SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2016/UY.I-1952

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2016/UY.I-1952

Karar Tarihi

3 Ağustos 2016

İhale

2016/132705 İhale Kayıt Numaralı "Merkezefendi Hükümet Konağı Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/045
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 03.08.2016
Karar No : 2016/UY.I-1952

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Rasim İnanç İnşaat Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Sırakapılar Mahallesi 1526 Sokak No:4 Kat:1 D:3 Merkezefendi/ DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

Topraklık Mah. İzmir Bulvarı (Otogar Yanı Deski Binası) No: 41/A Kat: 5 20100 Pamukkale/DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/132705 İhale Kayıt Numaralı “Merkezefendi Hükümet Konağı Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 25.05.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Merkezefendi Hükümet Konağı Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Rasim İnanç İnşaat Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.06.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2016 tarih ve 39319 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.07.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/1614 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Taraflarınca sunulan iş deneyim belgelerinin ihalede benzer iş grubu olarak belirlenen BIII grubu işlere uygun olmaması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, iş deneyim belgelerine konu işin PAÜ ek derslik binası ikmal işi olduğu, işin toplamda B+5 katlı olup, temel ve zemin katın betonarmesi hariç geriye kalan katların betonarmeleri de dahil yapım işi olduğu, başvuru konusu ihaleye eş değer oranda betonarme ve ince işleri de içerdiği, idarenin şikayet başvurusu üzerine belgeyi düzenleyen idareden bilgi/belge talebinde bulunduğu ve gönderilen bilgi/belgelerin de kendi iddialarını doğrular nitelikte olduğu, şikayetlerine verilen cevap ile iş deneyim belgelerine konu işin baştan sona bir binanın yapım işi olmaması sebebiyle şikayet başvurularının reddedildiği ve idarece bu hususa dayanak olarak 2015/UY.II-2435 sayılı Kurul kararının gösterildiği, ancak söz konusu Kurul kararı ile taraflarınca sunulan iş deneyim belgelerinin kıyaslanmasının mümkün olmadığı zira Kurul kararında bahsi geçen belgeye konu işin hiçbir betonarme ve kaba inşaat yapımının söz konusu olmadığı, kendi iş deneyim belgelerinde ise betonarmesine bile başlanmamış ve taraflarınca yapılan 5 katlı sıfır binanın söz konusu olduğu, emsal Kurul kararları gereğince iş deneyim belgesinin hangi işleri kapsadığının tespitinde hak edişler ve ilgili diğer belgelerin incelenmesinin gerektiği, sonuç olarak iş deneyim belgelerine konu işin BIII grubu işlere uygun olduğu,

  2. İhaleye teklif sunan tüm isteklilerin bilanço, ciro ve eş değer belgelerinin KİK bilanço kontrol modülünden, ilgili vergi dairelerinden kontrolünün ve teyidinin yapılmasının gerektiği, idarece söz konusu işlemlerin yapılmadığı; ayrıca tüzel kişi isteklilerce sunulan ticaret sicili ve yetki belgesi ile ilgili evrakların mevzuata göre taşıması gereken hususların (hisse dağılımları, kurucuları, ortaklık durumu vb.) ticaret sicilinin elektronik ortamından teyidinin yapılması gerekmekte iken ihale komisyonunca teyidin yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

  3. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihalenin “Merkezefendi Hükümet Konağı Hizmet Binası Yapım İşi” olduğu, işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle 25.05.2016 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

14.06.2016 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile isteklilerden Murat İmamoğlu’nun sunduğu bilanço ve eşdeğer belgelerin 2014 yılına ait olması sebebiyle ve başvuru sahibi Rasim İnanç İnş. Taah. Nakl. Mimarlık Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu 02.03.2015 tarihli ikmal işine ait iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de benzer iş grubu olarak belirlenen B/III grubu işlere ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesindeki benzer iş tanımına uygun olmaması sebebiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin Ferhat Yıldırım- ABC Yapı İnşaat üzerinde bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Dörtler İnşaat Nakl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde bu ortak (h) ve (ı) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

d) … İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. …

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan B/III Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Mimar veya İnşaat Mühendisi …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri, …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. …

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

2.4 (EK-1)’de yer alan listedeki işler ile ilgili, tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir.

2.5. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilecek olan işler için benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Örneğin; bir binanın sadece sıhhi tesisat yapımına ilişkin bir ihaleye CI grubuna ait iş deneyim belgesi sunan aday veya istekliler katılabileceği gibi kapsamında sıhhi tesisat işleri olan BIII grubu bir binaya ilişkin iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli de katılabilecektir. Benzer şekilde bir tünel yapım işi ihalesine AII grubu iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli katılabileceği gibi örneğin kapsamında tünel yapım işi olan AVIII grubu iş deneyim belgesi ile de aynı ihaleye katılmak mümkündür.

2.8. Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Anılan Tebliğ’in Ek-1: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde III. Grup Bina İşleri “1. BII. Grup işler, 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri” olarak sayılmıştır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ düzenlemeleri incelendiğinde, düzenlemenin B grubu başlığında üstyapı işlerini gruplandırdığı, buna ilişkin BI grubunda restorasyon, rekonstrüksiyon ve fonksiyon değişikliği işlerinin bulunduğu, belli bir nitelik ve yapı niceliği gerektiren işlerin BII grubunda yer aldığı, BII grubuyla birlikte diğer bina işlerinin ise BIII grubunda düzenlendiği görülmektedir.

Başvuru konusu ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Merkezefendi Hükümet Konağı Hizmet Binası Yapım İşi” olduğu, İdari Şartname’de benzer iş olarak BIII grubu işlerin belirlendiği ve ihaleye 9 isteklinin teklif sunduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Rasim İnanç İnş. Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu 02.03.2015 tarihli ve 2013/148135-806021-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesinin isteklinin şirket ortağı Rasim İnanç adına düzenlendiği, iş deneyim belgesi ekinde mevzuata uygun olarak düzenlenmiş ortaklık durum belgesinin yer aldığı, Pamukkale Üniversitesi Yapı işleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinin “PAÜ Teknoloji Fakültesi Ek Derslik Binası İkmal İnşaatı İşi”ne ait olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “B+5 kat 11.000 metrekare betonarme yapı” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine ilişkin idareye yaptığı 24.06.2016 tarihli şikâyet başvurusu üzerine idarece belgeyi düzenleyen idareden sözleşme kapsamında yapılan işler hakkında bilgi ve belge talebinde bulunulduğu ve belgeyi düzenleyen idarece 02.03.2015 tarihli ve 2013/148135-806021-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesine ilişkin açıklayıcı belgelerin gönderildiği ve söz konusu belgeler esas alınarak şikâyete dair 01.07.2016 tarihli idarenin cevabî yazısında “…gönderilen üst yazıda “Rasim İnanç İnş. Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 2013/148135 ihale kayıt numaralı Paü Teknoloji Fakültesi Ek Bina İkmal İnşaatı kapsamında; mevcut 1.kattan itibaren binanın tüm kaba inşaatı (bina bodrum + zemin + l.kat + 2.kat + 3. kat + 4. kattan ibarettir) ve bodrum kattan itibaren tüm ince inşaat (anahtar teslimi) olarak yaptırılmış ve teslim alınmıştır” şeklinde açıklamaya yer verildiği görülmüştür. Söz konusu yazının ekindeki belgelerin üst yazıda yer verilen açıklamayı destekledikleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla… iş deneyim belgesine konu işin… 6 katlı olan yapının temel, bodrum katı, zemin katı, l. kat betonarmesi biten binanın 2.kat, 3.kat, 4.kat kaba inşaatı ile yapının ince işleri ikmali işi olduğu anlaşılmıştır. … söz konusu iş deneyim belgesine konu yapım işinin bir yapının bütününün yapımını içeren yapım işi niteliğinde olmadığı ve bu nedenle Benzer İş Tebliği’nin B/III grubu işler arasında yer almadığı anlaşıldığından ihale komisyonunca yapılan işlemlerin ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşılmaktadır. …” hususları belirtilerek, şikâyet başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan itirazen şikâyet konusu iş deneyim belgesine ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde; 2012/123972 İKN’li “PAÜ Teknoloji Fakültesi Merkezi Derslik Ek Bina İnşaatı” ihalesinin Hür-Bil İnş. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, kesin hesap fişine göre işin sözleşme tarihinin 02.11.2012, işin bittiği tarihin 15.07.2013, geçici kabul itibar tarihinin 15.07.2013, kesin kabul itibar tarihinin 16.07.2014 olduğu, iş kapsamında kazı ve dolgu işlerinin, beton dökülmesi, kalıp ve iskele işleri, demir işleri, asma tavan imalatları, yer döşemeleri ve duvar kaplamaları vb. işlerin yapıldığı ve hak ediş ödemelerinin gerçekleştirildiği, sözleşme fesih kararında işin fiziki ve nakdî gerçekleşme oranının % 20,4678 olduğu, yüklenici Hür-Bil İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin yazılı olarak ikaz edilmesi, noter kanalı ile ihtar çekilmesine rağmen taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği ve 24.05.2013 tarihinde şantiyeyi terk ederek işi bıraktığı, ayrıca yüklenicinin malî aciz halinde bulunduğu kanaatinin oluştuğu ve bunun üzerine sözleşmenin feshedildiği anlaşılmaktadır. 05.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen 2013/148135 İKN’li “PAÜ Teknoloji Fakültesi Ek Derslik Binası İkmal İnşaatı” işinin ihalesinin Rasim İnanç üzerinde bırakıldığı, işin sözleşmesinin 28.11.2013 tarihinde akdedildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde Rasim İnanç İnş. Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu 02.03.2015 tarihli ve 2013/148135-806021-1-1 sayılı yüklenici iş bitirme belgesine ilişkin olarak belgeyi düzenleyen idarenin gönderdiği ve ihale işlem dosyasında yer alan üst yazıda “PAÜ Teknoloji Fakültesi Ek Bina İkmal İnşaatı” kapsamında, bodrum, zemin,1. kat, 2. kat, 3. kat ve 4. kattan oluşan binanın; mevcut 1’inci katından itibaren tüm kaba inşaatı ile bodrum kattan itibaren tüm ince inşaatının yapıldığının belirtildiği, ekinde yer alan belgelerin de söz konusu açıklamayı doğrulamakta olduğu, dolayısıyla belgeye konu işin 2013 yılında tasfiye edilmiş bir yapım işinin ikmal inşaatı olduğu ve iş kapsamında bir binanın baştan sona yapımı işinin gerçekleştirilmediği anlaşıldığından, diğer taraftan ihalede sadece B/III grubu kapsamındaki işlerin benzer iş olarak belirlendiği, B/III grubuna ait işlerle ilgili tamamlama/ikmal işlerinin benzer iş olarak belirlenmediği hususu dikkate alındığında, söz konusu iş deneyim belgesine konu yapım işinin bir yapının bütününün yapımını içeren yapım işi niteliğinde olmadığı ve bu nedenle B/III grubu işler arasında yer almadığı ve Rasim İnanç İnş. Taah. Nak. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak 2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.

İş hacmini gösteren belge olarak, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait faturaların sırasıyla sunulmaması halinde ise, fatura sunulmayan yıllara ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan ve sunulmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait faturalar ile yeterlik kriterlerini sağlayamayan bir isteklinin, 2008 yılına ait fatura sunmadan 2006-2007-2009-2010 yıllarına ait faturaları sunması durumunda, 2008 yılı iş hacmi tutarı sıfır kabul edilerek, beş yılın ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığı kontrol edilecektir.

36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.

36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülec ektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması, … gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelerde aday veya isteklilerden;

a) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya davet tarihinin ya da ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin,

c) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

ç) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, istenilmesi zorunludur.

(2) Vekâleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin ihaleye teklif sunan tüm isteklilerin bilanço, ciro ve eşdeğer belgelerinin KİK bilanço kontrol modülünden, ilgili vergi dairelerinden kontrolünün ve teyidinin yapılmasının gerektiği, idarece söz konusu işlemlerin yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; bilanço veya eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile İdari Şartname düzenlemeleri gereğince istenilen şekil şartlarına uygun sunulması ve isteklilerce sunulan belgelerin ihale dokümanında istenilen yeterlik kriterlerini karşılaması durumunda, kamu ihale mevzuatı düzenlemeleri gereğince ayrıca KİK bilanço kontrol modülünden ve/veya ilgili vergi dairesinden kontrolünün sağlanarak teyidinin yapılmasına gerek bulunmadığı, diğer taraftan yapılan inceleme sonucunda, geçerli teklif sahibi 8 istekli tarafından sunulan bilanço veya eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname düzenlemelerine ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35 ve 36’ncı maddelerinde yer alan hükümlere uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, tüzel kişi isteklilerce sunulan ticaret sicili ve yetki belgesi ile ilgili evrakların mevzuata göre taşıması gereken hususların (hisse dağılımları, kurucuları, ortaklık durumu vb.) ticaret sicilinin elektronik ortamından teyidinin yapılması gerekmekte iken ihale komisyonunca teyidin yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; ihaleye teklif sunan tüm isteklilerin teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren belgeleri teklif dosyasında mevzuata uygun olarak sundukları anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim