KİK Kararı: 2016/UY.II-2138

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/048
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 24.08.2016
Karar No : 2016/UY.II-2138

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cacimler İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Sues Enerji İnş. Yol Yapı ve Doğal Gaz İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Güvenevler Mah. Dumlupınar Cad. 68 Sok. No: 16 Doğanyıldız İş Merkezi C Blok Kat: 3 No: 10 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 22. Bölge Müdürlüğü,

Ortahisar İlçesi Yalıncak Mah. 61220 Trabzon

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/162631 İhale Kayıt Numaralı “Gümüşhane-Kelkit İlçe Merkezi Arazileri ile Kaş Beldesi 2 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 22. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gümüşhane-Kelkit İlçe Merkezi Arazileri ile Kaş Beldesi 2 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cacimler İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Sues Enerji İnş. Yol Yapı ve Doğal Gaz İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 17.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2016 tarih ve 39039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1577 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) İhale üzerinde kalan isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinde; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen meslek mensubu onayı ve ibaresinin bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname döneminden önceki bir tarihe ait olduğu, fiyat tekliflerinde malzeme, işçilik ve montaj kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklanması gereken hususların açıklanmadığı, idarenin analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde yer almadığı, malzeme cinslerinin birimlerinin (ton,m²,m³ gibi) yanlış yazıldığı, nakliye kalemlerinin göz önüne alınmadığı ve satın alınan malzemelerin nakliye maliyetleri için ayrıca açıklama yapılmadığı, poz tariflerinde yer alan bazı imalat kalemlerine açıklamalarda yer verilmediği, işçilik maliyetleri için 2015 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları kullanılması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat teklifine konu edildiği, bazı fiyat tekliflerinde işçilik dahil denilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı, hayatın olağan akışına aykırı teklifler verilmesine rağmen idare tarafından satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmediği, fiyat tekliflerinde aritmetik hataların bulunduğu, öte yandan sorgulamaya konu iş kalemleri içerisinde yer alan nakliye kalemlerinin idare tarafından verilen formül kullanılmadan fiyat teklifi ile açıklanmasının da mevzuata aykırı olduğu,

b) Açıklama istenilen KL-01 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, bahse konu iş kaleminde bulunan makinist yardımcısı, yağcı, operatör makinist ve formen analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca analizlerde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, sorgulamaya konu iş kaleminde yer alan “03.001” poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 hp (1yd3)” analiz girdisinin, “03.007” poz numaralı “Trak. Rip (td25 veya em.185dhp8+rip) mot. Grey. (80 hp yukarı)” analiz girdisinin, “03.005/2(Y)” poz numaralı Ekskavatör (paletli) 300 hp” analiz girdisinin amortisman öngörülerek açıklandığı, ancak buna ilişkin ilgili meslek mensubunca düzenlenmiş amortisman tespit tutanağının açıklamalar kapsamında sunulmadığı, söz konusu araçların amortisman oranlarının 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne aykırı olarak hesaplandığı, söz konusu araçlar için alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği, bahse konu iş kaleminde bulunan mazot giderine ilişkin birimin sunulan fiyat tekliflerinde litre olarak belirtildiği, ancak idare tarafından gönderilen analizlerde mazot gideri için kilogram ölçüsünün kullanıldığı, açıklama sahibi tarafından litre olarak alınan fiyatın kilograma çevrilmediği, ayrıca mazot gideri için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine aykırı olduğu,

c) Açıklama istenilen KL-04 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, söz konusu iş kaleminde yer alan dülger ustası, operatör makinist, sıcak demirci ustası, operatör makinist, sıcak demirci ustası ve betoncu ustası analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca analizlerde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, açıklama istenilen iş kaleminde bulunan “04.042/04” poz numaralı “C 20/25 beton harcı (BS 20) (iş başında)” analiz girdisinin idare tarafından nakliye dahil olarak öngörüldüğü, ancak açıklama sahibi istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde nakliye ve kalıp kalemlerine ilişkin maliyet öngörülmediği, öte yandan iş kaleminde yer alan “04.152” poz numaralı “Çam kerestesi (2.sınıf)” analiz girdisi için sunulan fiyat teklifinde kerestelerin 2. sınıf olduğuna ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı,

d) Açıklama istenilen KL-07 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, anılan iş kaleminde yer alan sıcak demirci ustası, sıcak demirci usta yardımcısı ve yağcı analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca analizlerde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, açıklama istenilen iş kaleminde bulunan “04.256” poz numaralı “profil demir (zaiyat ve kaynak vb giderler dahil)” analiz girdisi ile “04.255” poz numaralı “Lama (zaiyat ve kaynak vb giderler dahil)” analiz girdisine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde demir perçin, cıvata, kaynak ve her türlü malzeme ve zaiyatın teklif fiyata dahil olduğuna yönelik bir açıklamanın bulunmadığı,

e) Açıklama istenilen KL-09 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, bahse konu iş kaleminde yer alan formen, operatör makinist, yağcı, makinist, lağımcı, ve erbap işçi analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca analizlerde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, sorgulamaya konu iş kaleminde bulunan “03.004” poz numaralı “Ekskavatör 210 hp” analiz girdisinin ve “03.017” poz numaralı “Kompresör (210 cfm’lik)” analiz girdisinin amortisman öngörülerek açıklandığı, ancak buna ilişkin ilgili meslek mensubunca düzenlenmiş amortisman tespit tutanağının açıklamalar kapsamında sunulmadığı, söz konusu araçların amortisman oranlarının 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne aykırı olarak hesaplandığı, araçlar için alınan fiyat tekliflerinde araçların motor güçlerine ve teknik özelliklerine yer verilmediği, mazot giderine ilişkin birimin sunulan fiyat tekliflerinde litre olarak belirtildiği, ancak idare tarafından gönderilen analizlerde mazot gideri için kilogram ölçüsünün kullanıldığı, açıklama sahibi tarafından litre olarak alınan fiyatın kilograma çevrilmediği, ayrıca mazot gideri için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine aykırı olduğu, bahse konu iş kaleminde yer alan “07.006” poz numaralı “Taş Nakli” analiz girdisinin açıklanmasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin 10 km’nin üzerindeki mesafeler için geçerli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nakliye formülünü kullanmadığı, bunun yerine piyasa rayiçlerinin altında fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,

f) Açıklama istenilen KL-10 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, söz konusu iş kaleminde yer alan duvarcı ustası, erbap işçi, duvarcı usta yardımcısı, lağımcı ve makinist analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca analizlerde yer alan işçilik miktarlarının düşürüldüğü, öte yandan sorgulamaya konu iş kaleminde bulunan “Çimento Nakli” ve “Ocak taşı nakli” analiz girdilerinin açıklanmasında 10 km’nin üzerindeki mesafeler için geçerli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nakliye formülünün hatalı olarak kullanıldığı, ayrıca bir kısım nakliyenin piyasa rayiçlerinin altındaki fiyat teklifleri ile açıklandığı, yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

g) Açıklama istenilen KL-05 poz numaralı iş kaleminin açıklanmasında idarece verilen örnek analiz formatına aykırı şekilde belge düzenlendiği, söz konusu iş kaleminde yer alan beton ustası, marangoz ustası ve makinist analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülerek açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, öte yandan analizlerde yer alan işçilik miktarlarının azaltıldığı, sorgulamaya konu iş kaleminde yer alan “Motopomp” analiz girdisinin amortisman öngörülerek açıklandığı, ancak buna ilişkin ilgili meslek mensubunca düzenlenmiş amortisman tespit tutanağının açıklamalar kapsamında sunulmadığı, söz konusu araçların amortisman oranlarının 389 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne aykırı olarak hesaplandığı, söz konusu iş kaleminde yer alan “04.042/05” poz numaralı “C 25/30 beton harcı” analiz girdisi ile “04.152” poz numaralı “Çam kereste (II. Sınıf) (TSE)” analiz girdilerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile açıklanamayacağı sunulan fiyat teklifinin ise aşırı düşük tutarlı olduğu, idare tarafından ilgili meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanağı istenildiği takdirde açıklama sahibinin anılan gider ile ilgili belge sunamayacağı, ayrıca bir kısım nakliye için 10 km’nin üstündeki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nakliye formülünün hatalı olarak kullanıldığı, bir kısım nakliye yönünden ise nakliye formülü kullanılmaksızın piyasa rayiçlerinin altında fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, bu şekilde yapılan açıklamaların kabul edilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde ihale konusu işin adı “Gümüşhane-Kelkit İlçe Merkezi Arazileri ile Kaş Beldesi 2 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” olarak belirtilmiş, işin türü ve miktarı aynı maddede “15.224,40m İstifli taş tahk.,4 adet prefabrik kirişli araç köprüsü,64 adet birit,6 adet menfez,524m beton temelli taş duvar,1116m kırsal tip korkuluk,180m araç tipi korkuluk,745,45m betonarme ızgaralı kanal,34m betonarme U kanal,101 adet kaskat” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede sınır değerin altında geçerli teklif veren 7 istekliden 21.12.2015 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazılara istinaden Or-Na İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. ve Alsancak Yapı İnş. Taah. Mad. Haf. Nak. Mim. Müh. Müş. Hiz. Enerji Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, sınır değerin altında teklif veren diğer isteklilerin açıklama sunmadığı, açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının ise ihale komisyonunca yeterli bulunduğu ve ihalenin 05.01.2016 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla bu istekliler arasındaki en düşük teklif sahibi olan Or-Na İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Başvuru sahibi tarafından 25.01.2016 tarihli ve 4775 sayılı dilekçe ile açıklama sunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik olarak itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve konuya ilişkin olarak alınan 17.02.2016 tarihli ve 2016/UY.II-552 sayılı ve 17.02.2016 tarihli ve 2016/UY.II-553 sayılı Kurul kararları ile sınır değerin altında geçerli teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği,

Bahsi geçen Kurul kararlarına istinaden 09.03.2016 tarihli yazılar ile sınır değerin altında geçerli teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazılara cevaben sınır değerin altında teklif veren isteklilerden sadece Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. tarafından açıklama sunulduğu, diğer istekliler tarafından açıklama sunulmadığı, adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamaların idare tarafından yeterli görüldüğü ve ihalenin 22.03.2016 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı,

Başvuru sahibi tarafından 12.04.2016 tarih ve 22657 sayı sayılı dilekçe ile açıklama sunan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve konuya ilişkin olarak alınan 04.05.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1191 sayılı Kurul kararıyla sınır değerin altında geçerli teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 04.05.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1191 sayılı kararında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilerin sağlıklı bir şekilde açıklama sunmalarını temin etmek amacıyla, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, açıklama istenilen iş kalemlerine ait bütün analiz girdi miktarlarının gösterildiği analiz formatları ile birlikte, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tek bir liste halinde düzenlenmesi ve sınır değerin altındaki geçerli teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Bahsi geçen 04.05.2016 tarihli ve 2016/UY.II-1191 sayılı Kurul kararına istinaden 30.05.2016 tarihli yazılar ile sınır değerin altında geçerli teklif veren isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür. Söz konusu yazılara istinaden sınır değerin altında teklif veren isteklilerden sadece Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. tarafından açıklama sunulduğu, diğer istekliler tarafından açıklama sunulmadığı, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların idare tarafından yeterli görüldüğü ve ihalenin 07.06.2016 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Toplam 20 iş kaleminden ihalede 6 iş kaleminin aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edildiği, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen 30.05.2016 tarihli yazıların ekinde, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ile açıklama istenilen iş kalemlerine ait analiz girdi miktarlarının belirtildiği analiz formatlarına, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak açıklama istenilmeyen analiz girdilerine tek bir liste halinde yer verildiği, dolayısıyla yukarıda değinilen Kurul kararları çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının yenilendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Buna göre ihale üzerinde bırakılan Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde aşağıda incelenmiştir.

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinde bulunan “mazot”, “C 20/25 beton harcı (BS 20) (iş başında)” ve “C 25/30 beton harcı (BS 20) (iş başında)” analiz girdilerinin fiyat teklifi ile açıklandığı, sunulan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensubuna ait imza ve kaşe ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibarelerin mevzuata uygun olarak yer aldığı, mazot gideri için alınan fiyat teklifinde idarece verilen analiz girdilerinde belirtildiği üzere kg üzerinden teklif alındığı, “C 20/25 beton harcı (BS 20) (iş başında)” analiz girdisi ile “C 25/30 beton harcı (BS 20) (iş başında)” analiz girdisinin beton nakli dahil 1 m³ betonun dökülme fiyatı üzerinden teklife konu edildiği, bu şekilde yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı, bahse konu fiyat tekliflerine ait maliyet tespit tutanakları veya satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin ise idarenin takdirinde olduğu, dolayısıyla idarece bu tutanakların istenilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, kaldı ki açıklama sahibi tarafından fiyat tekliflerine ilişkin maliyet tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubunca onaylanmış olarak açıklamalar kapsamında sunulduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-07” poz numaralı “Lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işlerinin yapılması ve yerine konulması (Izgara ve Kırsal Korkuluk)” iş kaleminin analiz sunulmadan fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde ilgili meslek mensubuna ait imza ve kaşe ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibarenin mevzuata uygun olarak yer aldığı, ayrıca sunulan fiyat teklifinde malzeme, nakliye, işçilik ve montaj bedelinin fiyat teklifine dahil olduğu bilgisi ile “çeşitli çelik çubuk, lama ve profil demirlerinden yapılan her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işlerin yapılması için demir perçin, cıvata, kaynak ve her türlü malzeme zaiyatı, tüm malzemenin iş yerine nakli, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma işçilik dahil 1 kg fiyatı” açıklamasına yer verildiği görülmüştür. Açıklamaya konu iş kaleminin esaslı işçilik gerektirdiği dikkate alındığında söz konusu iş kaleminin analiz vasıtasıyla açıklanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla açıklama sahibince sorgulamaya konu iş kaleminin analiz sunulmadan fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

b) Açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-01” poz numaralı “Her çeşit zeminde kazı yapılması” iş kaleminin açıklama sahibince analiz vasıtasıyla açıklandığı, açıklama kapsamında sunulan iş kalemine ait analiz girdi miktarlarının idare tarafından gönderilen analiz girdi miktarları ile uyumlu olduğu, sunulan analizde yer alan işçilik girdileri için açıklama sahibi tarafından öngörülen birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, kaldı ki saatlik asgari ücret öngörülmüş olsa bile bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmayacağı, söz konusu analizde yer alan “03.001” poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 hp(1yd3)” analiz girdisinin, “03.007” poz numaralı “Trak. Rip(td25 veya em.185dhp8+rip) mot. Grey. (80 hp yukarı)” analiz girdisinin ve “03.005/2(Y)” poz numaralı “Ekskavatör (paletli) 300 hp” analiz girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2015 yılı rayiçleri ile açıklandığı, bu nedenle başka açıklamaya ihtiyaç olmadığı, ayrıca mazot giderinin sunulan analizde kg olarak dikkate alındığı ve mazot giderinin Selvi Pet. Nak. İnş. Tur. tic. Ltd. Şti. tarafından mevzuata uygun olarak düzenlenmiş fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde de mazotun biriminin kg olarak öngörüldüğü tespit edilmiştir. Bu itibarla, sorgulamaya konu iş kaleminin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

c) Açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-04” poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli + kalıp + iskele dahil)” iş kaleminin açıklama sahibince analiz vasıtasıyla açıklandığı, açıklama kapsamında sunulan iş kalemine ait analiz girdi miktarlarının idare tarafından gönderilen analiz girdi miktarları ile uyumlu olduğu, sunulan analizde yer alan işçilik girdileri için açıklama sahibi tarafından öngörülen birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, kaldı ki saatlik asgari ücret öngörülmüş olsa bile bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmayacağı, açıklama istenilen iş kaleminde yer alan “04.042/04” poz numaralı “C 20/25 beton harcı (BS 20) (iş başında)” analiz girdisinin Karatay Mad. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş mevzuata uygun fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinin nakliye dahil olarak alındığı, ayrıca söz konusu analiz girdisinin nakliyesine dair idare tarafından verilmiş bir formülün bulunmadığı, sorgulamaya konu iş kaleminde yer alan “04.152” poz numaralı “Çam kerestesi (2.sınıf)” analiz girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2015 yılı rayici esas alınarak açıklandığı, anılan giderin fiyat teklifine konu edilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, sorgulamaya konu iş kaleminin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

d) Açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-07” poz numaralı “Lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işlerinin yapılması ve yerine konulması (Izgara ve Kırsal Korkuluk)” iş kaleminin analiz sunulmadan fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde malzeme, nakliye, işçilik ve montaj bedelinin fiyat teklifine dahil olduğu bilgisi ile “çeşitli çelik çubuk, lama ve profil demirlerinden yapılan her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işlerin yapılması için demir perçin, cıvata, kaynak ve her türlü malzeme zaiyatı, tüm malzemenin iş yerine nakli, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma işçilik dahil 1 kg fiyatı” açıklamasına yer verildiği, açıklamaya konu iş kaleminin esaslı işçilik gerektirdiği dikkate alındığında söz konusu iş kaleminin analiz vasıtasıyla açıklanması gerektiği, bu nedenle sorgulamaya konu iş kaleminin analiz sunulmadan fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

e) Açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-09” poz numaralı “Ocak taşından ((%30’si 0,400-2,000 ton) – (%70’i 2,000-6000 ton) – kategorideki) istifli tahkimat yapılması (Nakliye dahil) (1m3 fiyat = 1 ton * 1,80)” iş kaleminin açıklama sahibince analiz vasıtasıyla açıklandığı, açıklama kapsamında sunulan iş kalemine ait analiz girdi miktarlarının idare tarafından gönderilen analiz girdi miktarları ile uyumlu olduğu, sunulan analizde yer alan işçilik girdileri için açıklama sahibi tarafından öngörülen birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, ayrıca saatlik asgari ücret öngörülmüş olsa bile bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmayacağı, söz konusu analizde yer alan “03.004” poz numaralı “Ekskavatör 210 hp” analiz girdisinin ve “03.017” poz numaralı “Kompresör (210 cfm’lik)” analiz girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2015 yılı rayiçleri esas alınarak açıklandığı, bu nedenle başka açıklamaya ihtiyaç olmadığı, öte yandan mazot giderinin sunulan analizde kg olarak dikkate alındığı ve söz konusu giderin Selvi Pet. Nak. İnş. Tur. tic. Ltd. Şti. tarafından mevzuata uygun olarak düzenlenmiş fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinde de mazotun biriminin kg olarak öngörüldüğü, sunulan analizde yer alan “Taş Nakli” analiz girdisinin ise Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 10 km’den fazla mesafeler için yayımladığı karayolu taşıma formülü kullanılarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Buna göre sorgulamaya konu iş kaleminin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

f) Açıklama istenilen iş kalemlerinden “KL-10” poz numaralı “İdarece istenilen dozda çimento harcı kullanılarak ocak taşı ile kargir inşaat (nakliyeler + çimento bedeli + kabartma derz dahil)” iş kaleminin açıklama sahibince analiz vasıtasıyla açıklandığı, açıklama kapsamında sunulan iş kalemine ait analiz girdi miktarlarının idare tarafından gönderilen analiz girdi miktarları ile uyumlu olduğu, sunulan analizde yer alan işçilik girdileri için açıklama sahibi tarafından öngörülen birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu, kaldı ki saatlik asgari ücret öngörülmüş olsa bile bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmayacağı, sunulan analizde yer alan “07.006” poz numaralı “Çimento Nakli” analiz girdisinin DSİ’nin 2015 yılı için 10 km’den fazla mesafeler için yayımladığı nakliye formülü esas alınarak hesaplandığı, “07.005” poz numaralı “Ocak Taşı Nakli” analiz girdisinin de yine DSİ 2015 yılı nakliye formülü ile hesaplandığı, söz konusu taşıma formüllerinde hata bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, sorgulamaya konu iş kaleminin mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

g) Sorgulamaya konu iş kalemlerinden “KL-05” poz numaralı “Beton Santralinde Üretilen veya Satın Alınan vebeton pompasıyla basılan C25/30 Basınç Dayanım Sınıfında Beton Dökülmesi (Beton Nakli+Kalıp+İskele Dahil)” iş kaleminin açıklama sahibince analiz vasıtasıyla açıklandığı, bahse konu iş kaleminde yer alan “04.042/05” poz numaralı “C 25/30 beton harcı” analiz girdisinin Karatay Mad. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş mevzuata uygun fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinin nakliye dahil olarak alındığı, bahse konu analiz girdisinin nakliyesine dair idare tarafından verilmiş bir formülün bulunmadığı, “04.152” poz numaralı “Çam kereste (II. Sınıf) (TSE)” analiz girdisinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2015 yılı rayici esas alınarak açıklandığı, söz konusu maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayici kullanılarak hesaplanmasında sakınca bulunmadığı, ayrıca iş kaleminde yer aldığı belirtilen “motopomp” analiz girdisinin açıklamaya konu iş kalemine ait bir analiz girdisi olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, sorgulamaya konu iş kaleminde yer alan açıklamaların yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden Sağlamlar İnş. Haf. Nak. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi