KİK Kararı: 2016/UY.I-2613

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/056
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 19.10.2016
Karar No : 2016/UY.I-2613

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Aykut Uysal-Göğde İnşaat Taah. Proje ve Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.- Osman Göğde İş Ortaklığı,

Güzelhisar Mah. 32 Sok. Park Apt. No:1 Kat:1 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla Valiliği,

Orhaniye Mah. Şehit Asteğmen Yıldıray Çeltiklioğlu Caddesi No: 5/2 48000 Menteşe/MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/40539 İhale Kayıt Numaralı “Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla Valiliği tarafından 21.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım” ihalesine ilişkin olarak Aykut Uysal-Göğde İnşaat Taah. Proje ve Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.- Osman Göğde İş Ortaklığının 04.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2016 tarih ve 46060 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1866 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Statik projelerde tüm jet kolonların numaralandığı, toplam adet, çap ve boy bilgilerinin verildiği, tüm jet kolonların 6 m boyunda olduğu, okul binasında 374 adet, pansiyon binasında 256 adet jet kolon olduğunun projede açık olarak belirtildiği, bu durumda 3780 m jet kolon yapılacağının proje üzerindeki bilgilerde yazılı olduğu, idarece söz konusu metrajın 3780 m olduğu, isteklinin metrajının 3600 m olduğu, ihale dokümanı ve projelerin söz konusu imalatın miktarının eksik hesap edilme olasılığına imkan vermeyecek şekilde düzenlendiği, bahse konu imalatın projenin en hassas imalatı olduğu, binanın statiğini direk olarak etkilediği, miktarının açık ve net olarak belirtildiği halde adet olarak 30 adet, miktar olarak ise 180 m eksik hesaplanmasının ve aşırı düşük teklif sorgulamasının bu şekilde kabul edilmesinin hem statik açıdan hem de fen ve sanat kuralları açısından uygun olmadığı,

2. Söz konusu jet kolon imalatıyla ilgili isteklinin vermiş olduğu analiz ve analiz girdilerinin hatalı hesaplandığı, ihale dokümanları incelendiğinde sıralı analiz girdileri içerisinde su, çimento, çimento nakli görüldüğü, isteklinin analizinde çimento, karışım için gerekli su ve çimento nakli girdilerinin bulunmadığı, tüm girdilerin Teknik Şartname’de belirtilen şekil ve oranlarda yapılmamış analizin, imalatı tam olarak izah etmeyeceği, fen ve sanat kurallarına aykırı imalat yapımına sebebiyet vereceği,

3. Söz konusu ihalenin ilk ilan tarihinin 22.02.2016 olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının yayım tarihinin 17.02.2016 olduğu, mevzuat hükümleri gereği açıklamanın cari yıl olan 2016 birim fiyatları ile yapılmasının zorunlu olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin bazılarının 2016 yılında poz numaralarının değiştirildiği, Y.21.050/C01, Y.21.051/C01, Y.21.051/C03 poz numaralı inşaat iş kalemlerinin Y.21.050/C11, Y.21.051/C11, Y.21.051/C13 şeklinde değiştirildiği, iş kalemlerindeki bu değişikliklerin istekli tarafından dikkate alınmadığı, söz konusu iş kalemleri için isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, hem fiyat hem de poz numaraları olarak yazımının hatalı olduğu, aynı durumun tesisat iş kelemleri içerisinde yer alan asansör imalatları için de söz konusu olduğu,

4. Sıralı analiz girdileri belgesi incelendiğinde nakliyelerin de analizlere dahil edildiği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve analizlerde nakliyelerin dahil olmadığı, nakliyelerin işin yapıldığı yere, malzemenin temin edildiği yere ve diğer sebeplere göre değişiklik gösteren iş kalemleri olduğu, taşıma mesafesine göre formül ile hesaplanması gerektiği, idarenin birim fiyat analizlerine nakliyeye esas malzemeleri de dahil ettiği, bu durumda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların tablo halinde sunularak açıklama yapılmasının hatalı olduğu, idarenin yayımlanan birim fiyatları değil nakliyelerin de dahil edildiği birim fiyatları kullandığı, dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan analizlerin değiştiği, sıralı iş kalemleri oluşturulur iken de nakliyelerin dahil olduğu birim fiyatlarla hesaplanmış sıralı iş kalemlerine göre sıralama yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin bu hususa dikkat etmediği, açıklama istenilen nakliye girdilerinin fiyatlarının belgelendirilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usul ve yöntemlere göre ispatlanmasının zorunlu olduğu, isteklinin kazı iş kelemleri (Y.15.001/1A, Y.15.001/2B, Y.15.006/2B, Y.15.010/4B) için ihale dokümanı kapsamında CD içerisinde verilen hafriyat döküm sahasının yapım yerine uzaklığının 5 km olduğu, formüle göre 1 ton nakliye bedelinin 2,70 TL/ton hesaplandığı, ortalama 1 m3 toprağın 1,80 ton olduğu düşünüldüğünde 1 ton kazı naklinin 4,86 TL/m3e tekabül edeceği, isteklinin kazı için teklif ettiği fiyatların nakliye fiyatlarının dahi altında olduğu, isteklinin açıklamalarının hatalı ve mevzuata uygun olmadığı, genel olarak aynı durumun tüm iş kalemleri için geçerli olduğu, ihale dokümanında açıklama istenilen, istenilmeyen tüm nakliye girdileri belirtildiği halde isteklinin hiçbir analizde nakliyeleri göstermediği, idarenin bütün analizlerinde nakliyelerin gösterildiği göz önüne alındığında, isteklinin analiz yapmayarak iş kalemlerini poz numaraları ve fiyatları gösterir tablo yaparak açıklama yapmasının hatalı olduğu, idarenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hazırlamadığı, nakliye dahil fiyatları kullandığı,

5. Beton fiyatları ile ilgili açıklamalarda binanın ana gövdesini oluşturan Y.16.050/06 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan C30/37 beton sınıfının fiyatının Y.16.050/02 poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan C12/15 beton sınıfı için teklif edilen fiyattan daha düşük olduğu, en yüksek dozaja sahip olmasına karşın teklif fiyatı en düşük olan beton olduğu, böyle bir durumun izah edilemez olduğu, fiyat teklifinde betonun temin yerinin Muğla merkezi olduğu, işin yapılacağı yer ile arasında 100 km olduğu, Muğla’nın iklim şartları göz önünde bulundurulduğunda Muğla’dan Dalaman’a beton nakli ve dökülmesinin olanaksız olduğu, beton priz alma süresinin belli olduğu, bu durumun izah edilebilir ve kabul edilebilir bir durum olmadığı, isteklinin sunduğu fiyat teklifinin gerçeği yansıtmadığı, fiyat teklifini onaylayan meslek mensubundan gerekli belgeler istenildiğinde bu durumun görüleceği,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından özel iş kalemleri ile ilgili açıklamalarında malzeme, işçilik vb. tüm giderlerin dahil olduğu fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, bu durumun sadece inşaat mahallinde imal edilmeyen ve yapıya montajı için esaslı işçilik ve malzeme katkısı gerektirmeyen iş kalemlerini kapsadığı, özel iş kalemlerinin tarifleri, yapım şartları incelendiğinde şantiyede imal edilen, yapımı çok fazla emek ve meşakkat gerektirdiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre analizlerin yapılması gerekir iken tüm girdiler dahil fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, özel iş kalemlerinden ÖBF.012 (Çim ekilmesi), ÖBF.063, ÖBF.082, ÖBF.094 poz numaralı iş kalemlerinin inşaat mahallinde esaslı işçilik ve malzeme gerektirdiği ÖBF.082 poz numaralı iş kaleminin fiyatının gerçek fiyatı yansıtmadığı, meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı istenildiğinde fiyat teklifinin usulüne uygun düzenlenmediğinin görüleceği,

7. İsteklinin tesisat iş kalemlerinden 105-620/621, 600-1210/1211, MÜŞ-ÖZ-07, OTM-ÖZ-01, 167-801, 402-533, 905-222, 908-225 poz numaralı imalatların açıklanmasında malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı göstermediği,

8. 201-208 ve MÜŞ-ÖZ-07 poz numaralı iş kaleminin açıklaması yapılırken hesap cetvelinde ve analizlerde %30 oranında boru montaj malzeme bedelinin ilave edilmesi gerekir iken istekli tarafından ilave edilmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyat tariflerinde bu hususun görüleceği,

9. OTM-ÖZ-1 poz numaralı “Bina Otomasyonu” imalatının kontrol sistemlerinin birleştirildiği bir iş kalemi olduğu, imalatın biriminin bundan dolayı “set” olarak belirtildiği, bu imalatın her yapım işinde projesine göre değişiklik göstereceği, dolayısıyla standart olarak satış faturası düzenlenen bir iş kalemi olmadığı, isteklinin satışlar üzerinden düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapması, montaj bedelinin ayrıca gösterilmemesinin hatalı olduğu, meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanaklarının istenmesi durumunda bu durumun görülebileceği, söz konusu iş kaleminin açıklamasında tüm malzeme ve montaj bedellerinin ayrıntılı olarak gösterilmesi gerektiği, set olarak tespit edilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatlarında her birinin ayrı poz numaraları ile gösterildiği 300 sayılı poz numaraları ile gösterilen birim fiyat grubunun set içerisinde bulunması gereken malzemelerin ve iş kalemlerinin olduğu, isteklinin bu girdilerin tamamını ayrı ayrı malzeme ve montaj bedeli ile göstermesi gerekir iken göstermediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

26.04.2016 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararından, söz konusu ihalenin 21.03.2016 tarihinde gerçekleştirildiği, 16 adet ihale dokümanın satın alındığı, doküman satın alanların tamamının ihaleye teklif verdiği, 6 adet istekliden aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sundukları gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden Hüseyin Poyraz tarafından idareye aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 10.666.000,00 TL fiyat teklifi ile Aykut Uysal-Göğde İnş. Taah. Proj. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.-Osman Göğde İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı,

Hüseyin Poyraz’ın 06.05.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 12.05.2016 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 12.05.2016 tarihinde Hüseyin Poyraz’a bildirildiği, Hüseyin Poyraz’ın 18.05.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bahse konu itirazen şikayet üzerine 29.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I/1708 sayılı Kurul kararı ile Hüseyin Poyraz’ın teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edildiği,

Aykut Uysal-Göğde İnş. Taah. Proj. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.-Osman Göğde İş Ortaklığının 04.08.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 10.08.2016 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 10.08.2016 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 12.08.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

…

Kurul tarafından verilen bütün kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz.

İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “…Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “… 4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararı uygun bulmayan istekliler tarafından sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, Kurum tarafından ihalenin iptaline, düzeltici işlem belirlenmesine ve başvurunun reddine yönünde karar verileceği, Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmamasının önem arz ettiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan söz konusu iddianın Hüseyin Poyraz’ın yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu neticesinde nihai kararla sonuçlanan 29.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I-1708 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 ve 56’ncı maddelerinde Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde “…Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür…” hükmü ile şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir.

Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddiaya ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde bu konuda Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, başvurunun 29.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I-1708 sayılı Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddiaya ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde bu konuda Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı, dolayısıyla, söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdarece Y.16.072/02A poz numaralı “Her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 60 cm jet grout kolonu imalat yapılması (Jet1 yöntemi ile) (Delgi ve çimento dahil)” iş kalemi için birim fiyat tarifinin “…Proje, proje detayları ve standartlarına göre;

İdarece onanmış uygulama projesi ve teknik şartnamesine uygun olarak, her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 60 cm jet grout kolonu imalatı yapılması (jet1 yöntemi ile, delgi dahil) için, jet-grout teçhizatı (monitoring sistemli; yüksek basınç pompası, su pompası, kompresör, karıştırıcı ünitesi, silo, su tankı ve benzerinden oluşan ekipman ile delgi makinası) temini, platform hazırlanması veya iskele yapılması, gerekli araç, gereç, malzeme ve enerjinin temini ile iş yerine getirilmesi, iş bitiminden sonra nakilleri, montaj ve demontajı, işin yürütülmesi için teknik ekibin temini ve çalıştırılması, suyun işbaşında temini, delginin yapılması, su/çimento karışımının projesinde belirtildiği oranda hazırlanarak açılan deliğe projesinde belirtilen hızla enjekte edilmesi,

Her türlü yükleme boşaltma, yatay ve düşey taşıma, malzeme ve zayiatı, işçilik, makine, araç ve gereç giderleri ile müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m fiyatı:

Not:
1 ) Çimento fiyata dahildir…” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekli tarafından Y.16.072/02A poz numaralı “Her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 60 cm jet grout kolonu imalat yapılması (Jet1 yöntemi ile) (Delgi ve çimento dahil)” iş kalemi için analiz yapıldığı görülmüştür.

Bahse konu analizde “Jet grouting ekipmanı ile delgi makinasının 1 saatlik ücreti”, “Portland Çimentosu”, “Su”, “Formen” ve “Düz işçi (inşaat işçisi)” analiz girdilerinin kullanıldığı görülmüştür.

Diğer taraftan, N.01 poz numaralı “Normal Çimento Nakli” analiz girdisinin açıklama istenilmeyen analiz girdileri arasında yer aldığı görülmüştür.

Kaldı ki, söz konusu iş kalemine ilişkin olarak idare tarafından hazırlanan analizde de nakliye girdisinin olmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin Y.16.072/02A poz numaralı “Her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 60 cm jet grout kolonu imalat yapılması (Jet1 yöntemi ile) (Delgi ve çimento dahil)” iş kalemi için sunmuş olduğu analizde yer alan analiz girdilerinin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatlar ve saatlik asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte, bahse konu analizde istekli tarafından yapılan hesaplamalarda aritmetik hata yapılmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, idare tarafından istekilerin sunmuş olduğu analizlerin uygun görüldüğü, analiz girdilerinin fiyatlarının da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatlar ve saatlik asgari işçilik maliyeti ile uyumlu olduğu hususları göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir…

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekli tarafından idare tarafından açıklanması istenilen Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik boru iskele”, 905-222 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 800 kg. (çift hızlı 3 duraklı)” ve 908-225 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 1600 kg. (3 duraklı) 3 duraklı” iş kalemleri için 2015 yılına ait birim fiyatların %20 artırılarak güncel birim fiyatların oluşturulduğu görülmüştür.

Diğer yandan, idare tarafından Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik boru iskele”, 905-222 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 800 kg. (çift hızlı 3 duraklı)” ve 908-225 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 1600 kg. (3 duraklı) 3 duraklı” iş kalemleri için 2015 yılına ait birim fiyatların kullanılarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu görülmüştür.

Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kalemi ile Y.21.050/C11 poz numaralı “Kalıp ve iş iskeleleri” iş kalemlerinin tanımlarının aynı olmasına rağmen, Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kaleminin analizinde yer alan 03.589/2(Y) poz numaralı “Çelik boru imalat atelyesi” analiz girdisi ve söz konusu girdinin alt analizinde yer alan 03.104/2(Y) “çelik boru imalat atelyesi” pozuna ilişkin rayicin 2016 yılında devam etmediği,

Y.21.051/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kalemi ile Y.21.051/C11 poz numaralı “Kalıp ve iş iskeleleri” iş kalemlerinin tanımlarının aynı olmasına rağmen, Y.21.051/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kaleminin analizinde yer alan 03.589/2(Y) poz numaralı “Çelik boru imalat atelyesi” analiz girdisi ve söz konusu girdinin alt analizinde yer alan 03.104/2(Y) “çelik boru imalat atelyesi” pozuna ilişkin rayicin 2016 yılında devam etmediği,

Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kalemi ile Y.21.051/C13 poz numaralı “Kalıp ve iş iskeleleri” iş kalemlerinin tanımlarının aynı olmasına rağmen, Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik boru iskele” iş kaleminin analizinde yer alan 03.589/2(Y) poz numaralı “Çelik boru imalat atelyesi” analiz girdisi ve söz konusu girdinin alt analizinde yer alan 03.104/2(Y) “çelik boru imalat atelyesi” pozuna ilişkin rayicin 2016 yılında devam etmediği,

Bununla birlikte, Y.21.050/C01, Y.21.051/C01, Y.21.051/C03 poz numaralı iş kalemleri ile Y.21.050/C11, Y.21.051/C11, Y.21.051/C13 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdilerinde malzeme ve işçilik girdi cinsleri açısından farklılıklar bulunduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, iddia konusu 2016 yılında yayımlanan Y.21.050/C11, Y.21.051/C11 ve Y.21.051/C13 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdileri ile 2015 yılında yayımlanan Y.21.050/C01, Y.21.051/C01 ve Y.21.051/C03 poz numaralı iş kalemleri karşılaştırıldığında analiz girdilerinde farklılıklar olduğu, dolayısıyla 2016 yılında yayımlanan iş kalemlerinin 2015 yılında yayımlanan iş kalemlerinden farklı olduğu anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2016 yılı birim fiyatları incelendiğinde ise, asansörler için yayımlanan birim fiyatların 905-222 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 800 kg. (çift hızlı 3 duraklı)” ve 908-225 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 1600 kg. (3 duraklı) 3 duraklı” iş kalemlerinin özelliklerini karşılamadığı, dolayısıyla bu iş kalemlerinin de 2016 yılında rayiç fiyatlarının olmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan, iddia konusu iş kalemlerinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki fiyatlarının idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanmasında belirlenen kâr hariç birim fiyatların üzerinde olduğu görülmüştür.

Yukarıda açıklandığı üzere idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında 2015 yılına ait poz numaraları belirtilmek suretiyle açıklama istenilen Y.21.050/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C01 poz numaralı “Çelik boru iskele”, Y.21.051/C03 poz numaralı “Çelik boru iskele”, 905-222 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 800 kg. (çift hızlı 3 duraklı)” ve 908-225 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 1600 kg. (3 duraklı) 3 duraklı” iş kalemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2015 yılında yayımlanan birim fiyatlarının bulunduğu ancak 2016 yılı birim fiyatlarının bulunmadığı ve mevzuatta bu durumda açıklamanın nasıl yapılacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarında kullandığı kâr hariç birim fiyatların üzerinde olduğu da göz önüne alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2015 yılı pozlarının birim fiyatlarını %20 oranında güncellemek suretiyle açıklama yapmasının mümkün olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklamalarına göre isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından isteklilere ihale dokümanı kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, açıklama istenilen analiz girdileri ve 1 adet örnek analiz formatı verildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde başvuruya konu ihalede 98 adet iş kalemine ilişkin isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup, Hüseyin Poyraz’ın aşırı düşük teklif açıklamasında; 77 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları kullandığı (73 adet Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait birim fiyatları kullandığı, 4 iş kalemi için Milli Savunma Bakanlığı birim fiyatlarını kullandığı), 13 adet iş kalemi için analiz sunduğu, 8 adet iş kalemi için ise fiyat teklifi sunduğu görülmüştür.

İsteklinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirlediği “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğu; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandığını ve kendi belirlediği “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunduğu görülmüştür.

İsteklinin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları kullanmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…” açıklamasına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, istekli tarafından açıklama istenilen nakliye analiz girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edildiği, bu giderlere ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi aldığı, söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibare ile SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, isteklinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirlediği “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğu; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandığını ve kendi belirlediği “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunduğu, aşırı düşük teklif açıklamasına açıklama istenilen nakliye girdilerini dahil ettiği, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin Y.16.050/06 poz numaralı “Hazır Betonlar” iş kalemi için analiz sunduğu, söz konusu analizin içerisinde yer alan 04.042/06 poz numaralı C30/37 beton harcının fiyatını üçüncü kişilerden aldığı fiyat teklifi ile açıkladığı, söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibare ile SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte, bahse konu fiyat teklifinin üzerinde “…Hüseyin POYRAZ firmasının Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir…” ve “…Fiyatlarımıza K.D.V. dahil değildir. Yükleme Boşaltma Dahildir…” ibareleri yer almaktadır.

Sonuç olarak, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini kullanabilecekleri, bahse konu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibare ile SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur…” açıklaması ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin açıklamasında kullandığı fiyatın gerçeği yansıtmadığı iddiasının da belli bir belgeye dayalı olarak somut bir şekilde ortaya konulmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddia konusu ettiği ÖBF.012 poz numaralı “Çim ekilmesi”, ÖBF.063 poz numaralı “Alüminyum giydirme cephe profili + renkli ısıcam (4+16+6 mm Lowe) yapılması”, ÖBF.082 poz numaralı “30x60 mermer agregalı kompozit taş plaklarla mekanik montaj cephe kaplaması yapılması (krem rengi)”, ÖBF.094 poz numaralı “Yüzey sonlandırma elamanı yapılması” iş kalemleri için analiz yapılmak suretiyle açıklama yaptığı görülmüştür.

ÖBF.012 poz numaralı “Çim ekilmesi” iş kaleminin analizinde, analiz girdilerinin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatlar ve saatlik asgari işçilik maliyeti ile uyumlu olduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdileri içinse bir fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

ÖBF.063 poz numaralı “Alüminyum giydirme cephe profili + renkli ısıcam (4+16+6 mm Lowe) yapılması” iş kaleminin analizlerindeki malzeme giderlerini üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle belirlendiği, işçilik maliyetlerinin saatlik asgari işçilik maliyeti ile uyumlu olduğu görülmüştür.

ÖBF.082 poz numaralı “30x60 mermer agregalı kompozit taş plaklarla mekanik montaj cephe kaplaması yapılması (krem rengi)” ” iş kaleminin analizinde, analiz girdilerinin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatlar ve saatlik asgari işçilik maliyeti ile uyumlu olduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdileri içinse bir fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

ÖBF.094 poz numaralı “Yüzey sonlandırma elamanı yapılması” iş kaleminin analizlerindeki malzeme giderlerini üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle belirlediği, işçilik maliyetlerinin saatlik asgari işçilik maliyeti ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin iddia konusu analizlerindeki malzeme giderlerini üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle belirlediği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınarak sunulan fiyat tekliflerinde “…Hüseyin POYRAZ firmasının Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir…” ve “…Fiyatlarımıza K.D.V. dahil değildir. Yükleme Boşaltma Dahildir…” ifadelerine yer verilerek idarece tanımlanan poz tarifleri ile Teknik Şartname’ye uygun olarak fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Diğer taraftan, sunulan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini taşıdığı, SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu, fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesine uygun olduğu görülmüştür.

Diğer yandan, idare tarafından iddia konusu ÖBF.063 ve ÖBF.082 poz numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile belirlendiği, ÖBF.094 poz numaralı analizindeki malzeme (Yüzey sonlandırma elemanı) giderini üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle tespit ettiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ÖBF.082 poz numaralı iş kaleminin fiyatının gerçek fiyatı yansıtmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede bahse konu iş kalemi için analiz yapıldığı, söz konusu analizde kullanılan “Mermer agregalı kompozit taş plak levhalar” için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, diğer malzeme giderlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatların üzerinde olduğu, işçilik ile ilgili giderlerin de saatlik asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekli tarafından iddia konusu iş kalemleri için analiz düzenlendiği, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı rayiç fiyatları kullanabilecekleri, sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareyi taşıdığı, SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan “…Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur…” açıklaması ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin açıklamasında kullandığı fiyatın gerçeği yansıtmadığı iddiasının da belli bir belgeye dayalı olarak somut bir şekilde ortaya konulmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında 105-620/621 poz numaralı “65,00 m3 prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu”, 600-1210/1211 poz numaralı “750 Kw vidalı kompresörlü hava soğutmalı su soğutma grubu”, 167-801 poz numaralı “Fan-Coil Cihazı: (Salon tipi, sıcak ve soğuk hava) 3000 Kcal/h” iş kalemlerinin malzeme bedeli için fiyat teklifi aldığı, söz konusu iş kalemlerinin montajı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatları kullandığı, dolayısıyla malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.

402-533 poz numaralı “Tam otomatik oransal gaz brülörü”, 905-222 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 800 kg (çift hızlı)” ve 908-225 poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 1600 kg (çift hızlı)” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı, bahse konu iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.

MÜŞ-ÖZ-07 poz numaralı “Jeotermal boru 6” ” ve OTM-ÖZ-01 poz numaralı “Bina otomasyonu” iş kalemleri için fiyat teklifi aldığı, bahse konu fiyat teklifinde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklaması yapan istekli tarafından yapılan açıklamanın, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir…” açıklamasına uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin tesisat iş kalemlerinden 105-620/621, 600-1210/1211, MÜŞ-ÖZ-07, OTM-ÖZ-01, 167-801, 402-533, 905-222, 908-225 poz numaralı imalatların açıklanmasında malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterilmediği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelmede, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin 201-208 poz numaralı “Dikişli galvanizli çelik boru 2” (Bina içi vidalı)” iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatı kullandığı, söz konusu birim fiyatın açıklamasında malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı belirttiği, bununla birlikte “Boru montaj malzemesi bedeli (%30)” denilmek suretiyle söz konusu birim fiyatın %30’unun hesaplanarak birim fiyata bu bedeli ilave ettiği görülmüştür.

MÜŞ-ÖZ-07 poz numaralı “Jeotermal boru 6’’ ” iş kalemi için fiyat teklifi aldığı, bahse konu fiyat teklifinde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterildiği, “…Hüseyin POYRAZ firmasının Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir…” ve “…Fiyatlarımıza K.D.V. dahil değildir. Yükleme Boşaltma Dahildir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından MÜŞ-ÖZ-07 poz numaralı “Jeotermal boru 6” ” iş kaleminin birim fiyat poz tarifinin düzenlemesi “…İçteki taşıyıcı boru çelik malzemeden üretilmiş olup koruyucu kılıfı olarak PE boru kullanılacaktır. PE boru EN 253 normuna uygun şekilde üretilmiş olmaıdır ve EN 253 normuna uygun sertifikaya sahip olmalıdır. Borunun ek yerlerinde kayar kılıflardan kullanılarak sızdırmazlık sağlanmalı ve izolasyonun bozulması önlenmelidir. Çelik borular izolasyondan önce mekanik olarak temizlenecek olup boruların işyerinde temini ve yerine montajı…” şeklinde yapılmıştır.

Bahse konu iş kaleminin birim fiyatının idare tarafından fiyat teklifi alınmak suretiyle belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler neticesinde, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin 201-208 poz numaralı “Dikişli galvanizli çelik boru 2” (Bina içi vidalı)” iş kaleminin birim fiyatının açıklanmasında malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı belirttiği, boru montaj malzemesi bedelinin söz konusu birim fiyatın %30’unun hesaplanarak birim fiyata ilave edildiği, MÜŞ-ÖZ-07 poz numaralı “Jeotermal boru 6” ” iş kaleminin fiyat teklifi alınarak açıklandığı, bahse konu fiyat teklifinin üzerinde idarece tanımlanan poz tarifleri ile Teknik Şartname’ye uygun olduğunun beyan edildiği, malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı belirtildiği hususları göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu OTM-ÖZ-1 poz numaralı “Bina Otomasyonu” iş kaleminin birim fiyat poz tarifinin “…Harici enerji girişli data hattı güçlendiricili (reparatör) bina otomasyon sistemi yazılımı, bilgisayar, yazıcı, nötwörk, analog ve digital giriş ve çıkışları. Saha işlemcileri, kablolama, DDC Panoları dahil komple sistemin senaryosuna uygun çalışır halde teslimi

Dijital çıkış modülü

Analog giriş

Analog çıkış

Güç ünitesi

Haberleşme modülü…” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyetin tespitinde söz konusu iş kalemi için fiyat teklif aldığı görülmüştür.

Bununla birlikte, bahse konu iş kaleminin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan tablonun altında “Not: Test ve devreye alma dahil otomasyon sisteminin çalışır vaziyette teslim edilmesi paket fiyatı” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınarak sunulan fiyat teklifinde “…Hüseyin POYRAZ firmasının Muğla Dalaman 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, Pansiyon ve Ek Bina Yapım ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun, firmamızdan istemiş olduğu malzemelere ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz ektedir…” ve “…Fiyatlarımıza K.D.V. dahil değildir. Yükleme Boşaltma Dahildir…” ifadelerine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, sunulan fiyat teklifinin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareyi taşıdığı, SMMM kaşe ve imzası ile onaylı olduğu, malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösterildiği, fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.13.1 ve 45.1.7’nci maddelerine uygun olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin iddia konusu iş kalemi için üçüncü kişilerden fiyat teklif aldığı, malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösterdiği, idarenin anılan iş kaleminin birim fiyatını da fiyat teklifi alarak belirlediği, dolayısıyla açıklamanın bu haliyle mevzuata aykırı olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi