KİK Kararı: 2016/UY.I-2797

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/062
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 16.11.2016
Karar No : 2016/UY.I-2797

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Yıldızevler Mah. 717. Sok. No: 15/7 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü,

Esenevler Mahallesi Atatürk Bulvarı No: 380 55200 Atakum/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/257278 İhale Kayıt Numaralı “52-59 Kk No'lu (Ordu (855-01) Dya - Gümüşköy) İl Yolunun 15+500 - 57+500 Kmleri Arasında Üstyapı, Sanat Yapıları ve Toprak İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “52-59 Kk No'lu (Ordu (855-01) Dya - Gümüşköy) İl Yolunun 15+500 - 57+500 Kmleri Arasında Üstyapı, Sanat Yapıları Ve Toprak İşi” ihalesine ilişkin olarak Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 14.10.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.10.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2016 tarih ve 59764 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2461 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Memişoğlu Bet. Asf. Yol. Yapı. Mad. İnş. Taah. Pet. Ür. San. Tic. A.Ş. ile Akten İnş. Tic. San. ve A.Ş.nin teklif dosyaları kapsamında sundukları Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin İdari Şartname’nin 7.1.b.2 maddesinde belirlenen yeterlik kriterini karşılamadığı ve söz konusu yeterlik belgeleri olarak kapsamında şirketlerin (tüm hissedarları, kurucuları, yönetim yapısı, nevi ve isim değişiklikleri ile son sermaye yapısı vb.) son durumu gösteren belgelerin sunulması gerektiği,

2. İstekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’de iş deneyim belgelerine yönelik aranan yeterlik kriterlerini karşılamadığı, isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin A.V. grubu işleri kapsamayan işlerin bulunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin sundukları iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde düzenlenen Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde yer alan A.V. grubu benzer iş tanımına uygun olmadığı, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekinde köprü, viyadük, tünel ve karayolu işlerinin söz konusu iş grubu dışında tanımlandığı, bu nedenle ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin iş deneyim belgeleri kapsamında A.V grubu işler kapsamında yer almayan, bina, köprü, aydınlatma, elektrik çeşitli işler vb. işlerin ayrıştırılması gerektiği,

3. (a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerdeki analiz girdi cinsi ile miktarlarının, ihale dokümanı kapsamında düzenlenen birim fiyat tarifleri ile idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarını karşılamadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde, birim fiyat tarifleri ile analizlerdeki girdi miktarlarının bazılarını hiç kullanmayarak ve bazı girdi miktarlarını düşürerek kendisine avantaj sağladığı,

(b) Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında sundukları analizlerin ve analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine ve idarece belirlenen teknik şartnamelere uygun olmadığı,

(c) Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında sundukları analizlerde aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analizlerde ve iş kalemlerinde farklı fiyatları kullandıkları, KGM 17.002/K-H-Ö, KGM 6100/3-1-Ö, KGM 6100/3-Ö, KGM 6308-Ö, KGM 6405-Ö iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda kullanılan birim fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olmadığı, herhangi bir tevsik edici belge veya gerekçe belirtilmeden birim fiyatların düşürüldüğü, söz konusu fiyatlara ilişkin anılan birim fiyat kitaplarında yayımlanan rayiçlere ilişkin listenin sunulmadığı ve söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde belirtilen açıklamalara aykırılık teşkil ettiği,

(d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde nakliye girdileri için fiyat teklifi alındığı, ancak nakliye giderlerinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, nakliyeye ilişkin imalatların rutin olarak gerçekleştirilen işler olmadığı bu nedenle Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat tariflerinde nakliye analizlerinin nasıl yapılması gerektiğinin açıkça gösterildiği bu nedenle nakliye analizlerine yönelik olarak belirlenen şartlara uygun fiyat teklifi ile aynı açıklamanın yapılamayacağı,

(e) Sunulan analizlerdeki işçilik maliyetleri ile fiyat tekliflerindeki işçilik miktarlarının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu ve söz konusu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği,

(f) KGM 17.002/K-H-Ö, KGM 6100/3-1-Ö, KGM 6100/3-Ö, KGM 6308-Ö, KGM 6405-Ö iş kalemlerinde bitümlü sıcak karışım, agrega ve nakliyeler için alınan fiyat tekliflerinin taş ocağı mesafesine göre olduğunun belirtilmediği, fiyat teklifi alınan firmaların öngörülen mesafelerde herhangi bir kurulu tesisin bulunmadığı, asfalt plenti, kırma eleme tesisi için öngörülen alanların idarenin öngördüğü mesafelere göre hesaplanmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve bu belgelerden taşıma mesafelerinin belirlenmesinin mümkün olmadığı, taşıma katsayılarına yönelik katsayıların hatalı belirlendiği, belirlenen K katsayısı tutarının 2016 yılı birim fiyatı olan 225,00 TL’sinin altında olduğu,

(g) Tüm analiz girdilerindeki makine ekipman rayiçlerinin 2016 yılı Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin altında belirlendiği, kendi malı olarak belirlenen makine ve ekipmanların kapasitelerini gösteren tevsik edici belgelerin sunulmadığı, teknik özellikleri farklı olan araç ve ekipmanlar için ayrı birim fiyat kullanıldığı, kendi malı araçların amortisman defterinde gösterilmediği, amortisman bedeline ilişkin bakım onarım, sermaye faizi, sigorta, montaj ve demontaj bedellerine ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadan fiyatların düşürüldüğü, makine girdilerine yönelik olarak kiralama teklifi ile açıklama yapıldığı, ancak kamu kurum ve kuruluşlarında amortisman bedeline ilişkin A katsayısının aynen kullanılması gerekirken söz konusu açıklama yönteminin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen analizler ve alt analizlerde kullandığı makine ve ekipmana ilişkin rayiç bedellerin kamu kurum ve kuruluşlarına ait fiyatların altında belirlendiği, kapasitelerin uygunluğunun ve belgelerin sunuluş biçiminin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

(h) İhale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi aldığı Me-Ka İnş. Ltd. Şti.nin beton tesisinin Erzurum’da kurulu olduğu, hazır beton fiyatına ilişkin alınan fiyat teklifinin işyeri teslimi olarak alındığı ve tesisin kurulu olduğu yerin mesafesi hesaplandığında verilen fiyat teklifinin nakliye bedelini dahi karşılamayacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin de fiyat teklifi aldığı Beton 52 Haz. Bet. A.Ş. nin beton üretim tesisinin de Ordu ilinde kurulu olduğu Erzurum İli ve Ordu İlinden işin yapılacağı yere olan hazır beton sevkiyatının yapılmasının imkânsız olduğu, maliyet hesaplaması yapılan yere göre alınan fiyat teklifinin yeni kurulacak alana göre girdi maliyetlerinin hesaplanması durumunda maliyetlerin değişeceği ve söz konusu fiyat teklifinin son geçici vergi beyanname dönemine göre değil gelecek dönemlere ait olacağından dolayı fiyat teklifinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin beton fiyatına ilişkin fiyat teklifi aldığı firma ile şirket birleşmesi yaptığı ve bu durumda fiyat teklifi yerine Ek-O.7 maliyet satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerekirken kendi şirketinden fiyat teklifi almasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile fiyat teklifi alınan firmanın aynı grup şirketleri olduğu ve söz konusu belgelere yönelik işlemlerin aynı mali müşavir tarafından yürütüldüğü, şirket ortaklarının birinci derece akraba olması nedeniyle Ek – O.7 maliyet satış tespit tutanağının sunulması gerektiği, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlere dayanak olarak gösterilen belgelerin bulunmadığı, sunulan belgelerin proforma fatura ve fiyat tekliflerinin tevsik edici belgeler arasında bulunmadığı, sunulan belgelerin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, fiyat tekliflerine dayanak olarak sunulan tutanakların işçilik ve diğer giderler açısından açıkça belirtilmediği, fiyat teklifi alınan firmaların teklif verdikleri alanda faaliyet göstermedikleri, motorin fiyatının fiyat teklifinde kg olarak belirtilmesine rağmen satış tutarı tespit tutanağında litre olarak belirtildiği, akaryakıt giderlerine ilişkin fiyatların güncel fiyatları yansıtmadığı, söz konusu fiyatların ihale tarihinden önceki döneme ilişkin olduğu, piyasa fiyatları ile uyumlu olmayan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek O-5 ve Ek O-6 belgelerinin istenilmesi ve irdelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin bir çok mal ve hizmet alımından oluşan iş kalemleri olduğu ve bu kalemlere ilişkin işçilik miktarlarının ayrı ayrı belirtilmediği, üretim yeri, nakliye, montaj ve demontaj fiyatlarının göz ardı edildiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelerde aday veya isteklilerden; …ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin istenilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…sunmaları gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde tüzel kişi aday veya isteklilerden ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin istenilmesinin zorunlu olduğu, idarece de başvuruya konu ihale kapsamında ihaleye teklif verecek tüzel kişiliklere ilişkin olarak, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede 51 adet doküman satın alındığı, ihaleye 29 isteklinin teklif sunduğu, 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin tekliflerinin ise geçerli teklif olarak kabul edilerek idarece sınır değerin 23.247.881,94 TL olarak belirlendiği ve sınır değerin altında teklif sunduğu tespiti yapılan 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 04.10.2016 tarihli ihale komisyonu kararında, söz konusu isteklilerden 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerden ise Memişoğlu Bet. Asf. Yol. Yapı. Mad. İnş. Taah. Pet. Ür. San. Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Akten İnş. Tic. San. ve A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası içerisinde idarece gönderilen, ihale üzerinde bırakılan Memişoğlu Bet. Asf. Yol. Yapı. Mad. İnş. Taah. Pet. Ür. San. Tic. A.Ş.ne ait teklif dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde,

Söz konusu istekli tarafından Oğuzhan Memiş’in 3 yıl münferiden şirketin temsil ve ilzam yetkisine yönelik imza sirküleri ile imza sirkülerinde anılan şirketin temsil ve ilzama yetkili olarak konu edilen söz konusu kişiye ilişkin olarak anılan kişinin temsil yetkisine ilişkin 21.01.2015 tarihli ve 4 numaralı karar defterinin sunulduğu,

Bununla birlikte 20.01.2009 tarihli ve 7231 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 185 ve 186’ncı sayfaları, 20.06.2009 tarihli ve 7337 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 155’inci sayfası, 08.02.2012 tarihli ve 8001 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 780 ve 781’inci sayfaları, 16.04.2012 tarihli ve 8049 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 574 ve 575’inci sayfalarının sunulduğu,

Söz konusu gazeteler incelendiğinde,

20.01.2009 tarihli ve 7231 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 186’ncı sayfasında şirket kurucularının ( Kerim Memiş, Şahap Memiş, Hadi Memiş, Ahmet Memiş, Handan Memiş), şirket sermaye ve hisse senetlerinin nevi kısmında hisse paylaşımlarının (Kerim Memiş (%24), Şahap Memiş (%24), Hadi Memiş (%24), Ahmet Memiş (%24), Handan Memiş (%4), yönetim kurulunun ise (Kerim Memiş, Ahmet Memiş, Şahap Memiş) olarak belirlendiği,

22.06.2009 tarihli ve 7337 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 155’inci sayfasında yönetim kurulu ve ortaklık yapısında bir değişikliğe ilişkin işlemin bulunmadığı,

08.02.2012 tarihli ve 8001 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 781’inci sayfasında yönetim kurulunun 3 hesap yılı için (Oğuzhan Memiş, Handan Memiş, Salim Kırcıoğlu) olarak belirlendiği,

16.04.2012 tarihli ve 8049 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetelerinin 574 ve 575’inci sayfalarında şirket hisselerinin devrine ilişkin işlemlerin yapılarak ortaklık yapısının (Salim Kırcıoğlu % 51, Oğuzhan Memiş % 40, Handan Memiş %4, Melek Memiş % 2,5, Aynur Memiş % 2.5) olarak yer aldığı,

www.türkiyeticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden anılan şirkete ilişkin yayımlanan Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri incelendiğinde ise;

Söz konusu gazetelerden farklı olarak 20.01.2009 tarihli ve 7231 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 187’nci sayfası ile 06.02.2015 tarihli ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 853, 854, 855’nci sayfalarının yer aldığı,

20.01.2009 tarihli ve 7231 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 187’nci sayfasında şirket ortaklık ve yönetim yapısına yönelik bir değişikliğin bulunmadığı,

06.02.2015 tarihli ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 853’üncü sayfasında ise 3 hesap yılı için yönetim kurulunda yalnızca (Oğuzhan Memiş)’in yer aldığı, ortaklık yapısına ilişkin olarak ise anılan gazetenin 853, 854 ve 855’inci sayfalarında herhangi bir değişikliğin bulunmadığı,

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan ticaret sicili gazetelerinin, anılan isteklinin ortaklık yapısının son durumunu gösterir ticaret sicil gazeteleri olduğu,

Yönetim yapısına ilişkin olarak ise;

Anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında anılan şirketin son yönetim yapısına ilişkin olarak yer verilen 08.02.2012 tarihli ve 8001 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 781’inci sayfasında yönetim kurulunun 3 hesap yılı için (Oğuzhan Memiş, Handan Memiş, Salim Kırcıoğlu) olarak yer aldığı, ancak www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden yapılan incelemede söz konusu tüzel kişiliğin yönetim yapısına ilişkin olarak sunulan gazetelerden sonra yayımlanan 06.02.2015 tarihli ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 853’üncü sayfasında yönetim kurulunun yeni şeklinde yalnızca (Oğuzhan Memiş)’in yer aldığı görülmüş olup bu kapsamda istekli tarafından sunulan söz konusu belgelerin anılan tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazeteleri olmadığı görülmekle birlikte söz konusu ticaret sicil gazetesinde belirtilen kişinin yönetim görevine ilişkin olarak noter tasdikli imza sirküleri ile birlikte sunulan 21.01.2015 tarihli ve 4 karar numaralı karar defterinde anılan kişinin 26.02.2015 tarihli ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 853’üncü sayfasında yer alan yönetim bilgisi görüldüğünden söz konusu belgenin anılan şartname maddesinde düzenlenen “…İlgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…sunmaları gerekmektedir…” düzenlemesi kapsamında yönetim yapısına ilişkin sunulmayan anılan ticaret sicil gazetesinde belirtilen hususları tevsik edici belgeler olarak anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Akten İnş. Tic. San. ve A.Ş. tarafından ihale işlem dosyası içerisinde idarece gönderilen teklif dosyası kapsamında yer alan belgeler incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından imza sirküleri ile birlikte 29.04.2008 tarihli ve 7051 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 238 ve 239’uncu sayfaları, 24.11.2009 tarihli ve 7445 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 518’inci sayfasının, 27.11.2014 tarihli ve 8703 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 784’üncü sayfasının sunulduğu,

Söz konusu gazeteler incelendiğinde,

29.04.2008 tarihli ve 7051 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 238 ve 239’uncu sayfalarında şirket ortaklık yapısının [Bahtiyar Tenteoğlu % 69,21, Turten Tur. İşl. A.Ş. ( % 17), Nigar Tenteoğlu (%13), Hakan Tenteoğlu (% 0,0125) , Namık Kemal Tenteoğlu, (% 0,0125) Yunus Emre Tenteoğlu (% 0,0125)], yönetim kurulunun ise [(Yönetim kurulu başkanı: Bahtiyar Tenteoğlu, yönetim kurulu başkan vekili: Nigar Tenteoğlu, yönetim kurulu üyesi: Namık Kemal Tenteoğlu)] olarak gösterildiği,

24.11.2009 tarihli ve 7445 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 518’inci sayfasında, şirket yönetim kurulunun (yönetim kurulu başkanı: Bahtiyar Tenteoğlu, yönetim kurulu başkan vekili: Nigar Tenteoğlu, yönetim kurulu üyesi: Namık Kemal Tenteoğlu) olarak yer aldığı Nigar Tenteoğlu tarafından bir kısım hissenin Bahtiyar Tenteoğluna devir işlemin gerçekleştiği,

27.11.2014 tarihli ve 8703 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 784’üncü sayfasında şirketin yönetiminin ise (Yunus Emre Tenteoğlu, Tarık Tenteoğlu) şeklinde olduğu,

www.türkiyeticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden anılan şirkete ilişkin yayımlanan Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri incelendiğinde ise;

Yukarıda yer alan gazetelerden farklı olarak,

Anılan firmaya ilişkin 25.05.2004 tarihi ve 29.08.2016 tarih aralığında yer alan muhtelif Türkiye Ticaret Sicil Gazetelerinin yer aldığı görülmüş olup;

Söz konusu gazeteler incelendiğinde, anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan gazetelerde yer alan bilgilerden farklı olarak söz konusu şirketin son durumuna ait ortaklık yapısı ve yönetiminde bulunan kişilere yönelik bir farklılığın bulunmadığı görülmüş olup, başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan söz konusu belgelerin ihaleye katılımda aranan yeterlik kriterini sağladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.

(9) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 50’nci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.“ hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

2.2. İhale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AII Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde bir belirleme yapılabileceği gibi, “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan AIX veya AX Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bu durumda, aday veya isteklilerin belirtilen gruplardan herhangi birine ait iş deneyimlerini gösteren belgelerini sunmaları yeterli kabul edilecektir.

…

2.4. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım işi ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu ile BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, Kanunun 5 inci maddesinde rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olacaktır.

2.5. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilecek olan işler için benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Örneğin; bir binanın sadece sıhhi tesisat yapımına ilişkin bir ihaleye CI grubuna ait iş deneyim belgesi sunan aday veya istekliler katılabileceği gibi kapsamında sıhhi tesisat işleri olan BIII grubu bir binaya ilişkin iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli de katılabilecektir. Benzer şekilde bir tünel yapım işi ihalesine AII grubu iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli katılabileceği gibi örneğin kapsamında tünel yapım işi olan AVIII grubu iş deneyim belgesi ile de aynı ihaleye katılmak mümkündür.

2.6. Yapım işi aşamalarının/kısımlarının ayrı ihale konusu olması durumunda, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin yanında ihale konusu işi içeren grup veya gruplara ilişkin iş deneyim belgesine sahip aday veya isteklilerin de ihaleye katılabileceği belirtilmelidir. Örneğin; bir karayolunun sadece üst yapı ihalesine AV grubu bir işin sadece üst yapısına ilişkin iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler katılabileceği gibi AV grubu iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler de katılabilecektir. Benzer şekilde; bir demiryolunun sadece üst yapısının ihale edildiği bir ihaleye AVI grubu bir işin sadece üst yapısına ilişkin iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler katılabileceği gibi AVI grubu iş deneyimine sahip olan aday veya istekliler de katılabilecektir.

…

2.8. Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir…” açıklaması yer almakta olup, Anılan Tebliğ ekinde yer alan “Ek-1: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde (a) alt yapı işleri "…V. Grup: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri..” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:52-59 KK No'lu (Ordu (855-01) Dya - Gümüşköy) İl Yolunun 15+500 - 57+500 KmLeri Arasında Üstyapı, Sanat Yapıları ve Toprak İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040230-1986E040380

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Kgm/14.210-Ö Her Derinlikte, Her Cins ve Klastaki Zeminde Kuruda Drenaj, Kanalizasyon Hendeği Ve Duvar Temelinin Kazılması(Depoya Nakli Dahil) 27500 M3…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Resmi Gazetede 11.06.2011 tarih ve 27961 sayı ile yayınlanan yapım islerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer iş grupları tebliğde yer alan (A)/V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında toprak tesviye işleri, sanat yapıları ve üst yapı işlerinin gerçekleştirilmek istendiği,

Toprak tesviye işleri kapsamında, makine ile heyelan edilen her cins kayanın kazılması, her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması, her cins ve klastaki zeminde reglaj işlerinin yapılmasının,

Sanat yapıları işleri kapsamında; belirli zeminlerde drenaj işleri ve duvar temeli kazısı, her cins zeminde kutu menfez, gido mahmuz, taş dolgu ve tahkimat işleri, kutu menfezlerde beton işleri, ocak taşı ile moloz taş inşaat işleri ve moloz taş duvarlarda derz işleri, ocak taşı ile dolgu, menfezlerde 6 m’den küçük açıklıklarda taşıyıcı iskele işleri, betonarme işleri için demir işleri, badana işleri ve drenaj işlerinin,

Üst yapı işleri kapsamında ise, bitümlü kaplamaların kazılması işleri, trafik işaretleme ve emniyet tedbirleri işleri, plentmiks alttemel, plentmiks temel, asfalt betonu binder tabakası yapılması, bakım için asfalt betonu binder karışımı temini, asfalt betonu aşınma tabakası işlerine ilişkin imalatların yer aldığı görülmüştür.

İdari Şartnamenin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin Resmi Gazetede 11.06.2011 tarih ve 27961 sayı ile yayınlanan yapım islerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer iş grupları tebliği ekinde yer alan (A)/V.Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” işleri olarak düzenlendiği, söz konusu işlerin ise otoyollar, devlet, il ve köy yolları ile cadde ve sokak yapım işleri kapsamındaki işler olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine göre, ihale konusu iş ya da Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde V. Grup karayolu işleri (altyapı+üstyapı) olarak belirlenen benzer işlere ilişkin olarak, teklif edilen bedelin %80’inden az tutarda olmamak üzere iş deneyimini gösteren belgelerin istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulması dolayısıyla inceleme konusu ihalede isteklilerin ihale konusu iş olan toprak işleri, sanat yapıları, ve üstyapı İşleri (Bsk) ve çeşitli işler yapılması işleri ile ihale dokümanında benzer iş olarak tanımlanan otoyollar, devlet, il ve köy yollar ve cadde ve sokak yapım işleri ile ilgili olarak, geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl olduğu iş deneyim belgelerinin sunulması gerektiği,

Söz konusu iş deneyim belgeleri kapsamında bulunan ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı değerlendirilen imalatların ihale komisyonu tarafından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde belirlenmesi ve anılan imalatlara dönük kısımların parasal tutarlarının, belgenin toplam tutarından ayrıştırılmak suretiyle yapılacak hesaplama neticesinde iş deneyim tutarlarının tespit edilmesi gerektiği de anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Memişoğlu Bet. Asf. Yol. Yapı. Mad. İnş. Taah. Pet. Ür. San. Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini göstermek üzere, ortaklık durum belgesinde şirketin % 51 ortağı olarak gösterilen Salim Kırcıoğlu adına düzenlenen 04.09.2014 tarihli ve 1556 sayılı iş denetleme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işveren adının “Karayolları Genel Müdürlüğü”, işin adının “Ankara – Kırıkkale – Delice Ayr. (2.Kısım) Yolu”, uygulanan yapı tekniğinin “Km: 0 + 000 – 4+274 ve Km: 7+000 – 80 +245” Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Alttemel, Plentmiks Temel, Bitimlü Sıcak Karışım vs. Yapım İşi”, ilk sözleşme bedelinin “2.506.055,80 TL”, sözleşme tarihinin “01.06.1998”, işin geçici kabul tarihinin “28.10.2013”, ilgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusunun “Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Alttemel, Plentmiks Temel, Bitimlü Sıcak Karışım, Otokorkuluk, Trafik İşaretleri, Sinyalizasyon, Peyzaj İşleri, Elektrik İşleri vs. Yapım İşi”, ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının ise “9.931.676,85 TL (1997 Yılı F. ile) “ olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, belgeyi düzenleyen aynı üst idarenin 06.09.2016 tarihli ve E.375493 sayılı yazısı ekinde ihaleyi gerçekleştiren idareye gönderilen ve belge kapsamındaki işler içerisinde yer verilen, köprü, viyadük, proje, peyzaj, elektrik ve içme suyu işleri ve diğer işler başlığı altında belirlenen iş tutarlarının toplamının (3.410.156,25 TL) olduğu ve idarece söz konusu tutarların belge tutarından ayrıştırıldığı ve söz konusu belge tutarının (6.521.520,60 TL) hesaplandığı, söz konusu iş deneyim belgesinin tutarının güncellenmesi ve iş denetleme belgeleri kapsamında belirlenmesi gereken oran üzerinden hesaplanması durumunda anılan belgenin güncel tutarının (294.997.143,04 /5= 58.999.428,60 TL) olduğu ve isteklinin teklif bedelini (18.363.000,00 x % 80= 14.690,40 TL) karşıladığı görülmüş olup, yukarıda yer verilen tespitler uyarınca idarece anılan belge ayrıştırılması ve belge tutarının hesaplanması açısından kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ise;

27.01.2016 tarihli ve 2011/24159-85939-1-2 sayılı yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede iş sahibinin başvuruya konu ihaleyi de gerçekleştiren idare olan “Bölge Müdürlüğü – 7. Bölge Samsun Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü”, işin adı ve ihale kayıt numarasının “ Ordu İli İlçe ve Kasaba Şehir Geçişlerinin toprak, tesviye, sanat yapısı ve BSK yapılması (İdare malı bitüm ile), 2011/24159”, uygulanan yapı tekniği “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve BSK İşleri”, yüklenici adının “Akten İnş. Tic. ve San. A.Ş.” ilk sözleşme bedelinin “9.192.451,30 TL”, toplam sözleşme bedelinin”11.030.941,10 TL”, sözleşme tarihinin “07.04.2011”, işin geçici kabul tarihinin “27.12.2011”, belge tutarının ise “13.285.902,21 TL” olarak belirtildiği idarece söz konusu belge kapsamında yer alan işlere ilişkin olarak herhangi bir tutarın belge tutarından ayrıştırılmadığı ve belgeye ilişkin güncel tutarın belge tutarı üzerinden hesaplandığı görülmüştür.

Söz konusu belge kapsamında yapım tekniği açısından yer verilen işlerin ihale konusu işe benzer işler olduğu ve söz konusu belge kapsamında yer alan iş tanımlarında benzer işlere uygun olmayan herhangi bir iş tanımına yer verilmediği görülmüş olup, söz konusu belgenin bu bağlamda ihale konusu iş veya benzer işlere uygun olarak değerlendirilmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte söz konusu belgeye konu işe ait EKAP üzerinde yer alan ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; söz konusu belge kapsamında gerçekleştirilen işlerin zemin kazısı, hendeklerin betonla kaplanması, altyapı trafik işaretleme işleri, alttemel, plentmiks temel, binder tabakası vb. gibi işlerin yer aldığı ve söz konusu işlerin ihale konusu iş veya benzer işlere uygun işler kapsamında olduğu ve bu kapsamda söz konusu belge kapsamında yer alan işlerin yapım tekniği ve iş tanımı açısından ihale dokümanı kapsamındaki benzer işlere uygun nitelikte olduğu bununla birlikte anılan belgenin ihaleyi yapan idare tarafından düzenlendiği ve idarece de benzer işler kapsamında olmayan bir iş kalemine ilişkin tespitinin bulunmadığı ve başvuru sahibinin şikayet ve itirazen başvurularında belgenin bütün olarak değerlendirilmesine aykırılık teşkil eden somut olmayan bir tespiti uyarınca idarece belge ayrıştırması yapılması gerektiğine ilişkin kamu ihale mevzuatı uyarınca bir zorunluluğun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “ İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:… d) Standart formlar:

Standart Form-KİK015.3/Y: Birim Fiyat Teklif Mektubu, Standart Form-KİK0015.5/Y: Birim Fiyat Teklif Cetveli,

…

e) 1 adet analiz formatı…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede idarece teklifi geçerli olarak kabul edilen istekliler üzerinden sınır değer hesabı yapıldığı ve hesaplanan söz konusu sınır değerin altında teklif sunduğu tespiti yapılan 9 istekliye EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazıların ve yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve açıklama istenmeyen analiz girdileri tablolarının gönderildiği, idarece teklifi sınır değerin altında tespit edilen söz konusu isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazılarında “2016/257278 ihale kayıt numaralı 52-59 K.K. No'lu (Ordu (855-01) Dya - Gümüşköy) İl Yolunun 15+500 - 57+500 Km.Leri Arasında Üstyapı, Sanat Yapıları ve Toprak İşi'ne ait sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren 5(beş) iş günü içinde idaremize ulaştırmanız gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazıya cevaben 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idarece gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde herhangi bir belgenin bulunmadığı, 4 istekli tarafından ise söz konusu yazılara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu ve söz konusu isteklilerin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun kabul edildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde,

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sahibi istekliler olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

Ayrıca idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği bununla birlikte kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve açıklama istenmeyen analiz girdilerine yönelik bir belirleme yapılmadığı, söz konusu hesap cetveli incelendiğinde iş kalemlerine ilişkin olarak iş kalemlerine ait analizleri oluşturan analiz girdilerinin her bir poz için ayrı ayrı belirlendiği bununla birlikte ihaleye ait yaklaşık maliyet çalışması kapsamında 6 adet iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri listesi olarak idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde “KGM/16.122/K-H-Ö, KGM.17.002/K-H-Ö, KGM/6100/3-1-Ö, KGM/6100/3-Ö, KGM/6308/Ö, KGM/6405-Ö” belirlendiği, söz konusu açıklama istenilecek iş kalemlerinin analiz girdilerine ilişkin olarak ise ihale dokümanı kapsamında bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında düzenlenen iş kalemleri incelendiğinde, söz konusu pozların kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlardan faydalanılarak düzenlendiği, bazı iş kalemlerinde özel pozlara yer verildiği ayrıca iş kalemlerinde bazı birim fiyatların birim fiyat girdileri içerisinden çıkarılması ile idarece her bir poz için ayrı ayrı belirlenen nakliye girdilerine ilişkin tanımlar ve tanımlanan girdilere ilişkin miktarlarında belirlendiği ve söz konusu pozların idarece iş özelinde oluşturulan özel imalat kalemleri olduğu ve söz konusu pozların idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemleri olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca bu pozlara ilişkin idarece hazırlanan analizler incelendiğinde ilgili birim fiyatlara ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiçler ve birim fiyatlar ve özel iş kalemi girdisi ile ayrıca;

“KGM/16.122/K-H-Ö” pozu kapsamında 1 m3 beton nakli (50 km) için analiz girdisine yer verildiği,

“KGM/17.002/K-H-Ö” pozu kapsamında 1 m3 taş nakli (15 km) analiz girdisine yer verildiği,

“KGM/6100/3-Ö” pozu kapsamında 1 ton plente su nakli (5000 m), 1 ton serim yerine su nakli (2000 m), 1 ton taşın ocaktan konkasöre nakli (2000 m), 1 ton temel ve alt temel malzemesinin ocaktan konkasöre nakli (500 m), 1 ton temel ve alt temel malzemesinin plentten iş başına nakli (35 km),

“KGM-6100/3-1-Ö” pozu kapsamında 1 ton plente su nakli (5000 m), 1 ton serim yerine su nakli (2000 m), 1 ton taşın ocaktan konkasöre nakli (2000 m), 1 ton temel ve alt temel malzemesinin ocaktan konkasöre nakli (500 m), 1 ton temel ve alt temel malzemesinin plentten iş başına nakli (35 km),

“KGM/6308-Ö” pozu kapsamında, 0,0083 ton bitüm nakli (500 km), 0,183 ton agraganın plent sahasına nakli (13 km), 0,183 ton taşın ocaktan konkasöre nakli (2000 m), 0,192 ton bitümlü karışımın iş başına nakli (35 km),

“KGM/6405-Ö” pozu kapsamında, 0,00576 ton bitüm nakli (500 km), 0,114 ton agreganın plent sahasına nakli (13 km), 0,120 ton bitümlü karışımın iş başına nakli (35 km), 0,114 ton taşın ocaktan konkasöre nakli (2000 m) nakliye imalat kalemlerine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu iş kalemlerinin paçal iş kalemleri niteliğinde olduğu ve idarece teklifi sınır değerin altında tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri listesinde yer alan ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin Anılan Tebliğ’in Ek.Y.2’deki örnek analiz formatında herhangi bir iş kalemine ait analiz girdi miktarlarına yer verilmediği görülmüş olup, ihaleye ait yaklaşık maliyet çalışması incelendiğinde söz konusu imalat kalemlerinin niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemleri olmadığı ve kamu ihale mevzuatı uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemleri) için ihale dokümanı kapsamında analiz girdi ve miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerce yapılacak açıklamalarda sunulacak analizlerin idarece hazırlanan söz konusu analiz formatları ile uyumlu olarak sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından ise söz konusu pozlara ilişkin yapılan analizlerde nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece hazırlanan analizlerden farklı nakliye kalemlerinin girdileri ve/veya girdi miktarlarına yer verildiği ve bazı iş kalemlerinde idarece belirlenen özel iş kalemi girdisinin açıklanmadığı ve maliyet bileşenleri içinde önem arz ettiği değerlendirilen nakliye maliyetlerinin kendi belirledikleri miktar ve tanımlar uyarınca belirlenerek analiz maliyetlerine dâhil edildiği ve idarece isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan analiz maliyetlerine ilişkin isteklilerce sunulan açıklamaların idarece farklı maliyet girdileri ve miktarları üzerinden değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca idarece aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik gerçekleştirilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilmediği ve bu doğrultuda isteklilerin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan belgelerin doğru bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden,

a) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, dinamit vb. diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

b) Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

c) a ve b deki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alsın. Eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

e) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren geçerli teklif sahibi isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi