KİK Kararı: 2016/UY.III-1762

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/041
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 01.07.2016
Karar No : 2016/UY.III-1762 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Genç İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.,

Kader Sokak No: 8 G.O.P. Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

Merkez Efendi Mah. 3819 Sokak (Nur Sokak) No: 80/B Yunusemre/MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/67335 İhale Kayıt Numaralı “2016 Yılında Manisa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Sahası İçinde Bulunan Yollarda Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitumlu Sıcak Karışım) Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 21.04.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016 Yılında Manisa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Sahası İçinde Bulunan Yollarda Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitumlu Sıcak Karışım) Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Genç İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.06.2016 tarih ve 35891 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1420 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Uyuşmazlık konusu ihalede, altı iş kalemi için eşit beşer puandan teknik puan tespit edilmesinin, isteklilerin fiyatları kendi koşullarına göre oluşturmasının önüne geçmekte olup, bu durumun rekabeti engellediği,

İhaleye ilişkin İdari Şartname incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen altı iş kalemine eşit beşer puandan (5x6) 30 teknik puan tespit edildiği, söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranının aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyetine oranının %70’i ile %115’i arasında kalması durumunda her bir iş kalemi için beşer puan verilmesinin ihale yetkililerince kararlaştırıldığı, anılan hesaplama neticesinde de şirketleri tarafından verilen teklifin puanlamasında şirketleri aleyhine sonuçların doğmasına sebebiyet verildiği, zira her iş kaleminin %70 ile %115’i arasındaki iş kalemlerine beşer puan alınsaydı sadece özel kazı iş kalemi ve TMT hariç diğer iş kalemlerinden firmalarının puan alacağı ve teknik puanı 20 puan olacak iken mevcut açıkça kamu ihale mevzuatına aykırı puanlama sisemi esas alınmak suretiyle ihalenin bir başka istekli uhdesinde bırakılmasına karar verildiği,

Bu itibarla, ihale kapsamında esas alınan puanlama sistemi ile 6 adet iş kalemi için isteklilerce teklif edilen fiyatların, aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %70’i ile %115’i aralığında (%70 ve %115 dahil) kalması durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, buna göre, puan almak isteyen isteklilerce teklif fiyatı belirlenirken olası yaklaşık maliyetin esas alınması gerektiği, serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının fiilen kısıtlandığı, söz konusu düzenlemeyle sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı,

Kurulun da birebir aynı konuda tesis etmiş olduğu 09.04.2014 tarihli ve 2014/ UY.I.1716 sayılı kararı olduğu,

2. Uyuşmazlık konusu ihaleye esas iş kıdemlerinin tespitinde özel kazı (freze) miktarı olması gerekenin oldukça üstünde alındığı,

İhale makamı idare tarafından yaklaşık 102.000 ton BSK (bitümlü sıcak karışım) yaptırılmasının planlandığı, dolayısıyla, işin teknik mahiyeti itibariyle BSK’nın freze edilmesini kapsayan özel kazı miktarı bunun maksimum yarısı civarında, hatta daha azı olması gerektiği, ancak teklife esas teşkil eden ihale dokümanında, idarece özel kazı miktarı keşfe 198.600 metreküp yani (198.600 x 2,4) 474.640 ton olarak alındığı, bir başka deyişle teknik olarak işin gerektirdiği kazı miktarının 10 katından fazla bir biçimde keşfe alınmış olduğu,

Öte yandan idarenin, bahse konu imalatı yapılacak yolların belirli standartlarının olmaması ve buna bağlı olarak projelendirilememesi nedeniyle poza ait miktarın yaklaşık olarak belirlendiğini, ayrıca söz konusu işin birim fiyat olması nedeniyle anılan durumun ihaleyi etkilemeyeceğini ifade ederek, anılan pozun olması gerekenden yüksek alındığını ve yaklaşık maliyete esas söz konusu imalat kaleminin 4734 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinde ifade edilen esas ve usullere aykırı bir biçimde tespit edilmiş olduğunu örtülü bir biçimde kabul etmekte olduğu,

4734 sayılı Kanun’da 5 ve 9’uncu madde hükümlerinin bulunduğu, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde ise, ‘İhale yapılmadan önce idare tarafından, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihtiyaç konusu yapım işinin yaklaşık maliyeti tespit edilir’ hükmü yer almakta olup, ihale sürecinde idarece yapılacak işlemlerde ve değerlendirmelerde bu yaklaşık maliyetin kullanıldığı,

İhalede, teknik olarak işin gerektirdiği kazı miktarının 10 katından fazla bir biçimde keşfe alınmış olması hususunun, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, öte yandan, söz konusu kazı miktarının işin teknik mahiyetinin gerektirdiğinden daha fazla alınmasının ihaleye katılan isteklilerin sağlıklı ve gerçekçi teklif vermelerinin önüne geçecek nitelikte olup, ihale kapsamında rekabetin oluşmasını da engellediği,

Kaldı ki, idarece iş bu poz için 71,15 TL tutarında bir birim fiyat belirlenmiş olup, söz konusu kazı miktarı esas alındığında anılan imalat kalemi için idarece 14.130.390,00 TL tutarında harcama yapılacağı, oysaki gerçekte yapılması gereken kazı miktarının gerçek boyutunun idarece esas alınanın onda birine tekabül ettiği nazara alındığında, anılan işin 1.413.039,00 TL’ye mal edilmesinin mümkün olduğu, bir başka deyişle anılan pozun mevcut haliyle kalması halinde yaklaşık 12.717.351,00 TL tutarında bir kamu zararına sebebiyet verilmesinin söz konusu olacağı, kaldı ki 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi mevcutken, idarenin iddia ettiği gibi imalata konu yolların bir standardının bulunmaması gerekçesiyle, bir imalat kaleminin olması gerekenden oldukça yüksek meblağda esas alınarak ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de buna göre belirlenmesi açıkça kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmekte olup ihalenin iptalini gerektirdiği,

3. İhale kapsamındaki teklifler en yüksek en düşüğe doğru irdelendiğinde tekliflerin arasındaki farkın diğer teklifler arasındaki farklarla mukayese edilmeyecek oranda yüksek olduğunun görüldüğü,

Yaklaşık maliyetin 97.560.816,95 TL olarak, sınır değerin ise 61.956.897,00 TL olarak belirlendiği, ihale kapsamında sunulan teklifler en düşükten en yükseğe doğru sıralandığında en düşük teklifin 59.552.253,00 TL en yüksek teklifin ise 116.978.262,30 TL olduğu ve bu iki teklif arasında yaklaşık iki kata tekabül eden oldukça yüksek oranda bir fark bulunduğunun açıkça görüleceği,

Öte yandan, ihale uhdesinde bırakılan istekli ve yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekliler ile idarece belirlenen yaklaşık maliyet arasındaki fark da nazara alındığında bu farkın yaklaşık 10.000.000,00 TL’ye tekabül eden oldukça büyük bir fark teşkil ettiği,

İhaleye sunulan teklif bedelleri arasındaki bu fark da nazara alındığında, söz konusu teklif bedellerinin gerçekçi ve sağlıklı bir biçimde hazırlanamadığı, mevcut tekliflerle ihale konusu yapım işinin kamu yararına uygun bir biçimde, fen ve teknik kurallarına göre gerçekleştirilemeyeceğinin de açık olduğu, nitekim Kurulun da birebir aynı konuda tesis etmiş olduğu 16.10.2014 tarihli ve 2014/UY.I-3414 sayılı kararı olduğu,

Yine Kurulun benzer bir uyuşmazlık için tesis etmiş olduğu 04.03.2010 tarihli ve 2010/UY.I-694 sayılı bir başka kararında “… Ayrıca, inceleme konusu ihalede idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarı ile isteklilerin teklif fiyatları arasında oldukça yüksek bir farkın bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, idarenin yaklaşık maliyetin tespitinde esas aldığı fiyat ve rayiçleri revize etmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.” denilmek suretiyle istekliler tarafından verilen teklifler arasındaki farkın ihaleyi esastan sakatlayan bir husus olduğunun açıkça ortaya konduğu,

Yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak ihalenin iptali doğrultusunda karar verilmesi, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına idarenin cevabında özetle “İhale İdari Şartnamesi’nde 35’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinin 2’nci fıkrasında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesinde düzenlemeler ve hükümler olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53’üncü maddesinde açıklamalar bulunduğu, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibariyle miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerini gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı, … Teklifteki oranla yaklaşık maliyetteki oranın karşılaştırıldığı, iş tamamlanmadan sözleşmenin tasfiye edilme riskini azaltmak için bu düzenlemenin yapıldığı, yapılan düzenlemenin etkinlik, verimlilik ve teknik değer kriterlerini sağlamaya yönelik olduğu, şikâyete konu işlemlerin düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın bulunmadığından şikâyet başvurusunun reddedildiği,” hususlarının belirtildiği görülmektedir.

İhalenin İdari Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:2016 Yılında Manisa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Sahası İçinde Bulunan Yollarda Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitumlu Sıcak Karışım) Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Miktar : 6 Kalem Asfalt Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Manisa Büyükşehir Belediyesi İl sınırları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a)İhale kayıt numarası: 2016/67335

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) Tekliflerin sunulacağı adres: MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ - İHALE İŞLERİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ - MERKEZ EFENDİ MAH. 3819 SOK. (NUR SOKAK) 80/B YUNUSEMRE / MANİSA

ç) İhalenin yapılacağı adres: MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ TOPLANTI SALONU KAT 7 - MERKEZ EFENDİ MAH. 3819 SOK. (NUR SOKAK) 80/B YUNUSEMRE / MANİSA

d) İhale (son teklif verme) tarihi: 21.04.2016

e) İhale (son teklif verme) saati: 10:00

f) İhale komisyonunun toplantı yeri:MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI TOPLANTI SALONU KAT- 7 -MERKEZ EFENDİ MAH. 3819 SOK. (NUR SOK.) NO:80/B YUNUSEMRE/MANİSA

3.2.Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar yukarıda belirtilen yere verilebileceği gibi, iadeli taahhütlü posta yoluyla da gönderilebilir. İhale (son teklif verme) saatine kadar İdareye ulaşmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz.

3.4. İhale tarihinin tatil gününe rastlaması halinde ihale, takip eden ilk iş gününde yukarıda belirtilen yer ve saatte yapılır ve bu saate kadar verilen teklifler kabul edilir.

3.5. İlan tarihinden sonra çalışma saatlerinin değişmesi halinde de ihale yukarıda belirtilen saatte yapılır.

3.6. Saat ayarlarında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun (TRT) ulusal saat ayarı esas alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale dokümanının görülmesi ve temini ile EKAP'a kayıt zorunluluğu” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. İhale dokümanı aşağıda belirtilen adreste ve EKAP üzerinden (teknik şartnamenin yayımlanmaması halinde teknik şartname hariç) bedelsiz olarak görülebilir. Ancak, ihaleye teklif verecek olanların, İdarece onaylı ihale dokümanını satın alması zorunludur.

a) İhale dokümanının görülebileceği yer: MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İHALE İŞLERİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ - MERKEZ EFENDİ MAH. 3819. SOK. ( NUR SOKAK ) NO:80/B YUNUSEMRE / MANİSA

b) İhale dokümanının görülebileceği internet adresi: https://ekap.kik.gov.tr/EKAP/

c) İhale dokümanının satın alınabileceği yer: MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İHALE İŞLERİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ - MERKEZ EFENDİ MAH. 3819. SOK. ( NUR SOKAK ) NO:80/B YUNUSEMRE / MANİSA

ç) İhale dokümanı satış bedeli (varsa vergi dahil):250 TRY (Türk Lirası) (iki yüz elli Türk Lirası)

d) Bu madde boş bırakılmıştır

4.2. İhale dokümanını satın almak isteyenler, ihale dokümanını oluşturan belgelerin aslına uygunluğunu ve belgelerin tamam olup olmadığını kontrol eder. Bu incelemeden sonra, ihale dokümanını oluşturan belgelerin tamamının aslına uygun olarak teslim alındığına dair standart form biri satın alana verilmek üzere iki nüsha olarak düzenlenir.

4.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

4.4. İhale dokümanının tamamını veya bir kısmını oluşturan belgelerin, Türkçe yanında başka dillerde de hazırlanıp isteklilere verilmesi halinde, ihale dokümanının anlaşılmasında, yorumlanmasında ve anlaşmazlıkların çözümünde Türkçe metin esas alınır.

4.5. İdarelerin ve adına ihale dokümanı satın alınacak Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişilerin EKAP'a kayıtlı olması zorunludur. Ortak girişimlerde ise Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişi ortakların tamamının bu koşulu sağlaması gerekir.” düzenlemesi,

Sözü edilen Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “ Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması

Teklif fiyatı puanlaması 70 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 70 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 70) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı, ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlamasıKalite ve teknik değer nitelik puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

ÖZEL- BSK

5

ÖZEL- SATHİ 1

5

ÖZEL- SATHİ 2

5

ÖZEL - TEM

5

ÖZEL- PMT

5

ÖZEL KAZI

5

TOPLAM

30

Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %70 - %115 aralığında (%70 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklif oranları %70 - %115 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde;

35.2.1. Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.

35.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.4. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.4.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,20

EK:

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ÖZEL -BSK

8 cm sıkıştırılmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile ) (nakliye dahil)

metrekare

534.600

2

ÖZEL-SATHİ 1

Kırılmış, elenmiş, yıkanmış ocak taşı ile bir tabaka astarlı bitumlu sathi kaplama yapılması. (1.000 m2 ) ( nakliye dahil)

dekar

2.649,9

3

ÖZEL- SATHİ 2

Kırılmış, elenmiş, yıkanmış ocak taşı ile bir tabaka astarsız bitumlusathi kaplama yapılması. (1.000 m2) (nakliye dahil)

dekar

3.540,9

4

ÖZEL - TEM

Temel yapılması (konkasörle kırılmış ve elenmiş 25mm (1 inç) lik ocak taşı ile (reglaj dahil) (Nakliye dahil)

metreküp

674.520

5

ÖZEL - PMT

Plentmiks temel yapılması (konkasörle kırılmış 25 mm (1 inç) lik ocak taşı ile (reglaj dahil) (Nakliye dahil)

ton

235.224

6

ÖZEL KAZI

Her cins bitumlu karışım kaplamalarının kazılması (nakliye dahil)

metreküp

198.600

Okas Kodu

Okas Açıklaması

45233120

Yol yapım işleri

”

düzenlemesi bulunmaktadır.

İtirazen şikâyet dilekçesinin (A) bölümünde öne sürülen iddia konularıyla ilgili olarak İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ilgili düzenlemenin yer aldığı gibi, ihalenin 17.03.2016 tarihinde yayımlandığı anlaşılan ilanının 5’inci maddesinde de benzer düzenlemenin olduğu görülmektedir. Nitekim anılan isteklinin doküman satın alma tarihinin 22.03.2016 olduğu, buna karşılık idareye şikâyet başvurusunun ise 01.06.2016 olduğu anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü bulunmakta olup, bu itibarla anılan iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına idarenin cevabının özetle “ÖZEL-KAZI pozuna ait miktarın fazla olduğu tarafınızdan belirtilmiştir. Bahse konu imalatı yapılacak yolların belirli standartlarının olmaması ve buna bağlı olarak projelendirilememesi nedeniyle poza ait miktar yaklaşık olarak belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu işin teklif birim fiyat olmasından dolayı yapılan miktar kadar ödeme yapılacağından miktarın fazla olması durumu herhangi bir önem arz etmemektedir.” şeklinde olduğu görülmektedir.

İhale dokümanının içeriğinde yer alan Birim Fiyat Teklif Mektubu’nun eki Birim Fiyat Teklif Cetveli standart formunda 6 sıra nolu iş kalemi olarak “ÖZEL KAZI”nın (Her cins bitumlu karışım kaplamalarının kazılması (nakliye dahil)) yer aldığı, karşısında 198.600 metreküp bilgisine yer verildiği, anılan isteklinin doküman satın alma tarihinin ise 22.03.2016 olduğu, yine isteklinin 21.04.2016 tarihinde yapılan ihaleye sunduğu Birim Fiyat Tekif Cetveli’nde de anılan 6 sıra nolu kalemin miktarının belli olduğu, buna karşılık idareye şikâyet başvurusunun ise 01.06.2016 olduğu anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü bulunmakta olup, bu itibarla anılan iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabının genel olarak diğer iddia konularını da kapsayacak şekilde “şikâyete konu işlemlerin düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın bulunmadığından şikâyet başvurusunun reddedildiği,” şeklinde olduğu görülmektedir.

Yapılan incelemede ihaleye 24 istekli tarafından teklif verildiği, 64.638.062,76 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında 3 geçerli teklif bulunduğu ancak aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması ve açıklama sunulmaması gerekçesi ile bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin üzerinde ve yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan 7 isteklinin bulunduğu, 10 isteklinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu iddiada ihaleye sunulan teklifler arasında yüksek oranda farklılıklar bulunduğu, bu durumun tekliflerin gerçekçi ve sağlıklı bir biçimde hazırlanmadığını gösterdiği belirtilmekle birlikte, fiyat farklılıkları dışında anılan iddiaya somut veya hukuki bir dayanak gösterilmemektedir. Dolayısıyla salt teklif tutarlarının farklılığından hareketle tekliflerin gerçekçi ve sağlıklı bir biçimde hazırlanmadığı sonucuna varılmasının varsayıma dayalı bir değerlendirme olacağı, tekliflerin isteklilerin kendilerine özgü mali ve teknik yetkinlikleri ile piyasada sahip oldukları avantajlı koşullar çerçevesinde birbirinden bağımsız olarak oluşturulacağı dikkate alındığında iddianın bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda ihalede geçerli 17 teklifin bulunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucu ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, mevcut ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği yönünde düzenleme yapıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin buna göre belirlendiği, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin üzerinde olduğu, bu durumun fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik düzenlemenin doğal bir sonucu olduğu bu nedenle iki teklif arasında oluşan fark ile bu tekliflerin sınır değer üzerinde olmasından hareketle oluşan farkın “kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı hareket edildiği” hususuna dayanak olarak alınamayacağı, kaldı ki kamu ihale mevzuatına göre sınır değerin altında kalan aşırı düşük tekliflerin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak sundukları açıklamalara göre idarece kabulüne veya reddine karar verildiği, sınır değerin üzerindeki yeterli tekliflerin bu anlamda geçerli teklif olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği üçüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu:’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyetin 97.560.816,95-TL olarak hesaplandığı, 41 ihale dokümanının satın alındığı ihalede 24 isteklinin ihaleye katıldığı, yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre aşırı düşük teklif sınır değerinin idare tarafından 64.638.062,76-TL olarak hesaplandığı, fiyat dışı unsurların uygulanması sonucunda ihalede ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibinin teklif tutarı 67.361.528,16-TL olmasına karşın, ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif sahibinin teklif tutarının 75.737.544,00-TL olduğu, bu itibarla aralarında (75.737.544,00-TL - 67.361.528,16-TL=) 8.376.015,84-TL gibi önemli bir fark olduğu, fiyat dışı unsurlar uygulanmış olsa da neticede ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif sahibinin teklif tutarının sınır değerin de oldukça üzerinde (75.737.544,00-TL - 64.638.062,76-TL=) 11.099.481,24-TL olduğu, 2’nci iddiaya yönelik olarak idarenin yaptığı “ … Ayrıca söz konusu işin teklif birim fiyat olmasından dolayı yapılan miktar kadar ödeme yapılacağından miktarın fazla olması durumu herhangi bir önem arz etmemektedir.” yönündeki açıklamadan idarenin miktarın fazla olarak belirlenebilmesi ihtimaline karşı yeterince hassas davranmadığı, çünkü “miktarın fazla olması durumu herhangi bir önem arz etmemektedir.” yaklaşımı içinde olduğu, halbuki ilgili iş kalemleri itibariyle miktar fazlalığı söz konusu olduğunda anılan durumun fiyat dışı unsurların uygulandığı ihalede yaklaşık maliyet bileşenlerinin toplam yaklaşık maliyete bölünmesi sonucu bulunacak oranları doğrudan etkileyeceği, bu itibarla gerek yukarıda belirtildiği üzere ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif sahibinin teklif tutarının ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibinin teklif tutarından 8.376.015,84-TL gibi önemli bir tutarda fazla olması, gerek ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci teklif sahibinin teklif tutarının sınır değerin de 11.099.481,24-TL tutarında üzerinde olması, gerekse idarenin iş kalemlerinin hesabında olası fazla miktar tespitlerine yönelik yukarıdaki yaklaşımı birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalede 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesindeki bilhassa “kaynakların verimli kullanılması” ilkesinin sağlanamadığı sonucunu varıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi