer ihaleler gözetildiğinde, kamu kaynağının verimli kullanılmadığı, ihtiyacın uygun şartlarda sağlanmadığı ve yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçeleriyle bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptal sebeplerinin objektif nitelikte olmadığı, somut gerekçelere dayanmadığı, idarenin takdir yetkisi sınırlarını aştığı, ihaleye üç isteklinin katıldığı, bu üç isteklinin teklifinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, tekliflerinin yaklaşık maliyetin %80,64’üne tekabül ettiği bu nedenle ihalenin iptal edilmesinin emsal kazanmış mahkeme kararlarına ve Kurul kararlarına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanun’un 63’üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Tatvan (BİTLİS) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu: Finansmanın tamamı Bankamızca tahsis edilecek krediden karşılanacaktır.

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

İçm:Ø125-Ø700mm 43719m iletim hattı, Ø75-Ø500mm 173431m şebeke hattı, 5terfi merkezi, 8depo, Kan.+Yağ.:Ø200-Ø1400mm 159471m şebeke, 3765mua. bacası, 6000parsel bacası ve 60000m parsel bağlantısı, 3terfi merkezi, 3deşarj yapımı ve mek.-elk. işleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Tatvan (BİTLİS)

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi

Söz konusu Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde, bu durum bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan başvuru konusu ihalede 20 adet ön yeterlik ihale dokümanı satın alındığı, 29.01.2016 tarihinde ön yeterlik değerlendirmesi yapılan ihaleye 20 adayın katıldığı, 11.04.2016 tarihli Ön Yeterlik Değerlendirme Sonuç Tutanağı ile 9 adayın ön yeterlik başvurularının uygun bulunduğu, tam puan alan 7 adayın teklif vermeye davet edildiği, 7 adayın da doküman satın aldığı, 3 isteklinin teklif verdiği, ayrıca bir isteklinin ise teşekkür mektubu sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 3 isteklinin teklifinin de yeterli olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.

13.06.2016 tarihli İller Bankası Anonim Şirketi Yönetim Kurulu kararı ile “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5.maddesinde “İdareler bu kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne istinaden yapılan inceleme ve değerlendirmede;

-Benzer ihaleler gözetildiğinde,

-Kamu kaynağının verimli kullanılmadığı,

-İhtiyacın uygun şartlarda sağlanmadığı,

-Yeterli rekabetin oluşmadığı,

Görüş ve kanaati ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. ve 40. maddeleri gereğince bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesine, katılanların
Oybirliği ile karar verildi.” şeklinde gerekçe isteklilere bildirilerek ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Şikâyete konu ihaleye katılan 3 isteklinin de teklifinin geçerli olduğu, söz konusu 3 teklifin hepsinin sınır değerin altında ve yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu belirlenmiştir.

Diğer taraftan, idarenin 24.06.2016 tarih ve 16372 sayılı yazısı ile “…İptal edilen Tatvan (BİTLİS) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşinde tenzilat oranı %19 olup;

İçeriği ve kapsamı yaklaşık aynı büyüklükte olan ve dosya inceleme süreci devam eden Muş (MERKEZ) Kanalizasyon, Yağmursuyu ve İçmesuyu İnşaatı ihalesinde 21 istekli teklif vermiş ve verilen teklifler içinde ihale üzerinde kalması muhtemel firmanın indirim oranı %36 civarındadır.

Ayrıca Bankamızca ihalesi sonuçlandırılmış olan aynı bölgedeki aşağıdaki işlerin indirim oranları ise;

•Elmakaya (MUŞ) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi ihalesinde % 32,

•Altınova (MUŞ) Kanalizasyon ye Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı Yapım İşi ihalesinde %30,

•Yeşilova (MUŞ) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi ihalesinde %41,

•Hakkari (MERKEZ) Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi ihalesinde ise %38’dir.

Yukarıdaki örneklemeler dikkate alındığında piyasa şartlarının oluşmadığı görülmektedir. Dolayısıyla kamu yararı düşünülerek ihalenin iptal edilmiş olmasının yerinde olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca ihale konusu işe tahsis edilen ödenek 125.103.600,00 TL olup, en düşük teklif olan 98.854.411,00 TL’ye yaklaşık %9 fiyat farkı, %10 iş artışı ve %18 KDV eklendiğinde 139.861.000,00 TL’ye ulaşmaktadır. Bu durumda da işe tahsis edilen ödeneğin yetmeyeceği görülmektedir.” hususu Kurumumuza bildirilmiştir.

İhalenin iptaline ilişkin İller Bankası A. Ş. Yönetim Kurulu kararındaki gerekçeler incelendiğinde, idarece Kanun’un 5’inci maddesi çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığı, bu kapsamda idarece gerçekleştirilen benzer ihaleler gözetilerek mevcut ihalede yeterli rekabetin oluşmadığı, kamu kaynağının verimli kullanılmadığı ve ihtiyacın uygun şartlarda sağlanmadığı kanaatine varılarak Kanun’un 39 ve 40’ıncı maddelerine istinaden bütün tekliflerin reddedilmesi suretiyle ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Nitekim, benzer ihalelerdeki durumların gözetildiği gerekçesine ilişkin idarenin 24.06.2016 tarihli yazısında da idarece gerçekleştirilen benzer nitelikli yapım işlerinde teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre tenzilat oranları (%32, %30, %41, %38 gibi) gösterilerek bu oranlardan hareketle, incelemeye konu ihalede fiyat tenzilatının (%19) beklenen ölçüde sağlanmadığı, dolayısıyla piyasa şartlarının oluşmadığı kanaatiyle ihalenin iptaline karar verildiği açıklanmıştır.

Bu nedenle, ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilen hususun somut verilere dayalı olarak idarece ortaya konulduğu, bu doğrultuda Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerin idareye yüklediği sorumluluk çerçevesinde ihalenin iptaline ilişkin alınan kararın kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi