KİK Kararı: 2016/UY.II-2048

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/046
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 10.08.2016
Karar No : 2016/UY.II-2048

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Libaş Müteahhitlik ve Müşavirlik Anonim Şirketi - En-Ez İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı,

Güzeltepe Mahallesi Alper Cad. No: 5/6 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

Yıldızlı Mevkii 61310 Akçaabat/TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/108829 İhale Kayıt Numaralı “Hopa-Borçka Devlet Yolu Km: 0+000-6+500 Arası ve K1 Katılım Şeridi Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı İşleri (Bsk) ve Çeşitli İşler Yapılması İkmal İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.05.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hopa-Borçka Devlet Yolu Km: 0+000-6+500 Arası ve K1 Katılım Şeridi Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı İşleri (Bsk) ve Çeşitli İşler Yapılması İkmal İşi” ihalesine ilişkin olarak Libaş Müteahitlik ve Müşavirlik Anonim Şirketi - En-Ez İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının 09.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.06.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.06.2016 tarih ve 37675 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1509 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki sebeplerle mevzuata uygun olmadığı;

- Makine girdi maliyetlerinin düşük gösterilmesi amacıyla kendi malı makinelerin kullanıldığı, makine katsayı bileşenleri hesabındaki her bir parametrenin kullanılan makinenin özelliklerine bağlı olarak değiştiği, formülasyonda kullanılan (A) değerinin sadece yeni makinenin satın alma bedeli olmasının zorunlu olduğu, amortisman defterinde kaydi değeri sıfırlanmış bir makine kullanılarak makine analizlerinde makinenin amortisman girdisi sıfırlansa bile, tamir/bakım, yedek parça, nakil, montaj, demontaj giderlerinin amortisman defterindeki değerine göre sıfırlanmayacağı, aynı şekilde yeni makine yerine kullanılmış ve ekonomik ömrünü yeni makineye göre düşürmüş olan bir makinenin temin bedelinin düşük olmasının amortisman giderini düşürse de diğer girdileri aynı oranda düşürmeyeceğinin açık olduğu,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının makine analizlerindeki katsayısının kullanılabilmesi için ya ÇSB rayiçlerindeki yeni makine güncel rayiçlerinin alınması ya da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesindeki belgelendirme yöntemlerine uygun olarak belgelendirilen fiyatların kullanılması gerektiği, aksi halde kullanılmış makine için formüle göre makine zati bedeline bağlı olarak makinenin zati bedeli, amortisman süresi, kalan kullanım ömrü gibi parametrelerin yeniden tespit edilerek hesaplanması gerektiği,

Bu çerçevede Çevre ve Şehircilik Bakanlığının makine analizlerindeki hesap yöntemine göre isteklinin kendi malı olan kullanılmış ya da yeni araçlarının, analizlerde kullanılmasının mümkün olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarında yeni araç için belirlenen katsayıların, kullanım ömrünün önemli bir kısmını tamamlamış araçlar için kullanılamayacağı, ekonomik ömrünün önemli bir kısmını tamamlamış araçların temin bedeline göre oluşturulan makine analizleri ile açıklama yapan firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin girdisi olan makine rayiçlerinde makinenin asgarî güç, kapasite değerleri ile teknik özellikleri değerlerinin verildiği, analizlerde kullanılan kendi malı makinelerin de bu teknik özellik ve kapasitede olmasının gerektiği, noter tespit tutanağı ya da ruhsat bilgilerinin bu verileri içermesinin söz konusu olmadığı, noter satış belgesi, tespit tutanağı ya da amortisman defterindeki kayıtlarla birlikte her bir araç için teknik bilgilerin tümünü içeren varsa araç projesi ya da yetkili satıcı/servis beyanı vb. belgelerin sunulması ve sunulan belgelerin de mevzuatta düzenlenen belgelerin sunuluş şekline uygun olması gerektiği,

- Ocak taşının iş yerine taşınması ve agreganın konkasörden plent sahasına nakliyesine ilişkin olarak, nakliye maliyeti hesabında esas alınan taşıma mesafelerinin itinererde gösterilen mesafelerden düşük alındığı, itinererde yer almayan nakliye yerleri için öngörülen mesafelerin de dayanağına dair belge sunulmadığı,

- Kazı ve nakil için öngörülen birim fiyatların bir önceki muhasebe dönemi kayıtlarından elde edilebilen veri niteliğinde olmaması nedeniyle fiyat teklifi alınamayacağı,

- Hesaplamalarda bir önceki yılın nakliye katsayısının esas alındığı,

- Sunulan fiyat tekliflerinde yer alan serbest muhasebeci malî müşavir, yeminli malî müşavir tasdiklerinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Aşağıda belirtilen aykırılıklardan dolayı teklifleri geçersiz olan isteklilerin geçerli olarak belirlenmesi nedeniyle sınır değerin yüksek belirlendiği, tekliflerinin sorgulamaya tabi tutulmaması gerekirken sorgulandığı,

- Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığında, Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağına ilişkin iş deneyim belgesinin sunulduğu ancak ortaklık durum belgesinin ilan tarihinden önce düzenlendiği,

- Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığında, Unitek İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş ile Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ihalede sundukları iş deneyim belgelerinin, ihale konusu iş veya benzer işle benzer nitelikte olmayan kısımlarının ayrıştırılması hâlinde istenilen yeterlik kriterinin sağlayamayacağı,

- Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin tasdik işleminin mevzuatta belgelerin sunuluş şekline ilişkin öngörülen usule uygun olmadığı,

b - Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ortaklık yapısını gösteren belgelerin, ortakların hisse oranlarının son durumu göstermediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde "...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/grubu No

İş kalemi/grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

TOPLAM

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının 18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

….

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

….

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

….

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

TOPLAM TUTAR

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

(NOT = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, sorgulanacak iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenmesinde ise analizlerde yer alan alt iş kalemlerine ait tutarların dikkate alındığı, idare tarafından tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri niteliğindeki KGM/NÇ, KGM/16.073/H-Ö, K-KGM/23.002/K-6-Ö, KGM/16.130/K-H-Ö, K-KGM/16.137/K-H-Ö, K-KGM/16.133/K-H-Ö, KGM/ÜSTYAPI-2, KGM/ÜSTYAPI-3, KGM/MT/2 ve KGM/F-22 iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu paçal iş kalemlerinin girdileri içerisinde yer alan “Özel DOP” iş kalemi haricindeki diğer girdilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlardan oluştuğu, söz konusu paçal iş kalemlerinin analizlerinin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle hazırlandığı ancak söz konusu iş kalemlerinin tüm temel girdilerine kadar ayrıştırılmadıkları, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin, bu iş kalemleri baz alınarak düzenlendiği ve ayrı bir liste şeklinde değil de analiz formatları üzerinde belirtildiği, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ile söz konusu belgelerin, ihalede aşırı düşük teklif sundukları belirlenen 8 istekliye iletildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, anılan isteklilerden beşinin tekliflerinin açıklamalarını süresi içerisinde sunmadıkları gerekçesiyle reddedildiği, açıklamaları uygun bulunan 3 istekliden Nas İnş. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin en avantajlı birinci teklif, Mautek İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmek suretiyle ihalenin neticelendirildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesi kapsamında yapılacak uygulamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi, 45.1.2.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenerek sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi ve 45.1.2.2’nci maddesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği düzenlenmiş, bununla birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmamasını temin eden düzenlemeye de yer verilmiştir.

Bu çerçevede açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesindeki ilk adımın anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesi uyarınca oluşturulan iş kalemlerine/gruplarına ait “ayrıntılı analizler” olduğu, bunun ardından yapılacak işlemlerin de Tebliğ’de analizlerin “ayrıntılı analiz” olarak hazırlandığından hareketle kurgulandığı dikkate alındığında, açıklama istenilecek iş kalemlerine/gruplarına ilişkin yapılan, temel girdilerine kadar ayrıştırılmamış analizler üzerinden açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesinin, Tebliğ’de öngörülen kurguya uygun düşmeyeceği anlaşılmaktadır.

Mezkûr ihalede olduğu gibi açıklama istenilen iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlerin ayrıntılı değil de temel girdilerine kadar ayrıştırılmamış şekilde düzenlendiği durumda, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin nitelik ve nicelik olarak önemli ölçüde farklı olacağı açıktır.

İncelenen ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı, bu durumda söz konusu analizlerin anılan Tebliğ’de açıkça belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşıldığından, idarece “sıralı analiz girdileri tablosu”nun ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin anılan Tebliğ’e aykırı belirlendiği değerlendirilmiştir. Bu itibarla,

a) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, dinamit vb. diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

b) Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

c) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alsın. Eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

e) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.

(9) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50’nci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.“ hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

2.2. İhale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AII Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde bir belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIX veya AX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bu durumda, aday veya isteklilerin belirtilen gruplardan herhangi birine ait iş deneyimlerini gösteren belgelerini sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

2.4. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım işi ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu ile BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, Kanunun 5 inci maddesinde rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olacaktır.

2.5. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilecek olan işler için benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Örneğin; bir binanın sadece sıhhi tesisat yapımına ilişkin bir ihaleye CI grubuna ait iş deneyim belgesi sunan aday veya istekliler katılabileceği gibi kapsamında sıhhi tesisat işleri olan BIII grubu bir binaya ilişkin iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli de katılabilecektir. Benzer şekilde bir tünel yapım işi ihalesine AII grubu iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli katılabileceği gibi örneğin kapsamında tünel yapım işi olan AVIII grubu iş deneyim belgesi ile de aynı ihaleye katılmak mümkündür.

2.6. Yapım işi aşamalarının/kısımlarının ayrı ihale konusu olması durumunda, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin yanında ihale konusu işi içeren grup veya gruplara ilişkin iş deneyim belgesine sahip aday veya isteklilerin de ihaleye katılabileceği belirtilmelidir. Örneğin; bir karayolunun sadece üst yapı ihalesine AV grubu bir işin sadece üst yapısına ilişkin iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler katılabileceği gibi AV grubu iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler de katılabilecektir. Benzer şekilde; bir demiryolunun sadece üst yapısının ihale edildiği bir ihaleye AVI grubu bir işin sadece üst yapısına ilişkin iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler katılabileceği gibi AVI grubu iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler de katılabilecektir.

…

2.8. Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir…” açıklaması yer almakta olup, anılan Tebliğ ekinde yer alan “Ek-1: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde (a) alt yapı işleri "…V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri..” şeklinde belirlenmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Hopa-Borçka Devlet Yolu Km:0+000-6+500 Arası ve K1 Katılım Şeridi Toprak İşleri,Sanat Yapıları,Köprü İşleri,Üstyapı İşleri (BSK) ve Çeşitli İşler Yapılması İkmal İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu: 1991E040130-2015E040250-2009E040310

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

441.000 m³ yarma kazısı,135.000 m³ ocak ariyet kazısı,31.500 m³ moloz taş duvar, 153.126,51 m³ beton , 4061,72 m³ Toprakarme için prekast cephe paneli,,211.500 ton Plent-Miks Alttemel Ve Plent-Miks Temel ,135.000 m² bitümlü sıcak karışım

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Hopa-Borçka Devlet Yolu” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.1.İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almakta olup, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş tanımının “YAPIM İŞLERİNDE BENZER İŞ GRUPLARI TEBLİĞDE 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı RG yer alan A.V.GRUP :KARAYOLU İŞLERİ (ALT YAPI+ÜST YAPI) benzer is olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İş deneyim belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olanlar için İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ Bölümü Diploması İhale Konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” şeklinde yapıldığı görülmüştür.

Yine İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli “ başlıklı 7.7’nci maddesinde “İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerine göre, ihale konusu iş ya da Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde V. Grup karayolu işleri (altyapı+üstyapı) olarak belirlenen benzer işlere ilişkin olarak, teklif edilen bedelin %70’inden az tutarda olmamak üzere iş deneyimini gösteren belgelerin istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulması dolayısıyla inceleme konusu ihalede isteklilerin ihale konusu iş olan toprak İşleri, sanat yapıları, köprü İşleri, üstyapı İşleri (Bsk) ve çeşitli işler yapılması işleri ile ihale dokümanında benzer iş olarak tanımlanan otoyollar, devlet, il ve köy yollar ve cadde ve sokak yapım işleri ile ilgili olarak, geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az %80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl olduğu iş deneyim belgelerinin sunulması gerektiği, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması gerektiği, ihaleye katılacak istekliler tarafından da anılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini teklifleri kapsamında sunmalarının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte söz konusu iş deneyim belgeleri kapsamında bulunan ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı değerlendirilen imalatların ihale komisyonu tarafından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde belirlenmesi ve anılan imalatlara dönük kısımların parasal tutarlarının, belgenin toplam tutarından ayrıştırılmak suretiyle yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesi gerektiği de anlaşılmaktadır.

a – Başvuru sahibi isteklinin Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığında, Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağına ilişkin iş deneyim belgesinin sunulduğu ancak ortaklık durum belgesinin ilan tarihinden önce düzenlendiği,

Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığında pilot ortak Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ihalede sundukları iş deneyim belgelerinin, ihale konusu iş veya benzer işle benzer nitelikte olmayan kısımlarının ayrıştırılması hâlinde istenilen yeterlik kriterinin sağlayamayacağı ve Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin tasdik işleminin mevzuatta belgelerin sunuluş şekline ilişkin öngörülen usule uygun olmadığı iddialarına yönelik olarak yapılan incelemede,

Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığında özel ortak Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından “Gördes Barajı İnşaatı” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 06.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Bilgin TELEK adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, başvuru sahibi isteklinin iddiasında belirtilenin aksine istekliye ait ortaklık durum belgesinin ilan tarihinden sonra düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından teklifi kapsamında sunulan ortaklık durum belgesinin ilan tarihinden önce düzenlendiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdarenin göndermiş olduğu ihale işlem dosyası ve kapsamında yer alan “iş deneyim belgesi güncelleştirme ve değerlendirme formu” ile 21.07.2016 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde, idare tarafından isteklilerce teklifleri kapsamında sunulan iş deneyim belgelerinin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olan kısımlarının belirlenmesi ve yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesine esas olmak üzere, isteklilerin teklifleri kapsamında sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin düzenlendiği işlerin, ihale konusu işe ve ihale dokümanında benzer iş olarak belirlenen işlere uygun olan kısımlarının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilmediği görülmüştür.

Bu kapsamda yapılan incelemede,

Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baraj Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından, ihalede 166.489.851,53 TL bedel teklif edildiği, bu durumda isteklinin asgari (166.489.851,53 TLx0,70=) 116.542.896,07 TL tutarında bir iş deneyimini gösterir belge sunmasının gerektiği ve isteklinin pilot ortağı Unitek İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin hissesine düşen iş deneyim oranının (116.542.896,07 TLx0,80=) 93.234.316,86 TL olduğu tespit edilmiştir

Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Çayeli-Ardeşen-Hopa (Çayeli Geçişi Dahil) Yolu” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 03.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Mustafa Kemal Ünlüer adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun "Yol yapım işi, Tesviye, Sanat Yapıları, Tahkimat, Drenaj, Köprü (forekazık temelli), öngerilmeli kirişli), tünel, balıkçı barınakları, alttemel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım vs. işleri” şeklinde belirtildiği, sözleşme tarihinin 11.12.1997, belge tutarının ise 352.840.055,580 $ olduğu, iş deneyim belgesine konu hakediş takip formunun da teklif dosyası kapsamında sunulduğu, söz konusu hakediş formu incelendiğinde, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı değerlendirilen tünel, kamulaştırma hizmetleri, sel hasarları, tünel proje yapımı ve diğer çeşitli işler için belirtilen tenzilatsız maliyetlerin tamamının (aynı görev ünvanı ile 2 kişinin çalıştığı dikkate alınmayarak toplam 156.650.135,76 $), isteklinin belge tutarından düşülse dahi (352.840.055,580 - 156.650.135,76=) 196.189.919,82 $ tutar elde edileceği,

Anılan istekli tarafından sunulan iş denetleme belgesinin tutar kısmının yabancı para cinsi (dolar) üzerinden belirlendiği, sözleşme tarihi olan 11.12.1997 tarihinde yayınlanmış Resmi Gazete de yer alan dolar/TL paritesinin 198.110 TL olduğu, bu durumda söz konusu imalatın altı sıfır atıldıktan sonra 38.867.185,02 TL tutar üzerinden güncellenmesi gerektiği (196.189.919,82 x 198.110 ve altı sıfır atıldıktan sonra), yapılan hesaplamalar sonucunda söz konusu iş yönetme belgesinin, güncel tutarın 947.077.036,45 TL olduğu, değerlendirmeye esas bedelinin ise (947.077.036,45/5=) 189.415.407,29 TL olduğu, dolayısıyla anılan isteklinin ihalede aranan iş deneyim tutarını her halükarda karşıladığı anlaşılmış olup, söz konusu isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş veya benzer işlerle, benzer nitelikte olmayan kısımlarının ayrıştırılması hâlinde istenilen yeterlik kriterini sağlayamayacağı yönündeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Nehirsu İnş. Nakl. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Bursa Çevre Yolu Yalova Ayr.-Karacabey köprülü Kavşağı Kesimi (Km: 82+382-109+454 arası ve Km: 0+000-2+000 arası) (Bursa-D.200 Kent içi ve Diğer Bağlantı Yolları Dahil) Toprak Tesfiye İşleri, Büyük ve Küçük Sanat Yapıları, Güvenlik ve Trafik İşleri, Peyzaj ve diğer müteferrrik işler (ikincil işler dahil) Otoyolu İnşaatı” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 04.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Zafer Dudu adına düzenlenmiş ve Ankara 54. Noterliğince 26.04.2016 tarihinde 17625 yevmiye numarasıyla “aslına uygundur” ibaresi ile onaylanmış iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Otoyolu Yapımı (Toprak İşleri, küçük sanat yapıları, kagir, beton, betonarme duvarlar, menfezler, yer altı ve yüzey suyu drenajları, şev stabiliteleri, köprü ve viyadükler öngermeli kirişler, fore kazıklı temel, üstyapı işleri plentmiks alttemel, plentmiks temel, bitümlü temel, binder, aşınma, polimer modifiye bitüm ve sert taşlı aşınma, trafik ve güvenlik işleri, peyzaj, müteferrik işler, aydınlatma işleri)” şeklinde, ilgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusunun “otoyol yapım inşaatı” şeklinde belirtildiği, sözleşme tarihinin 16.12.1998, belge tutarının ise 170.082.903,48 USD olduğu, anılan istekli tarafından ihalede 223.997.188,40 TL bedel teklif edildiği, bu durumda isteklinin asgari (223.997.188,40 TLx0,70=) 156.798.031,88 TL tutarında bir iş deneyimini gösterir belge sunmasının gerektiği anlaşılmıştır.

Nehirsu İnş. Nakl. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin iddia edilenin aksine belgelerin sunuluş şekline uygun şekilde sunulduğu ve iş deneyimine konusu işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olduğu, anılan istekli tarafından sunulan iş denetleme belgesinin tutar kısmının yabancı para cinsi (dolar) üzerinden belirlendiği, sözleşme tarihi olan 16.12.1998 tarihinde yayınlanmış Resmi Gazete’de yer alan dolar/TL paritesinin 304.990,00 TL olduğu, bu durumda söz konusu imalatın altı sıfır atıldıktan sonra 51.873.584,73 TL tutar üzerinden güncellenmesi gerektiği (170.082.903,48 x 304.990,00 ve altı sıfır atıldıktan sonra), yapılan hesaplamalar sonucunda söz konusu iş yönetme belgesinin, güncel tutarın 796.971.796,33 TL olduğu, değerlendirmeye esas bedelinin ise (796.971.796,33 / 5 =) 159.394.359,27 TL olduğu, dolayısıyla söz konusu isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu iş veya benzer işlerle, benzer nitelikte olmayan kısımlarının ayrıştırılması hâlinde istenilen yeterlik kriterini sağlayamayacağı yönündeki iddianın yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

b - Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin ortaklık yapısını gösteren belgelerin, ortakların hisse oranlarının son durumu göstermediği iddiasına ilişkin yapılan incelemede,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

...

c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

istenilmesi zorunludur.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “…(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

...

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

...

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için teklif vermeye yetkili olduklarını gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri ile tüzel kişi olmaları halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicili gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir ticaret sicili gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili ticaret sicili gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeleri, vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesini sunmaları gerektiği, söz konusu düzenlemelerde, açıkça ortaklık hisse durumu bilgilerinin gösterilmesinin istenilmediği, itirazen şikâyet konusu hususa ilişkin olarak, tüzel kişi tacir durumunda olan ticaret şirketleri bakımından şirket ortaklarını gösteren belgelerin sunulmasının yeterli olduğu değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalar birlikte dikkate alındığında, İdari Şartname düzenlemelerinde, tüzel kişinin ortaklarının kimler olduğu bilgisi dışında ayrıca her bir ortağın hisse oranını gösteren Ticaret Sicili Gazetesi/Gazeteleri veya diğer belgelerin istenilmediği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan ilgili belgelerde, ortakların hisse oranlarının belirtilmediği yönündeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

2’nci iddia kapsamında yapılan incelemede:

a-İdarenin göndermiş olduğu ihale işlem dosyası ve kapsamında yer alan “iş deneyim belgesi güncelleştirme ve değerlendirme formu” ile 21.07.2016 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde, idare tarafından isteklilerce teklifleri kapsamında sunulan iş deneyim belgelerinin, ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olan kısımlarının belirlenmesi ve yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesine esas olmak üzere, aşağıda sayılan isteklilerin teklifleri kapsamında sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin düzenlendiği işlerin, ihale konusu işe ve ihale dokümanında benzer iş olarak belirlenen işlere uygun olan kısımlarının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde tespit edilmediği görülmüştür.

Bu kapsamda,

- Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. Tic. A.Ş tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “İzmir Çevreyolu - Aydın Otoyolu” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 02.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Hasan Çağlar adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Yol ve otoyol inşaatı (Toprak işleri; patlatma, kazı, dolgu, üstyapı; konkasörle agrega üretimi, asfalt plenti işletilmesi, alttemel, plentmiks temel,bitümlü temel, binder, aşınma ve katkılı aşınma asfalt kaplamaları, sanat yapıları; hazır beton üretimi, menfez, kutu kesitli altgeçitler, istinat duvarı, köprü inşaatı, viyadük inşaatı, tünel inşaatı, prekast öngermeli kiriş imalatı, prekast beton, betonarme boru, forekazık,kum kazık, taş kazık, püskürtme beton, ankraj, diletasyon derzi, izolasyon, betonarme bina inşaatı, çelik konstrüksiyon, kalorifer, elektrik ve sıhhi tesisat işleri, drenaj işleri, beton ve çelik boru montajı, yağmur ve yeraltı suyu drenajları, içme suyu, kanalizasyon hatları, beton ve taş kaplamalı her boyutta kanal işleri, dere ıslahı ve dere derivasyon işleri, peyzaj işleri, ölçme işleri, güvenlik ve trafik işleri; otokorkuluk, süper rail montajı, trafik levhaları montajı, yol çizgileri çizilmesi, reflektif buton yerleştirilmesi, otoyol ve tünel aydınlatma işleri)" şeklinde belirtildiği,

- Mapek İnş. ve Tic. A.Ş tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Bozüyük Mekece Yolu İyileştirme projesi II. Kısım” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 06.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Necip Acar adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun "Yol yapım işi, Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, tünel, üstyapı, (plentmiks alttemel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama), çeşitli işler ve ikincil işler (tünel aydınlatma, otokorkuluk, elektrik işleri) vs. işleri" şeklinde belirtildiği,

- Akm Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Anadolu Otoyolu Gümüşova-Gerede Kesim-2 (Bolu Dağı Geçişi)” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 19.04.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Doğan Demir adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Gümüşova ile Gerede Otoyolunun Bolu Dağı Geçişi (Kesim-2) 25,5 km 2x3 Otoyol, 1,6 km 2x2 bağlantı yolunun proje, yapım ve bir yıllık bakımı Kazı:12.149.752 m3 dolgu: 8.487.479 m3 Üstyapı soğuk karışım:366.648 m3 sıcak karışım:408.142 ton, bu yolun bünyesinde 4 adet 4644 m. Uzunluğunda viyadük, 9 adet 1296 m. Uzunluğunda köprü, 1 adet 229 m. Uzunluğunda köprülü kavşak, 1 adet 76 m. Uzunluğunda üstgeçit köprüsü, 1 adet 2871 m. Uzunluğunda tünel ve 1 adet 168 m. Uzunluğunda aç-kapa tüneli (iki tüplü), 23 tane çeşitli kesitlerde 2459 m. Uzunluğunda kutu menfez, 2 adet 725 m. Uzunluğunda kemer menfez ve 13 adet 977 m. Uzunluğunda boru menfez, tünel elektro- mekanik işleri, otoyol sinyalizasyon ve aydınlatma işleri bulunmaktadır" şeklinde, ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “otoyol yapım işi” şeklinde belirtildiği,

- Detay Yol İnş. A.Ş tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Giresun-Espiye (Giresun Geçişi Hariç) Devlet Yolu Km:0+000-24+576 Arası” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 05.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Cengiz Ilman adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun "Toprak işleri, sanat yapıları, üstyapı işleri (alttemel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım vs. işleri), tünel, köprü ve viyadük yapılması, yaya üstgeçidi yapılması, peyzaj işleri, çeşitli işler vs işleri” şeklinde belirtildiği,

- Demce Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Anadolu Otoyolu Gümüşova-Gerede Kesim-2 (Bolu Dağı Geçişi)” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 05.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Recai Yılmaz adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Gümüşova ile Gerede Otoyolunun Bolu Dağı Geçişi (Kesim-2) 25,5 km 2x3 Otoyol, 1,6 km 2x2 bağlantı yolunun proje, yapım ve bir yıllık bakımı Kazı:12.149.752 m3 dolgu: 8.487.479 m3 Üstyapı soğuk karışım:366.648 m3 sıcak karışım:408.142 ton, bu yolun bünyesinde 4 adet 4644 m. Uzunluğunda viyadük, 9 adet 1296 m. Uzunluğunda köprü, 1 adet 229 m. Uzunluğunda köprülü kavşak, 1 adet 76 m. Uzunluğunda üstgeçit köprüsü, 1 adet 2871 m. Uzunluğunda tünel ve 1 adet 168 m. Uzunluğunda aç-kapa tüneli (iki tüplü), 23 tane çeşitli kesitlerde 2459 m. Uzunluğunda kutu menfez, 2 adet 725 m. Uzunluğunda kemer menfez ve 13 adet 977 m. Uzunluğunda boru menfez, tünel elektro- mekanik işleri, otoyol sinyalizasyon ve aydınlatma işleri bulunmaktadır” şeklinde belirtildiği,

- Hacı Tutumlu İnş. Mad. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “İyidere-Çayeli Yolu yapımı Km: 107+135-140+150 arası” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 04.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Mehmet Yılmaz adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun "Yol yapım işi “Tesviye sanat yapıları, tahkimat, drenaj, köprü (fore kazık temelli, öngerilmeli kirişli), tünel, balıkçı barınakları, alttemel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım, araştırma, kamulaştırma, etüt proje mühendislik vs. işleri” şeklinde belirtildiği,

Onh İnş. ve Taah. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 26’ncı Bölge Müdürlüğü tarafından “Deriner Barajı Artvin-Erzurum, Artvin-Ardahan, Artvin-Ardanuç Devlet Yolları Yapım” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 25.04.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Memiş Sandıkçı adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "33.900 m uzunluğunda devlet karayolu yapımı (kazı-dolgu işleri, karayolu tüneli, çelik kirişli köprü, enjeksiyon, alttemel, temel, değişik ebat ve boyutlarda betonarme istinat duvarları ve moloz taş duvarlar ve sathi kaplama yapılması” şeklinde belirtildiği,

- Güçlü İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “İzmir Çevreyolu - Aydın Otoyolu” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 09.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Necati Bulut adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Yol ve otoyol inşaatı (Toprak işleri; patlatma, kazı, dolgu, üstyapı; konkasörle agrega üretimi, asfalt plenti işletilmesi, alttemel, plentmiks temel, bitümlü temel, binder, aşınma ve katkılı aşınma asfalt kaplamaları, sanat yapıları; hazır beton üretimi, menfez, kutu kesitli altgeçitler, istinat duvarı, köprü inşaatı, viyadük inşaatı, tünel inşaatı, prekast öngermeli kiriş imalatı, prekast beton, betonarme boru, forekazık, kum kazık, taş kazık, püskürtme beton, ankraj, diletasyon derzi, izolasyon, betonarme bina inşaatı, çelik konstrüksiyon, kalorifer, elektrik ve sıhhi tesisat işleri, drenaj işleri, beton ve çelik boru montajı, yağmur ve yeraltı suyu drenajları, içme suyu, kanalizasyon hatları, beton ve taş kaplamalı her boyutta kanal işleri, dere ıslahı ve dere derivasyon işleri, peyzaj işleri, ölçme işleri, güvenlik ve trafik işleri; otokorkuluk, süper rail montajı, trafik levhaları montajı, yol çizgileri çizilmesi, reflektif buton yerleştirilmesi, otoyol ve tünel aydınlatma işleri” şeklinde, ilgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusunun “Yol ve otoyol inşaatı” şeklinde belirtildiği,

- Karfen İnş. San. Tur. En. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu (Gaziantep Çevreyolu dahil) Suruç-Şanlıurfa kesimi (Şanlıurfa bağlantı Yolu dahil) İnşaatı” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 04.05.2016 tarihinden önceki bir yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Erkol Ülker adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Otoyol inşaatı (Kazı-dolgu, sanat yapıları, drenaj işleri, köprü inşaatı, bakım işletme merkezi bina inşaatları, mekanik alttemel, temel, asfalt betonu kaplama işleri, otokorkuluk, köprü izolasyon, trafik levha ve yol çizgileri, peyzaj işleri, ikincil işler)” şeklinde, ilgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusunun “ Otoyol inşaatı” şeklinde belirtildiği,

- Polat Yol Yapı Sa. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Çarşıbaşı-Trabzon-Araklı (Trabzon-Maçka) Yolu” işi için düzenlenmiş yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin "Km: 14+000-82+393, Km: 0+000-10+000 Tesviye, Sanat yapıları, alttemel, mekanik stabilizasyon temel, banket, köprü, tünel ve bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işi” şeklinde belirtildiği,

- Nas İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından “Espiye-Çarşıbaşı (Giresun Geç. Dahil) (İKMAL) Devlet Yolu” işi için, ihale işlem dosyasında yer alan ortaklık durum belgesinde, 06.05.2016 tarihinden önceki beş yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak yüzde ellisinden fazla hissesine sahip olduğu tespiti yapılan Mehmet Gürsel Koçak adına düzenlenmiş iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilisinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusunun "Yol yapım işi “Toprak işleri (Kazı-dolgu), sanat yapıları, köprü, tahkimat, balıkçı barınakları, üstyapı (plentmiks alttemel, plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım vs. yapılması), tünel, proje, kamulaştırma, araştırma müh. hizmetleri, yaya üstgeçidi, ENH deplasmanı, tünel aydınlatma, havalandırma, elektromekanik vs. işleri" şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bahsi geçen istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinde yer alan ve ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı değerlendirilen altgeçit, tünel inşaatı, bina inşaatı, kalorifer, elektrik ve sıhhi tesisat işleri, içme suyu, kanalizasyon hatları, havalandırma, kanal işleri, dere ıslahı, tünel aydınlatma işleri, elektromekanik işler, kamulaştırma, bakım, balıkçı barınakları ve bunlar gibi diğer imalatların ihale komisyonu tarafından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde belirlenmesi ve anılan imalatlara dönük kısımların parasal tutarlarının, belgenin toplam tutarından ayrıştırılmak suretiyle yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. Tic. A.Ş., Mapek İnş. ve Tic. A.Ş., Akm Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş., Detay Yol İnş. A.Ş., Demce Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş, Hacı Tutumlu İnş. Mad. A.Ş., Onh İnş. ve Taah. A.Ş., Güçlü İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş., Karfen İnş. San. Tur. En. ve Tic. A.Ş., Polat Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve Nas İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgelerine konu işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olan kısımların Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde belirlenmesi ve yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesi ve

a) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, dinamit vb. diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

b) Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

c) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alsın. Eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

e) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi