KİK Kararı: 2016/UY.II-1738

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/040
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 29.06.2016
Karar No : 2016/UY.II-1738

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz-Ka İnşaat Ticaret Ltd. Şti.,

İnönü Cad. Gaffur Yazıcı İş Hanı Kat: 2 No: 204 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yalova Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Yalova Üniversitesi Merkez Yerleşkesi Çınarcık Yolu 2. Km. 77100 YALOVA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/93461 İhale Kayıt Numaralı “Yalova Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi 1 Nolu Bina Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yalova Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 19.04.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yalova Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi 1 Nolu Bina Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz-Ka İnşaat Ticaret Ltd. Şti.nin 30.05.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.06.2016 tarih ve 33289 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1328 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale tarihinde yaklaşık maliyet açıklanmasına rağmen isteklilerden Engin Bedişkan’ın ihalede yaklaşık maliyetin düşük olduğu ve yeniden güncellenmesi gerektiği hususunda idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin cevabi yazısında yaklaşık maliyetin gözden geçirilerek güncelleneceği ve işlemlerin güncellenmiş değer üzerinden yürütüleceği ifadelerine yer verildiği, bunun üzerine kendilerinin 09.05.2016 tarihinde yaklaşık maliyetin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında güncellenemeyeceğine ilişkin şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak idarece cevap verilmediği, 23.05.2016 tarihinde tekliflerinin aşırı düşük olduğu ve tekliflerine ilişkin yazılı açıklama sunmaları gerektiği yönünde idarece gönderilen yazıda tekliflerinin neye göre veya nasıl aşırı düşük teklif olarak belirlendiğine dair bir bilginin yer almadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesine göre yaklaşık maliyetin ilan tarihine kadar güncellenebileceği, bahse konu ihalede tekliflerin değerlendirilme aşamasında yaklaşık maliyetin güncellendiği, ihale tarihindeki yaklaşık maliyete göre tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı, idarece ihale tarihinden sonra yönetmeliğe aykırı olarak yaklaşık maliyetin güncellenmesinden dolayı kendilerinin hak kaybına uğradığı, yönetmeliğe aykırı idari işlemlerin düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “Yalova Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi 1 No.lu Bina Yapım İşi” olduğu, işin açık ihale usulüyle ve anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin idareler tarafından ihale yapılmadan önce her türlü fiyat araştırması yapılarak belirlenmesi gerektiği, yapım işleri ihalelerinde ihaleye çıkılmadan önce yaklaşık maliyetin güncelliğini yitirmesi halinde ancak ilk ilan tarihine kadar güncellenebileceği, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin gizli tutulması gerektiği, yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda isteklilere ait teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı ve bu aşamadan sonra tekliflerin ihale komisyonunca değerlendirilmesine geçileceği anlaşılmaktadır.

20.05.2016 tarihinde İhale komisyonunca ara karar alındığı, alınan karardan, ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, Erka İnş. San. ve Tic A.Ş.nin sunduğu geçici teminatın işin süresini kapsamadığı, Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş.nin teklif mektubunda yer alan teklif tutarının yazı ve rakam olarak uyuşmadığı, Akdemir İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin cirosunun teklif ettiği bedelin %25’ini sağlamadığı, Mek Müh. Kenan Gülsüm - Tiryaki İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı tarafından sunulan banka referans mektubunun pilot ortak adına düzenlenmediği, Şentürk İnş. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında değerlendirilmesi ve güncellenmesi neticesinde yeterli olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, tekliflerin değerlendirilmesi işlemleri devam ederken Engin Bedişkan - İMT Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 28.04.2016 tarihinde ihalenin ilk oturumunda açıklanan yaklaşık maliyetin güncel olmadığı yönünde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ihale komisyonu tarafından başkanlık makamından yaklaşık maliyetin güncel olup olmadığı hususunda bilgi istenildiği, başkanlık makamından ihale komisyonuna gelen 20.05.2016 tarihli ve 425 sayılı cevabi yazı ve ekinde güncellenmiş yaklaşık maliyet bilgilerinin yer aldığı, bunun üzerine ihale komisyonunca güncellenmiş yaklaşık maliyet ve geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değerin hesaplandığı, Paldet İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Zeki Turan İş Ortaklığı, Öz-Ka İnşaat Ticaret Ltd. Şti., Alpan İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin hesaplanan sınır değerin altında kalması nedeniyle anılan isteklilerden yazılı açıklama istenileceğinin karara bağlandığı, alınan kararın isteklilere tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasından, ihale ilanının ilk olarak yerel gazetede 27.03.2016 tarihinde yayımlandığı, ardından 28.03.2016 tarihinde Kamu İhale Bülteni’nde yayımlandığı, ihalenin 19.04.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, ihaleye katılan isteklilerden Engin Bedişkan - İMT Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 28.04.2016 tarihinde ihalede yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve güncellenen yaklaşık maliyet üzerinden sınır değer hesabının yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiğine ilişkin idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, 06.05.2016 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edilen idarenin cevabi yazısında yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiği yönünde bir tespit bulunması halinde yaklaşık maliyetin ilk ilan tarihine kadar güncelleneceği ve işlemlerin güncellenmiş değer üzerinden yürütüleceği ifadelerine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından 09.05.2016 tarihinde yaklaşık maliyetin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında güncellenemeyeceğine ilişkin şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ancak idarece cevap verilmediği, 20.05.2016 tarihli ara komisyon kararından 20.05.2016 tarihinde ihalenin yaklaşık maliyetin güncellendiği, ihale konusu iş için ihaleye çıkıldığında idarece belirlenen yaklaşık maliyetin 19.269.316,85 TL olduğu, 20.05.2016 tarihinde güncellenen yaklaşık maliyet tutarının ise 20.812.163,16 TL olduğu, bu durumun ihale tarihindeki yaklaşık maliyet dikkate alınarak hesaplanan sınır değerin (13.223.489,51 TL) değişmesine neden olduğu, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyet güncellenmeden önceki sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi olduğu, yaklaşık maliyetin güncellenmesinden sonra teklifinin sınır değerin (13.532.666,16 TL) altında kaldığı, idare tarafından 23.05.2016 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklifine ilişkin yazılı açıklama sunulmasının istenildiği tespit edilmiştir.

Bahse konu ihalede, ilk oturumda yaklaşık maliyetin ihaleye katılan istekliler ile varsa hazır bulunanlar huzurunda açıklandığı, bu aşamadan sonra yaklaşık maliyetin güncellendiği, ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetin ilk ilan tarihine kadar güncellenebileceği, dolayısıyla idarenin ilk ilan tarihinden (27.03.2016) daha sonraki bir tarihte yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin işleminin mevzuata aykırı olduğu, isteklilerin tekliflerini idareler tarafından hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlemedikleri, bir başka ifadeyle isteklilerce teklif fiyatlarının belirlenmesinde piyasa koşullarında oluşan fiyatların esas alındığı, istekliler tarafından sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda dahi idarelerce kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak ihalenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif sahibi üzerinde bırakılabileceği dikkate alındığında, şikâyete konu ihale için ilana çıkılmadan önce belirlenmiş olan yaklaşık maliyete göre ihalenin sonuçlandırılabileceği, bu itibarla, ihale konusu iş için ihaleye çıkıldığında belirlenen ilk yaklaşık maliyete göre sınır değerin belirlenmesi ve tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale tarihinde açıklanan yaklaşık maliyete göre sınır değerin belirlenmesi ve tekliflerin değerlendirilmesi, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi