KİK Kararı: 2016/UY.I-2750

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/061
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 09.11.2016
Karar No : 2016/UY.I-2750

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Ultra Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Ohitan İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Akkumm İnşaat Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişimi,

Havalimanı Kavşağı EGS Business Park Blokları B/3 Blok Kat: 5 No:215-216 Bakırköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

İsmet İnönü Bulvarı No: 14 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/217463 İhale Kayıt Numaralı “Gazipaşa - 5 Bölge Hududu Yolu Km: 61+400 - 74+019,36 Kesiminin Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 20.09.2016 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gazipaşa - 5 Bölge Hududu Yolu Km: 61+400 - 74+019,36 Kesiminin Yapım” ihalesine ilişkin olarak Ultra Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Ohitan İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Akkumm İnşaat Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi Ortak Girişiminin 12.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2016 tarih ve 49271 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1988 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerince yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesi üzerindeki tasdik işleminin idarece İdari Şartnamenin 7.7 ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31/3'üncü maddesine uygun görülmemesinin yanlış olduğu, uygun apostil şerhi taşımadığı yönünde yapılan kabulün yerinde olmadığı, zira iş deneyim belgesinde iş deneyim belgesinin aslının aynı olduğunun noter tarafından tasdik edildiği, bunun üzerine noterin sıfatı, imzası ve mührüne ilişkin olarak Hırvatistan Cumhuriyeti tarafından apostil şerhi düşülmekle belgenin tümünün doğruluğunun kabul edildiği, başka ihalelere katılan şirketlerin değerlendirme dışı bırakılmalarına karşılık Ankara İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararlarda iş deneyim belgesinin aslının aynı olduğunun noter tarafından onaylanması, iş deneyim belgelerinde yer alan noterin sıfatı, imzası ve mührüne apostil tasdik şerhi düşülmek suretiyle belgenin doruluğunun tasdik edildiği anlaşıldığından anılan belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı yönünden yapılan tespitlerde hukuka uyarlık bulunmadığı şeklinde sonuçlara ulaşıldığı, kaldı ki idarenin memuruna yönetmeliği okutup uygulatması gerektiği, eğer uygulatamıyorsa onayın ne şekilde gerçekleştirileceğine dair yazılı talimat vermesi gerektiği, bir onayı yapmaktan aciz olan yetkililerin hatasını kendilerinin ihaleden elenerek ödedikleri, dolayısıyla TC tarafından apostil tasdik şerhi vermeye yetkili makamlarca apostil tasdik şerhine yönelik bir kusurunun atfedilmesi yerine yetkili makamlara yönetmeliğin uygulanması için idari yaptırımda bulunulması gerektiği, yine iş deneyim belgelerinin TC Konsolosluğu veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile TC Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan tasdik işlemine dair bir şerh taşımadığı gerekçesi ile idarece ön yeterlik başvurularının yeterli bulunmadığına ilişkin yapılan tespitin de uygun olmadığı, çünkü Hırvatistan ile ülkemiz arasında Hukuki ve Ticari Konulardaki Adli İşbirliği Anlaşması'nın 12’nci maddesi gereğince bir taraf makamlarınca hazırlanan resmi belgelerin ayrıca diğer ülkede başka bir onay sürecine girmeden işleme alınması gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.”

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz..” hükmü yer almaktadır.

Yine Ön Yeterlik İdari Şartnamesi’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde de “7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddesinin 3’üncü fıkrasında Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılması gerektiği,

Sunulan belgelerden Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin ise “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu,

Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabileceği,

Yukarıda aktarılan her iki durumda olunmaması halinde yani “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgelerin ise Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemeyeceği,

İdarenin tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeler belirlemesi durumunda bu belgelerin neler olduğunu Ön Yeterlik Şartnamesinde veya İdari Şartname’de belirtmesi gerektiği açıklanmıştır.

Yine Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1.Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.

…
8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.

8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında (http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing) yer almaktadır.

8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.

8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.

…

8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir…. ” açıklaması yer almaktadır.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.

7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.10.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.10.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.10.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.10.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.5.Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.

7.10.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.10.5. Başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi:

7.10.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.

7.10.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.10.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.

7.10.5.2.1Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.10.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mührün veya damganın, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.10.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise sözkonusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.

7.10.6. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli:

7.10.6.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.11. Yabancı istekli tarafından ön yeterliğe başvuruda bulunulması halinde, bu Şartname ve eklerinde istenilen belgelerin, adayın kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelerin sunulması gerekir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’nci maddesinde “7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin,

-Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacaktır.

-Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.

-“Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

-Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

-Apostil tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamlarınca konulması gerekmektedir.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.12’nci maddesinde başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve eklerin Türkçe olacağı, başka bir dilde sunulan belgelerin, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacağından anılan Yönetmelik ve anılan Şartname’nin 7.10.5.2’nci maddesi uyarınca başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi,

-Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunlu olup bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

-Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işleminin belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacak, bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mührün veya damganın, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.

-Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.

-Yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacaktır.

Diğer taraftan 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “Yabancı dildeki kâğıdın örneği” başlıklı 99’uncu maddesinde “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Çevirme işlemi” başlıklı 103’üncü maddesinde “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir. Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.” hükmü,

Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliğin mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir. Örneklerin kimlere verileceği Noterlik Kanununun 94 ve 95. maddeleri hükümleri uyarınca saptanır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde “a–İbrazdan örnek; İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.
İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur. İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir. Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır. İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarıda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir. Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.

…
c-Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek; Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usulünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanır.

Ayrıca, gerek ilgilisine verilen, gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Çevirme işlemleri” başlıklı 96’ncı maddesinde “Belgelerin bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevrilmesine ve noterlikçe onaylanmasına çevirme işlemi denir. Noterin, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiğine, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde kanaat getirmesi gerekir. Noterlik Kanununun 75. maddesinin son fıkrası gereğince noter tercümana Hukuk Yargılama Usulü Kanununa göre and içirir. Bunun bir tutanakla belgelendirilmesi zorunludur. Bu tutanakta tercümanın adı, soyadı, doğum tarihi, iş adresi, ev adresi, tahsil derecesi, hangi dil veya dilleri, hangi yazıyı bildiği, noterin çevirenin bu dil ve dilleri veya yazıyı bildiğine ne suretle kanı sahibi olduğu, yemin biçimi ve tutanağın tarihini gösterir. Tutanağın altı noter ve tercüman tarafından imzalanır. Kendisine çevirme yaptırılan kimselerin yemin tutanakları noterlik dairesinde özel bir kartonda saklanır. Noter, kartonunda yemin tutanağı bulunmayan bir kimseye çevirme yaptıramaz. Noter tarafından ilgilisinden alınan çevirme ücretleri noterlik dairesinin gelirlerinden olup, yevmiye defterine gelir olarak kaydedilir. Noterin çevirene ödediği parada dairenin giderlerindendir. Çevirme ücreti hesaplanırken, çevrilmesi istenilen yazının sayfaları değil, çevirme yapıldıktan sonra noter tarafından yazdırılan değerli kağıdın sayfa sayısı esas tutulacaktır. Çevirme işleminin, ilgilinin bulunduğu yer noterliğinde yaptırılması mümkün bulunmayan hallerde, o noterlik aracılığı ile başka bir yer noterliğinde çevirme yaptırılabilir. Bu takdirde, ilgiliden ayrıca, aracılık ücreti de tahsil olunur.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde, söz konusu apostil tasdik şerhinin, anılan Sözleşme kapsamındaki resmi belgenin düzenlendiği ülkeden başka bir ülkede kullanılacağı hallerde, belgenin düzenlendiği ülkede tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması üzerine yetkili makamın, kendisine sunulan belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit etmesini sağladığı, tasdik şerhlerinin kaydedildiği deftere işlenmesi gereken bilgiler arasında “resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi” hususunun yer aldığı,

“Belgedeki imzanın doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığı” ibarelerinden Kamu İhale mevzuatı uygulamasında, yabancı ülkede düzenlenen resmi belgeyi düzenleyen kişinin imzasının doğruluğunun, hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,

Dolayısıyla kamu ihale mevzuatı uygulamasında ihaleye katılımda kullanılacak olup da yabancı ülkede düzenlenmiş olan iş deneyim belgesinin aslının, ilgili ülkenin apostil tasdik şerhi vermeye yetkili makamına sunulması, yetkili makamın belgedeki belgeyi düzenleyene ait imzanın doğruluğunu, yani o şahsa ait olduğunu ve imzalayan şahsın sıfatını ve gerekli diğer hususları apostil tasdik şerhine işlemesi gerektiği,

Bu nedenle ihalede sunulacak olan belgenin aslının, düzenlendiği yabancı ülke noterinde aslına uygunluğu onaylı sureti çıkarıldıktan sonra, aslına uygunluğu noter onaylı bu suretin tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması suretiyle apostil talebinde bulunulması halinde, apostil tasdik şerhinin belgedeki son ıslak imzanın ait olduğu notere ilişkin olarak verilerek noterin imzasının doğruluğu ile hangi sıfatla imzaladığı ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğu teyit edilmiş olacağından yabancı ülkede düzenlenmiş resmi belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğu ve ne sıfatla imzaladığı hususlarının teyit edilmiş olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından sunulan ve yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgesinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi uyarınca sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi açısından belgelerin idareye sunulan asılları idareden istenilmiş olup, idarece gönderilen asıl belgeler üzerinden yapılan incelemelere aşağıda yer verilmiştir.

- Ultra Tek. San. Tic. A.Ş. – Ohitan İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. – Akkumm İnş. Turz. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı Akkumm İnş. Turz. ve. Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, Hırvatske Autoceste D.O.O tarafından yabancı dilde düzenlenmiş olan “Zagreb-Split Otoyolunda Sveti Rok-Maslenica yol bölümünde “Sveti Rok” Tünelinin Yapımı” işine ait 326.632.296,20 kn sözleşme bedelli iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesinin tercümesinde, belge üzerinde Yönetim Kurulu Başkanı Davor Mihoviliç adına imza ve mührün bulunduğu, belgenin OV-I-1219/2016 nolu “apostil tasdik şerhi” taşıdığı, söz konusu tasdik işleminin “ iş bu resmi belge Yvonne Zlatar Sunjic tarafından imzalanmıştır. Kendisi Noter memuru olarak görev yapmaktadır. Hırvatistan C. Solin Kamu Noter Bosko Jurisic/ kaşesi” taşıdığına ilişkin yapıldığı, dolayısıyla tasdikin belgedeki imzanın doğruluğuna ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığına yönelik olmadığı görüldüğünden, anılan belgenin Ön Yeterlik İdari Şartnamesi’nin 7.10 (iddiada söz konusu madde 7.7 olarak ifade edilmiştir.) ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun şekilde sunulmadığı anlaşılmış olup, diğer taraftan belgenin üzerinde, belgenin düzenlendiği ülkedeki TC Konsolosluğu veya belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan tasdik işlemine dair bir şerhinde yer almadığı görülmüştür.

Diğer taraftan anılan iş ortaklığının diğer ortağı olan Ohitan İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan Kürdistan Bölgesi-Irak bakanlar Kurulu Belediye ve Turizm Bakanlığı Su ve kanalizasyon Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Dohuk Su Temini, Arıtma Tesisi ve İsale hatları 1.Aşama Projesi” adlı yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin tercümesinde, belge üzerinde Su ve kanalizasyon Genel Müdürü Mühendis Sahand Seerwan Ahmed ile Belediyeler ve Turizm Bakanı Mühendis Samir Abdullah Mustafa’nın imzasının bulunduğu, ayrıca yine belgeler üzerinde Duhok Valiliği Dahili İşler Müdürlüğü mührünün olduğu ve belgelerin Vali vekili Ahmed Hossein Ahmed tarafından kaşelenerek imzalandığı görülmüştür. Bununla birlikte, belgelerde Belediyeler ve Turizm Bakanlığı Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğüne ait “Genel Müdür” kaşesinin bulunduğu ve belgelerin T.C. Erbil Başkonsolosluğu tarafından 26.02.2013 tarihinde “Aşağıdaki mavi imza ve kaşenin Duhok Valiliğine ait olduğu onaylanır. İşbu onay metne şamil değildir.” şerhinin düşülerek onaylandığı tespit edilmiştir.

Sunulan belgelerde Kürdistan Bölgesel Yönetimi Adalet Bakanlığı Adalet Genel Müdürlüğünün mührü ile Adalet Genel Müdürü Hakim Abdurrahman Hamah Kerim Ali’nin “Verildiğinin doğruluğunu onaylıyoruz” şerhli imza ve kaşesinin bulunduğu görülmüştür. Bununla birlikte, anılan Bakanlığın kaşe ve imzasının doğruluğuna ilişkin olarak Dışişleri Bakanı Zahir Ali Mazahim imzası taşıyan Dışişleri Bakanlığı onayının ve ayrıca Kürdistan Bölgesel Yönetimi Dış İlişkiler Bölümü Başkanı Falah Mustafa Bakir’in imzası ve kaşesi ile birlikte “İmza ve Kaşenin doğruluğunu onaylarız Dış İlişkiler Bölümü, belge içerisinden sorumlu değildir.” şerhli Hukuk İşleri Müdürlüğünün onayının var olduğu anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalar uyarınca incelemeye konu iş deneyim belgelerinde yer alan T.C. Erbil Başkonsolosluğu onayının belgelerde imzası bulunan Sahand Seerwan Ahmed ve Samir Abdullah Mustafa’nin imzalarının doğruluğuna ve belgeyi hangi sıfatla imzaladıklarına ilişkin olmayıp belgelerdeki Erbil ve Duhok Valiliklerinin imza ve kaşelerine yönelik olduğu ve belgelerde yer alan diğer onayların da (Adalet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Hukuk İşleri Müdürlüğü onayları) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu belgelerin mevzuata uygun sunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yine OHİTAN İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında “Erbil- K.B.Y.- IRAK Belediyeler Birliği Bakanlığı” Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü tarafından Ohitan İnş. Müh. Tur. San. Dış Tic. Ltd. Şti. ve GUINSAL Construction & Trade Co. Ortak Girişimi adına yabancı dilde düzenlenmiş “Shaqlawa-Salahadin Su Temini Projesi” işine ait 16.07.2013 tarihli iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu belgenin incelenmesinde de, Su ve Kanalizasyon Genel Müdürü Sahand Seerwan Ahmed ve Belediyeler ve Turizm Bakanı Dilshad Shahab Haji tarafından imzalandığı ayrıca Erbil Valisi Nawzad Hadi’nin kaşe ve imzası ile Kürdistan Bölgesel Hükümeti Belediyeler ve Turizm Bakanlığı Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğüne ait kaşenin bulunduğu, söz konusu belgenin 23.07.2013 tarihinde T.C. Erbil Başkonsolosluğu tarafından “Aşağıdaki yeşil imza ve kaşenin Erbil Valiliğine ait olduğu onaylanır. İşbu onay metne şamil değildir.” şerhi düşülerek onaylandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen şerhten, T.C. Erbil Başkonsolosluğu onayının belgede imzası bulunan Sahand Seerwan Ahmed ve Dilshad Shahab Haji’nin imzalarının doğruluğuna ve belgeyi hangi sıfatla imzaladıklarına ilişkin olmadığı anlaşılmış olup, anılan belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun şekilde sunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla Ultra Tek. San. Tic. A.Ş. – Ohitan İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. – Akkumm İnş. Turz. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı Akkumm İnş. Turz. ve. Tic. A.Ş. tarafından sunulan yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesinin uygun şekilde sunulmadığı düşüncesiyle idarece yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve bu yöndeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan Hırvatistan ile ülkemiz arasında Hukuki ve Ticari Konulardaki Adli İşbirliği Anlaşması'nın 12. maddesi gereğince bir taraf makamlarınca hazırlanan resmi belgelerin ayrıca diğer ülkede başka bir onay sürecine girmeden işleme alınması gerektiği yönündeki iddiası ile ilgili yapılan incelemede;

Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Cumhuruiyeti arasında 10.02.1999 tarihinde düzenlenen “Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Arasında Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması” metninden amacın, iki ülke arasındaki dostluk bağlarını pekiştirmek ve hukuki ve ticari konularda karşılıklı adli yardımlaşmayı egemenlik, ulusal bağımsızlık, haklarda eşitlik ve İçişlerine karışmama ilkelerine dayanarak düzenlemek arzusuyla, hukuki ve ticari konularda bir adli yardımlaşma anlaşması akdedilmesi olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu anlaşmanın “Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardımlaşma” başlıklı 5’inci maddesinde “1) Âkit Tarafların yetkili makamları karşılıklı olarak hukukî ve ticarî konularda adlî yardım sağlamayı taahhüt ederler.” hükmü, “Belgeler” başlıklı 11’inci maddesinde ise “Âkit Tarafların mahkemeleri veya diğer yetkili makamlarının talebi üzerine, diğer Taraf, Talepte bulunan tarafın vatandaşlarının ahvali şahsiyelerine mütedair belgelerin şahsi işleri, menfaatleri ile ilgili diğer belgelerin suretlerini tercümesiz ve ücretsiz gönderir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan ikili anlaşmanın hükümleri bir arada incelendiğinde kapsamının hukuki ve ticari konularda adli yardımlaşmayı sağlamak ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede Kurumca Adalet Bakanlığı’na yazılan 09.09.2016 tarih ve 17095 sayılı yazı ile “Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (c) bendi kapsamında, “belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda görüş talep edilmiş olup Adalet Bakanlığının 04.10.2016 tarih ve 101851 sayılı yazısında “Bilgileri olduğu üzere Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye’nin 08/05/1962 tarihinde imzaladığı “Yabancı Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”nin onaylanması, 20/06/1984 tarih ve 3028 sayılı Kanunla uygun bulunmuş ve 16/09/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Sözleşme Türkiye bakımından 29/09/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan sözleşmeye Hırvatistan da taraf bulunmaktadır. Anılan Sözleşmenin 1’inci maddesinin (a) bendinde; savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş olan belgeler de dahil olmak üzere, devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgelerin, (b) bendinde; idari belgelerin, (c) bendinde; noter senetlerinin (d) bendinde; kişilerce özel sıfatlarla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup, belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanların, “resmi belge” olarak nitelendirildiği belirtilmiştir “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” ile bir akit devletin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir akit devletin ülkesinde ibraz edilecek olan resmi belgelerin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından onaylanması zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır. Anılan Sözleşmenin 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan mevzuatla, iki veya daha çok Akit Devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde bu işlemin istenemeyeceği hükmü getirilmiştir. Söz konusu sözleşme ile ikili anlaşmalarla belgeler için tasdik şerhinin bağışık tutulduğu hükmünün getirilmiş olması hallerinde apostil tasdikinin istenmeyeceği hükmü getirilmiştir. Türkiye ile Hırvatistan arasında 04/04/2000 tarih ve 4559 sayılı Kanunla onaylanan ve 24/05/2000 gün ve 24058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 19/01/2003 tarihinde yürürlüğe giren 1999 tarihli “Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması” mevcuttur. Anlaşmanın 11’inci maddesine göre “Akit taraflardan birinin mahkemeleri veya diğer yetkili makamlarının talebi üzerine, diğer taraf, talepte bulunan tarafın vatandaşlarının ahvali şahsiyelerine mütedair belgelerin, şahsi işleri ve menfaatleri ile ilgili diğer belgelerin suretlerini tercümesiz ve ücretsiz gönderir. Anlaşmanın 12’inci maddesine göre “Akit taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler diğer akit tarafın topraklarında tasdik işlemine tabi tutulmadan geçerli olacaktır.” İkinci bendinde ise “Bir akit tarafın resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer tarafın topraklarında düzenlenen resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahiptir. Sözleşmenin tümü değerlendirildiğinde 12’nci maddede belirtilen tasdik muafiyetinin hukuki ya da ticari bir konu kapsamında resmi makamlarca düzenlenmiş belgelerle sınırlı olduğu düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti ile Hırvatistan Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın ihale mevzuatında kastedilen tasdikten muafiyet sağlayan ikili anlaşma olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Adfa Taah. İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. – AKM Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. – Caba İnş. Enerji Turz. San. ve Tic. A.Ş. – Kiska Kom İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı Kiska Kom İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, New York City Ulaştırma Bakanlığı tarafından yabancı dilde düzenlenmiş olan “Harlem Nehri üzerindeki Üçüncü Cadde Köprüsünün Yeniden İnşaası” işine ait 118.805.320,90 USD ihale bedelli iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu iş deneyim belgesinin tercümesinde, belge üzerinde Köprüler Bölümü sorumlu Mühendisi Daniel Horn adına imzanın bulunduğu, belgenin “apostil tasdik şerhi” taşıdığı ve söz konusu tasdik işleminin “iş bu resmi belge Audrey I.Pheffer tarafından imzalanmıştır. İmzalayanın sıfatı İlçe Katibidir.” sıfatı taşıdığına ilişkin yapıldığı, dolayısıyla tasdikin belgedeki imzanın doğruluğuna ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığına yönelik olmadığı görüldüğünden, anılan belgenin Ön Yeterlik İdari Şartnamesi’nin 7.10 (iddiada söz konusu madde 7.7 olarak ifade edilmiştir.) ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun şekilde sunulmadığı anlaşılmış olup, diğer taraftan belgenin üzerinde, belgenin düzenlendiği ülkedeki TC Konsolosluğu veya belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan tasdik işlemine dair bir şerhinde yer almadığı görülmüştür.

Ayrıca yine anılan iş ortaklığının ortaklarından olan Caba İnş. Enerji Turz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere Erbil Valiliği tarafından düzenlenen “Cihan City Konut Projesi” adlı Erbil’de(Irak)yapılan her biri 23 kattan oluşan 16 adet bina yapımına ait iş deneyim belgesini sunulduğu, belgenin yabancı dilde sunulan nüshasının arka sayfasında TC. Erbil Başkonsolosluğunda Müşavir Konsolos olan Salih Çınar’ın imzasının bulunduğu ve “Soldaki imza ve kaşenin IKBY Dış İlişkiler Departmanına ait olduğu onaylanır. İşbu onay metne şamil değildir.” kaşesinin yer aldığı görülmüştür. Ancak belgenin Türkçe tercümesi üzerinde belge düzenleyenin Erbil Valiliği Vali Yardımcısı Rekan V.Zeki’ olduğu görülmüş olup, belgenin üzerinde söz konusu kişinin imzası ve kaşesinin bulunduğu belirlenmiştir. Bu itibarla Erbil Başkonsolosluğumuz tarafından yapılan ve yukarıda belirtilen şerhi içeren onay işleminin belgeyi düzenleyen ve imzalayan Vali Yardımcısı Rekan V.Zeki’ye ait olmadığı ve anılan belgenin mevzuata uygun şekilde sunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aynı istekli tarafından sunulan Kürdistan Bölgesel Hükümeti, Konut ve İnşaat Bakanlığı Yollar ve Köprüler Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Selahattin Tünel ve Yaklaşma Yolu 8+822 km” işine ait iş deneyim belgesinin incelenmesinde de, belgenin üzerine T.C. Erbil Başkonsolosluğunca “Soldaki imza ve kaşenin Erbil Valiliğine ait olduğu onaylanır. İş bu onay metne şamil değildir.” şerhinin düşülerek onaylandığı görülmüş olup, söz konusu onay ifadesinin, Erbil Valiliği’ne ait imza ve kaşenin doğruluğuna ait olduğu, ancak belgeyi düzenleyen kişi/kuruluşa ait kaşe ve imzanın doğruluğuna ilişkin olmadığı anlaşıldığından anılan belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına uygun şekilde sunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Adfa Taah. İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. – AKM Yapı Taah. San. ve Tic. A.Ş. – Caba İnş. Enerji Turz. San. ve Tic. A.Ş. – Kiska Kom İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi