KİK Kararı: 2016/UY.II-88

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/005
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 14.01.2016
Karar No : 2016/UY.II-88
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Yek Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Adıyaman ARC Yapı Tas. Müh. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.İş Ortaklığı,

Birlik Mah. 448 Cadde No: 119/9 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı,

Örnek Mah. Oruç Reis Cad. No: 13 Kat: 8 06030 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/116847İhale Kayıt Numaralı “Afyonkarahisar Merkez Spor Salonu (Spor Kompleksi) Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanlığı tarafından 30.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Afyonkarahisar Merkez Spor Salonu (Spor Kompleksi) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yek Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Adıyaman ARC Yapı Tas. Müh. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 10.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2015 tarih ve 99035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3436 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının “kamu kurum ve kuruluşlarının rayiçlerinin kullanıldığı pozlara ilişkin listenin açıklama kapsamında sunulmadığı” ve “açıklama yapılması istenen %80’lik iş kalemleri dışındaki %20’lik kısımda olan iş kalemleri için teklif edilen fiyatın çok düşük olduğu” gerekçesi ile idare tarafından uygun görülmediği, oysa Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiçlerinin kullanıldığı iş kalemleri için ilgili poz numaralarının sunulan analizlerde belirtildiği, dolayısıyla ayrı bir liste sunulmasına gerek bulunmadığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması gerektiği, bu nedenle idarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri dışında kalan kalemleri için öngörülen fiyatların düşük olduğu gerekçesi ile açıklamalarını reddetmesinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Afyonkarahisar Merkez Spor Salonu (Spor Kompleksi) Yapım İşi”şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda 14 isteklinin teklif verdiği ihalede, Çetinler Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin ve Disan İnşaat Taahhüt Tur. Oto San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin “iş hacmine ilişkin sunulan belgelerin istenilen oranları karşılamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak 13.398.472,45 TL tutarında sınır değer hesaplandığı,

Sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen Yek Grup İnş. ve Tic. A.Ş.- Adıyaman Arc Yapı Tasarım Mühendislik İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından 05.11.2015 tarihli yazı ile açıklama istenildiği, anılan yazıda “a) Toplam teklif bedelinizi oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli,

b) Ekli “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”nde yer alan hariç olmak üzere; açıklama istenilmiş iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin analizleri, ilan tarihi itibari ile geçerli olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 7 işgünü içinde bilgi ve belgeleriyle birlikte İdaremize sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenen analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyen analiz girdileri listesi ve açıklama istenen iş kalemleri listesinin gönderildiği,

Söz konusu isteklinin belirtilen süre içerisinde açıklama sunduğu, ancak açıklamasının “1) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında düzenlemiş olduğu analizlerde kullanılan rayiçleri poz numaraları da belirtilerek liste halinde sunmadığı,

2. Açıklama istenmeyen %20 kapsamında olan kalemlerin fiyatlarının çok düşük olduğu” gerekçeleri ile ihale komisyonunca uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği, 02.12.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile Berkem Taahhüt Müş. Hiz. Mad. İnş. Eleksan ve Tic. Ltd. Şti.- Yeksan Grup Taahhüt İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

… İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

…45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İsteklinin idarenin açıklama talep ettiği 83 iş kaleminden 55’i için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyat oluşturduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin bir liste sunduğu,

Kalan 28 iş kalemi için analiz sunduğu, sunulan analizlerin 22’sinde analiz girdilerinin ayrı ayrı gösterilmediği, iş kaleminin tamamı için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde öngörülen fiyatların analize yansıtıldığı,

Analiz sunulan diğer 6 iş kaleminde (Y.19.061/007/A2, MSB.902/A, MSB.673/ANL, 18.233/6A/1, 18.233/6A-ANL, 26.007/193A-A) ise analiz girdilerinin poz numaralarına da yer verilmek suretiyle ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, her ne kadar anılan isteklinin açıklamasında “Açıklama istenilen 6 adet iş kalemine de mevcut analizleri bulunduğundan resmi rayiçler kullanılarak fiyat analizi oluşturulmuştur.” ifadelerine yer verilmiş ise de, 19.061/007/A2, MSB.902/A, MSB.673/ANL, 18.233/6A/1, 18.233/6A-ANL, 26.007/193A-A poz numaralı iş kalemleri için sunulan analizlerde yer alan analiz girdilerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.6’ncı maddesi uyarınca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanılması halinde sunulması gereken listenin sunulmadığı ve söz konusu girdilerin birim fiyatlarını tevsik eden herhangi bir bilgi ve belgenin de açıklama kapsamında yer almadığı belirlenmiştir.

Kaldı ki, isteklinin analizlerinde yer verdiği analiz girdilerinin poz numaraları ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının cari yıl rayiç bedelleri kıyaslandığında, Y.19.061/007/A2 poz numaralı “Çatıya 16 cm kalınlıkta taş yünü ile ısı yalıtımı yapılması (11 mm OSB ve buhar kesici membran ile)” iş kalemi için sunulan analizin girdileri arasında yer alan 04.736 poz numaralı girdi için, 26.007/193A-A poz numaralı “60x120 cm ebadında düz yüzeyli, her renk ve desende, sırlı porselen (granit) karolar ile fugalı döşeme kaplaması yapılması (fayans ve seramik yapıştırıcısı ile)” iş kalemi için sunulan analizin girdileri arasında yer alan 04.392/193 ve 04.013/1 poz numaralı girdiler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2015 yılı rayicinin bulunmadığı, isteklinin 04.013/1 ve 04.736 poz numaralı girdiler için 2013 yılı rayiçleri ile açıklama yaptığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla anılan istekinin teklifinin, analizlerde kullanılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülmüştür.

Diğer yandan, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının “açıklama istenmeyen %20 kapsamında olan kalemlerin fiyatlarının çok düşük olduğu” gerekçesi ile idare tarafından reddedilmesi ise, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan“İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklaması çerçevesinde, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılamayacağından mevzuata uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi