KİK Kararı: 2016/UM.III-148

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/005
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 14.01.2016
Karar No : 2016/UM.III-148
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Karba Otomotiv Makine San. ve Tic. Mim. Müh. Hiz. Ltd. Şti. ,

1. OSB Dağıtsan Cad. No: 8 Sincan/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muş Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

Minare Mah. Belediye Cad. No: 2 49100 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/158585İhale Kayıt Numaralı “1 Adet 44 (+/-2) Metre Asansörlü Tip, Tam Otomatik Hidrolik Merdivenli İtfaiye Aracı ve 1 Adet İlk Müdahale ve Kurtarma Aracı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 16.12.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1 Adet 44 (+/-2) Metre Asansörlü Tip, Tam Otomatik Hidrolik Merdivenli İtfaiye Aracı ve 1 Adet İlk Müdahale Ve Kurtarma Aracı” ihalesine ilişkin olarak Karba Otomotiv Makine San. ve Tic.Mim. Müh. Hiz. Ltd. Şti.nin 20.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.12.2015 tarih ve 94997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3208 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İlk müdahale ve kurtarma aracı Teknik Şartname’sinin 1.4’üncü maddesinde araç dingil mesafesinin en fazla 4.200 mm olacağının belirtildiği, bu düzenlemenin ilgili mesafeyi karşılamayan isteklilerin ihaleye katılımını engellemeye yönelik olduğu, idarenin ihtiyacının karşılanması bakımından hiçbir teknik zorunluluk ya da üstünlük nedeni teşkil etmediği, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci ve 12’nci maddeleri çerçevesinde idarelerin yapacakları düzenlemelerin rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, Teknik Şartname’nin 1.4’üncü maddesi ve “Hava Basınçlı Köpüklü Söndürme Sistemi” başlıklı 2.6’ncı maddesinde yapılan düzenlemeler ile belli bir firmanın avantajlı hale gelmesinin amaçlandığı, 2.6’ncı maddesindeki düzenlemenin Volkan İtfaiye Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif vermesini sağlamaya yönelik olduğu, ihalede katılımın arttırılması ve fırsat eşitliğinin sağlanmasının 1.4’üncü maddede belirtilen mesafenin en fazla 4.300 mm olarak değiştirilmesi ile mümkün iken idare tarafından reddedildiği, açıklanan nedenlerle anılan Kanun maddeleri uyarınca ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İhale İlanı’nın 6’ncı maddesi ve İdari Şartname’nin 8.1’inci maddesinin “ihalenin yerli yabancı tüm isteklilere açık olduğu ve yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 fiyat avantajı uygulanacağı” şeklinde, ihale İlanı’nın 9’uncu maddesi ve İdari Şartname’nin 19.1’inci maddesinde “işin tamamı için teklif verileceği” şeklinde düzenlendiği, ihalenin birden fazla mal kaleminden oluştuğu, ihalenin kısmi teklife açılmamasının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükme aykırı olduğu bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde şikâyete konu ihalenin Muş Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından “1 Adet 44 (+/-2) Metre Asansörlü Tip, Tam Otomatik Hidrolik Merdivenli İtfaiye Aracı ve 1 Adet İlk Müdahale ve Kurtarma Aracı” alımı işinin açık ihale usulü ile 16.12.2015 tarihinde yapıldığı, ihalede 3 ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 1 isteklinin ihaleye katıldığı, ihale komisyon kararının ise henüz alınmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’inci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.”hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

...

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.

(9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir….” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden Teknik Şartname’de yapılacak düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması ve rekabeti engelleyici unsurlar içermemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu edilen İlk Müdahale ve Kurtarma Aracı Teknik Şartnamesi’nin “Araç Özellikleri” başlıklı 1’inci maddesinde “… 1.4. Araç dingil mesafesinin en fazla 4.200 mm olacaktır….” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hava Basınçlı Köpüklü Söndürme Sistemi” başlıklı 2.6’ncı maddesinde “2.6.1 Sistem hava, su ve köpüğün hassas bir şekilde oranlanıp karıştırılmasını sağlayacaktır. Aracın yangın söndürme sisteminin bir parçası olacaktır. Havalı köpük sistemi en az 8 saat kesintisiz sürekli çalışmaya uygun olacaktır. Muayene esnasında söz konusu husus her araç için kesintisiz 8 saat çalışma şeklinde test edilecek olup muayene masrafları yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. Ayrıca araç üzerinde AISI 316 L kalite 3 mm paslanmaz çelik malzemeden mamul 50 lt köpük tankı olacaktır.

2.6.2. Sistem, şu aksamlardan oluşacaktır:

-Kompresör ve kompresör yağ soğutma ünitesi

-Elektronik kumandalı köpük oranlama ve karıştırma ünitesi

-Kontrol Panosu

-Köpük çıkış ünitesi

-Pompa, Kompresör ve köpük karıştırıcı modüllerinin kumanda sistemlerinin entegre edildiği CAN-BUS sistemi ve ekranı

2.6.3. Basınçlı havalı köpük sistemi dakikada en az 2,4 m³ köpük verecektir. Üretilen köpük yatay ve dikey mesafelerdeki debisi, basıncı ve kalitesi değişmeden kullanılabilecektir. Yapılacak teste uygun görülen mesafede aynı söndürme süresinde yangını söndürecektir.

2.6.4. Aracın ana su pompası sisteme 8 bar basınçta dakikada en az 340 litre debi ve basıncı sağlayacak donanıma sahip olacaktır.

2.6.5. Kompresör su pompası tahrikinden bağımsız şekilde tahrikli PTO veya Hidrolik bir sistem ile tahrikli olacaktır. Kompresör 8 bar basınçta dakikada en az 2000 litrelik nominal hava debisine sahip olacaktır.

2.6.6. Kompresör arıza durumunda hiçbir suretle su pompasının çalışmasını engellemeyecektir.

2.6.7. Kompresör modülünün ayırıcı hazne, soğutucu, yağ filtresi gibi gerekli tüm aksamıyla birlikte verilecektir.

2.6.8. Kompresörün soğutulması, hava veya su soğutma sistemi ile sağlanacaktır. Çalışma sıcaklığının yükselmesi her iki sistemde de engellenerek verimli olması sağlanacaktır. Soğutma sistemi Celsius cinsinden -30° ile +40° arasındaki ortam sıcaklığında en az 8 saat sürekli çalışma için düzgün soğutma sağlanacaktır. Bu husus muayene esnasında test edilecektir.

2.6.9. Kompresör yağı sıcaklığının gözetimi için, bağımsız iki sistem kurulacaktır. Bunlardan birincisi, yağın gerçek sıcaklığını gösteren analog sıcaklık ölçeri; ikincisi ise, uyarı limiti aşıldığında harekete geçen işitilir ve optik bir uyarı düzeni biçiminde olacaktır.

2.6.10.Kompresör, aşırı ısınması durumunda birdenbire kapanmayacak, aktarma elemanlarının emniyet içinde geri çekilmesine olanak verecek şekilde olacaktır.

2.6.11.Köpük modülünde, kullanılan su debisine göre ayarlanan dozajlama oranını sağlayan köpük dozajlama ünitesi bulunacaktır, ünite elektrik veya hidrolik motor vasıtasıyla farklı dönme hızlarına imkan sağlayacaktır.

2.6.12.Köpük konsantresi, su-köpük çözeltisi veya hazır köpük ile temas edebilecek tüm aksamın, dayanıklı plastik veya paslanmaz çelik malzemelerden olacaktır.

2.6.13.Köpük konsantresinin, su-köpük çözeltisinin veya hazır köpüğün yangın pompası veya su deposu içine geri akmasının önlenmesi sağlanacaktır.

2.6.14.Sistemin iç tarafındaki tüm vanaların, elektrikle veya pnömatik olarak çalışmaları ve kumanda panosundan uzaktan kumanda edilecektir.

2.6.15.Tüm vanalar, 316 L kalite paslanmaz çelikten imal olacaktır yapılacaktır.

2.6.16.Tüm çıkışların, elle çalıştırılan birer basınç tahliye vanasıyla donatılacaktır.

2.6.17.Tüm sistem en az IP 54 korumalı, CAN-BUS veri iletişim protokolü ile haberleşme sağlayan bir PLC tarafından kontrol edilecektir, köpük dazajlama ünitesinin, valflerin, kompresörün kontrolü, yangın pompası ile haberleşme CAN – BUS protokolü ile sağlanacaktır. Sistem istemli veya istemsiz kapandığında her zaman daha önceden operatör tarafından ayarlanmış başlangıç ayarı ile başlayacak yapıda yazılımı sağlanmış olacaktır.

2.6.18.Sistemin anlık ve geçmiş çalışma durumunu gözlemlemek için, arıza teşhisi için 1 adet en az 4’’ boyutlarında renkli, güneş ışığında görünebilen bir adet ekran pompa kumanda panosu üzerinde bulunacaktır.

2.6.19.Oranlayıcının, yaygın olarak kullanılan köpük konsantrelerinin kullanılmasına olanak verecektir. Sistemin ise, oranlamanın işletme sırasında yüzde 0,1 ile 1 arasında değişmesine olanak verecektir. Ayrıca, gerçek su debisine, operatörün elle ayarlamasına ihtiyaç bırakmadan sürekli olarak uyarlanacaktır

2.6.20.Köpük oranlayıcı, köpük deposunun ilgili çıkışına bağlanacak ve harici bir emiş hattıyla donatılacaktır.

2.6.21.Sistem, yangın tipine göre değişken olarak ayarlanabilen köpük kıvamını deşarj edebilecek yapıda olacaktır. Islak köpüğün su-hava oranı, en az 1:7 en fazla 1:10 oranında, kuru köpüğün su-hava oranı ise, en az 1:20 en fazla 1:21 olacaktır. Sistem, A sınıfı köpüğü en az % 0,3 en fazla % 0,1 oranında, B sınıfı köpüğü en az % 0,5 en fazla % 0,1 oranında ve B + AR köpüğü ise en az % 0,6 en fazla % 1 oranında karıştırabilecek yapıda olacaktır. Gerektiğinde sistemde kullanılan orijinal köpük maddesinin içine gerekli kimyasallar eklenerek NBC dekontaminasyonunda da kullanılabilecek özellikte olacaktır.

2.6.22.Islak ve kuru kıvam değişkenliği manuel vana yardımı ile arttır veya eksilt yöntemiyle yapılacaktır.

2.6.23.Sistemin, su ve/veya hava basıncını otomatik olarak dengeleyecektir.

2.6.24.Sistemde en az 1 adet B ve 1 adet C tipi köpük çıkışı bulunacaktır. Çıkışlardan biri monitör hattı ile irtibatlı olacaktır.

2.6.25.Sistemde aşağıda sıralanan emniyet unsurları bulunacaktır.

-Su debisi veya basıncı yetersiz kaldığında deşarj hortumunun basınçlı havayla dolmasını önlemek için hava girişinin kapatılması

-Köpük konsantresi debisi yetersiz kaldığında hava girişinin kapatılması

-Kompresör harareti yükseldiğinde kompresörün emniyetli bir şekilde kapatılması ve soğutma işleminin devam ettirilmesi

2.6.26.Tüm anahtarlar, ölçerler, ışıklar vb, su ve toz geçirmez, en zayıf aydınlıkta bile net biçimde görülebilir olacaktır.

2.6.27.Sistemin operatörün gözetimine gerek duymadan çalışması sağlanacaktır.

2.6.28.Sistemin İnsan Makine Ara yüzü ekranında ve kumanda panosunda en azından aşağıdaki kumandalar bulunacaktır;

• Su basınç manometresi

• Hava Basınç manometresi

• Kompresör yağ ısı saati (analog tip)

• Kompresör hararet görsel uyarısı

• Kompresörün hararet işitsel uyarısı

• Sistem açma – kapama düğmesi

• Aydınlatma düğmesi

• Su basıncı düşük görsel ikazı

• Manuel vana,” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibince, yukarıda yer verilen Teknik Şartname özelliklerinin tek bir firmaya yönelik olduğu iddia edilmektedir.

İhaleyi yapan idareden 14.12.2015 tarihli yazı ile, şikâyete konu edilen Teknik Şartname düzenlemelerinde istenen özelliklerin, birden fazla firma tarafından sağlanıp sağlanamadığına yönelik bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenmiş olup, Muş Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’nün 25.12.2015 tarihli yazısı ile bu hususları içeren cevap yazısı ve ekleri Kuruma gönderilmiştir.

İlgili yazı ve ekleri incelendiğinde, idarenin yaklaşık maliyeti hazırlaması sürecinde alımı yapılacak her iki araç içinde, piyasa fiyat araştırması yaptığı, İlk Müdahale ve Kurtarma Aracı için dört farklı firmanın fiyat teklifi sunduğu, fiyat teklifi ekinde araçlara ait Teknik Şartname’lerin imzalanarak gönderildiği, şikâyete konu Teknik Şartname’nin 1.4’üncü maddesi ve 2.6’ncı maddesinin fiyat teklifi alınan firmalarca imzalanarak gönderilen Teknik Şartname’de aynı şekilde yer aldığı, bununla birlikte aynı yazı ekinde “Hava Basınçlı Köpüklü Söndürme Sistemi” için üç farklı firmanın kataloglarına ve Teknik Şartname’nin 1.4’üncü maddesindeki araç dingil mesafesi için ise üç farklı firmaya ait araç teknik özelliklerinin bulunduğu belgelere yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla Teknik Şartname’nin 1.4’üncü maddesindeki “1.4. Araç dingil mesafesinin en fazla 4.200 mm olacaktır.” düzenlemesinde, “en fazla” ibaresine yer verilerek araç dingil mesafesi için bir üst sınırlama getirildiği, idare tarafından bu hususa ilişkin gönderilen belgelerden de araç için ön görülen üst sınırın altında üretimi olan birden fazla firmanın bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, idarelerin, ihtiyaçları doğrultusunda, alımı yapacakları araçlara ilişkin teknik özellikler için verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik, aynı zamanda rekabeti engelleyici unsurlar içermemek kaydıyla belirleme yapılmasında takdir yetkilerinin bulunduğu, yapılan düzenlemenin bu yönüyle mevzuata bir aykırılık taşımadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte idarelerin yapacakları düzenlemelerin öncelikli amacı ihtiyacın doğru şekilde karşılanması olup, ihaleye katılımında buna uygun şekilde arttırılabileceği, alımı yapılacak malın tüm üreticilerinin ihaleye katılımının sağlanmasının ise her zaman mümkün olamayacağı göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiasının, araç dingil mesafesinin 4.300 mm olarak değiştirilmesi gerektiği yönündeki kısmının yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 2.6’ncı maddesinde yer verilen “Hava Basınçlı Köpüklü Söndürme Sistemi”nin tek bir firmaya yönelik olup olmadığı hususu hakkında, idare tarafından gönderilen belgelerden yeterli bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu düzenlemenin tek bir firmaya yönelik olup olmadığına ilişkin akademik bir kuruluştan teknik görüş alınması gerekli görülmekle birlikte, başvuru sahibinin 2’nci iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucu ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığından, alınacak teknik görüşünde ihalenin iptali sonucunu değiştirmeyeceği ve bu teknik görüşün alınması için geçecek sürenin ihale sürecinin uzamasına sebep olacağı değerlendirildiğinden bu konuya ilişkin teknik görüş alınmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

…

c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması zorunludur.

d) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir….” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır.

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü bulunmaktadır.

İhale İlanı’nın 6’ncı maddesinde “İhale yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olup yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 (beş)oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. “ düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı ve yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur. ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir….” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır…. ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin Ek kısmında ise “

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

44 (+/-2) METRE ASANSÖRLÜ TİP, TAM OTOMATİK HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE ARACI

adet

1

2

İLK MÜDAHALE VE KURTARMA ARACI

adet

1

” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinden yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ayrıca alımı yapılacak malların her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alması halinde, bu ihalelerde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının da zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine %5 fiyat avantajı uygulanacağı ihale İlan’ı ve İdari Şartname’de düzenlenmiştir. İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen maddelerinde ise ihalenin kısmi teklife açık olmadığının düzenlendiği, ancak alıma konu iki farklı mal kaleminin bulunduğu görülmüştür.

Bu çerçevede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu hususunun yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik maddeleri ile hüküm altına alındığı göz önüne alındığında şikâyete konu ihalenin kısmi teklife açık olarak yapılmasının zorunlu olduğu, İdari Şartname’de işin tamamına teklif verileceği şeklinde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin, ihalenin kısmi teklife açılmamasının Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükme aykırı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta “…ihalede yerli ürünler için uygulanacak fiyat avantajı oranının idarenin menfaati gereği %5 olarak belirlendiği…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda yapılan incelemede, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen liste Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından güncellenmesine müteakip Kurum tarafından 30.03.2015 tarihinde yayınlanmıştır. Söz konusu listeye bakıldığında 1189 sıra no ve 34144210 CPV kodu ile itfaiye araçlarına orta teknoloji sanayi ürünleri arasında yer verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mal alımı ihalelerinde idare tarafından yaklaşık maliyete bakılmaksızın yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, bu durumda ihale ilanında ve idari şartnamede yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranının belirtileceği, diğer taraftan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, bu itibarla anılan listede yer almayan ürünlere fiyat avantajı uygulanmasının ve uygulanacak olan oranın %15’e kadar idarenin takdirinde olduğu, söz konusu listede yer alan ürünlere ilişkin ise idarenin fiyat avantajı uygulamasının zorunlu olduğu ancak uygulanacak olan oranın %15’e kadar idare tarafından belirlenmesi hususunda takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu nedenle takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin ekinde belirtilen 2 adet farklı özellikteki itfaiye aracının orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer aldığı, ihale dokümanında, inceleme konusu ihalede yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında %5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağının düzenlenmesiyle, orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanması zorunluluğunun karşılandığı, ancak yerli malı teklif eden istekli lehine uygulanacak fiyat avantajının %5 oranında olmak üzere asgari düzeye yakın değerde belirlenmesinin, piyasa koşullarında yerli malı teklif eden istekliler lehine amaçlanan fiyat avantajını alımın niteliği, sektörün durumu gibi parametreler göz önünde tutulduğunda sağlayamayacağı, bu itibarla söz konusu düzenlemenin Kanun koyucunun bu maddeye ilişkin amacıyla bağdaşmadığı gibi, bu amacın gerçekleşmesini de fiilen engelleyeceği de değerlendirildiğinden anılan düzenlemenin kanunun amacına ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Kararda da yer verildiği üzere, yerli malı teklif eden isteklilere fiyat avantajının nasıl uygulanacağı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihale 1 Adet 44 (+/-2) Metre Asansörlü Tip, Tam Otomatik Hidrolik Merdivenli İtfaiye Aracı ve 1 Adet İlk Müdahale ve Kurtarma Aracı alımı ihalesi olup, ihale ilanının 6’ncı ve İdari Şartname’nin 8.1’inci maddeinde ihalenin yerli ve yabancı bütün isteklilere açık olduğu ve yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağı düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’nin ) “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir….” düzenlemesine, “Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde ise “35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır...” düzenlemesine yer verilmiş, birim fiyat teklif cetvelinde ise her bir ürün için ayrı satır açılmıştır.

Söz konusu düzenlemelerle, orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanması zorunluluğunun karşılandığı görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun 63’üncü maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61’inci maddesinde yer verilen mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, mal alımı ihalelerinde idare tarafından yaklaşık maliyete bakılmaksızın yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, bu durumda ihale ilanında ve İdari Şartname’de yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranının belirtileceği, diğer taraftan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, bu itibarla anılan listede yer almayan ürünlere fiyat avantajı uygulanmasının ve uygulanacak olan oranın %15’e kadar idarenin takdirinde olduğu, söz konusu listede yer alan ürünlere ilişkin ise idarenin fiyat avantajı uygulamasının zorunlu olduğu ancak uygulanacak olan oranın %15’e kadar idare tarafından belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, alıma konu 2 adet farklı özellikteki itfaiye aracının orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer aldığı, yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında fiyat avantajı uygulanacağı ve söz konusu fiyat avantajının da idarenin %15 oranına kadar takdir hakkı çerçevesinde İdari Şartname’de %5 olarak belirlendiği anlaşıldığından, yerli malı teklif eden istekliye %5 oranında fiyat avantajı uygulanmasına ilişkin yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmış olup, bu hususn ihalenin iptal gerekçeleri arasında yer almaması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda idarece ihale dokümanında yerli istekli lehine %5 oranında fiyat avantajı uygulanmasına ilişkin yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığından, bu hususun kararda iptal gerekçeleri arasında yer almaması gerektiğinden kararın bu kısmına katılmıyorum.

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi