KİK Kararı: 2016/UM.II-2390

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/053
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 28.09.2016
Karar No : 2016/UM.II-2390

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Dr. Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ALTIN,

Alacaatlı Mahallesi 3309/1 Sokak No: 2 Çayyolu/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) Petrol İşletmeleri Bölge Müdürlüğü (Ceyhan),

Botaş Petrol Isletmelerı Bölge Müdürlügü P.K.73 01944 Ceyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/282672 İhale Kayıt Numaralı “Otomasyon Malzemesi - Telsiz - Actuator - Boru Delme Makinası - Makina Durum Analiz Cihazı Mal Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) Petrol İşletmeleri Bölge Müdürlüğü (Ceyhan) tarafından 24.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Otomasyon Malzemesi - Telsiz - Actuator - Boru Delme Makinası - Makina Durum Analiz Cihazı Mal Alımı” ihalesine ilişkin olarak Halil Altın’ın 29.08.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.09.2016 tarih ve 52092 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/2129 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık bahse konu ihalenin 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21 ve 22’nci kısımlarının Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonu kararında 4734 sayılı Kanun’un 34‘üncü maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 18.3’üncü maddesine dayanılarak teklif edilen bedel ile teminat olarak getirilecek bedelin farklı para birimi olarak sunulmasının mümkün olmadığı hükmüne atıfta bulunulduğu, anılan isteklinin Avro cinsinden teklif verip teminatını Türk Lirası cinsinden nakit olarak yatırdığının ifade edildiği, ancak nakit olarak yatırılan teminatlar ile tedavüldeki Türk Lirası dışında başka bir para birimi yazılı olmadığı düşüncesi ile anılan firmanın teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verildiği, farklı para birimleri üzerinden teklif ve teminat verilmesi durumunda ihale sürecinde oluşabilecek kur farklılıklarından dolayı teminat tutarının teklif bedelinin %3 oranının altına düşmesi olasılığı bulunduğundan, teklif bedeli ve geçici teminat tutarının aynı para birimi üzerinden verilmesinin zorunlu olduğunun belirtildiği, ihale dokümanları arasında verilen “Standart Form – KİK025.2/M” Geçici Teminat Mektubu adlı belgede “1-b) İdari şartnamenin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı maddesinde yabancı para birimi veya yabancı para birimleri cinsinden teklife izin verilmesi durumunda; istekliler, teminat mektuplarını tekliflerine esas para birimi üzerinden düzenleyeceklerdir.

2- Teminat mektubunun Türk Lirası dışında bir para birimi cinsinden düzenlenmesi halinde, teminat mektubunun sonuna “İşbu teminat mektubunun tazmini halinde; mektup tutarı tazmin tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ödenecektir” paragrafı gelecektir.” düzenlemesi bulunduğu, Türk Lirası olarak verilen teminatın tanzim tarihinde geçerli Merkez Bankası döviz satış kurunu karşılayıp karşılamayacağı hususunun belli olmadığı, söz konusu teminatın geçerli bir teminat olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, nakit teminat yatırılmasının isteklilere sunulmuş bir seçenek olduğu, TL dışında nakit teminat yatırılamayacağının hüküm altına alındığı, Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından geçici teminat olarak idare hesabına EFT yoluyla nakit Türk Lirasının havale yapıldığı ve buna ilişkin bilgisayar çıktısının ihale dosyasına konulduğu, ihaleye de Avro cinsinden teklif verildiği, anılan sebeplerden ötürü Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Avro cinsinden teklif vermesinden dolayı TL nakit veya TL teminat mektubu şeklinde teminat verme hakkını mevzuata göre kaybettiği, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Otomasyon Malzemesi - Telsiz - Actuator - Boru Delme Makinası - Makina Durum Analiz Cihazı Mal Alımı” ihalesi olarak belirtildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 22’dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

TÜM KALEMLERE KISMİ TEKLİF VERİLEBİLİR.” düzenlemesi,

“Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 22.10.2016. tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

“Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Bankalar tarafından verilen teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

27.2. 27.1. maddesinin (c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

27.3. İlgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve seklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

27.5. Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

27.6. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.

İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.

Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminat olarak alınacak değerler” başlıklı 18.3’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanunun “Teminat Olarak Kabul Edilecek Değerler” başlığını taşıyan 34’üncü maddesinin (a) bendinde nakit olarak sadece “tedavüldeki Türk Parası”nın sayılması nedeniyle yabancı para birimi üzerinden teklif alınsa dahi yabancı para birimi cinsinden nakit teminat verilmesi mümkün değildir. Nakit verilen teminat dışındaki teminatlar ise ihalede isteklilerce teklif edilen bedel hangi para birimi ise teminat olarak sunulacak değerin de o para birimi cinsinden olması gerektiğinden, teklif edilen bedel ile teminat olarak getirilecek bedelin farklı para birimi olarak sunulması mümkün değildir. Dolayısıyla, idari şartnamenin “teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı maddesinde yabancı para birimi veya yabancı para birimleri cinsinden teklife izin verilmesi durumunda; istekliler, teminat mektuplarını tekliflerine esas para birimi üzerinden düzenleyeceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, geçici teminat mektubuna ilişkin tedavüldeki Türk parası, bankalar tarafından verilen teminat mektupları, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerin değer olarak kabul edilebileceği, yabancı para birimi üzerinden teklif verilmesi ve geçici teminatın nakit olarak verilmesi durumunda anılan söz konusu değerlere göre nakit para biriminin tedavüldeki Türk Parası olması gerektiği, ancak nakit verilen teminatlar dışında ise teklif edilen para birimi ile teminat para biriminin aynı olması gerektiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21 ve 22’nci kısımları üzerinde bırakılan Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif mektubunda teklif bedelinin Avro cinsinden verildiği ve geçici teminatın Türk Lirası cinsinden idare hesabına yatırıldığı görülmüştür.

Anılan mevzuat hükümleri ve Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfı içerisinde sunmuş olduğu belgeler birlikte değerlendirildiğinde, Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idarece İdari Şartname’de Avro para birimi üzerinden de teklif verilebileceğine ilişkin yapılan düzenlemeye uygun olarak teklifin Avro para birimi üzerinden verildiği ve her ne kadar teklif para birimi yabancı para birimi olsa da geçici teminat değerinin nakit olarak verilmesi durumunda bu değerin tedavüldeki Türk Lirası olması gerekliliğine uygun olarak geçici teminat bedelinin idareye nakit Türk Lirası olarak yatırıldığı, Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen geçici teminat bedelinin para biriminin mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık ve 22 kısımdan oluştuğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21 ve 22’nci kısımlarına ilişkin yaklaşık maliyet dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 3.372,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 6.745,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 3.373,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla yatırılan başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Osman DURU

Kurul Üyesi

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi

Oğuzhan YILDIZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Kararda da yer verildiği üzere, 4734 sayılı Kanunun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde, “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminat olarak alınacak değerler” başlıklı 18.3’üncü maddesinde teklif edilen bedele göre ne kadar geçici teminat verileceği, teminat olarak kabul edilecek değerler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, ihale konusu işe ilişkin İdari Şartnamenin ilgili 26 ve 27’nci maddeleri de bu düzenlemeler uygun şekilde düzenlenmiş, ayrıca anılan Şartnamenin 21’inci maddesinde teklifin Türk Lirası, Avro ve Amerikan Doları para birimi cinsinden verilebileceği, Ödemelerde geçerli para biriminin ise Türk Lirası olduğu belirtilmiştir.

İdarece gönderilen belgeler incelendiğinde ihalenin itirazen şikâyete konu 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21 ve 22’nci kısımları üzerinde bırakılan Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif mektubunda teklif bedelinin Avro cinsinden verildiği, ancak geçici teminatın Türk Lirası cinsinden idare hesabına yatırıldığı görülmüştür.

Anılan düzenlemeler gereği, her ne kadar nakit olarak sadece “tedavüldeki Türk Parası” kabul edilmesi gerekmekteyse de yabancı para birimi üzerinden teklif alınmasına izin verilen ihalelerde isteklilerce teklif edilen bedel hangi para birimi ise teminat olarak sunulacak değerin de o para birimi cinsinden olması, ihale üzerinde bırakılan istekli de ihalenin başvuruya konu kalemleri için teklifini Avro para birimi olarak verdiğinden teminatını da teklifine esas para birimi olan Avro para birimi cinsinden vermesi gerekmektedir.

Çünkü, herhangi bir döviz kuru farklılaşmasında, Türk Lirası cinsinden idare hesabına yatırılan geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin %3’ünün altına düşme ihtimali de bulunmaktadır.

Bu nedenle, anılan Tebliğ açıklaması gereğince teklif edilen bedel ile teminat olarak getirilecek bedelin farklı para birimi olarak sunulması halinde, teminatın %3’ün altına düşmesi durumunda teklifi geçersiz kılacağı, bundan dolayı da ihale üzerinde bırakılan Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucunu doğuracağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan Kervan Elektrik Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi