KİK Kararı: 2016/UM.I-222

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2016/006
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 20.01.2016
Karar No : 2016/UM.I-222
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Alpler Grup Sterilizasyon Sağlık Medikal Ürt. Paz. Tic. Ltd. Şti.,

Bahçekapı Mah. 2500. Cad. No:15/9-10 Şaşmaz Etimesgut/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kamu Hastane Birliği (Kuzey),

Sümer Mah. 453 Sok. No: 2 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/115943İhale Kayıt Numaralı “Tepecik Eğitim Eah 16 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kamu Hastane Birliği (Kuzey) tarafından 20.10.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tepecik Eğitim Eah 16 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alpler Grup Sterilizasyon Sağlık Medikal Ürt. Paz. Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2015 tarih ve 98518 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3406 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından tekliflerinin güncellenmiş yaklaşık maliyetin üzerinde teklif bedeli sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale günü şikâyete konu 2 ve 3'üncü kısımlara ilişkin açıklanan yaklaşık maliyetlerin 41.240,00 TL ve 45.525,00 TL olarak açıklandığı, idare tarafından yapılan güncelleme sonucunda sırasıyla 49.440,00 TL ve 107.490,00 TL olarak değerlendirmeye esas alındığı, yapılan güncellemenin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmediği ve akabinde yapılan idari işlemlerin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhalenin 2’nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş Etkin Tıbbi Cihz. Serv. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif ettiği cihazın ilgili teknik şartnamenin 8 ve 9'uncu maddelerini karşılamadığı,

3. İhalenin 3’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş Maquet Tıbbi Sist. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif ettiği cihazın ilgili teknik şartnamenin 6, 7 ve 14'üncü maddelerini karşılamadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Tepecik EAH 16 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı” şeklinde belirtilmiş olup şikâyete konu kısımların 2’nci kısım olan 5 adet Ameliyat Tavan Lambası Alımı ve 3’üncü kısım olan 5 adet Ameliyat Masası Alımı olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

…

(7) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinde “(1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu kısımlara ilişkin idare tarafından hesaplanmış olan yaklaşık maliyetler incelendiğinde, maliyetlerin Sağlık Bakanlığı Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi (MKYS) üzerinden elde edilen ortalama fiyatlar kullanılarak hesaplandığının belirtildiği, 2’nci kısımda ameliyat tavan lambasının birim maliyetinin 41.240,00 TL toplam 206.200,00 TL, 3’üncü kısımda ameliyat masasının birim maliyetinin 45.525,00 TL toplam 227.625,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

İhale günü isteklilerin tekliflerinin açıklanması sonucunda, şikâyete konu iki kısımda da tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığının tespit edildiği, bunun üzerine iki kısma ilişkin yaklaşık maliyetinde Tebliğ’in anılan maddesi gereğince incelenerek güncellendiği ve revize edildiği, anılan işlemler sonucunda 2’nci kısma ilişkin yaklaşık maliyetin 248.896,55 TL, 3’üncü kısma ilişkin yaklaşık maliyetin ise 545.294,05 TL olarak değerlendirmeye esas alındığı, bu bedellerin üzerindeki tekliflerin güncellenmiş yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhalenin 2’nci kısmında hesaplanan yaklaşık maliyete yönelik yapılan güncelleme işlemi incelendiğinde, ilk ihalede MKYS’den alınan bedelin yerine, şikâyete konu kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Etkin Tıbbi Cihz. Serv. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin Denizli Tavas Hastanesi ile 2012 yılında sözleşmesi imzalanan ve alımı gerçekleştirilen ameliyat tavan lambası fiyatının ihale tarihine güncellenerek yaklaşık maliyetin oluşturulduğu tespit edilmiştir.

İhalenin 3’üncü kısmında ise idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplama aşamasında ameliyat masasının üst düzey olarak fiyat belirlemesi yapılmadığının ifade edildiği, sehven yapılan bu hatanın ihale günü fark edildiği, kendileri tarafından 2015 yılı içerisinde aynı konulu bir başka ihalede ortaya çıkan sözleşme fiyatının güncellenerek kullanıldığı, söz konusu sözleşmede yüklenici sıfatıyla başvuru sahibi olan Alpler Grup. Ster. Sağ. Med. Üret. Paz. Tic. Ltd. Şti.nin bulunduğu, söz konusu sözleşme içerisinde ameliyat masasının bedelinin 104.000,00 TL olduğu, anılan bedelin ihale tarihine güncellenmesi sonucunda 109.000,00 TL elde edildiği ve anılan birim fiyatında şikâyete konu kısımda güncellenmiş yaklaşık maliyet hesabına esas tutulduğu tespit edilmiştir.

Öncelikle, Tebliğin 16.3.2’nci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin gerekli ödeneğin bulunması, kamu yararı ve hizmet gereklilikleri göz önünde bulundurulması sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenebilecekleri belirtilmiş olup anılan takdir yetkisinin idare tarafından kullanılmasında mevzuata aykırı bir durum olmadığı anlaşılmıştır.

İdarenin kesinleşen ihale kararında ödeneklerin bulunması ve güncellenmiş/revize edilmiş yaklaşık maliyetin altında kalmaları gerekçesiyle iki kısımda da en düşük geçerli teklif veren isteklilerin üzerinde ihalenin bırakıldığı ve diğer tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir. Bu nedenle, söz konusu durumda gerçekleştirilen yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve revize edilmesi işlemlerinin gerekliliğinin ve objektifliğinin incelenmesi gerekmektedir. İdarenin 2’nci kısma ilişkin ilk yaklaşık maliyetinin MKYS üzerinden alınan fiyat ortalamaları kullanılarak oluşturulduğu, anılan yöntemin mevzuata uygun olduğu, güncelleme işleminde bu fiyatın kullanılmayarak neden baka bir sözleşmenin fiyatının esas alındığına ilişkin hukuki gerekçelerin ihale işlem dosyasında yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 3’üncü kısımda maliyeti belirlenen ameliyat masasının niteliklerinin yanlış seçildiği ve bu nedenle yeni bir sözleşme bedelinin güncellenerek bu yaklaşık maliyetin değerlendirmeye esas alındığının belirtildiği tespit edilmiştir. Her iki kısımda da teklifler açıklandıktan sonra güncelleme ve revize işleminin, önceki yaklaşık maliyet hesaplamalarına bağlı kalmadan yeni fiyatlar esas alınarak güncellenmesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ancak, Tebliğin 16.3.2’nci maddesinin kendisine verdiği takdir yetkisi çerçevesinde gerekli ödeneğin olması gerekçe gösterilerek şikâyete konu iki kısımda ilk hesaplanan yaklaşık maliyetlerin üzerinde teklif bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin uygun görüldüğü, idarenin takdir yetkisini kullanarak her iki kısımda da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlemediği, anılan takdir yetkisinin kullanılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve revize edilmesi işleminde tespit edilen aykırılıkların esasa etkili olmadığı ve şikayete konu her iki kalemde de başvuru sahibinin teklifinin uygun görülmemesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.
Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu haliyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası değerlendirilirken, idare tarafından teklifin uygun görülmemesi yönünde alınan kararın mevzuata uygun olduğuna karar verildiğinden ihalenin uhdesinde kalma ihtimali bulunmamaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı, ikinci ve üçüncü iddialarında şikâyete konu kısımlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahip olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik hususlara ilişkin olarak başvuru ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu gerekçelerle, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvuru sahibinin ikinci ve üçüncü iddialarının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının/kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 3.190,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 6.381,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 3.191,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi