KİK Kararı: 2016/UY.I-2939

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/065
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 30.11.2016
Karar No : 2016/UY.I-2939

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Or-Na İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.,

2 Nolu Beşirli Mahallesi Devler Sahil Yolu Cad. Kat: 3 No: 190 Ortahisar/TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 22. Bölge Müdürlüğü,

DSİ 22. Bölge Müdürlüğü 61220 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/324778 İhale Kayıt Numaralı “Rize-Çayeli Sarısu ve Yamaç Köyleri 1 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dsi 22.Bölge Müdürlüğü tarafından 20.09.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Rize-Çayeli Sarısu ve Yamaç Köyleri 1 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Or-Na İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2016 tarih ve 62571 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2590 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatların ve birim fiyatlarla miktarların çarpılması sonucu yazılan teklif tutarlarının virgülden sonra iki ondalık sayı olacak şekilde yazıldığı, dolayısıyla isteklinin teklifi, Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.5.2’nci maddesinde yer alan “ ... birim fiyatlarla ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir..." açıklamaya aykırılık teşkil ettiği,

Söz konusu isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatlar ile miktarların çarpılması sonucu hesaplanan teklif tutarlarının virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlayarak yazıldığı ve bu teklif tutarlarının toplamının ise 16.501.414,20 TL olarak yazıldığı, ancak bu teklif tutarlarına ilişkin toplama işlemi yapıldığında 16.501.414,21 TL olduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin “Rize-Çayeli Sarısu ve Yamaç Köyleri 1 Kısım Taşkın Koruma İnşaatı” olduğu, söz konusu ihale için 24 adet teklif sunulduğu,

19.10.2016 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, 7 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, 3 isteklinin ise iş deneyim belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalede en avantajlı istekli olarak Limanyol İnş. Mad. Müh. San. ve Tic. A. Ş.nin, en avantajlı ikinci istekli olarak ise Or-Na İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin ise

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

1

DSİ/224-01

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda her türlü sanat yapısı, duvar, tahkimat vb. imalatların sınai ve serbest kazılarının yapılması , kazının depo veya dolguya nakledilmesi, serilmesi, imalât veya inşaattan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması

metreküp

175.444,48

8,20

1.438.644,74

2

DSİ/224-02

Patlayıcı Madde Kullanmadan Demirli ve Demirsiz Beton İnşaatın Yıkılması

metreküp

1.400

23,00

32.200,00

3

DSİ/224-03

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 16/20 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)(Kalıp dahil)

metreküp

258,96

124,00

32.111,04

4

DSİ/224-04

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) (kalıp ve kalıp iskelesi dahil)

metreküp

43.840,95

152,00

6.663.824,40

5

DSİ/224-05

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 25/30 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) (tekstürlü kalıp ve kalıp iskelesi dahil)

metreküp

3.157,51

157,00

495.729,07

6

DSİ/224-06

Kemer köprülerde, beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) (tekstürlü kalıp, kalıp iskelesi dahil)

metreküp

1.700

252,00

428.400,00

7

DSİ/224-07

Prefabrik Menfez Yapılması ve Yerine Konulması (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

444

228,00

101.232,00

8

DSİ/224-08

Ocak Taşı İle Harçlı Kagir İnşaat Yapılması (350 Dozlu Hazır Çimento Harcı İle) (Taş Nakli Dahil)

metreküp

55.686,4

81,00

4.510.598,40

9

DSİ/224-09

Çaplanmış Ocak Taşı ile (350 doz) Harçlı Kagir İnşaat (Duvar Üstü Baba) Yapılması (Taş Nakli Dahil)

metreküp

464,89

145,00

67.409,05

10

DSİ/224-10

Taş Duvar Yüzeylerine Gömme Oluklu Derz Yapılması

metrekare

33.484

5,25

175.791,00

11

DSİ/224-11

Ocak taşı ile (2-6 ton kategorideki) istifli tahkimat yapılması

metreküp

5.566,13

29,00

161.417,77

12

DSİ/224-12

Betonarme demirinin temini, nakli ve yerine montajı

ton

608,87

1680,00

1.022.901,60

13

DSİ/224-13

Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması, yerine konulması ve boyanması

kilogram

191.105,84

5,40

1.031.971,54

14

DSİ/224-14

Köprülerde Döşeme, Kiriş ve Kemer Taşıyıcı İskeleleri (Kompozit Menfezler Hariç)

metreküp

3.500

17,00

59.500,00

15

DSİ/224-15

Köprülerde 0-80 mm Boyuna Hareket Kapasiteli, Sabit Ankrajlı, Kauçuk Contalı, Sıcak Haddelenmiş veya Ekstüde Özel Çelik Profilli, Su Geçirmez tip Genleşme Derzi Yapılması ve Yerine Konulması

metre

72

430,00

30.960,00

16

DSİ/224-16

Neopren (lastik) mesnet tertibatı (içi çelik fretli)

desimetreküp

200

33,00

6.600,00

17

DSİ/224-17

PVC Boru Yapılması (Q150)

metre

10.340,2

18,00

186.123,60

18

D-101

Proje Bedeli

komple

1

56.000,00

56.000,00

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

16.501.414,20

şeklinde sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve ihale doküman düzenlemelerinden, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde isteklilerin, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan iş kalemleri hariç, birim fiyatlarla miktarlarının çarpılması sonucu bulunan tutarların virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceği, bir başka ifadeyle ondalık basamak sayısının iki veya ikiden fazla olabileceği, ancak genel toplam tutarın ise en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanması gerektiği, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerinin bir kuruşa yuvarlanması, yarım kuruş altındaki değerlerin ise dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatlarla miktarların çarpılması sonucu bulunan tutarların virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde yazıldığı, söz konusu tutarların genel toplamı sonucundaki tutarın da iki ondalık basamaklı olacak şekilde 16.501.414,20 TL olarak yazıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede söz konusu birim fiyat teklif cetvelinde miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan tutarların toplanması sonucunda ulaşılan genel toplam tutarın ise 16.501.414,21 TL olarak hesaplandığı, bu itibarla birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutara ilişkin olarak yapılan toplama hatasının aritmetik hata olarak değerlendirilmesi gerektiği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Limanyol İnş. Mad. Müh. San. ve Tic. A. Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddia incelenmiş ve “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin (Limanyol İnş. Mad. Müh. San. ve Tic. A. Ş.) birim fiyat teklif cetvelinde, birim fiyatlarla miktarların çarpılması sonucu bulunan tutarların virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde yazıldığı, söz konusu tutarların genel toplamı sonucundaki tutarın da iki ondalık basamaklı olacak şekilde 16.501.414,20 TL olarak yazıldığı; yapılan inceleme sonucunda söz konusu birim fiyat teklif cetvelindeki miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan tutarların toplanmasıyla ulaşılan genel toplam tutarının 16.501.414,21 TL olarak hesaplandığı, bu itibarla birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutara ilişkin olarak yapılan toplama hatasının aritmetik hata olarak değerlendirilmesi gerektiği ve başvuru sahibinin (Or-Na İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.) iddiasının yerinde olduğu ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesi, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde yer alan düzenlemelerden; birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan iş kalemleri hariç, isteklilerin birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebilecekleri bir başka ifadeyle ondalık basamak sayısının iki veya ikiden fazla olabileceği, ancak genel toplam tutarın en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanması gerektiği, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerinin bir kuruşa yuvarlanması, yarım kuruş altındaki değerlerin ise dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Toplam tutarın (teklif bedelinin) mevzuatta iki ondalık basamaklı sayı şeklinde yazılmasının zorunlu tutulmasının sebebinin, günlük hayatta kullanılan en küçük para biriminin kuruş olması; kuruş kısmının günlük kullanımda en fazla 99 Kuruş olarak ifade edilmesi; 100 Kuruşun ise 1 TL olarak sayının tam kısmına eklenerek dikkate alınması olduğu değerlendirilmektedir.

Söz konusu ihalede uyuşmazlığın konusu; ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde iki iş kalemine ait miktar ile birim fiyat çarpım sonuçları üç ondalık basamaklı sayı olarak çıktığından ve bu sayılar iki ondalık sayıya yuvarlanarak ilgili iş kalemlerinin olduğu satırlara yazıldığından; toplam tutarın (teklif bedelinin) hesaplanmasında, gerçek çarpım sonuçları üç ondalık basamaklı çıkan sayıların mı, yoksa yuvarlanmış iki ondalık basamaklı sayıların mı toplanacağına ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu birim fiyat teklif cetveli (“İş kaleminin adı ve kısa açıklaması” sütunu hariç) aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kalemi No

Ölçü birimi

Miktarı

Teklif edilen birim fiyat

Tutarı

1

DSİ/224-01

metreküp

175.444,48

8,20

1.438.644,74

2

DSİ/224-02

metreküp

1.400

23,00

32.200,00

3

DSİ/224-03

metreküp

258,96

124,00

32.111,04

4

DSİ/224-04

metreküp

43.840,95

152,00

6.663.824,40

5

DSİ/224-05

metreküp

3.157,51

157,00

495.729,07

6

DSİ/224-06

metreküp

1.700,00

252,00

428.400,00

7

DSİ/224-07

metreküp

444

228,00

101.232,00

8

DSİ/224-08

metreküp

55.686,4

81,00

4.510.598,40

9

DSİ/224-09

metreküp

464,89

145,00

67.409,05

10

DSİ/224-10

metrekare

33.484

5,25

175.791,00

11

DSİ/224-11

metreküp

5.566,13

29,00

161.417,77

12

DSİ/224-12

ton

608,87

1.680,00

1.022.901,60

13

DSİ/224-13

kilogram

191.105,84

5,40

1.031.971,54

14

DSİ/224-14

metreküp

3.500

17,00

59.500,00

15

DSİ/224-15

metre

72

430,00

30.960,00

16

DSİ/224-16

desimetreküp

200

33,00

6.600,00

17

DSİ/224-17

metre

10.340,2

18,00

186.123,60

18

D-101

komple

1

56.000,00

56.000,00

TOPLAM TUTAR (KDV Hariç)

16.501.414,20

Tablodan;

? İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin iş kalemlerinin yer aldığı tüm satırlarda, birim fiyat ve miktar çarpımlarının doğru ve mevzuata uygun olarak virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde yazıldığı,

? Söz konusu cetvelin 1’inci ve 13’üncü satırlarındaki birim fiyat ve miktar çarpımlarının tam sonuçlarının sırasıyla 1.438.644,736 ve 1.031.971,536 şeklinde üç ondalık basamaklı sayılar olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin konuyla ilgili düzenlemesine (m. 16.5.2) uygun olarak cetvelin 1’inci ve 13’üncü satırlarındaki bu sayıların yarım kuruş üzerindeki değerlerinin bir kuruşa tamamlanarak (yuvarlanarak) cetvele 1.438.644,74 ve 1.031.971,54 şeklinde iki ondalık basamaklı olarak yansıtıldığı,

? Toplam tutar (teklif bedeli) hesaplanırken; cetvelin 1’inci ve 13’üncü satırlarında yuvarlanarak yazılan tutarlar (1.438.644,74 ve 1.031.971,54) yerine, birim fiyat ve miktar çarpımlarının tam sonuçları olan üç ondalık basamaklı 1.438.644,736 ve 1.031.971,536 sayılarının dikkate alındığı; cetvelin diğer satırlarında ise çarpım sonuçlarının zaten iki ondalık basamaklı sayılara eşit olmasından dolayı bunların dikkate alındığı; dolayısıyla toplam teklif tutarının, her bir satırdaki çarpımın (yuvarlamasız) tam sonucuna göre 16.501.414,202 olarak hesaplandığı; ancak bu tutarın mevzuat gereği en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanması gerektiğinden yuvarlamada yarım kuruş altındaki değerin dikkate alınmadığı ve toplam tutarın iki ondalık basamaklı olarak 16.501.414,20 şeklinde yazıldığı

görülmekte ve anlaşılmaktadır.

İncelemenin konusu aritmetik hataya ilişkin olduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci satırındaki tutarı örnek alıp, konuyu matematiksel olarak değerlendirelim. ondalık kesrinin (virgülden sonra sağa doğru) onda birler basamağında 7, yüzde birler basamağında 3 ve binde birler basamağında 6 rakamı bulunmakta olup, 1.438.644,736 (bir milyon dörtyüz otuzsekiz bin altı yüz kırkdört tam binde yediyüz otuzaltı) sayısı tam kısmı ve kesir kısmıyla beraber bir bütündür. Bu sayı, seçilen ondalık basamak adedine göre yuvarlanarak matematiksel olarak farklı şekillerde ifade edilebilir. Örneğin, iki ondalık basamaklı olarak 1.438.644,74 şeklinde, bir ondalık basamaklı olarak 1.438.644,7 şeklinde, ondalık basamağı olmadan 1.438.645 şeklinde ifade edilebilir. Ancak, yuvarlanmış bu farklı ifade şekillerinden hiç birisi matematiksel olarak asıl sayıya (1.438.644,736’ya) eşit değildir. Bir başka ifade ile, üç ondalık basamaklı bir sayıyı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlayarak yazmak bu iki sayıyı, birbirine eşit yapmamaktadır. Bu sadece, yazım şekliyle, gösterimle ilgili bir konudur. Çünkü,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin de çarpma işlemlerinin tam sonucu üç ondalık basamaklı sayılar olan cetvelin 1 ve 13’üncü satırlarındaki iş kalemi tutarlarını cetvele mevzuatın izin verdiği şekliyle en yakın iki ondalık basamaklı sayıya, doğru bir şekilde yuvarlayarak yazdığı; toplam tutarı (teklif bedelini) hesaplarken yaptığı toplama işleminde ise sayıların tam değerlerini (1 ve 13’üncü satırlarındaki üç ondalık basamaklı sayıları) dikkate alarak üç ondalık basamaklı 16.501.414,202 sayısına ulaştığı ve bu sayıyı da mevzuatın amir hükmü gereği iki ondalık basamaklı 16.501.414,20 sayısına yuvarladığı anlaşılmaktadır. Tüm bu işlemlerde toplama hatası, yani aritmetik hata ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Esasen ihale üzerinde bırakılan istekli birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kalemi tutarını üç ondalık basamaklı olarak yazmış olsaydı (mevzuat buna da izin veriyor.) toplam teklif bedelini üç ondalık basamaklı olarak (16.501.414,202) hesaplamış olacak, zorunlu yuvarlamadan sonra ise yine 16.501.414,20 sayısına ulaşmış olacak idi. Böyle bir durumda ise başvuru sahibinin aritmetik hata iddiası ortadan kalkmış olacak idi.

Bir an için aksini düşünelim ve toplam tutarı hesaplarken cetvelin 1 ve 13’üncü satırlarındaki iki ondalık basamaklı yuvarlanmış sayıları esas alalım. Bu durumda toplam tutar ilgili satırlardaki yuvarlanmış tutarlardan dolayı 16.501.414,21 olmakta ve 1 Kuruş yüksek hesaplanmaktadır. Mevzuata göre teklif cetvelindeki iş kalemi tutarlarının iki ondalık basamaklı veya ikiden fazla ondalık basamaklı sayı olarak gösterilme imkanı bulunmakta olup, toplam tutarın hesaplanmasında yuvarlanmış sayıların dikkate alınması halinde seçilen usule göre farklı sonuçlar ortaya çıkmakta örneğin, inceleme konusu olayda teklif bedelinin 1 Kuruş farklılaşması durumu oluşmaktadır. Öte yandan, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemi sayısının fazla olduğu, dolayısıyla bu kalemlerin üç ondalık kesirli çıkan çarpım sonuçlarının çok olduğu bazı ihalelerde yuvarlamadan kaynaklanan (artı veya eksi yönde) kuruş farkı da 1 Kuruştan fazla olabilecektir. Öyle ki, 1 TL=100 Kuruş olduğundan bu fark teknik olarak 99 Kuruşa kadar çıkabilecektir.

Eşitlik ilkesinin gereği olarak ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesi bakımından, seçilen usul (iki ondalık basamaklı, üç ondalık basamaklı, dört ondalık basamaklı…) ne olursa olsun, teklif bedeline (toplam tutara) ulaşmak için toplama yapılırken; cetvelde iş kalemlerinden bazılarına ait tutarlar yuvarlanarak yazılmış olsa dahi bunlara ait sayıların yuvarlanmamış tam değerlerinin esas alınması ve bulunan teklif bedelinin mevzuatın amir hükmü gereği iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu değerlendirmenin temel dayanağını teklif cetvelinin bir bütün olması ve cetveldeki her bir iş kalemi tutarının miktar ve birim fiyat çarpımlarından oluşması ve cetvelin ilgili tüm hücrelerinde matematiksel tutarlılığın sağlanabilmesi için de tam çarpım sonuçlarına uygun olarak genel toplamın (teklif bedeli) hesaplanması zorunluluğu oluşturmaktadır. Aksi takdirde, cetveldeki çarpım sonuçlarının tümünün toplanması sonucu bulunan genel tutar ile çarpım sonuçlarının yuvarlanmış tutarlarının toplanması sonucu bulunan genel tutar farklı olduğundan teklif cetveli bir bütün halinde matematiksel olarak tutarsız hale gelecektir.

Özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi itibarıyla birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu bulunan parasal tutarlarda ve bunların yuvarlanmasında çarpma ya da yuvarlama hatasının bulunmadığı; toplam tutarın (teklif bedelinin) hesaplanmasında her bir iş kaleminin yuvarlanmamış gerçek tutarının dikkate alınarak toplama yapıldığı, bu şekilde bulunan toplam tutarın (teklif bedelinin) yuvarlama yapılarak iki ondalık basamaklı sayıya çevrildiği ve cetvele yazıldığı, bu işlemlerde de toplama hatası ve yuvarlama hatasının bulunmadığı; tüm yuvarlamaların mevzuata uygun olarak virgülden sonra iki ondalık basamaklı şekilde cetvele yazıldığı; dolayısıyla aritmetik hata yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası kapsamında yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda idarece ihalenin Limanyol İnş. Mad. Müh. San. ve Tic. A. Ş. üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Erol ÖZ

Kurul Üyesi