KİK Kararı: 2016/UY.I-2282

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/050
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 07.09.2016
Karar No : 2016/UY.I-2282 Mahkeme Kararını Göster

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER

BAŞVURU SAHİBİ:

Ödf Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti.,

Değirmendere Mah. Deliklitaş Mevkii No: 64/1 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğü,

Horozluhan Mahallesi Ankara Caddesi No: 151 42300 Selçuklu/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/20767 İhale Kayıt Numaralı “(Konya-Aksaray) Ayr.-Eskil, Yeşilova ve Bağlantı Yollarının Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.03.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Konya-Aksaray) Ayr.-Eskil, Yeşilova ve Bağlantı Yollarının Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ödf Yılmazlar İnşaat Turizm Madencilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.08.2016 tarih ve 45240 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1835 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sorgulamaya giren iş kalemlerinin analizlerinde yer alan makine girdilerinin maliyetini düşük göstermek için kendi malı olan makinelerin ya da makine girdileri için kiralama teklifi ile açıklama yapıldığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizlerinde (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyatları) kullanılan makine katsayılarının amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler ile nakil, montaj, demontaj gibi girdilerden oluştuğu, bu girdilerin her birinin ağırlık oranlarının kullanılan makinenin özelliklerine bağlı olarak değiştiği, öte yandan analizlerde birçok bileşenden oluşan makine katsayısının çarpanı olan (A)nın “yeni makinenin satın alma bedeli” olduğu ve kullanım ömrü, amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin değerlerinin de bu kabul üzerine yeni makinenin bedeli üzerinden hesaplandığı dikkate alındığında; amortisman süresi, yedek parça ve tamir bakım ücreti gibi bileşenlerin tümünde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki katsayıların aynen kullanılabilmesi için (A) değerinin yeni makinenin satın alma bedeli olması zorunlu olduğu,

Amortisman defterinde kaydi değeri sıfırlanmış bir makine kullanılarak makine analizlerinde makinenin amortisman girdisi sıfırlansa bile, tamir/bakım, yedek parça, nakil-montaj-demontaj gibi girdilerin amortisman defterindeki değerine göre sıfırlanmayacağı; aynı şekilde yeni makine yerine kullanılmış ve ekonomik ömrünü yeni makineye göre düşürmüş olan bir makinenin temin bedelinin düşük olması amortisman giderini düşürse de diğer giderleri aynı nispette düşürmeyeceği,

Bu nedenle Çevre ve Şehircilik Bakanlığının makine analizlerindeki katsayıların (amortisman, yedek parça vb. bileşenlerine ayrılmaksızın) kullanılabilmesi için ya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerindeki yeni makine güncel rayiç değerinin alınması ya da Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki belgelendirme yöntemlerine uygun olarak belgelendirilen fiyatların kullanılmasının gerektiği,

Aksi halde, kullanılmış makine için yukarıdaki formüle göre makine zati bedeline bağlı olarak makinanın zati bedelinin, amortisman süresi, kalan kullanım ömrü gibi parametler tespit edilerek yeniden hesaplanması gerektiği,

Makine analizlerinin aşırı düşük açıklamasında kullanılmasına ilişkin yukarıda izah edilen temel yaklaşıma 2012/UY.I-334 ve 2011/UY.I-2088 sayılı KİK Kararları gibi birçok KİK Kararında yer verildiği, 2011/UY.I-2088 sayılı kararda isteklilerin kendi malı araçların kullanılması halinde makine analizlerinin nasıl hesaplanacağına dair daha detaylı değerlendirme yapılmış olup 2012/UY.I-334 sayılı karardaki gibi amortisman dışındaki giderlerin rayiç değere göre hesaplanması gerektiği yönünde karar verildiği, anılan kararda aynen; “…amortisman süresini(faydalı ömrünü) doldurmuş bir aracın kullanılması durumunda, araçların birim imalattaki giderlerinin; ilgili aracın güncel değeri dikkate alınarak, amortisman dışında kalan diğer giderlerin (yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta depolama ve diğer giderler ile nakil montaj demontaj giderlerin) hesaplanması gerekmektedir.” denilerek 100HP’lik ekskavatörün saatlik ücreti (Poz No 03.501) için hesap detaylarına yer verildiği, hesap yöntemine ilişkin açıklamada ise “amortisman değeri sıfırlansa dahi makinadan gelen giderin (03.001 poz karşılığı) yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta depolama ve diğer giderler ile nakil montaj demontaj karşılığı olarak minimum (0,000137-0,000063)*137.800= 10,20 TL hesaplanması gerektiği…” (137.800 TL=bahse konu aracın o yılki rayiç değeri) yönünde hükmün kurulduğu,

Makine analizlerinde isteklinin kendi malı olup amortisman süresinin bir kısmını ya da tamamını tüketmiş olan araçların bedelinin, yeni makine fiyatına göre kurgulanan makine analizlerinde hesaba katılacağı hususu esasen kamu ihale mevzuatının konusu olmadığından bu konuda ihale mevzuatında düzenleme yapılmasının gerekli olmadığı, zira makine analizlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış analizler olduğu, analiz girdilerinin hesabının da ayrıntılı olarak verildiği, bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin uyuşmazlıklar üzerine yapılan incelemede alınan kararların şikayete konu ihaledeki değerlendirmeye de ışık tutacağına kuşku bulunmadığı,

Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı makine analizlerindeki hesap yöntemine göre isteklinin kendi malı olan kullanılmış ya da yeni araçların analizlerde kullanılması mümkün olmakla birlikte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyatları da yeni araç için belirlenen katsayıların kullanım ömrünün bir kısmını tamamlamış araçlar için kullanılamayacağı da açık olup ekonomik ömrünün önemli bir kısmını tamamlamış olan araçların temin bedeline göre yapılan makine analizlerle açıklama yapan Heltaş Ltd. Şti.nin açıklamalarının bu sebeple reddedilmesinin gerektiği,

İdarece şikayete cevapta makine analizlerinde isteklinin kendi malı araçların kullanıldığının zımnen kabul edilerek sadece makine analizleri ve iş makineleri tespit raporlarının uygun olduğunun belirtildiği, oysa şikayetimizin esası makine analizlerinde kendi malı olan iş makinelerinin kullanım usulüne ilişkin olup bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadan açıklamanın uygun görüldüğünün belirtmiş olması idarenin hatalı işlemini perdeleme amacında olduğunu ve hatalı işleminde ısrar ettiğini ortaya koyduğu,

2. Aşırı düşük teklif kapsamında sorgulamaya tabi tutulan bütün iş kalemlerinin önemli girdisi olan makine rayiçlerinde makinenin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik özellikleri değerleri verildiği, analizlerde kullanılan gerek kendi malı makinelerin gerekse kiralama teklifi sunulan makinelerin, rayiçlerdeki teknik özellik ve kapasitede olması gerekmekte olup noter tespit tutanağı ya da ruhsat bilgilerinin bu verileri içermesinin söz konusu olmadığı, kendi malı olan araçlar için noter satış belgesi, tespit tutanağı ya da amortisman defterindeki kayıtlarla birlikte, kiralama teklifiyle açıklananların ise fiyat teklifleri ile birlikte analizlerde yer alan her bir araç için teknik bilgilerin tümünü içeren belgelerin sunulması ve sunulan belgelerin de mevzuatta düzenlenen belgelerin sunuluş şekline uygun olmasının gerektiği,

İş makinelerinin motor gücü ya da tekerlek/lastik/palet durumu ruhsatlarında yer almakla birlikte kepçe kapasitesi gibi donanım özellikleri ruhsatta işlenmediği, bu nedenle model yılı eski olan araçların teknik özelliklerinin aynı ad ve serideki yeni araçların katalog vb. doküman ile tevsik edilmesi ihtimaline karşı araçların teknik özelliklerine ilişkin sunulan belgelerin yetkili satıcı ya da yetkili servis tarafından onaylı olması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerde kullandığı araçlara dair belgelerin hem araçların teknik kapasitelerini tevsik etmeye yeterli olmaması hem de belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı,

3. Sorgulanan iş kalemleri arasında yer alan iş kalemlerinde açıklama yapılması gereken maliyet bileşeni durumunda olan nakliye maliyeti hesabında esas alınan taşıma mesafelerinin itinererde gösterilen mesafelerden düşük alındığı, itinererde yer almayan nakliye yerleri için öngörülen mesafelerin de dayanağına dair belge sunulmadığı,

Heltaş Ltd. Şti.nin sorgulamaya tabi iş kalemleri için teklif ettikleri birim fiyatları tutturabilmek için nakliye gideri olan girdilerin nakliye mesafelerini düşük tuttuğu,

İdarenin analizlerinde taşıma mesafeleri verildiği halde bu mesafelere göre nakliye formülleri kullanılarak açıklama yapılmayıp bazı iş kalemlerinde fiyat teklifi alınarak veya bazılarında ise nakliye için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı,

4. Kazı ve nakli için öngörülen birim fiyatların bir önceki muhasebe dönemi kayıtlarından elde edilebilen veri niteliğinde olmadığı, fiyat teklifi alınamayacağından kazı ve nakli için fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın reddedilmesi gerektiği,

5. Nakliye katsayısı 2016 yılında 225 olup nakliye hesabı yapılan girdiler için daha düşük katsayı ile hesap yapıldığı,

6. Fiyat tekliflerinde SMMM/YMM tasdikleri mevzuata aykırı olup, gerek meslek mensubu beyanı gerekse tasdik usulü mevzuatta öngörülen usule aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Konya-Aksaray) Ayr-Eskil, Yeşilova ve Bağlantı Yollarının Yapımı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380, 1973E040980

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yaklaşık 30 km yol yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Konya-Aksaray) Ayr.-Eskil, Yeşilova ve Bağlantı Yolları” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de benzer hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

…

Bu çerçevede; sınır değerin altında olan tekliflere ilişkin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan açıklamalar doğrultusunda tesis edilecek işlemler, idari şartnamenin “sınır değer” başlıklı maddesinin ilgili dipnotunda belirtilen seçeneklerden uygun olanı esas alınarak düzenlenir.

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihalenin adının “(Konya-Aksaray) Ayr.-Eskil, Yeşilova ve Bağlantı Yollarının Yapımı İşi” olduğu, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin idarece 51.662.616,74 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Açık ihale usulü ile gerçekleştirilen söz konusu ihalede isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif sundukları görülmüştür. Ayrıca idarece, Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde ve iş kalemlerinden AKU/1 içerisindeki AKU/8-A iş kalemi içerisinde bulunan DOP ibaresi “Modifiye Edici Katkı Malzemesi (Sbs)” şeklinde düzeltilmek üzere 2 adet zeyilname düzenlendiği, söz konusu zeyilnamelerden DOP ibaresi “Modifiye Edici Katkı Malzemesi (Sbs)” şeklinde düzeltilmesiyle beraber isteklilere miktar kısmı boş olan analizlerin miktar kısmı doldurulmuş olarak alt analizlere girilmemiş haliyle yeniden verildiği görülmüştür.

Anılan ihalede 62 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 15.03.2016 tarihinde yapılan ihaleye 30 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunun yaklaşık maliyet tutarı ile geçerli teklifleri esas almak suretiyle aşırı düşük teklifler için sınır değeri 33.462.050,71 TL olarak belirlediği görülmüştür.

06.05.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ve ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, bütün zarfların usulüne uygun olduğu, idarece ihaleye verilen teklif zarfları sonrası öncelikle tekliflerin listelendiği, sonrasında İdari Şartname’de belirlenen fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak teklif bedellerinin değerlendirildiği, anılan süreç sonrasında düzenlenen ihale komisyonu kararına göre ise Akba İnşaat Ltd. Şti.nin teklifinin “birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu” gerekçesiyle, Yıldızyapı İnşaat A.Ş.-Ünal Keser İş Ortaklığının teklifinin “İş hacmini gösteren belgelerde cirosu yetersiz olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin da aralarında bulunduğu 13 isteklinin teklifinin ihale komisyonu tarafından sınır değerin altında olmaları sebebiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 12 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu savunmanın ihale komisyonunca incelenerek uygun görülmeyip teklifinin reddedildiği ancak söz konusu isteklinin itirazen şikayet başvurusu sonucunda alınan 29.06.2016 tarihli ve 2016/UY.I-1707 sayılı karar uyarınca düzeltici işlem tesis edildiği, idarenin söz konusu Kurul kararını tesis etmek üzere 14.07.2016 tarihli ihale komisyonu kararı ile Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.yi değerlendirmeye aldığı ve ihalenin Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklice söz konusu karar 14.07.2016 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ alınmış, 25.07.2016 tarihli şikâyet dilekçesi ile şikâyet başvurusunda bulunulmuş, bahse konu başvuru idarenin 04.08.2016 tarihli yazısı ile reddedilmiş, başvurunun reddine ilişkin karar üzerine başvuru sahibi isteklice 09.08.2016 tarihli ve 45240 sayılı dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren toplam 3 iş kaleminin aşırı düşük açıklaması istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, 22.04.2016 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklanması istenilen iş kalemleri listesi ile söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdi cinslerinin gösterildiği analiz formatlarına yer verildiği, iş kalemleri için verilen analizlerde, açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin de belirtildiği görülmüştür.

Açıklama istenilecek iş kalemlerinin AKS/2, AKU/1 ve AKU/2 olmak üzere toplamda 3 adet iş kaleminin özel poz niteliğinde olduğu ve bu özel pozların inşaat iş grubuna ait olduğu anlaşılmış olup, ihale dökümanı kapsamında isteklilere anılan iş kalemlerine ilişkin girdi cins ve miktarlarını gösteren boş analizlerin verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Ltd. Şti.nin, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi gerektiği iddiası ile 29.04.2016 tarihinde idareye yazılan dilekçe ile aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş olduğu tevsik edici belgeler ve ihale işlem dosyası içerisinde idarenin söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik yapmış olduğu analizler incelendiğinde;

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyat ve rayiçlerini kullandığını gösterir listeye ve SMMM Tespit Raporuna ve fiyat tekliflerine yer verdiği görülmüştür.

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemlerine ait analizler ve alt analizler sunduğu, söz konusu alt analizlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ya da Karayolları Genel Müdürlüğü analizleri olduğu görülmüştür.

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizler içerisinde amortisman değerini 0 “sıfır” alarak yaptığı hesaplamalara ilişkin araçların kendi malı olduğunu belirttiği tespit raporundaki araçlar, araçların kodu, cinsi ve adedi aşağıdaki tablodadır:

KODU

CİNSİ

KAPASİTESİ

ADEDİ

1

253.04.17

Lastik tekerlekli yükleyici

2 Yd3

1

2

253.06.04

Kompresör

210 cfm

1

3

253.01.66

Konkasör takımı

110 T/H

1

4

253.01.31

Eleme makinası

100 M3/H

1

Yapılan incelemede, Heltaş Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde sunduğu analizlerde, yukarıda belirtilen kendi malı araçlara ilişkin pozlarda amortisman gideri için belirlenen oranı 0 “sıfır” aldığı, yani sadece yedek parça-tamir bakım-sermaye faizi sigorta-nakil-montaj-demontaj oranları toplamı üzerinden bir hesaplamaya gittiği tespit edilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının analizlerinde belirtilen ve formüle dayalı olarak belirlenen ilgili oranların bir bütün olduğu, söz konusu formül kullanılarak yapılacak bir açıklamada araçların makine karşılığı saatlik ücretlerinin; amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi sigorta depolama ve diğer giderler ile nakil montaj demontaj giderlerinin formüldeki oranlar esas alınarak hesaplanması gerekmektedir. Heltaş Ltd. Şti. tarafından söz konusu araçlara ilişkin yapılan analizlere bakıldığında birim fiyat açısından yapılan incelemede, Lastik tekerlekli yükleyici, Kompresör, Konkasör ve Eleme makinası için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2015 rayiçlerinin kullanıldığı ancak miktar açısından yapılan incelemede, söz konusu araçlara ilişkin Çevre ve Şehircilik bakanlığı analizindeki formül kullanılmasına rağmen yapılan hesaplamada amortisman giderine ilişkin oranın sıfır alınmasının yerinde olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; açıklama kapsamında alınan 4 adet fiyat teklifinin araçlara ilişkin olmadığı, araçlara ilişkin kendi malı olarak açıklanan araçların Kompresör, Konkasör, Lastik Tekerlekli Yükleyici ve Eleme Makinası olduğu görülmüş olup buna ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki şekildedir:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı internet adresinden alınan verilere göre;

Eleme Makinası için,

Poz No

03.531

Analiz Tanımı

Elek makinası'nın 1 saatlik ücreti

Analiz Alt Tanımı

(Elek makinası takriben üniversal SB 60 emsali)

Poz No

Açıklama

Miktar

Birim

03.031

Eleme makinası (Yaklaşık 70 HP)

0.000171

…

…

…

…

Poz No

03.031

Üst Başlık

İNŞAAT MAKİNA VE ARAÇLARI

Tanım

Eleme makinası
(Yaklaşık 70 HP lik,3-4 kademeli 100 M3/saat kapasiteli, titreşimli çekilir tip)

Konkasör için,

Poz No

03.530

Analiz Tanımı :

Konkasör'ün 1 saatlik ücreti

Analiz Alt Tanımı :

Konkasör (Primer 15" x 24" + Sekonder 24" x 16", eleme ve yükleme tertibatı, 25 m3/saat 1" ve 40 m3/saat 2" randımanlı)

Poz No

Açıklama

Miktar

Birim

03.030

Konkasör

0.000171

….

…

…

…

Poz No

03.030

Üst Başlık

İNŞAAT MAKİNA VE ARAÇLARI

Başlık

Tanım

Konkasör (Primer 15X24 inç+Skonder 24X16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40m3/saat 2 inç randımanlı)

Kompresör için,

Poz No

03.517

Analiz Tanımı

Kompresör'ün 1 saatlik ücreti

Analiz Alt Tanımı

Poz No

Açıklama

Miktar

Birim

03.017

Kompresör (210 cfm lik)

0.000274

…

...

…

…

Poz No

03.017

Üst Başlık

İNŞAAT MAKİNA VE ARAÇLARI

Tanım

Kompresör
(210 Cfm'lik kompresör+ hortum ve tabancalar)

Lastik Tekerlekli Yükleyici için,

Poz No

03.521

Analiz Tanımı

Lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücreti

Analiz Alt Tanımı

(1 1/2 yd3'lük ve 5500 libre taşıma güçlü takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli yükleyici)

Poz No

Açıklama

Miktar

Birim

03.021

Yükleyici (Takriben 80 HP)

0.000200

…

…

…

…

Poz No

03.021

Üst Başlık

İNŞAAT MAKİNA VE ARAÇLARI

Tanım

Yükleyici
(11/2 Yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli)

özelliklerinin belirtildiği, Heltaş Ltd. Şti.nin SMMM Halil Kaya tarafından düzenlenen Tespit Raporunda ise “Amortisman ömrü tamamlanmış olan makinalar” olarak aşağıdaki 4 makine ve özelliklerinin belirtildiği ve devamında da Heltaş Ltd. Şti.nin 2015 4. Döneme ait her sayfası SMMM tarafından imzalı ve kaşeli olan sayfalarda şirketin aktifinde olduğu anlaşılan demirbaşlar ve taşıtlara yer verildiği, ayrıca yine bunların alış tarihlerine ve amortisman değerlerine ilişkin verilere de yer verildiği görülmüştür.

Aşağıda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı internet adresindeki analizlerde yer alan araçların taşıması gereken özellikler ve Heltaş Ltd. Şti.nin Tespit Raporunda belirttiği kendi malı araçların özelliklerini özet olarak veren tabloya yer verilmiştir.

ARAÇ

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINDAKİ ÖZELLİK

TESPİT RAPORUNDAKİ ÖZELLİK

TESPİT RAPORUNDAKİ KODU

1

Lastik tekerlekli yükleyici

(1 1/2 yd3'lük ve 5500 libre taşıma güçlü takriben 80 HP muadili)

2 Yd3

253.04.17

2

Kompresör

(210 cfm lik)

(210 Cfm'lik kompresör+ hortum ve tabancalar)

210 cfm

253.06.04

3

Konkasör takımı

Konkasör (Primer 15" x 24" + Sekonder 24" x 16", eleme ve yükleme tertibatı, 25 m3/saat 1" ve 40 m3/saat 2" randımanlı)

110 T/H

253.01.66

4

Eleme makinası

(Elek makinası takriben üniversal SB 60 emsali)

(Yaklaşık 70 HP lik,3-4 kademeli 100 M3/saat kapasiteli, titreşimli çekilir tip)

100 M3/H

253.01.31

Başvuru sahibinin iddiası ve anılan veriler ışığında yapılan değerlendirmede, 4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne, “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ise “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerinden, isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi sürecinde öncelikle İdari Şartname’de yer alan yeterlik kriterlerinin isteklilerce sağlanıp sağlanmadığına ilişkin ayrıntılı değerlendirmenin yapılmasının gerektiği, sonrasında yani isteklilerin bu aşamayı geçmesi durumunda isteklilerin tekliflerinin sınır değer hesabına dahil edilerek sınır değerin belirleneceği ve bu sınır değere göre aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması sürecine geçileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu mevcut ihalede, aşırı düşük teklif açıklama aşamasında olunduğundan ve İdari Şartname’de kendi malı araç belirlenmesi ve bu araçların taşıması gereken özelliklere yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığından, başvuru sahibinin buna ilişkin iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; açıklama istenen AKU-1 iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları (KGM) kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinde yer verilen 3 adet 07.007/K nakil kalemleri ile ilgili olarak;

-“Ocaktan konkasöre taş nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=500 mt

-“Suyun yola nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=2000 mt

-“PMT nin yola nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=64,71 km

olarak M taşıma mesafelerinin hesaplamalara dahil edildiği, söz konusu mesafelerin idarenin yaklaşık maliyet hesabında sırasıyla 500 mt, 5 km ve 37 km şeklinde olduğu, ancak yine doküman kapsamında isteklilere verilen analizlerde “suyun yola nakli” girdisinin 2 km olduğunun belirtildiği, diğer girdilere ait mesafelere ise net şekilde yer verilmediği, bu bakımdan su nakline ilişkin açıklamanın idarece yapılan analizlere uygun olduğu, diğer girdilere ilişkin mesafelerin ise idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında belirtilen mesafelerle uyumlu olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olduğu görülmüştür.

Açıklama istenen AKS/2 iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları (KGM) kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinde yer verilen 3 adet 07.007/K nakil kalemleri ile ilgili olarak;

-“Betonun beton santralinden yola nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=64,71 km

-“Malzeme için taşın ocak konkasör arası nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=500 mt

-“Çimentonun fabrikadan beton tesisine nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=55 km

Olarak M taşıma mesafelerinin hesaplamalara dahil edildiği, söz konusu mesafelerin idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki mesafelerle uyumlu olduğu, bu bakımdan yapılan açıklamanın yerinde olduğu görülmüştür.

Açıklama istenen AKU-2 iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları (KGM) kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinde yer verilen 07.005/K ve 2 adet 07.006/K nakil kalemleri ile ilgili olarak;

-“Taşın ocaktan konkasöre nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=500 mt

-“BSK’nın yola nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=60 km

-“Bitümlü yapıştırıcının iş başına nakli” girdisinde M(taşıma mesafesi)=60 km

Olarak M taşıma mesafelerinin hesaplamalara dahil edildiği, söz konusu mesafelerin idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki mesafelerle uyumlu olduğu, bu bakımdan yapılan açıklamanın yerinde olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;

-04.008/2B- Portland çimentosu(Dökme)

-Motorin (MazoT)

-özel-Bitüm Modifiye edici katkı maddesi(SBS)

-04.103 Amonyum Nitrat, Fuel-Oil Karışımı

Girdileri olmak üzere toplamda 4 adet fiyat alındığı görülmüş olup, kazı ve nakli için herhangi bir fiyat teklifi alınmadığı görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; AKU-1, AKU-2 ve AKS-2 iş kalemlerinin açıklamasında kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinde yer verilen 07.007/K nakil kalemlerinin hesabında K taşıma katsayısının idarenin analizlerinde kullandığı 2015 yılı K katsayısı olan 210’un dikkate alındığı tespit edilmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesindeki “…İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması gereği, ihale ilan tarihinin 08.02.2016 ve Yüksek Fen Kurulu Başkanlığınca 2016 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları yayım tarihinin 17.02.2016 olduğu bir arada düşünüldüğünde K katsayısının 2016 yılı K katsayısı olan 225 yerine 2015 yılı K katsayısı olan 210’un dikkate alınarak yapılan hesaplamanın mevzuata uygun olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

6. Başvuru sahibinin 6’ıncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerine bırakılan Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 4 adet fiyat teklifinde Tebliğ’in anılan maddesinde öngörülen meslek mensubu beyanı ve imzasının/kaşesinin yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi