KİK Kararı: 2016/UY.I-2103

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/047
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 17.08.2016
Karar No : 2016/UY.I-2103

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet SERİN - Olgun GÜR İş Ortaklığı,

Lalapaşa Mahallesi Yukarı Mumcu Caddesi Akçay Apt. Kat: 2 No: 7 Yakutiye/ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Çat Yolu Üzeri 4’üncü Km Yakutiye/ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/225710 İhale Kayıt Numaralı “Etü Kampüs İçi 2. Etap Yol Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 13.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Etü Kampüs İçi 2.Etap Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Serin - Olgun Gür İş Ortaklığının 26.07.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.08.2016 tarih ve 44051 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1805 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Me-Ka İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri kapsamında sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesi ile bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan iş kalemleri miktarlarının virgülden sonra 3 basamaklı olacak şekilde hazırlanmasına rağmen anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin 18, 93, 94, 96, 118, 126, 127, 144 ve 149 sıra numaralı iş kalemlerindeki miktarların virgülden sonra 2 basamaklı olduğu, bu farklılığın Microsoft Exel programından kaynaklandığı, teklif edilen birim fiyatlarla miktarların çarpımında birim fiyat teklif cetveli standart formundaki virgülden sonra 3 basamaklı miktarların dikkate alındığı, idarenin vermiş olduğu miktarlarla birim fiyatlar çarpıldığından aritmetik hatanın yapılmadığı, nihai olarak teklif edilen toplam tutarda yanlışlık bulunmadığı, bu isteklinin mevzuata aykırı bir şekilde değerlendirme dışı bırakılması neticesinde sınır değerin değiştiği ve kendilerinin hak ve menfaat kaybına uğradığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 3 isteklinin ihaleye teklif verdiği, bu isteklilerden Me-Ka İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39.3’üncü maddesindeki “Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklama gereği değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 isteklinin de teklifleri idarece uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Alkazan İnşaat Endüstri Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Mehmet Serin - Olgun Gür İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “…(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: Etü Kampüs İçi 2,Etap Yol Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2012H030790

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Kampüs İçerisinde 2 km Asfalt Yol Yapımı Beton Yol Yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Erzurum Teknik Üniversitesi Kampüs Alanı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

…

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anılan Kanun’un 36’ncı maddesine göre idarece tekliflerinin uygun olduğu tespit edilen isteklilere ait birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, bu aşamada birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamda hata olan istekliler açısından aritmetik hata yapıldığının kabul edilip söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

20.07.2016 onay tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin sunduğu birim fiyat teklif cetvelinde idare tarafından belirlenen imalata esas iş kalemlerinin miktarlarının değişmesi ve bu miktarlarla birim fiyatlarının çarpımlarında bulunan değerlerde aritmetik hata bulunması nedeniyle tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu istekli Me-Ka İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.ye ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 18, 93, 94, 96, 118, 126, 127, 144 ve 149 sıra numaralı iş kalemleri için idarece hazırlanan standart formdaki miktarlar yerine aşağıdaki tabloda belirtilen farklı miktarların yazıldığı,

Sıra No

Iş Kalemi No

Ölçü Birimi

Miktarı

isteklinin sunduğu

18

14.1714/1

metreküp

1.827,463

1.827,46

93

KGM/15.005/A

metreküp

19.944,869

19.944,87

94

KGM/2202/A

metreküp

58.429,053

58.429,05

96

KGM/6100/3/A

ton

5.402,111

5.402,11

118

Y.16.050/06

metreküp

1.091,571

1.091,57

126

Y.21.001/02

metrekare

3.491,685

3.491,69

127

Y.21.050/C12

metreküp

1.766,773

1.766,77

144

Y.26.020/305/A

metrekare

4.321,425

4.321,43

149

Y.27.581

metrekare

4.528,725

4.528,73

görülmüştür.

Yukarıda bahse konu cetvelde yer alan miktarların anılan istekli tarafından idarece öngörülen miktarın virgülden sonraki 3 haneyi 2 haneye indirmek suretiyle değiştirildiği anlaşılmıştır.

İdarece Standart Form KİK015.5/Y hazırlanmış ve bu form isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmiştir. Standart form incelendiğinde, dipnotunda da belirtildiği üzere birim fiyat teklif cetvelinin idarece hazırlanan kısım ve isteklilerce doldurulacak kısım olmak üzere 2 kısımdan oluştuğu, idarece hazırlanan (A1) kısmında iş kaleminin numarası, adı ve kısa açıklaması, ölçü birimi ve miktarı ile istekli tarafından doldurulacak (B1) kısmında ise teklif edilen birim fiyat ve tutar kısımları sıralanmıştır.

İsteklilerin, idarece hazırlanmış (A1) bölümünde yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde idarelerce doldurulması zorunlu olan kısımlara isteklilerin müdahale etmelerine/değiştirmelerine imkân veren bir mevzuat düzenlemesi bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 18, 93, 94, 96, 118, 126, 127, 144 ve 149 sıra numaralı iş kalemlerinde, birim miktarların, idarece istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda olduğu gibi, virgülden sonra üç haneli değil de iki haneli olacak şekilde yuvarlanarak gösterildiği, böylece idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin miktar sütununun söz konusu iş kalemleri için değiştirildiği ve bu nedenle idarenin hazırladığı standart forma uygun olmayan teklif verildiği değerlendirilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1.c maddesinde, doküman içerisinde verilen standart forma uygun teklif mektubunun yeterlik kriteri olarak belirlendiği, birim fiyat teklif cetvelinin birim fiyat teklif mektubunun eki ve ayrılmaz bir parçası olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yapılacak değişikliklerin de bu çerçevede standart forma uygunsuzluk şeklinde yorumlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 37’nci maddesi hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 39’uncu maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, aritmetik hatanın tanımı miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda hatalar şeklinde yapılmış olup, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin 18, 94, 96, 118, 126, 127, 144 ve 149 sıra numaralı iş kalemlerinde kendi miktarları ile birim fiyatlarının çarpımlarının sonucunun matematiksel olarak doğru olmadığı tespit edilmiştir.

Örneğin; başvuru sahibi isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin 18’inci iş kaleminde ihale dokümanında (İdari Şartname’nin ekinde ve idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda) öngörülen miktar olan “1.827,463 metreküp” yerine “1.827,46 metreküp” yazıldığı, “4,00 TL” birim fiyat öngörüldüğü, isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde anılan 18’inci kaleme ilişkin tutar olarak ise 7.309,85 TL yazıldığı, halbuki “1.827,46 metreküp” ile “4,00 TL” birim fiyat çarpıldığında sonuç olarak 7.309,84 TL bulunacağı görülmektedir. Normalde ihale dokümanında belirtilen “1.827,463 metreküp” miktar yerine isteklinin “1.827,46 metreküp” miktar yazdığı, buna karşılık isteklinin yazdığı tutarın ise aslında ihale dokümanında öngörülen miktarın birim fiyatla (1.827,463 metreküp x 4,00 TL) çarpımı sonucu bulunacak tutar olan 7.309,85 TL olduğu görülmektedir. Bu durumun sebebinin de, birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan söz konusu iş kalemlerindeki miktarların virgülden sonra 2 haneli olacak şekilde yuvarlanması, ancak çarpma işleminde virgülden sonraki 3 hanenin kullanılması olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, istekliler tarafından hesaplama işlemi, ister herhangi bir program yardımıyla ister manuel olarak yapılsın birim fiyat teklif cetvelinin değiştirilemeyeceği, hesaplamada hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın idarece isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formundaki değerlerin ve yapılan hesaplamaların doğruluğuna ilişkin sorumluluğun, basiretli tacir olma yükümlülüğü bulunan istekliler üzerinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Öncelikle başvuru sahibi, idarenin hazırladığı teklif cetveli standart formunda yer alan miktarları değiştirerek virgülden sonra iki haneli olacak şekilde kendi birim fiyat teklif cetvelinde belirtmiş olup, idarenin hazırladığı standart forma uygun olmayan teklif verdiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, Kanun’un ve Tebliğ’in anılan hükümleri gereğince, aritmetik hatanın tanımı miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda yapılan hatalar şeklinde yapılmış olup, başvuru sahibinin teklif cetvelinde, kendi miktarları ile birim fiyatları çarpımlarının sonucu matematiksel olarak doğru bulunmamıştır. Bu durumun sebebi de, teklif cetveli standart formunda yer alan miktarların virgülden sonra 2 haneli olacak şekilde yuvarlanması, ancak çarpma işleminde virgülden sonraki 3 hanenin de kullanılması durumudur.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin hem standart forma uygun teklif sunulmadığı, hem de teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte olup, idarenin söz konusu işleminde mevzuata herhangi bir aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi