KİK Kararı: 2016/UY.I-2982

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/066
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 07.12.2016
Karar No : 2016/UY.I-2982 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Şinasi CANDAN,

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Süphan Petrol Ticaret ve Sanayi A.Ş. - Gökmen Uçar Ortak Girişimi,

K.Karabekir Caddesi Kurtuluş Parkı Shell Akaryakıt İstasyonu İpekyolu/VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü,

Erenkent Mahallesi 10. Etap Küme Evleri Yeni Toki No: 20 65100 Edremit/VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/353761 İhale Kayıt Numaralı “Van Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 30.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Van Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Süphan Petrol Ticaret ve Sanayi A.Ş. - Gökmen Uçar Ortak Girişiminin 24.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2016 tarih ve 62599 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2589 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin bilançoya ilişkin 7.4.2’nci maddesindeki kriterleri sağlayamadığı; idare tarafından bu konudaki şikayet başvurularının değerlendirilmesi açısından anılan isteklinin yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin ve yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin tespiti için firmanın taahhüdü altında 2015 yılında yapımına başlanan ve 2016 yılında devam eden ve EKAP kayıtlarından da görülen 2015/65570, 2015/96442, 2015/136012 İKN’li işlere ait yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ve bunlara bağlı oluşacak yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin tespitinin yapılması gerektiği halde, sadece 2015/65570 İKN’li Hakkari 20 ünitelik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yapım İşi’ne ait 2015 yılı içinde yapılmış hakediş belgelerinin Sağlık Bakanlığı Yatırımlar Daire Başkanlığından istenildiği, Sağlık Bakanlığı Yatırımlar Daire Başkanlığının 01.11.2016 tarihli ve 3853 sayılı cevabi yazısına dayanılarak şikayet başvurusunun reddedildiği; ancak ilgili yazıdan da görüleceği üzere ihale üzerinde bırakılan isteklinin önceki yıla ait üstlenmiş olduğu ve yapımına devam ettiği işlere ait yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin tespit edildiği ve tespit edilen bu tutarların başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen kriterlerin değerlendirilmesi açısından anılan isteklinin bilanço tablolarında değerlendirilmesi gerekirken idarece gerekli hesaplamanın tekrar yapılmadan şikayetin reddedilmesinin tereddüt yarattığı; firmanın bilanço bilgileri tablosunda bulunması gereken yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ve bunlara bağlı oluşacak yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin usulsüzlük yapılarak gösterilmediği; fakat bu tutarların bilanço bilgileri tablosuna işlenerek yeniden hesaplanması halinde İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesindeki kriterlerin sağlanamayacağı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu iş, Van Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı Yapım İşi olup anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur.

Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yapılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde “10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2015 yılına ait tutarları gösteren 27.09.2016 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu; bu tabloda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve yıllara yaygın inşaat hakedişlerinin -0- olarak belirtildiği; gösterilen bilanço oranlarının İdari Şartname’de belirtilen kriterleri sağladığı görülmüş olup, belgenin SMMM İzzet Göldaş’ın kaşe ve imzası ile TÜRMOB kaşesini içerdiği; “Yukarıdaki bilgiler belge düzenlenen kişinin bilançosu incelenerek hazırlanmıştır.” ibaresinin bulunduğu görülmüştür. Teklif dosyasında ayrıca, 2015 yılı bilançosunun da aynı SMMM tarafından onaylı olarak sunulduğu görülmüştür. Sunulan bilançodaki tutarların bilanço bilgileri tablosuna aktarılan tutarlar ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale işlem dosyasında idare tarafından EKAP üzerinden gerçekleştirilmiş bilanço sorgulama çıktısının da yer aldığı ve bu belgedeki tutarların da sunulan belgelerdeki ilgili tutarlarla uyumlu olduğu tespit edilmiştir. EKAP üzerinden yapılan sorgulama da aynı sonuçlara ulaşılmıştır.

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine Sağlık Bakanlığı Yatırımlar Genel Müdürlüğü’ne yazılan 28.10.2016 tarihli ve 5821 sayılı yazıda Hakkari 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yapım İşine ait 1.500.000,00 TL’lik hakediş yapıldığı iddiasına ilişkin olarak iddia konusu Hakkari 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yapım İşine ait 2015 yılı içerisinde ilgili Kurumca yapılan hakediş miktarları tahakkuk tarihlerinin istendiği, ilgili idarenin Daire Başkanlığının 01.11.2016 tarihli ve 3853 sayılı cevabi yazısında, “Hakkari 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Yapım İşi ile alakalı ekte kayıtlı belgede belirtildiği üzere 2015 yılı içerisinde idaremizce 24.12.2015 tahakkuk tarihli 440.068,04 TL hakediş yapılmış olup 2016 tarihinde banka hesabına geçmiştir.” denildiği; yazı ekinde ödeme emri belgesinin bulunduğu ve yazıdan hakedişin 2016 yılında ilgilinin hesabına geçtiğinin anlaşıldığı ve bu yazı gereği idarece şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mevzuat düzenlemeleri ve teklif dosyasında sunulan belgeler incelendiğinde mevzuatın bilanço kriterlerinin tevsiki için sunulmasını istediği belgelerin SMMM onaylı şekilde sunulduğu; bu şartlar altında meslek mensubu onayı ile sunulan bu belgelerdeki verilerin, isteklinin kazandığı diğer ihalelerin verilerinin araştırılmasına gerek olmaksızın, yeterli kabul edilmesi gerektiği; ilgili oranların kontrolünün bu veriler esas alınarak yapılmış olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Şinasi CANDAN

Başkan V.

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi