KİK Kararı: 2016/UY.II-2277

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/050
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 07.09.2016
Karar No : 2016/UY.II-2277

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı

VEKİLİ:

Av. Ali Yüksel ÖZMEN,

Aziziye Mah. Cinnah Caddesi No: 100/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü, 5. Bölge Müdürlüğü,

G.M.K. Bulvarı 33220 Toroslar/MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/152485 İhale Kayıt Numaralı “Topboğazı-Kırıkhan Yolu Bsk Kaplama Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü, 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.06.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Topboğazı-Kırıkhan Yolu Bsk Kaplama Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 22.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.07.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.08.2016 tarih ve 44552 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1819 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihaleye ilişkin taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının “açıklanması istenilen nakliye mesafeleri için baz alınan taş ocağı ile ilgili herhangi bir fiyat teklifi veya sözleşme sunulmadığı ve ocak yerini tevsik etmek için sunulan işletme izin belgesi, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, ÇED Olumlu Belgelerinin fotokopi olduğu” gerekçeleriyle uygun bulunmadığı,

Ancak idareye sunmuş oldukları açıklamada idare tarafından verilmiş nakliye formüllerine uygun şekilde hesaplama yapıldığı ve idarece mesafelere ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediğinden kullanılacak olan ocağın mesafesine ilişkin Bozkayalar İnş. Tic. Ltd. Şti.nden alınan yazı ile tevsikte bulunulduğu, ilgili yazıda taş ocağı ile ihale konusu yapım işi (6+150 km) arası mesafenin 10,50 km olduğunun belirtildiği ve ihale konusu işe ait malzeme ihtiyacının söz konusu taş ocağında üretilebileceği hususlarına yer verildiği, kaldı ki kullanılacağı belirtilen taş ocağının İdare tarafından da uzun süredir kullanılmakta olduğu dikkate alındığında bu ocağa dair mesafe bilgilerinin idarece bilindiği ve bu ocağa ait raporların idarede de bulunduğu, dolayısıyla nakliye mesafesine ilişkin yapılan açıklamanın idare tarafından uygun bulunmama gerekçesinin yerinde olmadığı,

Bununla birlikte idarece nakliye mesafeleri için baz alınan taş ocağına ilişkin herhangi bir fiyat teklifi veya sözleşmenin sunulmadığı belirtilse de söz konusu hususla ilgili olarak Kurul kararlarında da görüleceği üzere nakliye giderine ilişkin fiyat teklifinin kabul edilmediği, bu bağlamda fiyat teklifi alınması kabul edilmezken idarece taş ocağına ilişkin fiyat teklifi ve sözleşme istenmesinin çelişkili olduğu,

Ayrıca idare tarafından ocak yerini tevsik etmek için taraflarınca sunulmuş olan işletme izin belgesi, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, ÇED Olumlu Belgelerinin fotokopi olduğu yönünde uygun bulmama gerekçesini dayandırdığı Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacak belgeleri içerecek şekilde genişletildiği, bu belgelerin ihale dokümanında sunulması istenen zorunlu olan belgelerden olmaması sebebiyle ilgili madde kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Topboğazı-Kırıkhan Yolu BSK Kaplama Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040860

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 240.000 ton PMAT veya PMT, 300.000 m² BSK yapılması işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Topboğazı- Kırıkhan Devlet Yolu

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar.

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır...” düzenlemesine,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır…” düzenlemesine,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00 Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapım işleri ihalelerinde; Sınır Değer Katsayısı (A) Alt Yapı İşlerinde N = 1,00 olarak belirlenmiştir...” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Ocakların Temini

Taş, ariyet ve kum-çakıl ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir.

Ancak sözleşmenin 33.29. maddesindeki usul ve esaslar çerçevesinde gerekli izinlerin alınması kaydıyla İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan taş ocakları idarenin izni halinde kullanılabilecektir. İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan ocağın herhangi bir nedenle işletilmesi durumunda yüklenici idareden ekstra (nakliye mesafesi, dizayn değişikliği vb.) hiçbir hak ve alacak talebinde bulunamaz. Ayrıca idare ocağının yüklenici tarafından kullanılması halinde taş ocağının KTŞ’nde yer alan kriterlere uygun olmaması halinde sorumluluk yükleniciye ait olup, yüklenici KTŞ’ne uygun malzemeyi temin etmek zorundadır. KTŞ?ne uygun olmayan bir imalatın uygun hale getirilmesi için gerekli (aşınmada pürüzlendirme vb.) her türlü ilave malzeme ve işçilik masrafı birim fiyatlara dahildir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Şikâyete konu ihale Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan “Topboğazı-Kırıkhan Yolu Bsk Kaplama Yapım İşi” olup, söz konusu ihale 09.06.2016 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile gerçekleştirilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, ihale komisyonunca geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama itibariyle Nil Yapı Malzemeleri ve İnş. Ticaret A.Ş., Kisan İnşaat Mühendislik San. ve Tic. A.Ş.- Atataş İnşaat Taahhüt Petrol İletişim Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Den-Ka Yapı Onarım İnş. Maden. Akary. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özaykutlar Nakliyat İnşaat Gıda Hayvancılık ve Temizlik Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Denizler Akaryakıt Madencilik İnşaat Nakliye Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Ermit Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., İmparator İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve Mautek İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnşaat Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı olmak üzere 8 isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği,

EKAP üzerinden gönderilen 15.06.2016 tarihli yazılar ile söz konusu isteklilerden 7 iş grubuna ilişkin [KGM/16.130/K-H, KGM/2202/P, KGM/40.130, KGM/50.128/P (09.06.2016 tarihli Zeyilname ile poz numarası OTO-1 poz numarası olarak değiştirilmiştir), KGM/6100/P, KGM/7501/P ve KGM/BSK/1P poz numaralı paçal iş kalemleri] aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği,

Söz konusu yazı ekinde açıklanması istenilen (KGM/16.130/K-H, KGM/2202/P, KGM/40.130, Oto-1, KGM/6100/P, KGM/7501/P ve KGM/BSK/1P poz numaralı) iş gruplarının analiz girdilerine, girdi miktarlarına ve ölçü birimlerine yer verildiği ve ayrıca söz konusu iş grupları için tek bir liste halinde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlendiği görülmüştür.

Teklifi sınır değerin altında kalan 7 isteklinin süresi içerisinde açıklamada bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan tek istekli olan başvuru sahibi Mautek İnşaat San. ve Tic. A.Ş.- Mehmet Ali Ünal İnşaat Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının açıklamalarının ise ihale komisyonunca uygun bulunmadığı ve 11.07.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Demce Yapı İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı,

Ayrıca 13.07.2016 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen kesinleşen ihale kararının ekinde yer alan ihale komisyonu ek kararında anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerine yer verildiği,

Bunun üzerine başvuru sahibinin idarenin kararına karşı 22.07.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan 27.07.2016 tarihli başvurunun uygun bulmadığına yönelik kararın EKAP üzerinden aynı tarihte (27.07.2016) başvuru sahibi istekliye tebliğ edildiği, ilgili yazıda raportörlerce hazırlanan inceleme raporunun ekte olduğu ve bu doğrultuda şikâyet başvurusunun reddine karar verildiğinin belirtildiği,

Bu bağlamda raportörlerce hazırlanan inceleme raporu ve ihale komisyonu ek kararına bakıldığında, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında sıcak karışımın iş başına nakli, kazınan asfaltın depo yerine nakli, PMT/PMATnin iş yerine nakli, ariyet ocağından getirilecek kazının taşınması nakli ve kum, kırmataş nakliye mesafeleri için özel kullanım alanı olan ocak yerinde şantiyenin kurulacağı, gerekli nakliyelerin bu mesafeler üzerinden yapılacağının belirtildiği ancak bununla ilgili olarak sözleşme veya fiyat teklifi sunulmadığından bu konu ile ilgili olarak açıklamanın uygun görülmediğinin ve ayrıca ocak yerini tevsik etmek için sunulan belgelerin fotokopi olmasının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olmadığının ifade edildiği görülmüştür.

Dolayısıyla inceleme raporunda ve ihale komisyonu ek kararında anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin ayrıntılı değerlendirmesine yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin idareye yapılan şikâyet başvurusunun açıklama yapılmadan ve gerekçelere yer verilmeden reddedildiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi Mautek İnşaat San. ve Tic. A.Ş.-Mehmet Ali Ünal İnşaat Taah. Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından KGM/16.130/K-H, KGM/2202/P, KGM/40.130, KGM/50.128/P, KGM/6100/P, KGM/7501/P ve KGM/BSK/1P poz numaralı paçal iş kalemleri (iş grupları) kapsamında sıcak karışımın iş başına nakli, kazınan asfaltın depo yerine nakli, PMT/PMATnin iş yerine nakli, ariyet ocağından getirilecek kazının taşınması nakli ve kum, kırmataş nakliye analiz girdilerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı iddialarına yönelik yapılan inceleme aşağıdaki şekildedir:

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe oluşturan açıklama istenecek söz konusu iş gruplarına ilişkin gönderilen analiz formatları incelendiğinde,

KGM/16.130/K-H poz numaralı “Her Türlü İnş.(Kirişli ve Kutu Menf. Köprü ve Beton, Kazık Hariç, Plak ve Komp. Menf. Dahil) Kuruda veya Suda Her Doz. Demirli Beton (C 25/30 Hazır Bet. Harcı İle)” iş kaleminde herhangi bir nakliye girdisinin yer almadığı,

KGM/2202/P poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” iş kaleminde 07.005/K 2 poz numaralı “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F=Kx(0,0014xM+0,02)-0,0034xK formülüne yer verildiği,

KGM/40.130 poz numaralı “Asfalt kazıma makinesi ile her cins bitümlü karışım kaplamaların kazınması ve kazınan asfaltın nakli” iş kaleminde 07.005/K Asfalt Depo poz numaralı “Kazınan asfaltın depo yerine nakli” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F=Ax0,00017xKx√MxY formülüne yer verildiği,

Oto-1 poz numaralı “Prefabrik Beton Otokorkuluk Sistemi Yapılması ve Yerine Montajı (H4b-W5-B) (Malzeme Bedeli ve İşbaşına Nakli Dahil)” iş kaleminde 07.006/K poz numaralı “Kum çakıl nakli” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F=Kx(0,0007xM+0,01)xAxY formülüne yer verildiği,

KGM/6100/P poz numaralı “Plent-miks alttemel veya Plent-miks temel Yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile”) iş kaleminde “07.006/K K-Y 2 poz numaralı “Malzemesinin iş yerine nakli” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F= Kx(0,0007xM+0,01) formülüne yer verildiği,

KGM/7501/P poz numaralı “Prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi (8 cm. kalınlıkta)(Nakli Dahil)” iş kaleminde “07.006/K.1 poz numaralı “Kum, kırmataş nakli” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F=Kx(0,0007xM+0,01)xAxY formülüne yer verildiği,

KGM/BSK/1P poz numaralı “25 cm Sıkışmış Kalınlıkta Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile Astarsız Temel Üzerine 1 m² Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması (12 cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası, 8 cm Asf. Betonu Binder Tabakası, 5 cm Asf. Betonu Modf. Aşınma Tabakası) (İdare Malı Bitüm ile)” iş kaleminde 07.006/K-Y 2 poz numaralı “Sıcak karışımın iş başına nakli” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve idare tarafından gönderilen analiz formatında söz konusu nakliye gideri için F=Kx(0,0007xM+0,01) formülüne yer verildiği görülmüştür.

Bu bağlamda ilgili idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen analiz formatları dikkate alındığında söz konusu nakliye analiz girdilerine ilişkin taşıma maliyetlerinin hesaplanmasında yukarıda yer verilen formüllerin kullanılmasının öngörüldüğü anlaşılmış olup nakliye giderlerine ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının idarenin öngördüğü formata uygun olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu nakliye giderleri için idarece verilen nakliye formüllerinin kullanıldığı, söz konusu formüller üzerinden K (taşıma) katsayısının 225, mesafenin (M) 10,5 km esas alınarak hesaplama yapıldığı, ayrıca açıklama kapsamında idarece verilen itinerer doğrultusunda yapım konusu işteki 0+00-12+300 proje mesafe aralığı dikkate alınarak ağırlıklı ortalama taşıma mesafelerinin hesaplandığı, anılan isteklinin sunduğu itinererde “Bozkayalar Taş Ocağının, beton santralinin, depo, ariyet ocağı ve plent sahasının proje başlangıç noktasından 0+000 Topağzı Kavşağı’ndan 16+650 km mesafe uzaklıkta olduğunun” belirtildiği, yani 12+300 mesafedeki proje sonu ile ocak uzaklığının 4,35 km ve ağırlıklı ortalama taşıma mesafesinin ise 10,50 km olduğu açıklamasında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan istekli tarafından taş ocağı ile işin yapılacağı yer arasındaki esas alınan mesafenin tevsiki için Bozkayalar Taş Ocağı Harfiyat, Nakliye, İnşaat, Taahhüt, İnşaat Malzemeleri İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınmış bir yazının sunulduğu, söz konusu yazıda “Topboğazı-Kırıkhan Yolu Bsk Kaplama Yapım İşi” ihalesinde ihtiyacınız olan kırmataş, hazır beton ve ariyet malzemeleri taş ocağımızda üretilmektedir. Taş ocağımız ile yolun km:6+150 arası 10,50 km’dir. Yol imalatı kapsamında çıkan her türlü malzeme için ocak sınırları içerisinde depo yeri olarak kullanılabilecek alanlarımız mevcuttur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Ayrıca yazı ekinde bahse konu ocağa ilişkin ÇED Olumlu Belgesi, Madencilik Faaliyetleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, II-A İşletme İzni Belgeleri ile o bölgeye ilişkin harita çıktısının sunulduğu, söz konusu belgelerden ocağın Kırıkhan İlçesi, Karamağra Köyü/HATAY adresinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan Sözleşme Tasarısı doğrultusunda ihale konusu işin kapsamında kullanılacak taş, ariyet ve kum-çakıl ocakları, depo yeri, su temin yeri, şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edileceği dikkate alındığında kullanılacak ocak için ihale üzerinde bırakılacak istekliye takdir hakkı tanındığı ve bu alanlar için istekliler tarafından kullanacakları ocaklara ilişkin sözleşme veya fiyat teklifi ile belgelendirme yapılmasının istenilmediği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede kullanılacağı belirtilen ocağın sahibi Bozkayalar Taş Ocağı, Harfiyat, Nakliye, İnşaat, Taahhüt, İnşaat Malzemeleri İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan yazıda yer verilen bilgiler ve anılan istekli tarafından sunulan itinererde yapılan açıklamalar itibariyle ocak ile işin yapım sahası arasındaki mesafeyi tevsik eder şekilde açıklama yapıldığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca başvuru sahibi tarafından idarece hazırlanan analiz formatları doğrultusunda açıklanması istenilen girdilerin açıklandığı ve ocak kullanım/kiralama giderinin ise anılan analiz formatlarında açıklanması istenilen/istenilmeyen analiz girdisi olarak yer almadığı dikkate alındığında bahse konu giderin genel giderler içerisinde değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ocağın mevki bilgilerine açıklık getirmek amacıyla ilgili firmadan alınan yazı ekinde yer verilen belgelerin (İşletme İzni Belgesi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, ÇED Olumlu Belgeleri) asıllarının veya noter onaylı suretlerinin verilmediği ve söz konusu belgelerin fotokopi olduğu gerekçesiyle de idarece istekli tarafından yapılan açıklamanın mevzuata uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak yukarıda değerlendirildiği üzere anılan istekli tarafından nakliye giderlerinde esas alınan mesafelerin tevsik edildiği göz önünde bulundurulduğunda ÇED Olumlu Belgesi, Madencilik Faaliyetleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, II-A İşletme İzni Belgelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında esas alınan mesafe bilgisine ve firma yazısına açıklık getirilmesi amacıyla sunulduğu sonucuna varılmış, bu itibarla ocağın yapım sahasına ortalama uzaklığının zaten tevsik edildiği değerlendirildiğinden bu belgelerin fotokopi olarak sunulmasının mevzuata aykırı bir şekilde açıklama yapılması sonucunu doğurmayacağı değerlendirilmiştir. Kaldı ki ocağa ilişkin sunulan ruhsatta ve işletme izin belgesinde yer alan bilgiler kapsamında (maden ruhsat numarası, erişim numarası) Maden İşleri Genel Müdürlüğünün (http://www.migem.gov.tr/ruhsattarihsorgulama.html?target=ruhsatSorgu) internet adresi üzerinden de ocağa ilişkin bilgilere ulaşılabildiği, dolayısıyla söz konusu hususların teyidinin yapılabildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla ocağa ilişkin mesafenin anılan istekli tarafından mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği sonucuna varıldığından idarece isteklinin açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Mautek İnşaat Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının açıklamalarının uygun bulunması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi