KİK Kararı: 2016/UY.II-2528

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/055
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 12.10.2016
Karar No : 2016/UY.II-2528

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Köroğlu Enerji Elek. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.,

İstasyon Mah. Seyhan 1. Sokak No: 4/1 Tuşba/VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Valiliği Yatırım ve İzleme Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

Şerefiye Mahallesi Cumhuriyet Bulvarı 65100 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/127212 İhale Kayıt Numaralı “Saray İlçesi 24 Ders. İmam Hatip Lisesi ve 200 Kişi Yurt Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Valiliği Yatırım ve İzleme Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 03.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Saray İlçesi 24 Ders. İmam Hatip Lisesi ve 200 Kişi Yurt Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Köroğlu Enerji Elek. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin 09.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2014 tarih ve 45841 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 17.08.2016 tarih ve 2016/MK-425 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3811-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen isteklinin açıklamalarında işçilik girdileri için saatlik asgari ücretin altında bedel teklif ettiği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların esas alındığını gösteren tablonun mevzuata uygun olarak hazırlanmadığı, proforma fatura ekinde analiz ve alt analizlerin sunulmadığı, sunuldu ise bile yetkili meslek mensubunun onayını taşımadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı, açıklamalarda kullanılan metrajların idarece belirlenen metrajlara göre farklılıklar gösterdiği, nakliye analizlerinin uygun şekilde verilmediği,

2. Her ne kadar işin yaklaşık maliyeti 2014 yılı birim fiyatlarına göre hazırlanmış ise de 2015 yılında işin ifasına başlanılacağından dolayı gerçek tenzilatın daha da yükseldiği, ayrıca işin geçici teminatının da % 9 olmak zorunda olduğu, bu nedenlerle teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 09.12.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 16.12.2014 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının aynı tarihte başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 25.12.2014 tarih ve 45841 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine alınan 14.01.2015 tarih ve 2015/UY.II-166 sayılı Kurul kararı ile başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği,

İstekli tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 04.05.2015 tarihli ve E:2015/224, K:2015/596 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verildiği,

Anılan Mahkeme kararının istekli tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay 13. Dairesinin 25.05.2016 tarihli ve E:2015/5427, K:2016/1966 sayılı kararı ile “Ankara 2. İdare Mahkemesinin 04.05.2016 tarih ve E: 2015/224, K: 2015/596 sayılı kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline” karar verildiği, bunun üzerine 17.08.2016 tarih ve 2016/MK-425 sayılı Kurul kararı ile anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuruya ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale İlanı’nın yayımlandığı 13.10.2014 tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: SARAY İLÇESİ 24 DERS.İMAM HATİP LİSESİ VE 200 KİŞ.YURT BİNASI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 ADET YAPIM İŞİ SARAY İLÇESİ 24 DERS.İMAM HATİP LİSESİ VE 200 KİŞ.YURT BİNASI YAPIM İŞİ

ç) Yapılacağı yer: SARAY-VAN” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalede 15 adet doküman satın alındığı, 15 isteklinin ihaleye teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinde yer alan tutarın İdari Şartname’de istenilen oranı karşılamadığı gerekçesiyle, iki isteklinin teklifinin teklif mektuplarında kaşe/imzalarının bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli 12 teklif üzerinden hesaplanan sınır değerin 4.980.743,78 TL olduğu, idarece iki isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği görülmüştür.

İdarece sınır değerin altında teklif veren iki istekliye 05.11.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği, söz konusu yazıların tek sayfadan oluştuğu, anılan yazıda “..4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38’inci maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve toplam teklif bedelini oluşturan aşağıda yer alan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi 12.11.2014 tarihi saat 10:00’a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi…” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ekinin 20 sayfadan oluştuğu, ekte açıklama istenilen iş kalemleri listesine, açıklama istenmeyen analiz girdilerine, açıklama istenilen analiz girdilerine, sıralı analiz girdileri listesine, Ek-Y.2 örnek analiz formatına ve teklif birim fiyat listesi örneğine yer verildiği tespit edilmiştir.

Sorgulamaya tabi tutulan bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunmadığı ve bu gerekçeyle idare tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise süre uzatımı talep ettiği, neticesinde idarece 17.11.2014 tarihi saat 10:00’a kadar istekli lehine aşırı düşük teklif açıklama süresinin uzatıldığı, istekli tarafından 17.11.2014 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, 21.11.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan bahse konu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazı ekinde yer alan açıklama istenilen iş kalemleri listesinden; toplam 50’si inşaat ve 14’ü tesisat iş kalemleri olmak üzere 64 iş kaleminin teklif sorgulamasının konusunu oluşturduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 17.11.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan maliyet tablosunda açıklanması istenilen 64 iş kalemi için ayrı ayrı tutar belirtilmek suretiyle toplam 4.893.333,41TL bedel öngörüldüğü, açıklama istenmeyen iş kalemleri için ise Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.3’üncü maddesi gereği 6.666,59TL toplam bedel öngörüldüğü ve isteklinin toplam teklif tutarının ise 4.900.000,00TL olduğu anlaşılmış, bununla beraber açıklama kapsamında 6 iş kalemine ilişkin analizler ile proforma faturalar, satış tespit tutanakları ve serbest muhasebeci malî müşavir faaliyet belgelerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalardan, teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, bu durumda Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklanması istenilen iş kalemleri için oluşturulan teklif birim fiyatlarının maliyet tablosunda liste şeklinde belirtildiği, ancak oluşturulan tablonun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5.’inci maddesinde yer alan tablo ile uyumluluk göstermediği anlaşılmıştır. Ancak; yapılan incelemede söz konusu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kârsız birim fiyatların üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda söz konusu iş kalemleri/grupları için yapılan açıklamaların yeterli olduğu kanaatine varılmıştır.

Bununla beraber istekli tarafından güncel olmayan resmi poz ve özel poz niteliğinde olan 26.008/113A, ANL.KAPI, MSB.805/A, ÖZEL 22, PİYASA 3 ve 919.203/ANL poz nolu iş kalemlerine ilişkin olarak 6 adet analiz oluşturulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiğinden, 02.09.2016 tarihli ve 1684 sayılı Kurum yazısı ile idareden özel poz niteliğinde olan ANL.KAPI, ÖZEL 22 ve PİYASA 3 poz nolu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz formatı hazırlanıp hazırlanmadığı ve ihale dökümanı kapsamında istekli olabileceklere verilip verilmediği hususunda bilgi talep edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen 22.09.2016 tarihli ve 11043 sayılı cevabî yazıda “..açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan inşaat iş kalemlerinden ANL.KAPI, ÖZEL 22, PİYASA 3 poz nolu iş kalemlerine ilişkin olarak idaremiz tarafından analiz formatı hazırlanmadığı ve doküman kapsamında istekli olabileceklere verilmediği...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlemeleri ve idarenin cevabî yazısı birlikte değerlendirildiğinde, idare tarafından anılan tarafından güncel olmayan resmi poz ve özel poz niteliğinde olan iş kalemlerine ilişkin olarak birim fiyat poz tariflerinin düzenlendiği tespit edilmiş olup, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmediği, söz konusu özel pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına aşırı düşük açıklama talep yazılarında da yer verilmediği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından anılan iş kalemleri için oluşturulan analizlerde yer alan özel imalat teklif birim fiyatlarının oluşturulmasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin esas alındığı, fiyat teklifleri üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı görülmüştür. Bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu tevsik edici belgeler üzerinde yer alan meslek mensubu beyanlarında satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının belirtilmediği görülmüş olmakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma faturalara dayanak teşkil eden 31.10.2014 tarihli ve 51 sayılı satış tutarı tespit tutanaklarının da (Ek-O.6) sunulduğu ve tutanaklardaki bilgilerin fiyat tekliflerindeki bilgiler uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Buna ek olarak 26.008/113A poz nolu iş kalemine ilişkin analizde yer alan 04.380/005, 04.380/054 ve 04.031 rayiçleri için teklif edilen birim fiyatların, Çevre Şehircilik Bakanlığınca 2014 yılı için yayımlanmış rayiç birim fiyatlarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Analizlerde kullanılan işçilik ücretleri yönünden ise;

Birinci sınıf usta için 6,00 TL

Birinci sınıf usta yardımcısı için 6,00 TL

Düz işçi (inşaat işçisi) için 6,00 TL

Marangoz ustası için 6,00 TL

Soğuk demirci ustası için 6,00 TL

Boyacı ustası için 6,00 TL

Seramik kaplama ustası için 7,20 TL fiyat öngörülerek açıklama yapıldığı görülmüştür.

2014 yılı için belirlenen aylık brüt asgari işçilik ücretinin 1.134,00 TL olarak belirlendiği, ilgili mevzuatı gereği kabul edilen aylık çalışılan gün sayısının 30 gün olduğu ve günlük normal çalışma süresinin 7,5 saat olarak hesaplandığı dikkate alındığında bir işçi için 1 saatlik normal çalışma ücretinin (1.134,00 / 30 / 7,5=) 5,04 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede istekli tarafından teklif edilen işçilik birim fiyatlarının saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan, idarece 05.11.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “..4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38’inci maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve toplam teklif bedelini oluşturan aşağıda yer alan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi 12.11.2014 tarihi saat 10:00’a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi…” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ve ekinde nakliye giderlerine ilişkin açıklama talep edilmediği görülmüş olup, bu yönüyle başvuru sahibi isteklinin “nakliye analizlerinin uygun şekilde verilmediği” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla beraber başvuru sahibi istekli tarafından “aşırı düşük teklif açıklamalarında istekli tarafından kullanılan metrajlarda idarece belirlenen metrajlara göre farklılıklar bulunduğu” iddia edilse de, idarece gönderilen 24.08.2016 tarihli ve 9966 sayılı yazı ekinde yer alan yaklaşık maliyet tablosu incelenmiş olup, yaklaşık maliyete esas olmak üzere hesaplanan miktarlarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından maliyet tablosunda belirtilen miktarlar karşılaştırıldığında, açıklanması istenen iş kalemlerinin büyük bir kısmında istekli tarafından öngörülen metrajların yaklaşık maliyetteki metrajların üzerinde olduğu ve hiçbir iş kaleminde metraj düşüklüğü olmadığı tespit edilmiş olup, bu yönüyle de başvuru sahibi isteklinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olarak hazırlandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

….

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası tetkik edildiğinde, 09.12.2014 tarihli şikâyet dilekçelerinde anılan iddiaya yer verilmediği tespit edilmiş, bu itibarla idareye yapılan şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmış olduğundan, başvuru sahibinin bu iddiasına ilişkin başvurusunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi